Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

45. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2021/877

KARAR NO:2024/1123

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO:2018/1262 Esas

KARAR NO:2021/338

KARAR TARİHİ:17/03/2021

DAVA:Alacak (Vekaletsiz İş Görmeden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ:18/09/2024

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:Davacılar vekili dava dilekçesi ile; davalı kooperatifin 17/09/1993 tarihli ve 27 sayılı kararı ile Büyükçekmece ... parselin ...'ü, .. parselin tamamını müvekkillere tahsis edildiğini, tahsis bedelinin ve tapu masraflarının tamamını müvekkillerinin zamanında ödediğini, ancak tapunun verileceği zaman müvekkillerden yine para talep edildiğini, toplam 58.357,00 TL daha müvekkillerce ihtirazi kayıt ileri sürülerek ödendiğini ve tapuların verildiğini, bu bedelin ne bedeli olduğunun muhatap tarafından açıklanmadığını, müvekkillerinin haklarının kaybolmaması için bu bedeli ödemek zorunda kaldıklarını, bu bedelin iadesi için davalıya Bakırköy ... Noterliğinin 07/06/2018 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini, ancak davalının ödeme yapmadığını beyanla müvekkillerden haksız ve yersiz alınan 58.357,00 TL den fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL nin ödeme tarihi olan 05/04/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacılar vekili sunmuş olduğu 27/01/2011 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, müddeabihin ıslahı yolu ile 48.357.-TL arttırılarak toplam 58.357.-TL’nin davalıdan alınarak davacılara ödenmesini talep etmiştir.

CEVAP:Davalı kooperatif usulüne uygun meşruhatlı davatiyeye rağmen davaya cevap vermemiş, yargılama sırasında davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna ve ıslaha karşı sunulan beyan dilekçesi ile; davacıların dava konusu yaptıkları parayı müvekkillerine ödediğini ispat ederlerse bu paranın haksız yere ödenip ödenmediğinin tespiti bakımından kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının düşünülebileceğini, ispat edilmemesi halinde kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılmasının uygun olmayacağını, her bir davacının ödediklerini iddia ettikleri paranın müvekkiline yapılmadığını, bu nedenle herhangi bir araştırma yapılmaksızın davanın reddine karar verilmesini ve ıslaha karşı zamanaşımı itirazında bulunduğunu bildirmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:Mahkemece," ...Davacıların kooperatif üyesi oldukları ve adlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin borçlarını ödemiş oldukları hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davacıların 05/05/2018 tarihinde ... ada, ... ve ... parsel numaraları belirtilerek dava ve iade talep hakları saklı kalmak kaydıyla açıklaması ile ...hesabına yapmış oldukları ödemelerin diğer kooperatif üyelerinden tahsil edilmeyerek haksız ve yersiz olarak kendilerinden tahsil edildiği iddiasına dayanmaktadır.Davalı tarafça, bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde, ödemenin kooperatif adına yapılmadığı belirtilerek davaya itiraz edilmiş ise de, ödemelerin, davalı kooperatifin yetkilisi olan ...'nın hesabına yapılmış olması, 10/07/2020 tarihli bilirkişi ön raporunda davacıların süreç içerisinde kooperatife muhtelif tarihlerde yapmış oldukları ödemelerin bir kısmının üst birliğe, bir kısmının .. adına ödendiği, bir kısım ödemelerin dava dışı üst birlik olan ... Yapı Kooperatifleri Birliği'ne yapıldığı, bir kısmının muhtelif tarihlerde davacılar tarafından vadeli çek ile ödendiğine yönelik tespitlere göre daha öncede kooperatif yöneticisi adına ödemelerin yapılmış olduğunun anlaşılması ve havale yapılırken davacıların üyesi oldukları ve adlarına tahsis kararı verilen taşınmazların isimleri belirtilerek bu taşınmazlara istinaden ödeme yapıldığı anlaşılacak şekilde şerh düşülmesi, yine davalı kooperatifin tasfiye halinde olduğundan hesaplarındaki bloke ve benzeri sorunlar nedeniyle ödemelerin yönetici adına yapıldığına ilişkin beyanlara davalı kooperatif tarafından herhangi bir itirazda bulunulmayıp, ödemelerin kooperatif kayıtlarında bulunup bulunmadığı ve kooperatifler Kanunu'nun 23.maddesi gereği eşitlik prensibine uygun olarak ödemelerin tamamını yapan diğer üyeler gibi kooperatife ödeme yapılıp yapılmadığının tespiti bakımından kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş ise de, davalı tarafça kooperatif kayıtlarının bilirkişi incelemesi için hazır bulundurulmadığı, bu hususta bilirkişi ön raporunda belirtilen banka kayıtları, muhasebe ve defterlere ilişkin eksiklikleri sunmak üzere davalıya iki haftalık kesin süre verildiği ve kesin sürede HMK 220/3 ihtaratının yapılmış olduğu, buna rağmen inceleme yapılabilmesi için gerekli muhasebe kayıtlarının sunulmayarak ihtarda belirtilmiş olduğu üzere HMK 220/3 maddesi gereği davacının beyanına itibar edilmiş ve davalı tarafça, davacının kooperatif adına, kooperatif yetkilisi ... hesabına yapmış olduğu ödemelerin kooperatifler kanunundaki eşitlik prensibine uygun olarak alınmış olduğu ispatlanamadığından davacıların beyanına itibarla ödemelerin kooperatif adına yapıldığı kabul edilerek ıslah talebi doğrultusunda davanın kabulü " ile davacı ... için 14.589,00 TL alacağın 2.500,00 TL'sine dava tarihi olan 26/07/2018 tarihinden, ıslahla arttırılan 12.089,00 TL'sine ıslah tarihi olan 01/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine, davacı ... için 14.589,00 TL alacağın 2.500,00 TL'sine dava tarihi olan 26/07/2018 tarihinden, ıslahla arttırılan 12.089,00 TL'sine ıslah tarihi olan 01/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine, davacı ... için 29.179,00 TL alacağın 5.00,00 TL'sine dava tarihi olan 26/07/2018 tarihinden, ıslahla arttırılan 24.179,00 TL'sine ıslah tarihi olan 01/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacı ...'ye verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili yasal süresinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde ; Davacılar tarafından müvekkil kooperatife ödenmiş, müvekkil kooperatif banka hesaplarına yatırılmış bir para olmadığı ve ayrı bir kişiliğe (tüzel kişiliğe) sahip müvekkile değil de, gerçek kişi ...'nın şahsi banka hesabına havale edilen para nedeniyle müvekkil aleyhine dava açılanan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiği, Hiçbir şekilde müvekkil kooperatife husumet düşmemekle birlikte, davacıların iddia etmiş oldukları para, ...'nin ... Bank ... şubesindeki hesabından EFT yapılmış olup, diğer davacılar tarafından yatırılmış/gönderilmiş bir para olmadığını, dolayısıyla davacı ... dışındaki davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığını,adına havale yapılan...'nın davaya dahil edilmesi gerektiğini, Islah edilen miktar yönünden TBK'nın 82. Maddesi hükmü gereğince 2 yıllık zamanaşımı süresi geçtiğinden zamanaşımı definin reddine karar verilmesi usule aykırı olduğunu, HMK'nın 220/3 maddesine ilişkin ihtaratın, Tebligat Kanunu'na aykırı şekilde usulsüz tebliğ edildiğini, ispat külfeti ters çevrildiğini, öncelikle, her bir davacının, müvekkil kooperatife elden makbuz karşılığı para ödediğini veya müvekkil kooperatifin banka hesabına para yatırdığını ve akabinde müvekkil kooperatif hesabına yatan paranın, haksız/yersiz ve lüzumsuz olduğunu ispat etmesi gerektiğini, davacılar, dava konusu yaptıkları 58.357.Tl parayı müvekkil kooperatife ödediğini ispat ederlerse, bu paranın haksız yere ödenip ödenmediğinin tespiti bakımından kooperatif kayıtları üzerinde inceleme yapılması gerektiğini, davacıların "Peşin Ödeme" ile üyeliklerine dair, ya da "Peşin Ödeme" ile kooperatife üye alınacağına dair bir genel kurul kararı mevcut olmadığını, bu durumda, davacıların kooperatife karşı aidat, faiz vs. borçlardan diğer ortaklar gibi sorumlulukları olduğunu, ancak davacı taraf, kooperatife karşı hiçbir borcu bulunmadığını iddia ettiğine ve bu istek borçlu bulunmadığına dair menfi tesbit isteğini de içerdiğine göre, genel kurul kararları ve kooperatif kayıtları getirtilip incelenmeden, bir başka ifadeyle davacı tarafın aidat, faiz vs. borcu olup olmadığı saptanmadan eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmadığını, davacılar, 2005 yılından sonra müvekkil kooperatife her hangi bir ödeme yaptıklarını da iddia etmediklerini, bu durumda, davacıların 2005 yılından sonra müvekkil kooperatife hiçbir ödeme yapmadıkları sabit olup, bu husus uyuşmazlık konusu olmadığını, Mahkemece ibrazı istenen belgelerin HMK'nın 220. Maddesi hükmüne göre müvekkil kooperatif tarafından ibrazı zorunlu olmadığı gibi, tarafımızca verilen 27.10.2020 ve 20.11.2020 tarihli dilekçelerde belirtmiş olduğumuz "incelemenin pandemi sonrasına bırakılmasına ilişkin mazeretimize" rağmen, savunma hakkımız kısıtlanacak şekilde Sayın Mahkemece bu talebimiz hususunda bir karar verilmediğini, ayrıca defterlerin ibraz edilememesine ilişkin bildirdiğimiz mazeret hususunda bir karar tesis edilmediğini, Dava yanlış anlaşılıp, yanlış değerlendirildiğini, Mahkemenin karar gerekçesinde; "davacıların kooperatif üyesi oldukları ve adlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin borçlarını ödemiş oldukları hususunda taraflar arasında bir uyusmazlık bulunmamaktadır." denilmek suretiyle, davacıların tahsis edilen arsaya ilişkin tüm borçlarının ödenmiş olduğu konusunda uyuşmazlık olmadığı belirtilmiş ise de, bu husus doğru olmadığını, oysa, davacılar tarafından, "biz üyelikten kaynaklı tüm edimlerimizi yerine getirdiğimiz halde, kooperatif tarafından bizden toplam 58.357 TL para tahsil edilmiştir" denilerek, anılan bedelin iadesi talep edilmiş olup, bu beyan gözönüne alındığında "çoğun içinde azı da vardır" kuralı gereği, mahkemece, davacı tarafın, müvekkil kooperatife yatırdıklarını iddia etmiş oldukları davaya konu paranın diğer ortaklardan da tahsil edilip edilmediğini, dolayısı ile eşitliğe aykırı hareket edilip edilmediğini araştırması yerine, müvekkil kooperatifin aidat toplayan bir kooperatif olması nedeniyle davacıların üye olarak aidat verme yükümlülüklerini yerine getirip getirmediklerini ve buna göre müvekkil kooperatife herhangi bir borçlarının olup olmadığını araştırması gerektiğini, Bu durumda, mahkemece, dosyaya sunmuş olduğumuz genel kurul tutanaklarında aidat toplanmasına ilişkin alınan kararlar gözönüne alınarak, davacıların 2005 yılından sonra ödemesi gereken aidat borçları ve gecikme cezalarının ne olduğunun bilirkişi marifeti ile belirlemesi gerekirken, sanki davacıların hiç aidat borçları yokmuş gibi, Sayın Mahkemece (müvekkil kooperatife 58.357 TL ödendiği iddiasını kabul etmemekle birlikte) davaya konu bedelin haksız/yersiz ve lüzumsuz olarak ödendiği kabul edildiğini belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE: HMK'nın 355. ve 357. maddeleri gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle bağlı olarak ve kamu düzenine aykırılık hususları da gözetilerek yapılan inceleme neticesinde; Dava, kooperatif üyeliğinden kaynaklanan haksız yere ödendiği iddia olunan paranın istirdadı istemine ilişkindir.Dosya kapsamına göre, davaya konu ödemelerin esasını teşkil eden taşınmazlara ilişkin tapu kayıtları celbedilmiş olup, tapu kayıtlarının incelenmesinde İstanbul Beylikdüzü, ...., ... Ada, ... no'lu parselin 1/3 hissesinin davacı ... adına 09/05/2018 tarihinde kaydedilmiş olduğu, ... ada, ... parselin 1/3'er hisse oranında davacılar adına 09/05/2018 tarihinde kaydedilmiş olduğu, davalı kooperatife yazılan müzekkere cevabında ... ada, ... no'lu parsel için ...'nin kooperatifin 03/05/2011 tarihli kararı ile ...'nun hissesini devralarak kooperatife üye olduğu, ... ada, ... no'lu parselde kayıtlı ... ve ...'nin 23/02/1992, ...'nin 17/09/1993 tarihinde kooperatife üye oldukları, 2018 yılında yapılan tahsis işlemi ile tapularını aldıklarının bildirildiği görülmüştür Davacılar, 05/05/2018 tarihinde ... ada, ... ve ... parsel numaraları belirtilerek dava ve iade talep hakları saklı kalmak kaydıyla açıklaması ile dönemin kooperatif yöneticisi ... hesabına yapmış oldukları ödemelerin diğer kooperatif üyelerinden tahsil edilmeyerek haksız ve yersiz olarak kendilerinden tahsil edildiği iddiası ile işbu davayı açmışlardır.Kooperatif uzmanı ...'ün sunmuş olduğu 10/12/2019 tarihli bilirkişi raporda " Dosyaya ibraz edilen davalı kooperatifin geçmiş yıllara ait genel kurul kararları incelendiği, Dava dışı üst birlik olan ... Yapı Kooperatifleri birliği tarafından kesilen ... nolu tahsilat makbuzu ile ...'nun 27.05.2003 tarihinde 200.000.000.TL yi tapu masrafı açıklamasıyla üst birliğe ödediği (...'nun sonradan bu hissesinin davacı ... tarafından devir alındığı) dava dışı üst birlik olan ... Yapi Kooperatifleri birtiği tarafından kesilen ... nolu tahsilat makbuzu ile ...'nin 27.05.2003 tarihinde 200.000.000.TL yi tapu masrafı açıklamasıyla üst birliğe ödendiği, dava dışı üst birlik olan ... Yapı Kooperatifleri Birliği tarafından kesilen ... nolu tahsilat makbuzu ile ...'nin 27.05.2003 tarihinde 200.000.000.TL yi tapu masrafı açıklamasıyla üst birliğe ödendiği, dava dışı üst birlik olan ... Yapı Kooperatifleri birliği tarafından kesilen ...tahsilat makbuzu ile ...'nin 27.05.2003 tarihinde 200.000.000.TL yi tapu masrafı açıklamasıyla üst birliğe ödendiği, sonuç Olarak; dosyaya İbraz edilen tahsilat makbuzlarının dava dışı üst birlik tarafından 27.05.2003 tarihinde tanzim edilen tahsilat makbuzları olduğu ve ödemelerin tapu masrafı açıklaması ile dava dışı Yapı Kooperatifleri Birliğine ödendiği görüldüğü, davacılar tarafından 1997 yıllına ait muhtelif tarihlerde davalı ... yahılan ödemelere ilişkin ödeme dekontları sunulduğu, davalı kooperatif tarafından düzenlenen tahsilat makbuzlarında, davacıların 1996 ile 2005 dönemlerine ait muhtelif tarihlerde çek ile ödemeler yapıldığı belirtilmiş ise de çek bedellerinin davalı kooperatife ödenip ödenmediği dosya kapsamı ile tespit edilemediği, Sonuç olarak; Davacılarca, davalı kooperatif genel kurul kararlarına uyumlu olarak 1163 sayılı kooperatifler kanununun 23. Mad sinde belirtilen eşitlik prensibi gereği ödemelerinin tamamını yapan diğer üyeler gibi davalı kooperatife ödeyip ödemediklerinin mevcut dosya kapsamı ile tespit edilemediği, davacıların yukarıda betirtilen tahsilat makbuzlarına konu çek bedellerinin tamamının davalı kooperatif muhasebe kayıtlarıyla da ödendiğinin tevsik edilmesi (doğrulanması) gerekeceği, bu doğrultuda davacıların genel kurul kararıyla uyumlu olarak tüm ödemelerini yapıp yapmadıkları ,veya ödemelerin ne zaman yapılmış, genel kurul kararları gereği gecikme faizine konu borçlarının bulunup bulunmadığı, davalı kooperatiften geri iadesini talep edebilecekleri bir alacaklarının bulunup bulunmadığı hususunda kooperatif muhasebe defter ve belgeleri üzerinde uzman mali müşavir eliyle tespit yapılması gerekeceği" yönünde görüş ve kanaatte bulunmuştur. Davalı kooperatifin ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişisi aracılığı inceleme yapılmasına karar verilmiş olup mali müşavir bilirkişi bilirkişinin 10/07/2020 tarihli ön raporu ile 3. sayfada sayılan toplam 7. Maddede sırası ile belirtilen defter ve belgelerin asılları yönünden incelenmesi gerektiği, Mahkemenin tevdii ettiği görev çerçevesinde incelemenin yapılabilmesi için kooperatif defter ve belgeleri ile yukarıda belirtilen diğer belgelerin dosyaya sunulması gerektiği, defter ve belge sunulmaması medeniyle inceleme ve denetlemenin yapılamadığı bildirilmesi üzerine davalı vekilinin mazeretli olduğu mahkemenin 14/10/2020 tarihli duruşmanın 1 nolu ara kararı ile " davalı kooperatife, ön raporda belirtilen ve 7 madde halinde sayılan kooperatif banka kayıtları, muhasebe ve defterlere ilişkin eksiklikleri sunmak üzere muhtıra tebliğine, muhtıra tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde belirtilen defter, belge ve kayıtlar ibraz edilmediği veya ibraz edilmemesine ilişkin mazeret sunulmadığı takdirde belgelerin içeriği hakkında HMK 220/3 maddesi gereği davacının beyanının kabul edileceğinin ihtarına " karşı, davalı vekilinin sunmuş olduğu 27/10/2020 tarihli dilekçe ile; Dava konusu olayda, yukarıda açıklanan gerekçelerle, HMK 220/3 maddesinin uygulanma imkanı olmadığı, ara kararından dönülmesi yönündeki talebinin kabul görmeyecek olması durumunda, mahkemece, 1993-2018 yıllarına ait tüm defterlerin asıllarını, cari hesap muavin dökümlerini ( 1 ila 5. Maddeler) istendiği, kooperatifin kurumsal hafızası olan eski çalışanlarının ve YK üyelerinin yardımı olmadan kooperatif başkanının bu defter ve kayıtları araştırıp bulması zaman alacağı, bu sebeple, verilen süre kısa olduğu, yaklaşık 25 yıla ait defter ve kayıtlar istendiği, bu hacimdeki defter ve kayıtların mahkemenize getirilip götürülmesi de fiziken ve fiilen mümkün olmadığı, davacıların tapu aldığı tarih ile gönderdiğini iddia ettikleri paraların tarihleri de belli olup o da, 10.12.2019 tarihli bilirkişi raporunun 6.sayfasında belirtildiği üzere 2018 yılı Mayıs ayı olduğu, dolayısıyla 2018 yılına ait kayıt ve belgelerin incelenmesi yeterli olacağını belirterek ara karardan dönülmesini, ara kararından dönülme talebinin kabul edilmemesi halinde 3. Maddede açıkladığımız hususların nazara alınmasına, 20/11/2020 tarihli dilekçe ile de; 27/10/2020 tarihli dilekçedeki taleplerinin kabul edilmeyecek durumda olması nedeniyle verilen 2 haftalık sürenin salgın sonrasına kadar uzatılmasına ya da defter ve kayıtların mahkemeye getirilmesi yerine bilirkişilere yerinde inceleme yetkisi verilmesine karar verilmesi talep edilmesi üzerine, mahkemece, 24/12/2020 tarihli bilirkişi yemin ve teslim tutanağında bilirkişiye yerine inceleme yetkisi verilmiştir. Bilirkişinin sunmuş olduğu 13/01/2021 tarihli raporu; " Davacıların, üyesi oldukları kooperatife ödediklerini iddia ettikleri muhtelif tutarda, bankaya olan ödemelerini (....'ya) makbuz karşılığı çek vb, ödemeleri ile ... Bank'a yapılan ödemelerinin davalı kooperatifin defter ve belgelerinin asılları, detayları incelenemediğinden davalı kooperatife yapılıp yapılmadığı, defterlere kayıt edilip edilmediğinin tespitinin yapılamadığı,Davacıların, davalı kooperatife ödediklerini iddia ettikleri (... adına ödedikleri) ve iadesini talep ettikleri davaya konu 58.680.00.TL nin davalı kooperatifin asıl defter ve belgelerinin incelemeye sunulmadığından defter, kayıt ve belgelerde de bulunup bulunmadığının, ödemelerin davalı kooperatif tarafından genel kuru kararlarına dayalı tahakkuk ettirilip, tahsil edilen/edilmesi gereken bir alacak olup olmadığının, davalı kooperatifin 1163 sayılı kooperatifler kanununun 23. Mad sinde belirtilen eşitlik prensibine uyup uymadığının tespit edilemeyeceği " yönünde görüş bildirmiştir.Davalı vekili öncelikle ödemeleri ...'nin yaptığını, ... dışındaki diğer davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığını ileri sürmüş ise de banka dekontlarında her bir ödeme için davacılar adına tahsis edilen taşınmazlar kaynaklandığı belirtilerek davacılar adına ödemenin yapıldığı anlaşılmakla davalı vekilinin husumet itirazı yerinde görülmemiştir.Mahkemece, bilirkişi ön raporunda belirtilen banka kayıtları, muhasebe ve defterlere ilişkin eksiklikleri sunmak üzere davalıya iki haftalık kesin süre verildiği ve kesin sürede HMK 220/3 ihtaratının yapılmış olduğu, buna rağmen inceleme yapılabilmesi için gerekli muhasebe kayıtlarının sunulmayarak ihtarda belirtilmiş olduğu üzere HMK 220/3 maddesi gereği davacının beyanına itibar edilmiş ve davalı tarafça, davacının kooperatif adına, kooperatif yetkilisi .... hesabına yapmış olduğu ödemelerin kooperatifler kanunundaki eşitlik prensibine uygun olarak alınmış olduğu ispatlanamadığından davacıların beyanına itibarla ödemelerin kooperatif adına yapıldığı kabul edilmiş ise de bilirkişi teslim tutanağında bilirkişiye yerinde inceleme yetkisi verilmesine rağmen söz konusu belgelerin incelemeye sunulmadığından bahisle bilirkişi tespitinin yapılamaması doğru görülmemiştir. Bu durumda mahkemece, davalı kooperatif defter ve kayıtları üzerinde mahallinde inceleme yapılarak hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olmuştur. Öte yandan, mahkemece davacıların kooperatif üyesi oldukları ve adlarına tahsis edilen taşınmazlara ilişkin borçlarını ödemiş oldukları hususunda taraflar arasında bir uyuşmazlık bulunmadığına karar verilmiş ise de davalı vekilinin bu yönde bir ikrarı bulunmamaktadır. Davacılar kooperatif üyesi olup söz konusu ödemelerin kooperatif ilişkisi nedeniyle yapıldığına göre, davacıların ödeme tarihi itibariyle davalı kooperatife borçlu olmadıklarının ispatı da davacılar üzerindedir. O halde, davalı kooperatifin defter ve kayıtları üzerinde usulüne uygun inceleme yapılarak, gerekirse ödeme yapılan dönemin kooperatif yöneticisi ,... ile davalı kooperatifin banka hesapları incelerek, davalı kooperatifin gerek üyelerinden gerekse alacaklısı olduğu dava dışı şahıs ve kurumlardan alacaklarını ne şekilde tahsil ettiği, tüm ödemelerin davalı kooperatif hesabına yapılıp yapılmadığı, ... hesabına, kooperatif alacaklarına ilişkin dava konusu alacak dışında ödemeler yapılıp yapılmadığı araştırılarak hasıl olacak sonuca göre söz konusu ödemenin kooperatif adına yapıldığı tespit edilmesi durumda, davacılarca yapılan ödemelerin hangi borca istinaden ( aidat borcu ve faizden kaynaklanıyorsa hangi döneme ilişkin oldukları, yada aidat harici hangi alacağa ilişkin) yapıldığı davalı vekilince açıklattırılarak, söz konusu döneme ilişkin genel kurul kararları ve ödeme belgeleri ve davalı kooperatif defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapılarak söz konusu borca ilişkin diğer ortaklardan da tahsil edilip edilmediğini, dolayısı ile eşitliğe aykırı hareket edilip edilmediği araştırılarak sonucuna göre karar verilmelidir. Kabule göre de davalının ıslaha karşı zamanaşımı itirazının ıslah tarihi itibariyle 5 yıllık zamanaşımı süresi dolmadığından reddine karar verilmiş ise de TBK 147/3 (818 Sayılı BK’nın 126/4. Maddesi ) maddesinde düzenlenen 5 yıllık zamanaşımı süresi, bir ortalık sözleşmesinden doğan ve ortakların birbirleriyle veya kendileri ile arasındaki alacaklar için geçerlidir. Somut olayda dava konusu alacak ise davacılarce ileri sürülen sebebe göre, herhangi bir kooperatif borcundan kaynaklanmayan, sebepsiz zenginleşme hükümleri uyarınca haksız yere ödenen bedele ilişkin olup zamanaşımı süresi yönünden uygulanması gereken Türk Borçlar Kanunu'nun 82. Maddesidir. TBK 82. Maddesinde, sebepsiz zenginleşmeden doğan istem hakkı, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her halde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrayacağı düzenlenmiştir.Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne; kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1).a.6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;1-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile Bakırköy 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin, 2018/1262 Esas, 2021/338 Karar ve 17/03/2021 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nun 353/1.a.6 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davalı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,4-Davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,5-Davalı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,6-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 362/1.g bendi uyarınca kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.18/09/2024