Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/862

KARAR NO: 2024/948

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2023/766

ARA KARAR TARİHİ: 22/04/2024

DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 03/07/2024

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde ihtiyati haciz talebi ile ilgili olarak özetle; dava konusu yangın olayının poliçe teminatı kapsamında kaldığını, ödeme yapılmasının talep edilmesine rağmen zararın karşılanmadığını, davalıların zararı tazminle yükümlü olduğunu belirterek ödenmeyen 23.021.560,64 USD'nin %71,50'si olan 16.460.415,86USD'lik kısmı bakımından jeuran sigortacı Eureko Sigorta'nın %28,50'si olan 6.561.144,78-USD'lik kısmı bakımından koasürans sigortacı ... menkul ve gayrimenkulleri ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları ile bankalardaki mevduatları üzerine karşı tarafa tebligattan sarfınazar edilerek ve teminat aranmaksızın ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 22.04.2024 tarihli ara karar ile: "... Somut olayda, ... firması tarafından düzenlenen raporun hasara ilişkin olduğu, hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı konusunda değerlendirme içermediği, dava konusu edilen iddialar ile ilgili taraflarca alınana mütalaalar arasında farklı tespitler bulunduğu öğretim üyelerinin ... raporuna karşı farklı görüşler ileri sürerek hakem bilirkişi sıfatı olup olmadığı yönünde farklı görüşte oldukları, hasarın poliçe kapsamında olup olmadığı henüz belli olmadığı, hasara neden olan olayın poliçe kapsamındaki istisnalara girip girmediği konusunda bilirkişi incelemesi yapılması gerektiği, meydana gelen hasarın poliçe teminat kapsamına göre ani ve beklenmedik bir sebepten gelip gelmediği bilirkişi raporu ile denetlenebileceği bu yönüyle yaklaşık ispat ölçütü ile yargılama sırasında sunulacak delillere göre talep halinde ihtiyati haciz şartlarının her zaman yeniden değerlendirilebileceğinden bahisle ihtiyati haciz talebinin reddine " karar verilmiştir. Davacı vekili tarafından 22.04.2024 tarihli ara karara yönelik yasal süresi içinde sunulan istinaf dilekçesinde özetle; usul ve yasaya aykırı olarak ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, eksperin /hakem bilirkişinin sigorta sözleşmesinde ismen tayin edildiğinin tartışmasız olduğu, hasarın poliçe kapsamında olduğuna dair detaylı açıklamalara nihai raporda yer verildiği, sigortacılar tarafından eksper /hakem bilirkişi raporunun iptaline ilişkin başlatılmış yasal bir sürecin bulunmadığı, mahkemece davalılar tarafından tek taraflı hazırlatılan 29.09.2022 tarihli özel rapora atıf yapılarak hüküm tesis edildiği, tarafların hasar tespit görevlisinin kim olacağının ismen belirlediği ve ...'in görevlendirmesi konusunda mutabakata varıldığı, poliçede ismen tayin edilen hasar tespit görevlisinin hakem-bilirkişi niteliğinde olup hazırlanan nihai raporunda münhasır delil sözleşmesi niteliğinde olduğu, mahkemece re 'sen nazara alınması gerektiği, rizikonun gerçekleşmesinde davacının kusurunun bulunmadığı, kusurunun varlığının varsayımı halinde dahi davalının sorumluluğunun ortadan kalkmayacağı, rizikonun teminat dışında kaldığını ispat yükünün sigortacıya ait olduğu, İİK m. 257. hükmünde öngörülen şartların gerçekleştiği, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmediği belirtilerek ilk derece mahkemesinin 22.04.2024 tarihli ara kararının kaldırılmasına ve ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir. Dairemize fiziki olarak gönderilen UYAP sisteminde yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesi:Poliçeler: Davacı sigortalı ile ... A.Ş. %71,5 (...., ..., ..., .... ve ... A.Ş. %28,5 (..., ..., ...-...)poliçe numaralı 31.12.2021 -31.12.2022 tarihli Makine Kırılması ve Kazan Patlaması ve İş Kesintisi de Dahil Doğrudan Fiziksel Kayıp ve Hasar Tüm Riskler Sigorta Poliçesi'nin ''kısmi tercüme'' belirten Türkçe tercümesi dosya arasına alınmıştır. Davalı tarafça sunulan ve makine mühendisi yangın inceleme uzmanı ... A sınıfı İG ve yangın uzmanı ... ve kimya mühendisi-patlama uzmanı ... tarafından düzenlenen raporda özetle: yangının nedeni olarak soğuk Haddane-2 makine bölgesinde açıcı kanal eski rayların kesimi ve taşlanması işlemi sırasında kesme makinesinden çıkan kıvılcımların tam temizlik yapılmayan bölgelerde bulunan gres, hidrolik yağ ve izopropanoldan karışımının yüzeyde bulunması veya atıklarının bulunması nedeniyle alev alması olduğunun değerlendirildiği, yangın gelişimine etken hususların ise ilk yanma anında gerekli müdahalenin yetersiz ve hatalı yapılması, ortamın yabancı malzemelerden temizlenmemiş olması, davlumbaz sisteminin sökülerek CO2 sisteminin etkisiz kırılmış olması değerlendirilmiş ve yangının sebeplerle çatıya kadar yayılarak makinede, elektrik- hidrolik tesisatında, ham maddelerde maddi zarara sebep olduğunu anlaşıldığı, meydana gelen olayın yapılan eksik ve hatalı uygulama sebebiyle ani ve beklenmedik bir hasar olma niteliğinde olmadığı görüşünde bulunulmuştur. Türkçe tercümesinin fotokopi olarak sunulduğu 18.11.2022 tarihli .... Ltd. Şti. tarafından düzenlenen Ticari Risk Sigorta Poliçesi Hasar Ekspertiz Raporunda özetle; ... A.Ş., ... Tic. A.Ş. Tuzla Fabrikası Achenbach Soğuk Hadde Makinesinde 02.06.2022 tarihinde meydana gelen yangın hasarının ekspertizinin yapıldığı, fabrikanın müşterek sigorta - ... A.Ş. %71,50 (Poliçe No:... %56,50) maddi hasar: 528.135.963,67 USD, kar kaybı: 214.809.915,67 USD Poliçe No:... %15,00 yönünden; maddi hasar: 140.213.087,70 USD, kar kaybı: 57.029.181,15 USD - ... AŞ. (Poliçe No:... %28,50) maddi hasar: 266.404.866,63 USD, kar kaybı: 108.355.444,19 USD olmak üzere toplam teminat tutarının maddi hasar yönünden 934.753.918,00 USD ve kar kaybı yönünden ise 380.194.541,00 USD olduğu, soğuk hadde 2 makinesinin 01.06.2022 tarihinde saat 02:00 de planlı bakım için duruşa alındığı ve temizleme işleminin saat 08:00'e kadar yapıldığı, 01.06.2022 tarihinde 19:99 da yardımcı işletmeler /mekanik atölye personelleri soğuk hadde 2 makinesinin yıllık bakımı kapsamında rutin iş kalemlerinden biri olan ''açıcı bobin yükleme ve transfer arabası raylarının bakımı'' faaliyetine başlanıldığı, saat 21:24:40 da işlemler devam ederken hadde giriş ana tablasında alevlenme tespit edildiği ve tutuşmaya ilk müdahalenin CO2 sınıfı yangın söndürme tüpleri ile ve görevli çalışanlar tarafından yapıldığı, müdahaleye rağmen tutuşmanın aleve dönüşmesi ve alevin hızla büyümesi ile hadde yüksek basınçlı CO2 otomatik söndürme sisteminin ana devresinin aktive edildiği, ancak yangın söndürme sisteminden gelen gazın yeterli olmadığının anlaşılması üzerine 111 aranarak yardım istenildiği ve itfaiyenin olay yerine saat 21:27:10 da gelerek müdahale ettiği, iş bu yangın sonucunda meydana gelen hasarın muafiyet tenzilinden sonra toplam 23.021.560,64 USD (fiziksel hasar miktarı 7.303.997,41 USD + kar kaybı hasar miktarı 15.717.563,23 USD olmak üzere) belirtilmiştir. Taraf vekilleri tarafından ayrı ayrı sunulan hukuki mütalalar dairemizce incelenmiştir. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz koşullarının oluşup/oluşmadığı ve 03.04.2024 tarihli ara kararın usul ve yasaya uygun olup/olmadığı noktasında toplanmaktadır. Sunulan istinaf sebeplerinin incelenmesi: İcra ve İflas Kanunu'nun 257/1 maddesinde yer alan "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir." hükmüne göre, rehinle temin edilmemiş bir para alacağının vadesinin gelmesi halinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir. İİK'nin 258/1 maddesinde yer alan "… Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur…" hükmüne göre, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için, kesin bir ispat aranmamaktadır, özellikle hukuki bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanmasının tercih edilmesi gereken bir seçenektir. (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 23/01/2014 tarih 2023/18723 E. 2014/1804 K.) İhtiyati haciz, alacaklının para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır ve ihtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için bazen karşı taraf dinlenmeden ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görüldüğünde mahkemece verilebilir. Yasal düzenleme gereğince ihtiyati haciz talep eden, İİK'nin 257/1. maddesi kapsamında bir para borcunun alacaklısı olduğunu, borcun rehinle temin edilmediğini ve borcun vadesinin gelmiş olduğunu yaklaşık olarak mahkemeye kanaat getirecek tarzda ispat etmek durumundadır.Geçici hukuki koruma yargılamasını, asıl yargılamadan ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Geçici hukuki koruma yargılamasında yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Yaklaşık ispat durumunda ise; hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez.Somut olayda; dosyaya sunulan deliller ve bu delillere yönelik sunulan itirazlar birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında düzenlenen poliçede yer alan teminat ve muafiyetler, rizikonun teminat kapsamında olup/olmadığı, zararın miktarının tespitinin bu aşamada yapılamadığı anlaşılmaktadır. İş bu nedenle, İİK 257/1 maddesinde yer alan koşullar ile yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmediği anlaşılmakla, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik ara kararının yerinde olduğu karar vermek gerekmiştir. 6100 sayılı HMK m. 355/1 gereği incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, re'sen gözetilmesi gereken, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılmasına göre; davacı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden HMK m. 353/1,b.1 gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nin 353/1-b1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince davacı tarafından yatırılan başvuru harcının hazineye GELİR KAYDINA,3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcının, davacı tarafından yatırılan 855,2‬0 TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 427,60 TL'nin karar kesinleştiğinde ve istemi halinde davacı tarafa iadesine,4-İstinaf yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 03/07/2024