İstanbul BAM 45. HD 2021/948 E. 2024/858 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2021/948

KARAR NO: 2024/858

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL AND. 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2017/838 Esas

KARAR NO: 2021/169

TARİHİ: 25/02/2021

DAVA: İtirazın İptali

DAVA TARİHİ: 08/08/2017

KARAR TARİHİ: 12/06/2024

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait araçların ihlali geçişleri nedeniyle doğan ve yasal süre içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde gönderilen ödeme emrinin davalıya 11/07/2017 tarihinde tebliğ edildiğini, davalı tarafından 13/07/2017 tarihinde borca ve ferilerine itirazda bulunması üzerine takibin durduğunu, yapılacak yargılama neticesinde İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, davalı aleyhine %20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili, yargılama sırasında beyan dilekçesi sunarak ceza tutarının 4 katına indirildiğini, dava değerinin 6.165,50TL olduğunu beyan etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin sorumluluğu ve işleten sıfatının bulunmadığı, söz konusu araçların ... Ltd. Şti. Ve ... A.Ş . Şirketlerine uzun dönem kiralandığı, ihlal geçişlerin yapıldığı tarihlerde araçların davalı şirket bünyesinde olmadığını, davacı tarafından dava dilekçesinde bahsi geçen ihlal geçiş bildirim suretlerinin taraflarına gelmediğini, takip konusu yapılan araçlarda HGS/OGS cihazların mevcut olup, bedelli geçişlerin tamamının ücreti HGS/OGS sisteminden tahsil edildiğini, davacı tarafından dava dilekçesinde genel bir ifade ile OGS ve HGS'den geçiş ücreti tahsil edilememesi halinde gişede yer alan bariyerlerin açılmadığı ifade edilmiş olsa da HGS ve OGS sistemlerinden ne sebeple tahsilat yapılamadığına ilişkin bir açıklama bulunmadığını beyan ederek iş bu davanın takip konusu araçlarının işletmesine haiz ... A.Ş. şirketlerine ihbar edilmesini, davanın esas ve usul yönünden reddi ile davacı aleyhine %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece "Taraflar arasındaki uyuşmazlık, Davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan İst. Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas ayılı icra dosyasında takibe konu alacak davacı tarafından işletilen köprü ve yollarla davalıya ait araçların ihlalli geçiş yaptığı iddiası ile ihlalli geçiş ücreti ve ihlalli geçiş ücreti üzerinden tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 10 katı oranında ceza tutarından kaynaklanmakta olup; davacının davalıdan 6001 Sayılı Yasa uyarınca ihlalli geçiş nedeniyle ceza tutarı talep edip edemeyeceği noktasındadır. Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ile beyan ettiği ihbar olunan şirketlere uzun süreli araç kiralama sözleşmelerine ait vergi tahsil alındısı ve ödenen damga vergisi makbuzlarını 02/02/2021 tarihli dilekçe ekinde sunmuştur. Davalı şirketin ihlalli geçiş tarihlerinde ihlalli geçiş yapan araçların maliki olduğu, ... plakalı araçları ihbar olunan ... Tic. Ltd. şirketine, ... plakalı araçları ise diğer ihbar olunan ... A.Ş. Şirketine uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraladığı, kiralanan araçlara ait vergi tahsil alındısı ve ödenen damga vergisi makbuzlarının davalı tarafından mahkememize sunulduğu, davalı şirketin ihlalli geçiş yapan araçların 2918 sayılı KTK 3. Maddesi anlamında işleteni olmadığı, ihlalli geçiş yapan araçların işletenlerinin araçları uzun süreli kiralayan ... Tic. Ltd. Şirketi ve ... A.Ş. şirketleri olduğu anlaşılmakla; davanın reddine" karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; ''2918 sayılı KTK gereği uzun süreli kira sözleşmesi ile aracı kiracıya teslim eden araç malikinin, sorumluluktan kurtulabilmesi için nelerin delil teşkil ettiği belirlenmiştir. Araç sahibinin kendisinin “işleten” olmadığını; aracı uzun süreli kiralaması nedeniyle “işleten”in kiracı olduğunu ve trafik kazası ya da zararın kira süresi içerisinde meydana gelmesi nedeniyle kiracının sorumlu tutulması gerektiğini kanıtlaması gerekmektedir. Keza bu doğrultuda ibraz etmesi gereken belgelerin tamamı davalı tarafından ibraz edilmemiştir. Kira sözleşmeleri sunulmuş olsa da aracın her iki kiracıya teslimine dair belge bulunmamaktadır. Her iki kiracıdan kira parası alındığına ilişkin belge bulunmamaktadır. Kısaca aracın, her iki kiracı tarafından “kendi hesaplarına ve tehlikesi kendilerine ait olmak üzere “ işletildiğine ve sürücü ve yardımcılarının kiracıların buyruğunda olduğuna ilişkin kanıtlar dosyada mevcut değildir. Görüleceği üzere somut olayda pasif husumet yokluğu kabul edilemez. Geçiş ücreti ve ceza tutarlarının sorumlusu, araç sahibi davalı şirkettir tüm bu hususlar göz önünde bulundurulmaksızın verilen karar gerekçesi hukuka ve hakkaniyete aykırıdır.'' şeklinde beyanda bulunarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı yönü gözetilerek yapılmıştır.Dava, otoyol geçiş ücreti ödenmeksizin geçiş yapıldığı iddiası ile geçiş ücreti, ceza tutarının tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında; davacı takip alacaklısı tarafından davalı aleyhine ilamsız takip başlatıldığı, 1.233,10TL geçiş ücreti ve 12.331,00 TL ceza tutarı olmak üzere toplam 13.564,10TL talep edildiği, ödeme emrinin davalı takip borçlusuna 11/07/2017 tebliğ üzerine davalı takip borçlusunun süresi içerisinde, borca ve ferilerine karşı 13/07/2017 tarihinde borca itiraz dilekçesi sunduğu ve bunun üzerine takibin durduğu, itiraz dilekçesinin ve/veya takibin durdurulmasına ilişkin kararın davacı takip alacaklısına tebliğ edilmediği, eldeki davanın 1(bir) yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.Davacı vekili, yargılama sırasında beyan dilekçesi sunarak ceza tutarının 4 katına indirildiğini, dava değerinin 6.165,50TL olduğunu beyan etmiştir.Davalı şirketin ihlalli geçiş tarihlerinde ihlalli geçiş yapan araçların maliki olduğu dosya kapsamı ile sabittir.Mahkemece mali müşavir bilirkişiden alınan 09/10/2020 tarihli raporda özetle; Davaya konu ihlal geçiş bildiriminde HGS geçiş sistemine kayıtlı olduğu anlaşılan, ... Plakalı aracın, 16/04/2017 - 18/04/2017- 19/04/2017- 20/04/2017-/ 23/04/2017 24/04/2017 -26/04/2017 - 29/04/2017 — 29/04/2017- 01/05/2017- 01/05/2017 ve HGS bakiyesinin yeterli olduğu. 04/05/2017 geçiş tarihinde ... Plakalı aracın, 17/04/2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yeterli olduğu, 18.05.2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yetersiz olduğu.... Plakalı aracın, 19/04/2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yeterli olduğu.... Plakalı aracın, 04/05/2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yeterli olduğu.... Plakalı aracın, 04/05/2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yeterli olduğu.... Plakalı aracın, 27/04/2017 geçiş tarihinde HGS seymen yeterli olduğu. ... Plakalı aracın, 04/05/2017 ve 13/05/2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yeterli olduğu, ... Plakalı aracın, 26/04/2017 ve 18/05/2017 geçiş tarihinde HGS bakiyesinin yetersiz olduğu. ... Plakalı aracın, 25/04/2017 — 27/04/207 — 28/09/2017 —| 29/04/2017 ve 17/05/2017geçiş tarihlerinde HGS bakiyesinin yeterli olduğu. Davacının; İstanbul Anadolu ... Icra Müdürlüğü nün ... E.sayılı dosyasında alacağının, 27 adet ihlal geçiş için 1.233,30 TL geçiş ücreti, 3 adet ihlal geçiş için 4 kat ceza tutarının 1.777,60 TL olmak üzere toplam tutarın 2.410,90 TL olduğu, takip sonrasında 1.233,30 TL asıl alacak için 3095 s.k m.2/2 kapsamında değişen oranlarda kademeli olarak ticari faizi yürütülebileceği'' mütalaa olunmuştur.Her ne kadar mahkemece davalı şirketin ihlalli geçiş yapan araçları uzun süreli kiraya verdiği ve 2918 sayılı KTK 3. Maddesi anlamında işleteni olmadığı gerekçesi ile dava reddedilmiş ise de; geçiş ücreti ve ceza tutarlarının sorumlusu, araç sahibi davalı şirkettir. Davalının işleten olup olmadığı, uzun süreli kiralama ilişkisi olup olmadığı, ihlalli geçişlerden kimin sorumlu olacağı davalı ile kiracısı arasındaki iç ilişkiyi ilgilendiren hususlardır. Mahkemece hatalı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun'un 30. maddesinde geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali hali düzenmiş, 1. fıkrasında "Genel Müdürlük işletimindeki otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yaptığı tespit edilen araç sahiplerine Genel Müdürlük tarafından, geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücretinin on katı tutarında idarî para cezası verilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiştir.) 3. fıkrasında "Bu maddenin birinci fıkrasında belirtilen idari para cezaları ile geçiş ücretleri ve ikinci fıkrasında yer alan idari para cezaları tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu sürede ödenmeyen geçiş ücretleri ve idarî para cezaları 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre ilgili vergi dairesi tarafından takip ve tahsil edilir. Vergi daireleri tarafından tahsil edilen geçiş ücretleri, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın sonuna kadar Genel Müdürlük hesaplarına aktarılır.",5. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir. Ücretin on katı fazlası olarak tahsil edilen ceza tutarının yüzde altmışı, tahsilini izleyen ayın yedinci günü mesai bitimine kadar, işletici şirket tarafından Hazine payı olarak, yıllık kurumlar vergisi yönünden bağlı olduğu vergi dairesine şekli ve içeriği Maliye Bakanlığınca belirlenen bir bildirimle ödenir. İşletici şirket tarafından Hazine payının eksik bildirilmesi veya hiç bildirilmemesi ya da bildirildiği halde süresinde ödenmemesi halinde, Hazine payının ödenmesi gerektiği tarih ile tahsil edildiği tarih arasında geçen süreye 6183 sayılı Kanunun 51 inci maddesine göre uygulanacak gecikme zammı ile birlikte ilgili vergi dairesince 6183 sayılı Kanun hükümlerine göre takip ve tahsil edilir." (25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile "on" ibaresi "dört" şeklinde değiştirilmiş, ikinci ve üçüncü cümleler yürürlükten kaldırılmıştır.)6. fıkrasında "4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından ücretsiz geçiş yapan araçlar, işletici şirket tarafından bu maddenin yedinci fıkrasında öngörülen sürenin bitimini takip eden ilk iş gününde en yakın trafik kuruluşuna bildirilir."7. fıkrasında "Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında belirtilen cezalar uygulanmaz." 25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 18. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen 9. fıkrada "Bu maddenin birinci, ikinci, üçüncü, dördüncü, yedinci ve sekizinci fıkraları Bakanlık tarafından işletilen otoyolları ve erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için; beşinci, altıncı ve yedinci fıkraları ise Bakanlık tarafından 3996 sayılı Kanun ve diğer ilgili kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için de uygulanır.",25/05/2018 tarihli, 30431 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 19. maddesi ile 25/06/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 30. maddesine eklenen Geçici 3. maddesinde "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır." düzenlemesi yer almaktadır.Dava konusu ihlalli geçişler, dosya kapsamında yer alan CD görüntüleri ile sabittir. İhlalli geçiş yapan araçların yeterli bakiyeye sahip olup olmadıkları mahkemece araştırılmış, bilirkişi raporu alınmıştır. Davacı şirketin davalının HGS hesabından geçiş ücretini tahsil edememiş olmasından kaynaklanan sorumluluğun davalı tarafa yüklenmesinin mümkün olmadığı, ihlalli geçiş tarihleri itibariyle davacı tarafından tahsil edilemeyen ihlalli geçiş bildirimine konu geçiş ücretlerinin davalı tarafın HGS sinde geçiş tarihinden 15 gün içeresindeki periyotta mevcut olduğu, bu hali ile davalı taraftan ceza bedeli tutarı talep edilmesinin koşullarının oluşmadığı, davacının tahsil edilemeyen geçiş ücretleri nedeniyle ceza bedeline ilişkin talebinin bu nedenle yerinde olmadığı anlaşılmaktadır. Mahkemece alınan bilirkişi raporu denetime ve hüküm kurmaya elverişlidir. HMK'nin 353/(1)-b-2 maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ..." duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nin 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davacı tarafın istinaf başvurusunun KABULÜ ile, 6100 sayılı HMK'nın 353/1.b.2 bendi uyarınca İstanbul Anadolu 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/02/2021 tarihli 2017/838 E. 2021/169 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİS EDİLMESİNE,2-Davanın KISMEN KABULÜ ile, a) Davalının İstanbul Anadolu ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takibe yaptığı itirazın kısmen iptali ile takibin 2.410,90 TL üzerinden devamına, b) Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine 3-İlk derece mahkemesi yargılama giderleri yönünden,a-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 164,69 harçtan, davacı tarafça peşin olarak yatırılan 231,65 TL'nin mahsubu ile bakiye 66,96 TL'nin istemi halinde davacı tarafa iadesine,b-Davacı tarafından yapılan 36,00 TL (başvurma ve vekalet harcı), 187,00 TL (posta masrafı) ve 1.050,00 TL (bilirkişi ücreti) toplam 1.237,00 TL yargılama giderinden, davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 223,16 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,c-Davalı tarafından yapılan 292,00 TL yargılama giderinden, davanın kabul-red oranına göre hesaplanan 51,90 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerine bırakılmasına,ç-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan, Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13/2 gereğince 2.410,90 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,d-Davalı taraf vekille temsil olunduğundan, Dairemizin karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT 13/3 gereğince 2.410,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,e-Yatırılan gider avansından artan miktar varsa ilk derece mahkemesince taraflara iadesine,4-İstinaf yargılaması giderleri yönünden;a-Davacı tarafından yatırılan 162,10 istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,b-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davacı tarafça yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,c-Davacı tarafından sarfedilen 283,90 TL (istinaf harcı ve posta masrafı) istinaf yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,d-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine, e-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.12/06/2024