İstanbul BAM 44. HD 2021/1069 E. 2024/984 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1069

KARAR NO: 2024/984

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 22/04/2021

NUMARASI: 2020/470 E. - 2021/334 K.

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arâsında 14.10.2016 tarihinde Francbising Sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafından sözleşme kapsamında 2017-2016 yılına ait Ciro Payı ve Reklam Organizasyon bedelinin ödenmediğini, buna karşılık Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. E. sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak davalı tarafından itiraz edildiğini, borç olmadığına dair itiraz edilmesine rağmen herhangi bir belge sunulmadığını, ayrıca itiraz edilen hususlardan diğerinin, franehise sözleşmesinin ... Tic. Ltd. Şti. tarafından imzalandığı takibin ise davacı tarafından başlatıldığı ve sözleşmede franehise verenin sözleşme ve alacak devri yapılabileceğine dair hüküm bulunmadığını beyan ettiğini, ancak herhangi bir devir işlemi olmadığını, sadece ... Ltd. Şti. ile davacı şirketin birleştiğini, davalının afacağı sürüncemede bırakmak için haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunduğunu, arabuluculuk görüşmesinde anlaşma sağlanamadığını iddia ile fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydıyla davalının itirazının iptaline ve takibin devamına, asıl alacak üzerinden %20 oranından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... Tlc. Ltd. Şti. ile davalı şirket arasında düzenlenmiş bulunan 14.10.2016 tarihli Franchising Sözleşmesinin 3. Maddesinde sözleşme konusunun ... markası ve sisteminin belirli süre, koşul ve sınırlar içinde belirli bir bedel karşılığında franchise alan tarafından kullanılmasına olanak sağlanması işi olduğunu, sözleşmesinin 2.maddesi d fıkrasında marka olarak franehisomn tescilli markası olan Eğitim Bilimlerinin anlaşıldığını, buna göre davalı şirketin ... tescilli markasını kullanacağını, ancak sözleşmenin düzenlenmesinden sonra sözleşmede franchise veren olarak geçen ... Ltd. Şti.’ nin eğitim bilimleri adı ile tescilli bir markasının olmadığının anlaşıldığını, eğitim bilimleri adının tescilli olmayıp anonim olduğu, her kişi ve kuruluşun kullandığının Edime İl Milli Eğitim Müdürlüğü yetkileri tarafından davalı şirket yetkililerine bildirildiğini, eğitim bilimleri adının franetlise veren ... Ltd. Şti. ve davacı şirketin tescilli markası olmadığı halde franchise sözleşmesinde tescilli markası gibi gösterilerek davalı şirketin yanıltıldığını, davaya konu sözleşmesinin geçersiz olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Davalı, davacının tescilli markası olduğunu kabul ederek sözleşme imzalamış ve faaliyete başlamıştır. Eldeki dava, sözleşmenin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl süre dolduktan sonra açılmıştır. Her ne kadar, belirli bir süre davalı sözleşmeyi ayakta tutmuş ise de markanın tescilsiz olduğunu gerekçe göstererek takibe itiraz etmiştir. Davacının marka başvurusu reddedilmiş olup, gerçek hak sahibinin marka hakkına dayalı olarak, gerek davacıyı gerekse bu markayı kullanan davalı veya başka kişileri engellemesi mümkündür. Sözleşmenin başında davacı tarafından tescilsiz markanın tescilliymiş gibi sözleşmeye konu edilmesi, akdin esaslı unsurları bakımından davalının hataya düşürülmesi mahiyetinde kabul edilmelidir. Esasen, tescilsiz bu markayı davalının kullanmasını beklemek hayatın olağan akışına aykırıdır. Ancak davalı basiretli bir tacir gibi davranarak marka hakkında araştırma yapmamıştır. Davalının sözleşmenin geçersiz olduğunu ileri sürmediği, geçersizliği öğrendiği tarihe ilişkin delil sunmadığı, başlatılan icra takibine yapılan itiraz ile geçersizliği ileri sürdüğü, sözleşmenin üzerinden üç yıl geçtiği anlaşılmakla, davalı tarafın geçersizlik savunmasına itibar edilmemiştir." gerekçesi ile hüküm kurulmuştur.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Taraflar arasında imzalanan sözleşmeye göre, davalı müvekkili şirketin ... tescilli markasını kullanacağını, ancak sözleşmenin düzenlenmesinden sonra sözleşmede Frachise veren olarak geçen ... Tic. Ltd. Şti’nin "..." adı ile tescilli bir markasının olmadığının anlaşıldığını, bu sebeple sözleşmenin geçersiz olduğunu, Davalı müvekkili şirketin "..." ibaresinin Frachise veren ... Tic. Ltd. Şti’nin tescilli markası olmadığını öğrendikten sonra 08.10.2019 tarihinde takibe itiraz ederek sözleşmeyi geçmişe dönük olarak iptal ettiğini, bilirkişi raporundaki tespitlere göre, sözleşmede ... markasının Franchise verene ait tescilli marka olmadığının ifade edildiğini, Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tek başına ... olarak tescil edilebilmiş herhangi bir marka bulunmadığını, bu ibarenin tek başına tescilinin de Sınai Mülkiyet Kanunu 5. Madde uyarınca markayı oluşturan ibareler ayırt edici olmadığını ve herkes tarafından kullanılabileceği için mümkün olmadığını, ... ibareli diğer markalarının da TPE tarafından doğrudan reddedildiği görüşüne yer verildiğini, bilirkişi raporundaki bu tespitlerin sadece ... ibaresinin ne sözleşmenin tarafı olan ... Ltd. Şti.'nin, ne davacı ... A.Ş.'nin ne de dava dışı ... A.Ş.'nin tescilli markası olmadığı yönündeki iddialarını doğruladığını, Davalı müvekkili şirketin ... ibaresinin tescilli marka olmadığını bilseydi sözleşmeyi imzalamayacağını, Mahkemenin gerekçeli kararında sözleşmenin üzerinden üç yıl geçtiği ve süresinde sözleşmenin geçersizliğinin ileri sürülmediği belirtildiğini, oysa davalı müvekkili şirket tarafından geçersizlik iddiasının öğrenme tarihinden itibaren süresi içinde ileri sürüldüğünü, -Davaya konu icra takibi başlatılmadan ve sözleşmeyi yapan ... Ltd. Şti ile davacı ... A.Ş. birleşmeden önce, tüzel kişiliği devam ederken ... Ltd. Şti. Bakırköy .... Noterliği 13.05.2019 Tarihli ... yevmiye nolu ihtarname düzenleyerek davalı müvekkili şirkete gönderdiğini, söz konusu ihtarnamede, taraflar arasında Franchising sözleşmesi imzalandığı, sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiği, ... markasına ilişkin tüm logo ve görsellerin kaldırılmasının davalı şirkete ihtar edildiğini, ihtarnamede her ne kadar sözleşmenin karşılıklı olarak feshedildiği ihtar edilmiş olsa da bu iddianın gerçeği yansıtmadığını, sözleşmenin o tarihte karşılıklı olarak feshedilmiş olmadığını, Davalı müvekkili şirketin bu ihtarnameyi tebellüğ ettikten sonra, Edirne İl Müdürlüğü ile yaptığı bir görüşmede sadece ... ibaresinin anonim olduğunu ve sadece bu ibarenin marka olarak tescil edilemeyeceğini öğrendiğini, Franchising Sözleşmesinin konusu olan ... ibaresinin ... Ltd. Şti.'nin tescilli markası olmadığını 13.05.2019 tarihli ihtarnamenin tebliğinden sonra öğrenen davalı şirketin kendisine karşı açılan Bakırköy .... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı icra takibine 08.10.2019 tarihinde itiraz ettiğini, böylelikle davalı müvekkili şirket hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içinde itiraz dilekçesi ile yaptığı irade açıklaması ile iptal hakkını kullandığını, böylece sözleşme geçmişe etkili olarak geçersiz hale geldiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olup kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket olan ... Tic. Ltd. Şti., ... A.Ş. ile birleştiğini, müvekkili şirketin ticari unvanının ... A.Ş. olarak devam ettiğini, söz konusu markanın ... A.Ş'nin uhdesinde olduğunu ve bahse konu şirketin ise müvekkili şirketin kardeş şirketi olup, organik bağ söz konusu olduğunu, ... ve bu markaya ilişkin seri markaların tescilinin yine müvekkili şirket olan ... A.Ş. İle grup şirketi olan .... A.Ş.'ye ait olduğunu, Davalı tarafın söz konusu iddialarının kabulü anlamına gelmemekle yine de her ne kadar müvekkili şirkete ait ''...'' adında tescilli markası olmadığından bahsetse de bu durumun daha sözleşme imzalanmadan araştırılıp ileri sürülmesi gerektiğini, basiretli bir tacir gibi davranmadığını, davalı yanın tamamen kötü niyetli davranarak tek amacının sözleşme borcundan kurtulmak olduğunu, Davalı tarafın aldatma iddiasını kabul etmemekle birlikte bir an için kabul edecek olunsa bile Türk Borçlar Kanunu uyarınca aldatmayı öğrendiği ya da korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı andan başlayarak bir yıl içinde aldatma iddiasını öne sürme yükümlülüğü bulunduğunu, Davalı tarafın istinaf dilekçesinde aldatmanın öğrenildiği tarihten itibaren 1 yılık hak düşürücü süre içerisinde bu iddiasını ileri sürdüğünden bahsetse de söz konusu iddiasına yönelik hiçbir delil sunmadığını, davalı tarafın söz konusu ihtarnameye karşı ne bir itirazı ne de bir cevabı ihtarnamesi bulunmadığını, istinaf iddialarının ve taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir. Davacı ile davalı şirket arasındaki franchising sözleşmesi kapsamında davacı şirketin alacağı bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyasının incelenmesinde, Davacı tarafından davalı aleyhine 19.920,76 TL asıl alacağın tahsili amacıyla ilamsız takip başlatıldığı, süresinde borç ve ferilerine itiraz edilmesi sonucu takibin durduğu itiraz ve davanın süresinde olduğu anlaşılmıştır.Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. (davacı ile birleştiği) ile davalı arasında 14/10/2016 tarihli franchising sözleşmesi imzalandığı, Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ile davalı ... Ltd. Şti. arasında düzenlenmiş bulunan 14/10/2016 tarihli Franchsıng Sözleşmesininin “ sözleşmenin konusu” başlıklı 3. Maddesinde, “Bu sözleşmenin konusu “Eğitim Bilimleri” markasının ve sisteminin belirli süre, koşul ve sınırlar içinde belirli bir bedel karşılığında Franchise alan tarafından kullanılmasına olanak sağlanması işidir…..” olarak belirlendiği anlaşılmıştır. SMMM ve hukukçu bilirkişiden rapor alınmış, davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin franchise veren olduğu, 06.08.2019 tarihinde franchise anlaşmasında taraf olmayan ... A.Ş. tarafından devralındığı, .. Şirketi adına ... ibareli tek markanın ... ibareli, 03.06.2014 tescil tarihli marka olduğu, dava konusu ... ibaresinin tek başına bu şirketin uhdesinde olmadığı, takip dayanağı faturanın 09.04.2018 tarihli olduğu, takip tarihinin 16.09.2019 olduğu, sözleşmede yer alan sözleşmenini devir yasağı hükmünün franchise veren tarafın sözleşmeyi devrine ilişkin herhangi bir yaptırım öngörmediği,, şirketin farklı bir şirketle birleşmesinin devir yasağının ihlali sayılmayacağı, sözleşme tarihinde davacının markasının henüz tescilli olmadığı, tescil için başvurusunun bulunduğu, tescilliymiş gibi sözleşmenin yapıldığı, daha sonra tescil başvurusunun reddine karar verildiği, TPE verilerinin 2014'ten itibaren tamamen elektronik ortama alındığı, herkesin TPMK veri tabanında bir markanın tescilli olup olmadığını araştırabileceği, davalı tarafın basiretli bir tacir gibi sözleşmeye konu markanın tescilli olup olmadığını araştırmakla yükümlü olmakla birlikte davalı tarafın hiç marka başvurusu yapmamış olmasının bu konuda bilgi sahibi olmadığına karine teşkil edeceği, sözleşmenin 14.10.2019 tarihinde imzalanıp takibe itirazın 08.10.2019 tarihinde yapıldığı düşünüldüğünde davalı tarafın hile iddiasın ileri sürmek için 3 yıl beklediği, tarafların ticari defter ve kayıtlarını ibraz ettiği, defterlerin lehlerine delil vasfının bulunduğu, uyuşmazlığa konu faturanın taraf ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacının Bakırköy ... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasında davalıdan 19.920,76 TL alacaklı olduğu, görüş olarak bildirilmiştir. Dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. (davacı ile birleştiği) ile davalı arasında 14/10/2016 tarihli franchising sözleşmesi imzalandığı ve belirsiz süreli olduğu, anılan sözleşme uyarınca davacının belirlenen bedeli ödemesi karşılığında, davalının tescilli "..." markasının belirsiz süreli ancak belirli, koşul ve sınırlar içerisinde davalı tarafından kullanılmasının kararlaştırıldığı, bir takım hükümler içerdiği anlaşılmıştır. Franchising sözleşmesinin 06/08/2019 tarihinde franchise anlaşmasında taraf olmayan ...A.Ş. tarafından devralındığı, ... Şirketi adına Eğitim Bilimleri ibareli tek markanın ... ibareli, 03/06/2014 tescil tarihli marka olduğu, sözleşme hükümlerinin tacir olan davalı tarafça sözleşme imzalanırken incelenerek değerlendirilmesi gerektiği, Franchise sözleşmesine konu markanın tescilsiz olması halinde de kullanımının kararlaştırılabileceği, tescilsiz olduğuna ilişkin itirazın sonradan fesih sebebi olarak ileri sürülmesinin dürüstlük kuralına uygun olmadığı, sözleşmenin baştan itibaren geçersiz ve hükümsüz olduğu yönündeki savunmanın ise, bu durumun sözleşme öncesi basit bir değerlendirmeyle tespiti mümkün olduğundan, hile ve aldatma yoluyla gizlenebilecek nitelikte bir ayıp olmadığı, alacağın her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğunun teyit edildiği ve hile iddiasının bu nedenle 1 yıllık hak düşürücü sürede ileri sürülmediğinin kabul edilmesi de gerektiğinden, sözleşme anında bu durumu davalının bilmediğinin kabul edilemeyeceğinden bahisle davacının sorumluluğuna gidilemeyeceği, davalı tarafından istinaf edilen kararda, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belge ve delillere göre; ilk derece mahkemesinin uyuşmazlık konusu hukuki ilişki ve hususları nitelemesi, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitleri, delilleri takdir ve değerlendirmesi, uyuşmazlığın çözümü için gereken hukuk kurallarını uygulaması, uyuşmazlık konusu hususları gerekçelendirmesi isabetli olup, kamu düzenine aykırı bir husus da tespit edilmediğinden, yerinde bulunmayan istinaf itirazlarının 6100 sayılı HMK'nun 353/1-b.1 ve 355. maddeleri gereğince reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/04/2021 tarih ve 2020/470 E., 2021/334 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.360,78 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 340,20 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.020,6‬0 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/05/2024