İstanbul BAM 53. HD 2022/1721 E. 2024/186 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

53.HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2022/1721

KARAR NO: 2024/186

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 25.11.2021

NUMARASI: 2017/718 Esas, 2021/829 Karar

DAVANIN KONUSU: Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 22.02.2024

Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili; müvekkili şirketin davalıdan "İnşaat/ elektrik/ mekanik hizmetleri" ile "... Plaza ... Katı Renevasyon Projesi" işini aldığını, işin %80'inden fazlasını bitirdiğini, akabinde davalı şirket tarafından verilen ek sürede eksik kalan işlerin büyük bölümünü tamamladığını ancak davalı şirketin vermiş olduğu ek sürenin yetersiz olması nedeniyle işin tamamının bitirilemediğini, müvekkili şirketin işin kendisi tarafından tamamlanmasına yönelik taleplerine rağmen, eksik işlerin müvekkili tarafından tamamlanmasına müsade edilmediğini, işlerin süresinde tamamlandığından bahisle cezai müide uygulandığını ve eksik işler için de fahiş miktarlar üzerinden kesinti yapılarak sözleşme gereği müvekkiline ödenmesi gereken meblağın eksik ödendiğini, kanaatlerine göre 680.062,73 TL eksik ödendiğini, bu miktarın mahkemece yapılacak yargılama neticesinde belirleneceğini, proje kapsamında yapılması gereken iş ve işlemlerde yapılan değişiklikler nedeniyle müvekkiline ödenmesi gereken meblağ ödenmediğini, bu kapsamda müvekkiline 373.299,61 TL eksik ödeme yapıldığı kanaatinde olduklarını bu miktarın da yargılama neticesinde belirleneceğini, Plaza ... katı Renevasyon Projesi işinin 13/05/2016 tarihinde müvekkilince ihaleye teklif verilmesi neticesinde işin yapımının müvekkiline verildiğini, ihale sürecinde işin bitirme süresinin 45 gün olarak kısa belirlendiği belirtilerek en azından sözleşmenin işe başlama tarihinden çok önce imzalanarak projede kullanılması gereken malların imalatlarının ve siparişlerinin verilmesinin gerekliliği ve ancak böylece işe başlanıldığında malların hazır olması nedeniyle işin bitirilebileceğine davalı ...'a bildirildiğini, davalı şirketin ise Mayıs sonuna kadar mütteahhit firmanın kim olacağının karar verilip haziran başında sözleşme imzalanacağını ve 01/07/2016 tarihinde işe başlanacağının belirttiğini, buna rağmen sözleşme imzala sürecinin geciktiğini ve ek sözleşmenin işe başlama tarihinden iki gün önce 28/06/2016 tarihinde imzalandığını, akabinde hemen işe başlanmasının istendiğini, proje yöneticileri arasındaki farklı fikirler nedeniyle hızlı karar alınamadığını ve proje sürecinin uzamasına davalının sebep olduğunu, işin zamanında bitirilememe sebebinin; 45 günlük sürenin yetersiz olduğunu, sözleşmenin işe başlama tarihinden en az 1 ay önce imzalanması gerekirken iki gün önce imzalanması dolayısıyla malzeme tedarikleri ile alt taşeron sözleşmelerinin zamanında yapılamamış olması, mobilizasyon ve organizasyon süreci tanınmadan işe başlanılması, ... bayramı nedeniyle 9 günlük bayram tatilinde müvekkili şirket elemanlarının ve taşeronlarının büyük çoğunluğunun tatile gitmeleri nedeniyle tam kadro çalışamamış olması, 15 temmuz darbe girişimi yaşanması nedeniyle 8-10 gün zaman kaybının olması, davalı şirket çalışanlarının olumsuz davranışları ile karar alma sürecinin yavaş işletilmesi, projenin bir çok yerinde revizyon taleplerinin olması ve ilave işler yapılması, verilen ek sürenin az olması ve kurban bayramına denk gelmesi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 19/02/2016 tarihinde inşaat elektrik mekanik hizmetleri tedarik çerçeve sözleşmesi imzalandığını bilahare taraflar arasında 28/06/2016 tarihinde proje sifesifik ek protokol imzalandığını, ek protokol gereğince müvekkili tarafından davalı şirketin adresinde "... Plaza ... katı Renevasyon Projesi" kapsamında "... Genel Müdürlük Binası ... Katında Bulunan yemekhane, yemekhane üretim, toplantı odaları, spor salonu, market, kuaför vb katın tamamının tadilat işlerine ilişkin kapsamındaki fit-out inşaat işlerinin icrası ve tamamlanmasında, bunlarla sınırlı olmamak üzere, tümüyle işlevsellik sağlanması ve projenin en iyi endüstri standartlarına, tüm düzenlemelere , şartnamelere, standartlara uygun yapılmasını içerir yüklenici bu dökümünda belirtilenleri de içerir ancak bunlarla sınırlı olmamak kaydıyla sözleşme dökümanlarında ve projelerinde açıklanan tüm işleri yapacaktır" şeklinde tanımlanan iş ve işlemleri yapacağını, bu hizmetler karşılığında müvekkiline 4.844.668,30 TL + KDV ödeneceğini, müvekkilinin sözleşmenin imzalanması akabinde gündüz ve gece vardiyasıyla çalışmaya başladığını, davalıdan kaynaklanan proje sürecindeki yavaş karar alma ve durmadan projede değişiklik yapılması, ilave iş istenmesi nedeniyle sözleşme süresinin kifayetsiz kaldığını, davalı ile işin yapımına yönelik sözleşme imzalandıktan hemen sonra işe başlama tarihi olan 01/07/2016 da yıkım işlerine başlandığını, ancak hemen akabinde 04/07/2016 pazartesi günü ramazan bayrama arefesi olması ve arkasından gelen bayram nedeniyle 5-6-7 Temmuz 2016 tarihlerinde elemanlarının çalışmadığını, idare izinler nedeniyle ramazan bayramı tatilinin 02/07/2016- 10/07/2016 tarihleri arasında devam ettiğini bu nedenle maloz döküm sahalarının kapalı olması, maloz stok alanının da olmaması nedeniyle maloz döküm işi dolayısıyla yıkım söküm işi yapılamadığından sürenin uzadığını, 10 gün olarak görülen söküm işlerinin 15 günde tamamlandığını, daha sonra 15 Temmuz darbe girişiminin yaşandığını, davalı tarafın bu nedenle 1 gün çalışamama süresi ön görülmüş ise de toplumu önemli derecede etkileyen, topyekün karşı durulması gereken darbe girişimi nedeniyle gece ve gündüz nöbetleri tutulduğunu, bunun 1 ay kadar devam ettiğini, bu durumun olağanüstü mücbir sebep olduğunu, bu nedenle en az 8-10 günlük sürenin işin bitirme zamanına eklenmesi gerektiğini, davalı şirketin sözleşme gereğince ödemesi gereken hakedişleri zamanında yapmadığını, sözleşmeye göre toplam fiyatın %35'inin sözleşme imzalanmasını müteakip ödeneceği , toplam fiyatın %35'inin temmuz sonunda yapılacak hakedişe göre ödeneceği hükmünü taşımasına rağmen birinci dilim hakedişin 2.000.846,94 TL ödenmesi gerekirken 1.695.633,00 TL ödendiğini, ikinci dilimde belirtilen hakedişin de zamanında ödenmediği gibi eksik ödendiğini, müvekkilince 2.858.354,88 TL için fatura kesilmesine rağmen davalının 31/08/2016 tarihinde 1.162.721,30 Tl ödediğini, tüm bu olumsuz nedenlere rağmen müvekkilinin özverili çalışması neticesinde 22/08/2016 tarihinde işin %80'den fazlasının tamamlandığını ve davalı tarafa teslim edildiğini, akabinde diğer işleri de (küçük eksiklikler hariç) teslim ettiğini, taraflarca imzalanan 01/09/2016 tarihli geçici kabul tespit tutanağında projede yapılması gereken iş ve işlemlerin büyük çoğunluğunun (inşai ve mekanik kısmın %90-95'inin , elektrik işlerinin %75'inin ) tamamlandığının tespit edildiğini ve geçici kabul yapılmasının uygun görülmediğini ancak oranların davalı tarafça düşük gösterildiğini, davalı şirket tarafından müvekkili şirkete eksik kalan işlerin tamamlanması için 19/09/2016 tarihine kadar süre verildiğini, bu sürenin davalı tarafça tek taraflı olarak belirlendiğini, verilen sürenin de 9 günlük tatil içeren kurban bayramına denk gelmesi nedeniyle yetersiz olduğunu davalı tarafça bilinmesine ve müvekkilinin ısrarlı taleplerine rağmen yeterli ek sürenin verilmediğini, müvekkiline 19/09/2016 tarihine kadar süre verilmesine rağmen davalı tarafça 08/09/2016 tarihinde İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/137 D.iş dosyasından eksik kalan işlerinin tespitinin talep edildiğini, inşaat işçilerinin genelde tatillerini dini bayramları olduğunu, işçilerin %60-70'inin gurbetçi olmaları nedeniyle tatile gitmeleri ve dönüşlerinin uzun zaman aldığını, hem ramazan bayramında hem de kurban bayramında aynı durumun yaşandığını, müvekkili şirketin 01/09/2016 tarihine kadar eksikliklerin büyük bölümünü tamamladığını ve devamında da çalışarak eksikliklerin asgariye indirildiğini, makul ek süre verilmediğini, bakiye alan az bir işin başka firmaya yaptırılarak fahiş miktarda nefaset kesintisi yapıldığını bildirmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde devamla, iş başlangıç tarihinden sonra projedeki diğer değişiklik süreçleri ve bu değişikliklerin zaman bakımından maliyetlerinin davalı şirket tarafından dikkate alınmadığını, projedeki değişiklikler nedeniyle sürecin uzadığını, dilekçe ekinde revizyon ve ilave işlerle ilgili dökümanların mevcut olduğunu, davalı dilekçesinin 9,10, 11, 12. Sayfalarında tek tek sıralanan uygulamalar nedeniyle işin tamamlanma süresinin müvekkilinden kaynaklanmayan, davalı şirketin revizyon talepleri ile işin mahiyeti gereği yapılması gereken revizyonlar nedeniyle işin bitirme süresinin uzadığını, projedeki olumsuzlukların kaynağının irdelenmesi gerektiğini, sözleşmenin işin başlangıç tarihinden ancak birkaç gün önce imzalanması nedeniyle bazı mekanik santral cihazlarının yaklaşık 75 önce sipariş edilmesi gerektiğini bilen davalının müvekkilinin 10-15 günlük ek süre taleplerini kabul etmediklerini, işin yetişmesi için cihazların uygun sürede sipariş edilemediğini, bayram tatilleri, 15 temmuz darbe girişi ve davalı şirketin proje yöneticilerini karar almadaki yavaşlıkları ve basiretsizliklerinden kaynaklandığını dilekçesinde açıklamıştır. Davacı vekili dava dilekçesinde devamla, yapılan revizyonlar ve ilave yapılan işler nedeniyle sözleşme haricinde müvekkiline ödenmesi gereken tutarların davalının onay ve talebi çerçevesinde proje kapsamında yapılan değişiklikler ve yapılan ilave işler nedeniyle kesin hesap dosyası icmalinde yer alan artan - azalan başlığındaki 373.299,61 TL + KDV bedel ile sözleşe rakamında (sözleşme tutarı 4.844.688,30 TL - tahsil edilen 4.164.605,57 TL ) kalan 680.062,73 TL'nin de müvekkiline ödenmesi gerektiğini, böylece toplam 1.053.362,35 TL + %18 KDV ödenmesi gerektiğini, yapılan değişiklik ve ilave işler irdelendiğinde mimari işler artan- azalan farkının 112.604,35 TL , mekanik işler artan- azalan farkının 165.251,39 TL , elektrik işleri artan - azalan farkının 95.443,87 TL olmak üzere toplam 373.299,61 TL olduğunu, davalı tarafından yaptırılan delil tespiti dosyasından alınan bilirkişi raporunda müvekkili tarafından yapılan işlerdeki eksiklikler ile eksikliklerin giderilmesi için toplam 363.277,52 TL harcama yapılması gerektiğinin belirlendiğini, rapora itiraz ettiklerini, %90-95'i tamamlanan işler için bu kadar yüksek bedellerin ön görülmesinin ve nefaset kesintisinin yapılmasının kabul edilemeyeceğini, eksik kalan işlerin tamamlanması için davalının yeterli süre vermediğini, ayrıca 19/02/2016 tarihli sözleşmenin 27.1 maddesinde mücbir sebep nedeniyle yükümlülüklerini yerine getirmekte gecikme olması halinde sorumluluk doğmayacağını hüküm altına alındığını , 15 temmuz darbe girişiminin mücbir sebep sayılması gerektiğini, dilekçenin 17. Sayfasında davalı tarafından yapılan ödemelerin ve ödenmesi gereken miktarların tablo halinde detaylı olarak gösterildiğini, 373.299,61 TL + KDV bedel ile sözleşe rakamında (sözleşme tutarı 4.844.688,30 TL - tahsil edilen 4.164.605,57 TL ) kalan 680.062,73 TL'nin de müvekkiline ödenmesi gerektiğini, böylece toplam 1.053.362,35 TL + %18 KDV ödenmesi gerektiğini, fazlaya ilişkin hakları saklı tutulması koşuluyla şimdilik sözleşme kapsamında ödenmeyen 100.000 TL alacağın ve revizyonlar ile ilave işler nedeniyle ödenmeyen 300.000 TL alacağın 15/08/2016 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili; taraflar arasında 19/02/2016 tarihinde inşaat elektrik mekanik hizmetleri tedariki çerçeve sözleşmesinin imzalandığını, bu sözleşme kapsamında 28/06/2016 tarihli proje sifesifik ek protokolün imzalandığını, bu sözleşme ile müvekkiline ait Maslak'ta bulunan adresindeki taşınmazı ... katında yemekhane olarak kullanılan katı renova etme yükümlülüğü üstlendiğini, ek protokolün 72. Maddesinde teslim süresinin yer aldığını ,sözleşme konusu işin inşaat sahasında şartlar ve resmi tatil günleri gözönüne alınarak 15/08/2016 tarihinde tamamlanacağının kabul edildiğini, süresinde işin teslim edilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından 22/08/2016 tarihinde Beşiktaş ... Noterliğinin ... yevmiye nolu dosyası ile tespit yaptırıldığını, taraflarca birlikte imza altına alınan 25/06/2016 tarihinde proje ilerleme ve değerlendirme raporunda 25/08/2016 tarihi itibariyle projede birçok eksiklik olduğu ve mekanik - elektrik- mimari işlerde %70-75 oranında kaldığı, yapılan tesisatlarda birçok sorun bulunduğunun tespit edildiğini, davacı tarafın başvurusu üzerine geçici kabulün yapılması amacıyla 01/09/2016 tarihinde biraraya gelindiğini ve geçici kabulün yapılmasının uygun görülmeyerek müvekkili şirketçe sözleşmeden kaynaklanan hakları saklı tutularak davacı tarafa 19/09/2016 tarihine kadar süre tanındığını, uğranılan zararın artmaması ve bir an önce tamamlanmasının sağlanması amacıyla müvekkili şirket tarafından 08/09/2016 tarihinde tespit başvurusunda bulunulduğunu, İstanbul 10. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2016/137 D.iş sayılı dosyasından verilen 18/11/2016 tarihli bilirkişi raporu bulunduğunu, müvekkili tarafından eksik işlerin yaptırılarak davacı tarafın hakedişlerinden düşüldüğünü, ve davacı tarafa gönderilen Beşiktaş ... Noterliğinin 11 Ekim 2016 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile bakiye hakedişin fatura kesilip müvekkili şirkete gönderilmesi halinde ödeneceğinin bildirildiğini, bakiye hakedişin davacı tarafça kesilen fatura üzerine davacı tarafa ödendiğini, davacının herhangi bir hakediş alacağının kalmadığını, davacının rızası ile imzaladığı sözleşmenin aksini ileri sürmesinin iyiniyet kurallarına uygun olmadığını, davanın belirsiz alacak olarak açılmayacağını, davacı vekilinin dilekçesinde işin süresinde teslim edilmemesine sebep olarak gösterdiği hallerin kabulünün mümkün olmadığını, ileri sürdüğü bahanelerin basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı olduğunu, kendi iradesi ile sözleşmeyi imzaladığını, protokolün 72. Maddesinde ".....İşin 15/08/2016 günü tamamlanması gerekmektedir ve ek-2'te verilen iş programında gösterilmiştir. İşin süresi inşaat sahasındaki şartlar ile resmi tatil günleri gözönüne alınarak tespit edilmiş olduğundan bu sebeplerle ayrıca süre uzatımı talep edilemez...." hükmünün mevcut olduğunu, 15 temmuz sürecinin davacı tarafın çalışmalarına iddia edildiği gibi etkisi olmadığını, davacı taraf çalışanlarının 15 temmuzdan bir gün sonra çalışmalara devam ettiğini, müvekkili şirketin sözleşme ile üstlendiği yükümlülükleri eksiksiz olarak yerine getirdiğini, avans ödemelerinin eksik yapıldığı iddiasının doğru olmadığını, davacı tarafa tahakkuk ettirilen gecikme cezası miktarının sözleşmeye uygun olarak ve davacı tarafça geç teslim edilen gün sayısından çok daha az miktarda tahakkuk ettirildiğini, davacının 15/08/2016 tarihinde işi teslim edemediği gibi verilen ek sürenin sonu olan 19/09/2016 tarihinde de işi tamamlayamadığını, 34 günlük gecikmeye rağmen işi teslim edemediğini, müvekkili şirketin 34 günlük gecikme bedeli talep etme hakkı var iken 6 günlük gecikme bedeli talep ettiğini ve hakedişinden düştüğünü, taraflar arasında imzalanan 28/06/2016 tarihli ek protokolde "projeye özel gecikme cezası" başlığı altında gecikme yaşandığı her gün için binde beş oranında gecikme cezası yansıtılacağının kabul edildiğini, müvekkilinin 34 gün geçmesine rağmen 6 gün için 145.340,05 TL olarak gecikme cezasının davacının hakedişinden kestiğini, 01/09/2016 tarihli geçici kabul tespit tutanağında davacının da imzasının olmasına rağmen işlerin tamamlanma oranının müvekkili şirket tarafından yapıldığı iddiasının ileri sürüldüğünü, birlikte imza altına alınan 25/08/2016 tarihli proje ilerleme ve değerlendirme raporunda da işlerin %70-75 oranında kaldığının tespit edildiğini, 01/09/2016 tarihinde tarafların bir araya gelerek geçici kabul yapılmasının uygun görülmediğini ve davacıya 19/09/2016 tarihine kadar süre tanındığını, davacının bu evraklı çekimce koymadan imzaladığını, delil tespiti dosyasında da işin tamamlanmadığının anlaşıldığını, 22/08/2016 tarihli noter marifetiyle yaptırılan tespitten de aynı durumun anlaşıldığını, müvekkili şirket tarafından yapılan hak ve nefaset kesintisinin fahiş olmadığını, teklif alma suretiyle yaptırıldığı ve müvekkilince ödeme zorunda kalınan bedelin davacı tarafından hakedişinden kesildiğini, sözleşmenin 15. Maddesinde süre uzatım talebinin usulünün belirlendiğini, davacı tarafça bu usule uygun olarak süre uzatım talebinde bulunulmadığını, delil tespiti dosyasında da anlaşıldığı üzere elektrik tesisatındaki eksikliklerin tamamlanması için 156.404,52 TL, inşaat işlerindeki eksikliklerin tamamlanması için 115.290,00 TL , mekanik eksikliklerin tamamlanması için 91.583,00 TL'ye ihtiyaç duyulduğunun belirlendiğini, müvekkilince inşaat işlerindeki eksiklikler nedeniyle tespit raporundan daha az olan 97.277,00 TL - iş değişiklikleri emirlerini işlenmeyen tutar olarak 27.575,00 TL olmak üzere toplam 124.852,00 TL , mekanik işlerdeki eksiklikler için 91.583,20 TL elektrik işlerindeki eksiklikler için 156.405,03 TL, çalışmalar esnasında davacı tarafa deste veren bina teknik bakım alt yüklenici ekibine ödenen 74.620,89 TL olmak üzere toplam 447.461,12 TL'nin davacı tarafın hakedişinden düşüldüğünü, davacı tarafın ilave işler nedeniyle alacaklı olduğu iddiasının gerçek dışı olduğunu, protokolün 60 ve 69. Maddesinde projede yapılacak değişikliklerin usulü ve yapılacak değişikliklerin onay sürecinin belirlendiğini, bu prosedüre uyulmadan yapılan ve müvekkili şirket tarafından kabul edilmeyen değişikliklerin bedelinin talep edilmeyeceğini, 28/06/2016 tarihli ek protokol ile müvekkili tarafından da kabul edilen artan işler ile projede olup fakat yapılmayan azalan işler arasındaki farkın hesaplanması sonucunda - 23.074,56 TL fark meydana geldiğini, bunun da sözleşme bedelinden düşülerek toplam hakediş miktarının 4.821.593,74 TL olarak kabul edildiğini, mekanik işlerde artan iş - eksilen işler nedeniyle 69.254,84 TL , mimari işlerde artan iş - eksilen işler nedeniyle - 28.719,89 TL , elektrik işleri ile ilgili artan - eksilen işler nedeniyle - 63.609,51 TL fark meydana geldiğini, belirtilen 3 başlık altında toplanan projede artan - azalan iş miktarını mahsuplaşması sonucunda sözleşme bedelinden 23.074,56 TL düşülerek sözleşme bedelini 4.821.593,74 TL olarak kabul edildiğini, sözleşme bedelinden; 145.340,05 TL + KDV proje gecikme cezası , 30.500 TL + KDV ISG Cezası , 33.687 TL + KDV yemekhane hizmete girmediği için personel yemek kartlarına yüklenen ilave tutar ve 447.461,12 TL + KDV nefaset ve eksik işler tutarı düşüldükten sonra kalan miktarın davacıya ödendiğini ve davacının alacağının kalmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece; toplanan tüm deliller, yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporu neticesinde bir kısmı davalının talebi bir kısmı da proje hataları nedeniyle proje değişiklikleri yapılarak ilave işlerin eklendiği, sözleşme imzalanmasından sonra yaşanan bayram tatilleri, 15 temmuz darbe girişimi ve ilave işler nedeniyle verilen sürenin ve ilave sürenin yeterli olmadığı bilirkişilerce saptandığı gibi en az 39 günlük ek süre verilmesi gerektiği, 01/09/2016 tarihinde yapılan geçici kabul tespit tutanağında belirlenen eksik ve ayıpların çoğunun davacı tarafça giderildiği, giderilmeyen işler nedeniyle kesilmesi gereken nefaset bedelinin bilirkişilerce ayrı ayrı tespit edildiği, yine bilirkişiler tarafından elektrik işleri, mekanik işler ve mimari işlerde artan işler, ilave işler ve azalan işlerin miktarının saptanarak, artan ve ilave işler bedelinden azalan işler bedelinin düşülmesi sonrasında kalan miktarın tespit edildiği, sonuç itibariyle; sözleşme bedeli olan 4.844.668,30 TL'den birinci hakediş tutarı 2.422.334,15 TL, ikinci hakediş tutarı olan 847.816,00 TL, kesin hesap sonrası ödenen tutar olan 894.455,42 TL ile elektrik nefaset bedeli 44.857,55 TL, mekanik nefaset bedeli 14.646,00 TL, mimari nefaset bedeli 51.934,62 TL , İSG ihlalleri ceza bedeli 30.500,00 TL'nin düşülmesi , elektrik işleri artan/ eksilen bedelin 90.163,65 TL, mekanik işleri artan / eksilen bedeli 153.309,21 TL, mimari işler artan / eksilen bedeli 87.556,05 TL'nin eklenmesi suretiyle davacının alacak tutarının 869.053,47 TL olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili istinafında; rapora itirazları karşılanmadan karar verildiğini, sadece rapora göre gerekçe oluşturulduğunu, davanın belirsiz olarak açılmayacağını, dava dilekçesinde davacının talep sonucunun belli olduğunu, davanın usulden reddi gerektiğini, dava zamanaşımına uğradığını, mahkeme gerekçesinde bu konuda olumlu veya olumsuz bir karar vermediğini, faiz başlangıç tarihinin hatalı hesaplandığını, dava ve ıslah tarihi ayrı ayrı belirtilerek karar verilmesi gerektiğini, sözleşmenin 10.3 maddesinde revizyon olması halinde yüklenicinin 5 iş gün içinde iş sahibine yazılı bildirimde bulunması gerektiğini, ek süre ve maliyet işverence kabul edilmez ise işin yapılmayacağını, aksi halde ilave iş sayılmayacağını, sözleşmenin bu maddesinin göz ardı edildiğini, yükleniciden bu konuda bildirim olmadığını, işin %95 oranında tamamlanması için 19.06.2016 tarihine kadar süre verildiğini işlerin %70-75 oranında kaldığını, bu yüzden geçici kabulün yapılmadığını, darbe girişiminin teslimde gecikmeye sebebiyet vermediğini, 45 günlük süre içinde bayram tatilinin yaşanmasının işin uzamasına sebep olmayacağını, tatil günleri bilinerek sözleşme imzalandığını, sözleşmenin 72. Maddesinde işin 15.08.2016 gününde tamamlanacağı belirtilmiş olduğunu ve işin süresi inşaat sahasındaki şartlar ve resmi tatil günleri gözönüne alınarak tespit edildiğinden ayrıca süre talep edilemeyeceği yönünde hüküm bulunduğu bilirkişinin 45 günlük sürenin yeterli olmadığı iddiasının doğru olmadığını basiretli tacir olması gerektiğini, davacının ifa süresinde süre uzatım talebinde bulunmadığını, raporun hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Davacı yüklenici davalı iş sahibi ile yaptıkları eser sözleşmesi kapsamında bakiye iş bedeli olan 680.062,73 TL nin ödenmediğini, şimdilik 100.000,00 TL talep ettiklerini ayrıca ilave işlerde yaptıklarını, bunun değerinin de 373.299,61 TL olduğunu, şimdilik 30.000,00 TL nin tahsilini talep ettiklerini beyan etmiş, davalı ise, hak ediş alacağı kalmadığını, işin süresinde teslim edilmediğini , eksik ve ayıplı yapıldığını bu sebeple hak edişinden düşüldüğünü, ilave işler nedeniyle alacaklı olmadığını savunarak davanın reddini istemiş, mahkemece, davacı yüklenicinin bakiye iş bedeli ile ilave işler yönünden alacağı bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı vekilince istinaf edilmiştir. Davalı vekilinin esasa ilişkin istinaf sebeplerine göre yapılan incelemede, mahkemece hükme esas alınan bilirkişi heyet raporuna göre yapılan incelemede, davacının bakiye iş bedeli ile ilave iş bedeli alacağının bulunduğunun tespit edildiği, davalı tarafından rapora itirazı sonucu alınan ek raporla ile davalı itirazlarının karşılandığı, itiraz edilen hususların istinaf aşamasında da ileri sürüldüğü, düzenelen bilirkişi heyet raporunun gerekçeli,denetime uygun ayrıntılı ,uygulanabilir ve hükme esas alınabilecek nitelikte olduğu, mahkemece bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmesinde usul yasa ve dosya kapsamına aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin esasa yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı vekili ayrıca istinafında, zamanaşımı itirazında bulunduğu görülmüştür. Davalının cevap dilekçesi incelendiğinde; zamanaşımı itirazında bulunmadığı, ıslaha karşı beyan dilekçesinde ise zamanaşımı itirazı bulunduğu görülmüştür. Buna göre davacının ıslah tarihine göre zamanaşımı itirazının incelenmesinde, gerek bakiye iş bedeli yönünden gerekse ilave işler bedeli yönünden kısmi ödeme yapıldığı tarafların kabulünde olup, buna göre TBK 154/1. Maddesine göre zamanaşımı süresinin kesildiği sabittir. Davalı yüklenici tarafından, ödemelerin 2016 yılında yapıldığı, dava tarihi ve ıslah tarihine göre zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. Davalı diğer bir istinaf itirazı olarak davanın belirsiz dava olarak açılmayacağını ve faiz başlangıç tarihinin dava tarihinden itibaren başlatılmasının hatalı olduğu belirtmiştir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesiyle, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nda yer almayan yeni bir dava türü olarak belirsiz alacak ve tespit davası kabul edilmiştir. 6100 sayılı Kanun ile birlikte, belirsiz alacak davası açma imkanı tanınarak belirsiz alacaklar bakımından hak arama özgürlüğü genişletilmiş; bununla bağlantılı olarak da hukuki yarar bulunmadan kısmi dava açma imkanı sınırlandırılmakla birlikte, tamamen kaldırılmamıştır. Zaman zaman, 6100 sayılı Kanun ile birlikte kabul edilen belirsiz alacak davası ile kısmi davaya ilişkin yeni düzenlemedeki sınırın tam olarak tespit edilemediği, birinin diğeri yerine kullanıldığı görülmektedir. Oysa bu iki davanın amacı ve niteliği ayrıdır. Alacak, belirli veya belirlenebilir ise, belirsiz alacak davası açılamaz; ancak şartları varsa kısmi dava açılması mümkündür. Kanunun kısmi dava açma imkanını sınırlamakla birlikte tamamen ortadan kaldırmadığı da gözetildiğinde, belirli alacaklar için, belirsiz alacak davası açılamasa da, şartları oluştuğunda ve hukuki yarar bulunduğunda kısmi dava açılması mümkündür. Aksi halde, sadece ya belirsiz alacak davası açma veya belirli tam alacak davası açma şeklinde iki imkandan söz edilebilir ki, o zaman da kısmi davaya ilişkin 6100 sayılı Kanun'un 109. maddesindeki hükmün fiilen uygulanması söz konusu olamayacaktır. (bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 17/12/2019 tarih, 2016/22-2678 Esas, 2019/1359 karar sayılı kararı) Somut uyuşmazlıkta, belli bir miktar gösterilerek talepte bulunulduğundan davacının davasının HMK 109. maddesinde ifade edilen kısmi dava niteliğinde olduğu kabul edilmelidir. (bkz. Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 10/07/2013 gün 2012/6728 Esas 2013/4521 Karar sayılı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 02/03/2016 gün 2014/15 Karar 2014/439 Esas, 2016/207 Karar sayılı ilamları). Yine, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2016/22-1166 E., 2019/576 K. Sayılı ve 16.05.2019 tarihli içtihadı; "alacağın tartışmasız veya belirli olması hâlinde kısmi dava açılamayacağına ilişkin 6100 sayılı HMK'nın 109'uncu maddesinin ikinci fıkrasının yürürlükten kaldırılmış olmasından dolayı belirli alacaklar için de artık kısmi dava açılması mümkün hâle geldiğine ve davacının alacaklarının bir kısmını dava ettiğinin dava dilekçesi içeriğinden anlasılmasına, başka bir anlatımla davanın kısmi dava olarak görülmesi için gerekli koşulların somut olayda bulunmasına göre, mahkemece dava hukuki yarar yokluğundan reddedilmeyerek bir ara kararı ile kısmi dava olarak görülüp sonuçlandırılmalıdır." şeklindedir. Somut olayda, yukarıda açıklanan bilgiler doğrultusunda dava belirsiz alacak davası olarak açılmış ise de, karşı davanın mahiyeti gereğince alacağın miktar ve değerinin tam ve kesin olarak belirlenmesi mümkün olduğundan HMK'nın 107. maddesine göre belirsiz alacak davası açılamayacak olup, ancak belli bir miktar gösterilerek talepte bulunulduğundan davacının davasının HMK 109. maddesinde ifade edilen kısmi dava niteliğinde olduğu kabul edilmelidir. Kısmi davada, alacağa dava ve ıslah tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken, mahkemece belirsiz alacak davası olarak kabul edilerek dava tarihinden itibaren faiz işletilmesi hatalı olmuştur. Davalı vekilinin istinaf talebinin bu yönden kabulü ile faiz yönünden yeniden karar verilmesi gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile, yerel mahkeme kararının HMK'nın 353/1-b-2. bendi gereğince faiz yönünden kaldırılarak, davanın kabulüne dair yeniden esas hakkında karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A)1-Davalı vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, 2-İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25.11.2021 tarih ve 2017/718 Esas, 2021/829 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA 3- Davanın KABULÜ ile, 4- 869.053,47 TL'nin 130.000,00 TL'sinin dava tarihi olan 09.08.2017 tarihinden itibaren, geriye kalan 739.053,47 TL'sinin ıslah tarihi olan 21.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

B) İLK DERECE YARGILAMASI YÖNÜNDEN 1-Alınması gereken 59.365,04-TL nispi karar ve ilam harcından davacı tarafça peşin ve tamamlama harcı olarak yatırılan toplam 14.842,08-TL harcın mahsubu ile bakiye 44.522,96-TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 2-Davacı tarafından yapılan toplam 14.842,08-TL peşin ve tamamlama harcı, 261,50-TL posta masrafı, 314,00-TL keşif harcı, 31,40-TL başvurma harcı, 4,60-TL vekalet ücreti, 138,50-TL dosya masrafı reddiyatı ve 19.500,00-TL bilirkişi reddiyatı olmak üzere toplam 35.092,08-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya VERİLMESİNE, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 60.502,67-TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa İADESİNE,

C) İSTİNAF İNCELEMESİ YÖNÜNDEN 1-Davalı tarafından yatırılan 14.841,32-TL istinaf karar harcının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde kendisine İADESİNE, 2-Davalı tarafından yapılan 220,70-TL istinaf kanun yoluna başvurma harcı, 90,00-TL dosya masrafı reddiyatı olmak üzere toplam 310,70-TL istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı tarafa VERİLMESİNE, 3-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 22.02.2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.