İstanbul BAM 44. HD 2021/1039 E. 2024/974 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1039

KARAR NO: 2024/974

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 06/02/2020

NUMARASI: 2018/490 E. - 2020/36 K.

DAVANIN KONUSU: Fikir ve Sanat Sanat Eseri Sahipliğinden Kaynaklanan Haklara Tecavüzün Ref'i, Önlenmesi Ve Tazmini

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 23/05/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafından müvekkilinin özel hayatına ilişkin ve tamamen özel nitelikli fotoğraflarının, "..." tabir edilen bir kısım teknikler ve bilgisayar programları kullanılarak, davalının bir kısım ticari ürünlerinin reklamının yapıldığı görsellerin bulunduğu çeşitli mecralarda her birinde birden fazla olmak üzere defalarca kullanıldığını, FSEK'in 86. Maddesi uyarınca, eser niteliğinde olmasalar bile kişinin resminin kişisel değer olarak kabul edildiğini, kişinin resminin her ne şekilde olursa olsun izinsiz olarak yayınlanmasının hukuka uygunluk sebepleri bulunmadıkça hukuka aykırı olduğunu, davacının müvekkiline ait resmin önüne gelen her türlü iletişim araçlarıyla ve ticari amaçla kullanılmasının ağır saldırı niteliğinde olduğunu, Borçlar Kanunu'nun 49. Maddesi uyarınca kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren ve bu zararı gidermekle yükümlü hükmünün amir olduğunu, davalı şirketin "..." isimli ürünlerinin tanıtımında müvekkili küçüğe ait resimlerin hem basılı, hem de internette birden fazla mecrada kullanıldığını iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla müvekkillerinin ebeveyninden izin alınması halinde bunun karşılığında elde edebileceği maddi menfaatten yoksun kalması nedeniyle oluşan maddi zararların giderimi için şimdilik 30.000,00 TL maddi ve 20.000,00 TL manevi tazminatın, olay tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin uzun yıllardan bu yana plastik sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu ve işbu davaya konu fotoğrafların ... çekildiğini, müvekkilince üretilen çocuk parkının kurulumundan sonra anaokulu yetkilileri tarafından fotoğrafların kendilerince kullanılmak istendiğini, sürekli bu işin içinde olmaları sebebiyle fotoğraf çekme konusunda deneyimli oldukları belirtilerek, müvekkili şirket çalışanlarından rica edilmesi üzerine fotoğraflama işleminin spontane geliştiğini, ayrıca davacı küçüğün oyuncu olduğuna dair herhangi bir bilinirliğin olmaması, reklam, dizi film gibi görsel basından ve sahne sanatlarından gelir elde eden biri olmadığı, yani topluma mal olmuş bir kişi olmadığı hususu da dikkate alındığında, çekilen fotoğrafların eser niteliğinde olmadığını, dava konusu fotoğrafın herhangi bir mağduriyete yol açacak fotoğraf olmadığını, ayrıca FSEK 86. Maddesi uyarınca, geneli gösteren resimler için muvafakat alınmasının şart olmadığını, müvekkilinin özellikle davacının resmini kullanmak gibi bir kastının bulunmadığını, amacın sadece yapılan bir oyun parkının görüntülenmesi olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "Buna göre, davacı küçüğün fotoğrafının davalı tarafça izinsiz olarak ticari amaçla kullanıldığı, izin alınmasını gerektirmeyen herhangi bir durumun söz konusu olmadığı, dolayısıyla davalının kullanımının haksız olduğu, fotoğrafın kullanılma amacı, niteliği, tarafların ekonomik durumuna göre 3.000,00 TL maddi tazminatın olaya ve oluşa uygun olduğu, keza kişiliğin bir parçası olan fotoğrafın izinsiz olarak kullanılmasının davacının kişilik haklarına da saldırı teşkil edeceği anlaşılmakla, tarafların ekonomik durumu, manevi tazminatın amacı ve hakkaniyet ilkesi gereği davacı yararına 10.000,00 TL manevi tazminat takdirinin uygun olacağı anlaşılmakla, davanın kısmen kabulüne " karar verilmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Müvekkil şirket uzun yıllardan bu yana plastik sektöründe faaliyet gösteren bir firma olduğunu, davaya konu fotoğrafların ...nda çekildiğini, Müvekkilince üretilen çocuk parkının kurulumundan sonra anaokulu yetkilileri tarafından fotoğrafların kendilerince kullanılmak istendiğini, sürekli bu işin içinde olmaları sebebiyle fotoğraf çekme konusunda deneyimli oldukları belirtilerek, müvekkili şirket çalışanlarından rica edilmesi üzerine fotoğraflama işleminin spontane geliştiğini, Davacı küçüğün oyuncu olduğuna dair herhangi bir bilinirliğin olmaması, reklam, dizi film gibi görsel basından ve sahne sanatlarından gelir elde eden biri olmaması, yani topluma mal olmuş bir kişi olmaması hususları da dikkate alındığında, çekilen fotoğrafların eser niteliğinde olmadığını, Dava konusu fotoğraflar herhangi bir mağduriyete yol açmadığı gibi davacı küçüğü manevi yönden etkileyecek bir durum da söz konusu olmadığını, FSEK 86. Maddesi uyarınca, geneli gösteren resimler için muvafakat alınmasının şart olmadığını, müvekkilinin özellikle davacının resmini kullanmak gibi bir kastının bulunmadığını amacın sadece yapılan bir oyun parkının görüntülenmesi olduğunu, davacı küçük, lehine maddi ve manevi tazminat hükmedilmiş olmasının usul ve yasalara aykırı olduğunu, -Maddi tazminat açısında dosyaya ibraz edilen raporlarda da görüleceği üzere 1.000 TL ile 3.000 TL aralığında değişiklik gösterebileceği tespiti yapıldığını, Mahkemenin hiçbir gerekçe göstermeksizin ağır bir kusur varmışcasına 3.000,00 TL maddi tazminata hükmettiğini, hükmedilen manevi tazminat miktarının da fahiş olduğunu, manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi mamelek hukukuna ilişkin zararı karşılaması da amaç edinilmediğini, manevi tazminat miktarının belirlemesinde her olaya göre değişen özel hal ve şartlar gözetilerek hüküm kurulması gerekirken fahiş bir manevi tazminata hükmedildiğini kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; davalının çektiği fotoğrafın izinsiz kullanılıp yayınlanması nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 5486 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 86. maddesi, eser niteliğinde olmasalar dahi, resim ve portrelerin, tasvir edilen kişilerin muvafakati alınmaksızın teşhir veya başka şekillerde umuma arz edilemeyeceğini öngörmektedir. Bu hükümdeki "resim ve portreler ibaresi; fotoğrafları, çeşitli tekniklerle yapılmış portreleri, tek başına veya topluluk içinde bulunurken çekilmiş resimleri ifade etmektedir. Bütün bunların, izinsiz olarak teşhiri veya umuma arz edilmesi ya da örneğin bir ilanda, vitrinde vs. kullanılması, anılan hükümle yasaklanmıştır. Belirtilmelidir ki, Kanunun bu hükmüyle korunan şey; resim, portre veya fotoğrafın "eser niteliği değil, bunlarda tasvir olunan kimsenin kişilik hakkıdır. (Ünal Tekinalp, Fikri Mülkiyet Hukuku,5. Bası, 2012, sayfa:289) Dolayısıyla, bu yasağa aykırı nitelikteki eylemler, kişilik haklarına saldırı oluşturur ve B.K.'nun 49. maddesi çerçevesinde manevi tazminat yükümlülüğü doğurur. Somut davada, davaya konu fotoğrafın görüntüleme amacının davacının çocukluk çağına ve özel yaşamına dair olduğu kuşkusuz olup davaya konu fotoğrafın izinsiz bir şekilde davalı tarafından ticari amaçlı çoğaltıldığı ve kullanıldığı ve buna davacının izin/ onay vermediği sabittir. Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu edilen görüntülerin çekimi, bir araya getiriliş şeklinin FSEK bağlamında hususiyet göstermediği için FSEK kapsamında eser niteliğinde olmadığının dosya kapsamında belirlendiği, bu nedenle de davacının FSEK’te eserler için öngörülen korumadan yararlanamayacağı, ancak 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun 83 ve devamı maddelerine göre işaret, resim, ses, fotoğraf, video ve benzeri görüntülerin eser olmasalar bile aynı kanunda düzenlenen haksız rekabet hükümlerine göre de korunabilmesinin mümkün görüldüğü, davacının rızasının bulunmadığı, davacının kişilik haklarının da ihlal edildiği, haksız fiil ve haksız rekabet oluştuğu,basiretli bir tacir olarak sergilenen fotoğraf sahiplerinin izni olup olmadığını öğrenme sorumluluğunun bulunduğu, bu sebeple kendisine kusur yüklenemeyeceği savunmasının yerinde olmadığı, hükmedilen manevi tazminat tutarının dosya kapsamı ve hakkaniyete uygun bulunduğu anlaşılmakla, davalının istinaf başvurularının esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.Somut olayda; davalı taraf, maddi tazminat ilişkin olan 3.000,00 TL'ye ilişkin istinaf isteminde bulunmuş olup, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341/2 maddesinde öngörülen kesinlik sınırı, 6763 Sayılı Kanun'un 41. Maddesiyle HMK'ya eklenen Ek-Madde 1'de öngörülen yeniden değerleme oranı da dikkate alındığında karar yılı olan 2020 yılında verilen kararlar için 5.390,00 TL olarak belirlenmiş olduğundan, dava değerinin kesinlik sınırının altında kaldığı anlaşılmıştır. İstinafa konu edilen miktar itibariyle mahkeme kararı kesin niteliktedir. Kesin olan kararların istinaf istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi HMK'nun 352.maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi tarafından da istinaf isteminin reddine karar verilebileceğinden, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Açıklanan sebeplerle, davalı vekilinin maddi tazminat yönünden yaptığı istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 341/4. maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nın 352/1/b. maddesi gereğince usulden reddine, manevi tazminat yönünden kurulun hükümde ise, somut olayın özelliği, tarafların durumu, kusurun ve tecavüzün boyutu dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmemiştir. Sonuç olarak, kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davalı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine temyiz yasa yolu açık olmak üzere karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 06/02/2020 tarih ve 2018/490 E., 2020/36 K. sayılı kararına karşı manevi tazminat davası yönünden davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Davalının maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nun 341/4. maddesi delaletiyle 6100 Sayılı HMK'nun 352/1/b. maddesi gereğince USULDEN REDDİNE, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 888,03‬ TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 222,01 TL harcın mahsubu ile bakiye 666,02 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,7-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 23/05/2024