Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1055

KARAR NO: 2024/1498

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN ARA KARARIN

MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 22/04/2024

NUMARASI: 2023/91 E.

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eseri Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yazarı olduğu "...", "...", "...", "...", "..." ve "..." isimli kitaplara ilişkin davalı şirket ile 25/09/2019 tarihinde Telif Eser Sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafça sözleşmeden doğan hakların edinimlerin yerine getirilmediğini, müvekkiline ödenmesi gereken telif tutarının müvekkiline ödenmediğini, müvekkilinin eserleri Türkiye genelinde ..., ..., ... kitap satan tüm sitelerde ve özellikle ... isimli marketlerde kampanya yapılıp satıldığını, fakat kaç adet, kitap satıldığının bilinmediğini, davalı firma ise satışı yapılan kitapların kaç adet satıldığını ve hangi miktarlar üzerinden satıldığı konusunda müvekkilini bilgilendirmediğini, müvekkilinin yurt dışında ikamet etmesinden dolayı kendisinin bu durumunu bir zaaf olarak gören davalının müvekkilini aldatma saiki ile hareket ettiğini ve söz konusu eylemler neticesinde müvekkilinin haklarının ihlal edildiğini ileri sürerek, davalı tarafça sözleşmeye konu edilen kitapların basım, yayım, çoğaltma, işleme, üretme, satış, çeviri yapmaması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece 04/04/2024 tarihli ara karar ile; "Davacının ihtiyati tedbir talebinin takdiren 100.000,00 TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu teminat karşılığı KABULÜNE, davacının yazarı olduğu "..." "..." , "..." , "..." , "..." ve "..." isimli kitapların davalı tarafça basımının, yayımlanmasının, çoğaltmasının, işlemesinin, üretmesinin, satışını ve çevirisini yapmasının tedbiren durdurulmasına, önlenmesine, teminat yatırıldığında ihtiyati tedbir kararının uygulanmasına," karar verilmiştir. Davacı vekili 19/04/2024 tarihli dilekçesi ile, dosya kapsamında verilen ihtiyati tedbir kararı uyarınca takdir edilen teminat talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, ihtiyati tedbir taleplerinin resmi belge olan bilirkişi raporuna dayandığı hususu da göz önüne alınarak teminatsız bir şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 22/04/2024 tarihli ara karar ile; "Davacı vekilinin teminata itirazının reddine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tedbir kararı yerinde olmakla birlikte 100.000,00 TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu teminat talebinde bulunulmasının hukuka aykırı olduğunu, dosya kapsamında HMK 392/2 maddesinde belirtilen istisnai durumlar söz konusu olduğundan teminat gösterme zorunlulukları olmadığını, mahkemece dosya kapsamındaki deliller ve aldırılan bilirkişi raporu ile müvekkilinin telif bedelini hiç almaması veya eksik almasının sözleşmenin feshi için haklı sebep teşkil edeceği ve sözleşmenin feshi tarihi olan 06.02.2023 tairihinden sonraki basımların müvekkilinin mali haklarının tecavüzü sayılacağının tespit edildiğini, ihtiyati tedbir talebinin resmi belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkemenin gerekçesini de açıkça belirterek teminat alınmamasına da karar verebileceğini, ihtiyati tedbir talepleri resmi bilirkişi raporuna dayandığından teminatsız ihtiyati tedbir verilmesinin koşullarının sağlandığını, mahkemenin HMK 389 ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir koşullarının gerçekleştiği yönündeki tespitinin de ihtiyati tedbir taleplerinin teminatsız verilmesi gerektiğini ortaya koyduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava telif sözleşmesinin ihlali nedeniyle feshi, esere vaki tecavüzünün tespiti, meni, refi ile maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir. Davacı vekili, taraflar arasında 25.09.2019 tarihinde telif sözleşmesi imzalandığını, telif tutarının ödenmediğini, davacının eserden kaynaklanan mali ve manevi haklarının ihlal edildiğini beyanla dava konusu eserlerin basım, yayım, çoğaltma, işleme, üretme, satış, çeviri konusunda ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiş, mahkemece tedbir talebinin teminat karşılığı kabulüne dair karar verilmiştir. Davacı vekili 19/04/2024 tarihli teminat bedeline itirazlarını içeren dilekçesi ile, "04/04/2024 tarihinde verilen ihtiyati tedbir kararındaki "Davacının ihtiyati tedbir talebinin takdiren 100.000,00 TL nakdi veya kesin ve süresiz banka teminat mektubu teminat karşılığı kabulüne," dair karardan rücu edilerek, teminatsız bir şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece 22/04/2024 tarihli ara karar ile; "Davacı vekilinin teminata itirazının reddine," karar verilmiştir.Davacı vekili 04/04/2024 tarihli ihtiyati tedbir kararının teminat karşılığı verilmesi nedeniyle istinaf talep etmiştir. HMK 392/ (1) maddesi gereğince, İhtiyati tedbir talep eden, haksız çıktığı takdirde karşı tarafın ve üçüncü kişilerin bu yüzden uğrayacakları muhtemel zararlara karşılık teminat göstermek zorundadır. Talep, resmî belgeye, başkaca kesin bir delile dayanıyor yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa, mahkeme gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebilir. Adli yardımdan yararlanan kimsenin teminat göstermesi gerekmez. Bu yasal düzenlemeye göre, tedbir taleplerinin kural olarak teminata bağlanması gerektiği, teminat aranmayan hallerin sınırlı sayıda belirtildiği teminat alınmamasının gerekçelendirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır. HMK 393/1 maddesi hükmüne göre; İhtiyati tedbir kararının uygulanması,bu kararın, tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır. Aksi hâlde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi, tedbir kararı kendiliğinden kalkar. Eldeki dosyada ; ihtiyati tedbir talebinin kabulüne karar verilmiş olup davacı vekili tedbirin uygulanması için taktir edilen teminat miktarına itiraz etmiş, kararda gösterilen teminat yatırılıp tedbirin uygulanması yasal süre içinde istenmediğinden verilen tedbir kararının kendiliğinden kalktığı , teminata itiraz edilmiş olmasının HMK 393/1 maddesindeki süreyi durdurmayacağı gözetildiğinde HMK 392. maddesi uyarınca teminat yatırılmamış olup ortada istinafı mümkün tedbir kararı kalmadığından istinaf talebinin konusuz kalmış olduğu görülmekle, karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin istinaf talebinin konusuz kaldığı anlaşıldığından başvuruya ilişkin esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- İlk derece mahkemesince davanın esası hakkında karar verilmiş olduğundan davacı-karşı davalı vekilinin istinaf talebi ile ilgili olarak inceleme yapılmasına YER OLMADIĞINA, 2- İstinaf incelemesi yapılmadığından davacı-karşı davalı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcı ile istinaf yoluna başvurma harcının talep halinde kendisine İADESİNE, 3- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 4- Yasa yoluna başvuran davacı-karşı davalı tarafından yapılan giderlerin kendi üzerinde bırakılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.19/09/2024