İstanbul BAM 45. HD 2024/358 E. 2024/320 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/358

KARAR NO: 2024/320

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ İSTANBUL AND. 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 19.09.2023

ESAS NO: 2023/174 Esas

KARAR NO: 2023/673

DAVA: Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ 13.10.2014

KARAR TARİHİ: 06/03/2024

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Kendi işyerinde bulunan yük vincinin düşmesi sonucu dava dışı ... Ltd. Şti. personeli olan ... yaralanması ve malul kaldığını, anılan kişinin Bakırköy 9. İş mahkemesinin 2007/459 esas sayılı dosyasında müvekkili şirket ile dava dışı ... Şirketine karşı açmış olduğu maddi ve manevi tazminat davasında, 29.834,28 TL daimi iş göremezlik zararı ile 180,02 TL geçici iş göremezlik dönem zararı olmak üzere toplam 30.014,30 TL maddi tazminat ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini, fazlaya ilişkin talebin reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretlerinin yine davalılardan müteselsilen tahsiline karar verildiğini, kararın Yargıtay denetiminden geçerek onandığını, hem kaza sonrasında hemde dava devam ederken davalı sigorta şirketine bildirimde bulunulduğunu ve davanın ihbar edildiğini, anılan işçi tarafından iş mahkemesi kararının ilamlı takibe konu edilmesi sebebiyle İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasında alınan 14/01/2014 tarihli dosya kapak hesabına göre aynı gün icra veznesine 94.671,37 TL toplam borç miktarının müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davalı sigorta şirketinin müvekkili şirket ile işletme sorumluluğu sigorta poliçesi kapsamında söz konusu zararda manevi tazminat ve buna ilişkin hesap edilen vekalet ücreti ve yargılama giderinin çıkarılmasından sonra bakiye kısım olan 68.020,15 TL' den sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olduğunu, yine aynı poliçe kapsamında dava dışı işçi ... sadece hastane masrafları bakımından yapılan başvurunun da ret edildiğini bunun üzerine söz konusu hastane masraflarının poliçe kapsamında sigorta şirketinden tahsili talebiyle İstanbul 11 Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/686 esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, anılan davada alınan bilirkişi raporunda belirtildiği üzere bu zararın da poliçe kapsamında olduğunun belirtildiği ancak daha sonra davanın takipsiz bırakıldığını ve açılmamış sayılmasına karar verildiğini belirterek, fazlaya ilişkin haklarınız saklı kalmak kaydıyla icra dosyasına yapılan ödemenin sigorta poliçesi kapsamında sorumluluk atfedilen kısmı olan 68.000,00 TL'nin ödeme tarihi olan 14/01/2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Dava tarihi itibariyle dava konusu taleplerin zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı definde bulunulduğunu, bunun yanında davacı firmanın iş yerinde meydana gelen kazanın yük taşımasında kullanılan asansördeki arızanın poliçe kapsamı içerisinde yer almadığını, dolayısıyla teminat dışı olduğunu, davacı tarafın takipsiz bırakmış olduğu dava dosyasındaki hatalı ve hükme esas olmamış ve yargıtay incelemesinden geçmemiş bir bilirkişi raporunun dayanak yapmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN VE DAİREMİZİN KARARLARI İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/2064 Esas, 2017/1098 karar, 21.11.2017 tarihli kararı; asansör kazasıyla ortaya çıkan rizikonun, kaza tarihinde yürürlükte bulunan poliçe teminatında olmadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir. Dairemizin 2020/1169 Esas 2023/184 Karar sayılı 08.02.2023 tarihli ilamı ile;"... Aydınlatma yükümlülüğünün ihlali halinde sigortalının sahip olduğu hakların, tazminat ve sözleşmeyi fesih hakkı olduğu, fesih hakkı ile ilgili herhangi bir süre sınırlaması bulunmadığından yönetmelik ve 6103 sayılı yasanın 39. Maddesi delaletiyle uygulanması gereken 6102 sayılı TTK' nın 1423 vd. maddelerinde öngörülen sigortalıyı koruyucu hükümler birlikte değerlendirdiğinde; davacının tazminat talep etme hakkı bulunmaktadır. O halde, davalı sigorta şirketince aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmediğinden Üçüncü Şahıslara Karşı Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları nın 3.B.1 maddesinin tatbiki mümkün görülmemektedir. Rizikonun sigorta teminatı kapsamında kaldığından, davacının İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında ödediği miktarın poliçe kapsamında davalı tarafça karşılanması gereken kısmının (maddi tazminat ve maddi tazminata dair harç, vekalet ücreti, işlemiş faiz vs.) hesaplanması için bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken davanın reddine karar vermesi hatalı olmuştur. Açıklanan nedenlerle, hukuki yanılgı ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak yazılı biçimde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olduğundan davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir. İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/174 Esas, 2023/673 karar, 19/09/2023 tarihli kararı; kaldırma kararı doğrultusunda alınan bilirkişi raporunda; Bakırköy 9. İş Mahkemesi 2007/459 E., 2013/262 K., kesinleşmiş olup, anılan davanın bir kısım tarafları ile işbu davanın tarafları aynı olup, işbu davanın davacısı ile davalısı tarafların kararının Bakırköy 9. İş Mahkemesi 2007/459 E., 2013/262 K., kesinleşmiş kararına konu cismani zararın sorumluluğu bakımından müşterek ve müteselsil sorumlu olduklarından işbu raporda kesinleşen hüküm gereği yeniden dava dışı kazalının maddi zarar hesabı yapılmayacaktır. Bununla birlikte; kesinleşen davada hüküm kurulan manevi tazminat davalı ... Şirketi tarafından düzenlenen İşyeri Sorumluluk Sigortası teminatı kapsamında olmadığından; Bakırköy 9. İş Mahkemesi 2007/459 E., 2013/262 K,, sayılı kesinleşen kararı ile ilamlı icra takibine konu olan alacaklardan manevi tazminat ile manevi tazminata ilişkin faiz ve fer'iler dışlanarak davacının rücuen alacağı hesaplanacaktır. Yapılan hesaplama neticesinde; Davacının rücuen alacağı 94.671,37 TL - 26.651,22 TL = 68.020,15 TL olarak tespit edilmiştir. Dosyadaki ödeme makbuzundan icra dosyasına ödemenin 14.01.2014 tarihinde yapıldığı görülmüş olup, temerrüt başlangıcının 14.01.2014 ödeme tarihi olduğu kanaatine varılmıştır.'' şeklinde bildirilmiş, usul ve yasaya uygun denetime elverişli ve dosya muhteviyatı ile uyumlu bilkirkişi raporu hükme esas alınarak ve taleple bağlı kalınarak; davanın kabulü ile; 68.000,00-TL'nin ödeme tarihi olan 14.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı vekili yasal süresi içinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil şirket tarafından üzerine düşen tüm aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmiş, mevzuata uygun olarak sigortalı poliçe özel ve genel şartları ile ilgili olarak bilgilendirilmiştir. kaza tarihinde geçerli olan poliçede ve üçüncü şahıslara karşı mali mesuliyet sigortası genel şartları'nda olayın teminat dışı olduğu açıkça düzenlenmiş durumdadır. Ayrıca poliçede açık bir şekilde; asansörde meydana gelebilecek kazalar sonucunda üçüncü kişiler tarafından ileri sürülebilecek tazminat taleplerinin ancak binanın tümüyle sigortalı tarafından kullanılıyor olması ve asansörün yıllık bakım anlaşmasının bulunması koşulu ile verildiği düzenlenmiştir. Bu anlamda gerekçeli kararın tam aksine, asansörle alakalı hasarların ancak yıllık bakım anlaşması var ise teminata dahil edileceği hususu özel şart olarak hiçbir tereddüte yer vermeyecek bir şekilde poliçeye derçedilmiş durumdadır. Asansörün mevzuata aykırı olarak inşa edilmiş olması, davacının ağır kusurunu ve hatta kastını ortaya koymaktadır. Kanunun emredici bir hükmüne aykırı fiilden dolayı zarar meydana geldiğinden sigortanın geçersiz olduğu kabul edilmelidir. Aksi durumda ise ödenen tazminattan indirim yapılması gerekmektedir. Zira sigortalı bildirim yükümlülüğünü ihlal etmiştir. Yapılan hesaplama hatalıdır. Manevi tazminata yönelik feriler de teminat dışı bırakılmalıdır. İcra takibi sonrası ödenen tahsil harcı, icra vekalet ücreti, masraf gibi kalemlerin de oranlanarak hesaplanması gerekmektedir. Yapılan hesaplama fahiş ve hatalıdır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususlarını da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, davacıya ait sigortalı iş yerinde meydan gelen iş kazasında davacıya mal tedarik eden şirket çalışanın yaralanması sebebi ile davacının ödediği tazminatın davalı sigorta şirketinden tazmini istemine ilişkindir. Davaya konu uyuşmazlıkta, davacıya ait iş yerinde 01/11/2006 tarihinde asansör olarak kullanılan yük vincinin düşmesi sonucu dava dışı tedarikçi şirket personeli olan ... yaralanması sebebi ile davacının Bakırköy 9. İş Mahkemesinin 2007/459 Esas 2013/262 Karar sayılı ilamı gereğince İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı icra dosyasına ödediği tutarın 68.020,15 TL'sinin sigorta poliçesi kapsamında kaldığı iddia olunarak bu miktarın, davalı sigorta şirketinden tazmini talep ve dava edilmiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş, davacının istinafı üzerine dairemizce davalı sigorta şirketince aydınlatma yükümlülüğü yerine getirilmediğinden ve rizikonun sigorta teminatı kapsamında kaldığından, davacının İstanbul Anadolu ... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasında ödediği miktarın poliçe kapsamında davalı tarafça karşılanması gereken kısmının (maddi tazminat ve maddi tazminata dair harç, vekalet ücreti, işlemiş faiz vs.) hesaplanması için bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar kaldırılmıştır. Bakırköy 9. İş Mahkemesi 2007/459 E., 2013/262 K., 08.10.2013 T. sayılı kesinleşen ilamı şu şekildedir;1- Davacı tarafça açılan davanın KISMEN KABULÜ ile -29.834,28 TL daimi iş göremezlik zararı ile 180,02 TL geçici iş göremezlik dönem zararı olmak üzere toplam 30.014,30 TL maddi tazminat ile, 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birilkte davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine 2- Fazla taleplerin reddine 3- Alınması gereken 3.074,93 TL harçtan peşin alınan 920,50 TL nin mahsubu ile eksik 2.154,43 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak hazineye irat kaydına,4- Davacı kendisini bir vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinden yürürlükte bulunan A.A.Ü.T ne göre 3.551,57 TL maddi tazminattan dolayı, 1.800,00 TL manevi tazminattan dolayı olmak üzere toplam 5.351,57 TL vekalet ücretinin davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalılar kendilerini bir vekille temsil ettirmiş olduklarından reddedilen manevi tazminattan dolayı 1.800,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine, 6- Davacı tarafından peşin yatırılan 920,50 TL harcın davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,7- Davacı tarafça yapılan 35,50 TL 8 müzekkere gideri, 50,66 TL 11 tebligat gideri, 13,10 TL diğer harçlar , 1.200,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.299,26 TL yargılama giderinin maddi tazminat için de yapılması zorunlu giderlerden olması sebebi ile tamamının davalılardan müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Dairemizin kaldırma kararından sonra alınan bilirkişi raporunda özetle; Bakırköy 9. İş Mahkemesi 2007/459 E., 2013/262 K., 08.10.2013 T. sayılı kesinleşen ilamı ile Antalya ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine konu alacak tutarı aşağıdaki gibi özetlenmiştir. A- Sıra Hüküm kurulan alacak nev'i Tutar 1 Maddi tazminat 30.014,30 TL 2 Maddi tazminatın işlemiş faizi 17.678,42 TL 3 Manevi tazminat 15.000,00 TL 4 Manevi tazminatın işlemiş faizi 8.835,00 TL 5 Dava vekalet ücreti (3.551,57 TL +1.800,00TL) 5.351,57 TL 6 Dava vekalet ücretinin işlemiş faizi (44.50 + 22.39) 66,89 TL 7 Harç 920,50 TL. 8 Harcın faizi 11,50TL 9 Yargılama gideri 1.299,26 TL 10 Yargılama giderin işlemiş faizi 16,24TL 11 İcra takibi ile kesinleşen miktar 79.193,69TL B-Sıra İcra takibi sonrası faizler Tutar 12 Maddi tazminatın icra takibi sonrasındaki işlemiş faizi 1.775,50 TL 13 Manevi tazminatın icra takibi sonrasındaki işlemiş faizi 887,33 TL 14 Maddi tazminat vekalet ücretinin icra takibi sonrası faizi 210,10 TL 15 Manevi tazminat vekalet ücretinin icra takibi sonrası faizi 106,50 TL 16 Dava harcının icra takibi sonrasındaki işlemiş faizi 54,50 TL 17 Yargılama giderinin icra takibi sonrasındaki işlemiş faizi 76,90 TL 18 İcra Takibi sonrası işlemiş faizler toplamı 3.110,83 TL C-Sıra İcra Takibi sonrası harç masraf ve vekalet ücreti Tutar 19 Harç (79.193,69 TL x %4,55) 3.603,30 TL 20 İcra vekalet ücreti 8.735,50 TL 21 Masraf 28,05 TL 25 İcra takibi sonrası harç masraf ve vekalet ücreti toplamı 12.366,85 TL 26 İcra Dosyasına ödenmesi gereken tutar (11.+18.+25.) | 94.671,37 TL Kapatılan icra dosyasına yapılan ödemelerden dışlanacak olan manevi tazminat ile faiz ve ferileri aşağıdaki gibidir. Sıra Manevi tazminat ile faiz ve fer'ileri Tutar Manevi tazminatın icra takibi sonrasındaki işlemiş faizi 15.000,00TL. 2 Manevi tazminatın icra takibi öncesi işlemiş faizi 8.835,00 TL 3 Manevi tazminatın icra takibi sonrasındaki işlemiş faizi 887,33 TL 4 Manevi tazminat vekalet ücreti 1.800,00 TL 5 Manevi tazminat vekalet ücretinin icra takibi öncesi faizi 22,397TL 6 Manevi tazminat vekalet ücretinin icra takibi sonrası faizi 106,50'TL 7 Rücuen alacaktan dışlanacak manevi tazminat ile faiz ve fer'ileri toplamı 26.651,22 TL Davacının rücuen alacağı = 94.671,37 TL - 26.651,22 TL = 68.020,15 TL olarak tespit edilmiştir. Dosyadaki ödeme makbuzundan icra dosyasına ödemenin 14.01.2014 tarihinde yapıldığı görülmüş olup, temerrüt başlangıcının 14.01.2014 ödeme tarihi olduğu kanaatine varılmıştır. İstinaf itirazlarının incelenmesi Davalı vekilinin, dairemizin kaldırma kararında incelenip kesinleşen hususlara yönelik istinaf itirazlarına itibar edilmemiştir. Davalı tarafın bir diğer itirazı hesaplamaya yöneliktir. Manevi tazminata yönelik ferilerin teminat dışı bırakılması, icra takibi sonrası ödenen tahsil harcı, icra vekalet ücreti, masraf gibi kalemlerin de oranlanarak hesaplanması gerektiğini ileri sürmektedir. Dairemiz kararı gereği manevi tazminata yönelik tüm ferilerin hesaplamada çıkarılması gerekirken icra takibi sonrası ödenen tahsil harcı, icra vekalet ücreti, masraf yönünden oranlama yapılmaması hatalı olmuştur. Bilirkişi raporunun A- kısmında İcra takibi ile kesinleşen miktar 79.193,69TL olarak belirlenmiştir. Toplam miktarın 1-2-5 (3.551,57TL)-7-8-9-10. Sıraları maddi tazminata ilişkindir ve toplamı 53.536,29TL olup icra takibi ile kesinleşen miktarın %67,60 ına tekabül etmektedir. Raporun C- kısmında maddi manevi tazminat ayrımı yapmadan icra takibi sonrası harç masraf ve vekalet ücreti toplamı 12.366,85 TL hesaplanmıştır. Maddi tazminata ilişkin oran %67,60 olduğuna göre, icra takibi sonrası harç masraf ve vekalet ücreti toplamının %67,60 oranına tekabül eden 8.359,99TLnin maddi tazminata ilişkin olarak esas alınması gerekirken tamamının toplama eklenmesi hatalı olmuştur. Bu bağlamda rücuen alacaktan dışlanacak manevi tazminat ile faiz ve fer'ileri toplamına 3.976,86TL (12.336,85TL-8.359,99TL) icra takibi sonrası harç masraf ve vekalet ücreti de eklenerek davacının rücu alacağı olarak 94.671,37TL - 30.628,08TL=64.043,29TL ye hükmedilmesi gerekmektedir.HMK'nin 353/(1)-b-2 maddesinde, "Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında ..." duruşma yapılmadan karar verileceği hükmü düzenlenmiştir.Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kısmen kabulü ile, 6100 Sayılı HMK'nin 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere,1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, 6100 sayılı HMK'nun 353/1.b.2 bendi uyarınca İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/174 E. 2023/673 K. sayılı 19/09/2023 tarihli kararının KALDIRILMASINA ve YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,2- Davanın KISMEN KABULÜ ile; 64.043,29 TL'nin ödeme tarihi olan 14.01.2014 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,3-İlk Derece Mahkemesi yönünden;a-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 4.374,80 TL harçtan 1.161,30-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.213,50 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, b-Davacı tarafından yapılan 1.190,30 TL (Peşin, başvurma ve vekalet harcı) , 171,50 TL (tebligat ve posta gideri) ve 1.252,34 (bilirkişi ücreti) olmak üzere toplam 2.614,14 TL yargılama giderinin kabul red oranına göre 2.462,03 TL davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,c-Davalı tarafından yapılan 1.173,62 TL (Bilirkişi ücreti) yargılama giderinin kabul red oranına göre hesaplanan 70,41TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,d-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemizin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/1 uyarınca tayin ve takdir olunan 17.900,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,e-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Dairemizin karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT 13/2 maddesi uyarınca tayin ve takdir olunan 3.956,71 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, f-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa ilk derece mahkemesince iade edilmesine, 4-İstinaf İncelemesi Yönünden;1-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye gelir kaydına,2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcından, davalı tarafından yatırılan 1.161,27 TL harcın mahsubu ile bakiye 733,67 TLnin istemi halinde davalı tarafa iadesine, 3-Davalı tarafça sarf edilen 1.379,60 TL (istinaf harç ve posta masrafı) istinaf yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,4-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davalı ve davacıya ilk derece mahkemesince iade edilmesine,5-İstinaf yargılaması duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti hakkında karar verilmesine yer olmadığına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362/1.a bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.06/03/2024