İstanbul BAM 44. HD 2021/1111 E. 2024/915 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1111

KARAR NO: 2024/915

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 29/03/2021

NUMARASI: 2020/652 E. - 2021/264 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 16/05/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ...'nin ortak olduğu ... şirketinde 2003-2008 yılları arasında çalıştığını, şirketin ortağı ... ve diğer ortağının davacıdan iki adet teminat senedi aldığını, davacının senetleri boş şekilde imzalayarak verdiğini, davacı işten çıkarıldıktan sonra ...nin senedi doldurarak ciro ettiğini ve ...'a verdiğini, ...'ın senedi icraya koyduğunu, icra dosyasında davacıya ait gayrimenkuller üzerine hacizler konulduğunu ve satışa çıkarıldığını, ...'ın alacağını alacağın devri sözleşmesi ile ...'a devrettiğini, davacının davalılara borcu olmadığını beyanla davacının borçlu olmadığının tespitine ve takibin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin ... şirketine ortak olduğunu, müvekkiline ait işyerinin bulunmadığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, bir çalışanın işverenine iki adet boş senet vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının çalışan değil ... şirketlerine ortak olduğunu, davacının müvekkilinden borç para aldığını karşılığında da senetleri verdiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının icra takibine konu senet hakkında İstanbul 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2013/455 esas sayılı dosyası ile dava açtığını, bu davada davacının takip konusu senette sadece tanzim tarihine itiraz ettiğini, borcuna mahsuben şirket hisselerini devrettiğini açıkça beyan ettiğini, bu davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini, kesin hüküm nedeni ile davanın usülden reddinin gerektiğini, davanın zamanaşımına uğradığını, davacının ... şirketinin hissedarı ve ortağı olduğunun beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının İstanbul 5. İcra Hukuk Mahkemesi'nde takibe konu senet hakkında dava açtığını, bu davanın reddedildiğini, kararın kesinleştiğini, kesin hüküm nedeni ile davanın reddinin gerektiğini, davacının işçi değil şirketin ortağı olduğunu, davanın zamanaşımına uğradığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Davanın Reddine " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Dava dosyası incelendiğinde müvekkilinin hisselerini davalıya devrettiğinin görülmekte olduğunu, müvekkilinin bonoyu tanzim ve vade tarihleri olmadan imzalayıp teslim ettiğini ve Davalı ...'e olan borca karşılık şirket hisselerini devrettiği beyanına karşılık bilirkişi incelemesi yapılmadan, şirket hisselerinin devri konusunda yapılan anlaşma olup olmadığı hisselerin devir bedeli vs hususlar araştırılıp dava dilekçesinde vs yasal deliller yazılmasına rağmen bu hususta bilirkişi incelemesi yapılmadan eksik inceleme ile karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, ilk derce mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının iddialarının şahsi def'i niteliğinde olduğunu, bu sebeple müvekkiline karşı ileri sürülemeyeceğini, ayrıca teminat senedi olarak düzenlenmiş olan kambiyo senedinin düzenleyen ile lehdar arasındaki ilişki dışında üçüncü kişiye devri halinde, bu üçüncü kişi hamile karşı senedin teminat senedi niteliğini bu kişinin bildiğini ve buna rağmen senedi devraldığının ispatlanmasının gerekli olduğunu, bu hal ile bile bile borçlu zararına hareketin varlığı iddia ve ispat edileceğini, çünkü bir kambiyo senedinin teminat senedi olduğu iddiası bir şahsi def’i niteliğinde olduğunu, bu def’i de bedelsizlik iddiası üzerine kurulu olduğunu, kambiyo senetlerinin soyut senetler olduğunu, doğumuna neden olan hukuki işleme bağlı olmadığını, ve keza davacı tarafın gerçek dışı beyanlarla mahkemeyi yanıltmaya çalışmaktan başka bir amacının olmadığını ileri sürerek, davacı tarafın istinaf taleplerinin reddine, yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK 72/1 maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, davacının ... şirketinde 2003-2008 yılları arasında çalıştığını, kendisinden iki adet boş teminat senedi alındığını işten çıkarıldıktan sonra ...nin senedi doldurarak ciro ettiğini ve ...'a verdiğini, ...'ın senedi icraya koyduğunu, ...'ın alacağını alacağın devri sözleşmesi ile ...'a devrettiğini, davacının davalılara borcu olmadığını beyanla eldeki davayı açmıştır. Davalı taraf, davacının işçi değil şirket ortağı olduğunu borcuna karşılık senet verdiğini savunmuşlardır. Dava, 04/01/2017 tarihinde İstanbul 16.İş Mahkemesine açılmış, 2017/6 Esas, 2019/414 Karar sayılı ve 03/07/2019 tarihli "Takibe konu bonoların düzenleme tarihi ve davacının beyanı dikkate alındığında söz konusu bonoların iş akdinin feshinden sonra düzenlendiği, bu sebeple taraflar arasında o dönem işçi- işveren ilişkisinin bulunmadığı," gerekçesine dayalı verilen görevsizlik kararı üzerine yukarıdaki esasa kaydedilmiştir. İstanbul .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında, ... tarafından davacı borçlu aleyhine 130.597,02-TL asıl alacak 2.361,48-TL işlemiş faiz, 391,79-TL %0,30 komisyon olmak üzere toplam 133.350,29-TL kambiyo takibi yapıldığı, takibin dayanağının , bir adet keşidecisinin davacı, lehtarının davalı ..., 01/07/2012 düzenlenme ve 28/02/2013 ödeme tarihli, 72.756-USD bedelli bono olduğu, senedin lehtar tarafından ...'a ciro edilmiş olduğu görülmüştür Davalı takip alacaklısı tarafından takip konusu alacak Beyoğlu .... Noterliği'nin 15/06/2016 tarih ... yevmiye nolu alacağın devri sözleşmesi ile davalı ...'a devredilmiştir. Davacının İstanbul 5. İcra mahkemesinde 2013/455 Esas 2013/866 Karar sayılı dosyasında açtığı davadaki dava dilekçesinde; ortağı olduğu ... ve ... Tekstil şirketlerine ait hisselerin devrine kadar teminat amaçlı her iki ortağı senet düzenlediğini, takibe konu senedin imza atılmasından sonra düzenleme tarihi gerçeğe aykırı şekilde eklendiğinden takibin usul yönünden iptaline karar verilmesini istediği , davanın reddine dair verilen kararın 19.11.2013 tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Davacı taraf , dava konusu bononun işe girerken boş olarak verildiğini, bedelsiz olduğunu ileri sürdüğünden borçlunun, temel borç ilişkisinden dolayı herhangi bir nedenle sorumlu tutulamayacağını ileri sürerek bedelsizliğe dayalı açtığı menfi tespit davasında kambiyo senedine bağlı temel alacağın geçersiz olduğu, sona erdiği iddiasına dayalı olarak maddi hukuk bakımından borcun olmadığı ileri sürüldüğünden bu iddianın ispat yükü TMK'nın 6. ve HMK 190 maddesi gereğince davacıya düşer ve yazılı delil ile kanıtlanması gerekir. HGK'nun 14.03.2001 tarih 2001/12-233 ve 20.06.2001 tarih, 2001/12-496 Sayılı kararlarında da benimsendiği üzere, dayanak belgenin hangi ilişkinin teminatı olduğu senet üzerine yazılmak suretiyle ya da yazılı belge ile kanıtlanmalıdır. Bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için, neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir (2004 Sayılı Kanun'un 169/a maddesinde öngörülen) belge ile teminat senedi olduğu, bononun sözleşme ile bağlantısı kanıtlanmalıdır. Bedelsizlik iddiası, TTK’nın 687. maddesi anlamında bir kişisel def’î olduğundan düzenleyen tarafından senet lehtarına karşı ileri sürülebilir. Zira kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik (soyutluk) ilkesi gereğince, temel alacağın mevcut olmaması veya geçersiz olması, kambiyo senedinin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz.Yasanın bu hükmü, "imzaların bağımsızlığı" olarak adlandırılan ilkenin gereği ve sonucudur. Bononun TTK 680.maddesi uyarınca açığa senet şeklinde düzenlenmesi ve işleme konulmadan önce zorunlu unsurlarının tamamlanabilmesi mümkündür. Bu nedenle senedin diğer unsurlarının sonradan doldurulmuş olması senedin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz. Dosya kapsamına göre, davacı ...'ın 14/08/2002 - 29/02/2008 tarihleri arısnda dava dışı ... Ltd. Şti. Sigorta girişinin bulunmakla birlikte ticaret sicil kayıtlarına göre, davacının bu şirketin ortağı olduğu, bu nedenle işçi statüsünde olmadığı, 19/01/2007 ve 27/09/2007 tarihli hisse devri sözleşmeleri ile ile hisselerini ... ve ... devrettiği, icra mahkemesinde açılan dava dilekçesinde davacı tarafından belirtildiği üzere takip konusu senedin işe girerken alınmadığı açıktır. Dava konusu senedin TTK 776.maddesi uyarınca zorunlu unsurlara havi bono vasfında olduğu, senedi elinde bulunduran kişi, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılacağından davalı ...'ın senedi iktisabında ağır kusurlu ve kötüniyetli olduğuna dair delil bulunmadığı,yetkili hamil konumunda olduğu, lehtarın hamil ile borç ilişkisinin bulunmadığına dair kişisel defiinin davacı keşidecinin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı, senedin teminat olarak verildiği, bedelsiz olduğu , anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddialarının iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği ve yazılı delille ispatının bulunmadığı, davacı vekili istinaf dilekçesinde "Davalı ...'e olan borca karşılık şirket hisselerini devrettiği beyanına karşılık bilirkişi incelemesi yapılmadan, şirket hisselerinin devri konusunda yapılan anlaşma olup olmadığı hisselerin devir bedeli vs hususlar araştırılıp dava dilekçesinde vs yasal deliller yazılmasına rağmen bu hususta bilirkişi incelemesi yapılmadan karar verildiği " iddiasını yargılama aşamasında ileri sürmediğinden, HMK 357. maddesi gereğince istinaf aşamasında dikkate alınamayacağı, kaldı ki, borcu söndüren bu iddianın ispatına elverişli delil de sunulmadığı, aynı gerekçeyle davanın reddi kararının dosya kapsamı ve hukuka uygun olduğu, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/03/2021 tarih ve 2020/652 E., 2021/264 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 16/05/2024