İstanbul BAM 45. HD 2024/440 E. 2024/601 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/440

KARAR NO: 2024/601

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO: 2021/554

KARAR NO: 2023/553

KARAR TARİHİ: 05/09/2023

DAVA: İstirdat

KARAR TARİHİ: 30/04/2024

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasında imzalanan hizmet sözleşmesi uyarınca müvekkili şirketin davalıya Madrid seyahati programına dair hizmet sağlamayı taahhüt ettiğini, davalının 23/03/2020 ile 27/03/2020 tarihleri arasında İspanya’ya düzenlenmesi kararlaştırılan ticari seyahatin korona virüs salgını sebebiyle ertelenmesini ve sözleşmenin güncel şartlara göre tadil edilmesini talep ettiğini, seyahat organizasyonunun pandemi sebebiyle gerçekleştirilememesi üzerine davalının sözleşmenin 8. maddesi kapsamında sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini e-posta yoluyla bildirerek sözleşme uyarınca müvekkili şirkete ödenen 5.000,00 Euro’nun iadesini istediğini, talebe konu tutarın müvekkili şirket tarafından ödenmemesi üzerine davalı tarafından müvekkili şirket aleyhine Ankara ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile 5.000,00 Euro tutarında asıl alacak ve 226,89 TL tutarında ihtarname masrafının tahsili için ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkili şirketin mal varlığına haciz konulması sebebiyle hacizlerin kaldırılması için cebri icra baskısı altında dosya borcunun tamamınının 04/11/2020 tarihinde ihtirazı kayıt şerhi koyulmak suretiyle ödendiğini, sözleşmenin 8. maddesinde mücbir sebep nedeniyle 3. kişilere yapılan ödemelerin iadesinde bahsi geçen 3. kişilerin iade koşullarının geçerli olacağı ve müvekkili şirketin yalnızca 3. kişilerden (oteller, acenteler ve sair) iade alabildiği bedelleri davalıya iade edeceğinin ve iade alınmayan bedeller nedeniyle davalıya karşı hiçbir sorumluluğunun doğmayacağının açıkça kararlaştırıldığını, müvekkili şirket tarafından bahsi geçen organizasyon ile ilgili olarak konaklamanın yapılacağı otele ödenmek üzere İspanya’daki ... unvanlı acenteye 3.300,00 Euro tutarında ödeme yaptığını ancak bu ödemeyi otelden iade alamadığını, iade alamadığı tutardan dolayı davalıya karşı sorumluluğunun bulunmadığını, davalı tarafından tüm tutarın tahsili için müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlatılmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla; 3.300,00 Euro’nun 04/11/2020 tarihinden itibaren en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesini %20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen hizmet sözleşmesine konu İspanya'ya düzenlenecek seyahate yönelik hizmetin COVİD-19 salgını nedeniyle gerçekleştirilemediğini, sözleşme uyarınca seyahat bedeline mahsuben müvekkili şirket tarafından avans olarak 5.000,00 Euro ödendiğini, davacının taahhüt ettiği edimi yerine getirememesi sebebiyle seyahat bedelinin iadesinin talep edildiğini, 16/03/2020 tarihli mailde ödemenin tamamının iade edileceği bildirilmesine rağmen müvekkili şirkete herhangi bir ödeme yapılmadığından, müvekkili tarafından ihtarname keşide edilerek 5.000,00 Euro'nun iadesinin istendiğini, davacı ihtarnameye cevap vermediği ve ödeme yapmadığı için Ankara ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, icra takibine karşı itirazda bulunmadığını, davacının 3.300 Euro'nun iadesi için nasıl bir girişimde bulunduğunun, otele karşı yasal bir işlem başlatıp başlatmadığının bilinmediğini, davacı ile otel arasındaki sözleşmenin iç ilişkide geçerli olduğunu, pandemi sebebiyle davacının hizmet sunacak olan otele karşı rücu veya tazmin hakkının bulunduğunu, müvekkili şirket ile dava dışı şirket arsında akdi ilişki olmadığını, davacının iade ile ilgili hususları özen yükümlülüğü çerçevesinde düzenlemesi ve yerine getirmesi gerektiğini beyanla davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI Mahkemece; "...Taraflar arasındaki 21.01.2020 tarihinde Hizmet sözleşmesi kapsamında davalıya verilecek “... Hotel 4” otel için 17 kişilik Konaklama hizmet bedelinin KDV dahil 28.687.00 EURO olarak kararlaştırıldığı, sözleşme ile belirlenen hizmet ücretinin 5.000.00 EURO'luk kısmının davalı tarafından davacıya 22.01.2020 tarihinde banka havalesi ile ödendiği, bu 5.000 EURO ön ödeme/ avans ödemesine ilişkin tutarın her iki taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki e-mail yazışmalarının incelenmesinde davacı tarafça, davalının yaptığı 5.000 EURO tutarındaki ön ödeme tutarının geri iadesinin yapılmasının 16.03.2020 tarihli e-mail yazışmalarında herhangi bir itiraza yer verilmeksizin kabul edilerek bu bedelin ödeneceğinin ilgili birimlere verilen talimat ile yapılacağının beyan edildiği alınan ikinci raporda bu tespitlerden anlaşılmakla davacı iradesinin artık sözleşme hükmünün uygulanması yönünde olmadığı, bu e-mail ile ödemenin yapılacağının çekince konulmaksızın kabul edildiği dikkate alındığında davacının 3.300 EURO tutarındaki kısmın istirdatı talebinin yerinde olmadığı, sözleşmelerin nisbiliği ilkesi gereğince davacının dava dışı yurt dışındaki otelden mücbir sebebe dayalı olarak kendi aralarındaki sözleşme ilişkisi gereğince bu bedeli talep edebileceği, hatta bedelin yurt dışı otelden tahsil edilmesi halinde bu durumdan davalının haberinin olamayacağı dolayısıyla davacının sebepsiz zenginleşmesine neden olacağı..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki açıklamalarını tekrar ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, kesinleşen icra takibi kapsamında ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir. Taraflar arasında 21/01/2020 tarihinde imzalanan sözleşmede, davacı ..., davalı KURUM olarak anılmaktadır. Sözleşmenin ilgili maddeleri; "1) ..., EK 1'de belirtilen tarihler arasında ve EK 1'de tüm hizmetleri açıkça belirtilmiş olan program dahilinde, KURUM'un talep ettiği seyahat programını en iyi hizmet seviyesinde eksiksiz ve süresinde yerine getirmeyi kabul, beyan ve taahhüt eder. KURUM, seyahate katılacak misafirlerin EK 1'deki kişi sayısı ve daha sonradan ilave olabilecek sayılar dahilinde ilgili buluşma yeri ve saatinde seyahate hazır olarak bulundurulmaları ile yükümlüdür... 2) ..., EK 1'de belirtilen tarih aralıklarında ilgili otellerde gene EK 1'de belirtilen kadar odayı KURUM adına rezerve etmiştir. Bahsi geçen konaklamalar, sair tüm rezervasyonlar ve sözleşme bedelinin tamamı kesin olup, KURUM'un garantisi altındadır. Belirtilen kişi sayısının gerçekleşmemesi durumunda, katılmayan kişi sayısı dikkate alınmaksızın ve gelmeyen kişi/kişiler için herhangi bir mahsup işlemi uygulanmaksızın KURUM sözleşme bedelinin tamamını ödemeyi kabul ve taahhüt etmiştir... 4) Seyahate çıkacak misafirlerin isim listesi, iletişim bilgileri ile beraber KURUM tarafından ...'a EK 1'de belirtilen isim listesi bildirme tarihinden önce yazılı olarak iletecektir. Gecikme nedeniyle doğacak sorunlar ve oluşacak zararlarda tüm sorumluluk KURUM' a aittir. 5) ...'ın KURUM'a uygulayacağı fiyatlar EK 2'de detayları ile verilmiştir. EK 1'de belirtilen oda sayıları ve hizmetlerin dışında oluşacak ilave talepler, rezervasyonlar vb. Hizmetlerden kaynaklanacak bakiyeler faturaya istinaden KURUM tarafından ...'a ödenmek durumundadır... 6) Seyahatin toplam bütçesi ve ödeme planı EK 2'de ödeme tarihleri ile beraber belirtilmiştir..." şeklindedir. Sözleşmenin ekleri incelendiğinde; Ek 1'de Program ve Organizasyonun detaylarına yer verildiği, buna göre 23/03/2020 tarihinde İstanbul Yeni Hava Limanından hareketle Madrid'e seyahat edileceği, seyahatin 23/03/2020-27/03/2020 tarihleri arasında oda ve kahvaltı dahil 4 gece, 17 kişi olarak planlandığı, Ek 2'de Bütçe ve Ödeme Planına yer verildiği, uçak bileti, transfer, araç kullanımı, seyahat sigortası, konaklama, tercümanlık ve rehberlik de dahil olmak üzere 17 kişilik toplam bedelin 28.687,00 Euro olduğu belirtilmiştir. İstinaf sebeplerinin incelenmesinden, taraflar arasındaki esasa ilişkin uyuşmazlığın çözümünden önce usule ilişkin aykırılıkların mevcut olup olmadığı ve bu bağlamda öncelikli olarak mahkemenin görevli olup olmadığının tespiti gerekmiştir. Zira görev, kamu düzenine ilişkin olduğundan re'sen incelenmesi gerekmektedir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK'nın 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK'nın 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. Paket tur sözleşmesi, TKHK'nın 51.maddesinde düzenlenmiş ve "Paket tur sözleşmesi, paket tur düzenleyicileri veya aracıları tarafından aşağıdaki hizmetlerden en az ikisinin birlikte, her şeyin dâhil olduğu fiyatla satıldığı veya satımının vaat edildiği ve hizmetin yirmi dört saatten uzun bir süreyi kapsadığı veya gecelik konaklamayı içerdiği sözleşmelerdir:a)Ulaştırmab)Konaklama c)Ulaştırma ve konaklama hizmetlerine bağlı olmayan başka turizm hizmetleri." şeklinde tanımlanmıştır. Taraflar arasında imzalanan ve başlıca maddelerine yukarıda yer verilen dava konusu sözleşmenin paket tur sözleşmesi olduğu sabittir. TKHK'nın 51/9. maddesinde yer alan "Ticari veya mesleki faaliyetleri çerçevesinde paket tur hizmetinden faydalanan kişiler de tüketici olarak kabul edilir." düzenlemesi ile paket turdan yararlanan gerçek kişi tüketici dışındaki kişiler de tüketici olarak kabul edilmiştir. Paket tur katılımcısının ticari veya mesleki faaliyeti çerçevesinde hareket etmesi halinde dahi, bu tür kişilerin de tüketicilere sağlanan haklardan faydalanacağı yasal olarak düzenlenmiştir. TKHK'nın tüketici mahkemeleri başlıklı 73.maddesinin 1.bendinde; "Tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemeleri görevlidir.", 4 bendinde; "Tüketici mahkemelerinde görülecek davalar 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun Altıncı Kısım hükümlerine göre yürütülür" düzenlemesi bulunmaktadır. Paket tur sözleşmesinin tarafı olan davalı şirket tüketici olarak kabul edildiğine göre, taraflar arasında paket tur satışından kaynaklanan hukuki işlemin tüketici işlemi niteliğinde (TKHK md. 3) olması nedeniyle davaya bakma görevi Tüketici Mahkemesi'ne aittir.Açıklanan nedenlerle; Mahkemenin görevsizliği nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 114/1.c ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde işin esası hakkında karar verilmesi hatalı olduğundan, davacı vekilinin sair istinaf sebepleri şimdilik incelenmeksizin, istinaf taleplerinin 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca kabulü ile kararın HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca kaldırılmasına ve Dairemizin kararı uyarınca işlem yapılması için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun sair istinaf sebepleri incelenmeksizin KABULÜ ile İstanbul 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/554 E. 2023/553 K. sayılı 05/09/2023 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA, 2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, davacı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,4-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.a.3, 362/1.c ve 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.30/04/2024