Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/940 Esas

KARAR NO: 2024/1494

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 20/12/2023

NUMARASI: 2022/177 E. - 2023/252 K.

DAVANIN KONUSU: Tazminat (Fikir Ve Sanat Eserleri Sahipliğinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının ... ve ... TV'de yayınlanan '...' İsimli programın yapımcısı olduğunu, bu programlarda 05 Kasım 2012 tarihinde söz ve müziği davacıya ait olan "...', 12 Kasım 2013 tarihinde söz ve müziği davacıya ait olan '...', 21 Ekim 2013 tarihinde sözleri davacıya, bestesi davacı ve ...'na alt olan '...' ile 03 Kasım 2014 tarihinde söz ve müziği davacıya alt olan '...' adlı eserlerinin çeşitli yarışmacılar tarafından icra edildiğini, aynı zamanda davalının internet isitesi olan www...com sitesinde de umuma iletimin mevcut olduğunu, davacıya ait eserlerin orkestra tarafından çalınarak yarışmacaların icrası bakımından davacıdan İzin alınmadığını, FSEK 68. uyarınca şimdilik 6000 TL maddi , 10.000 TL manevi zararın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davacı 22.6.2017 tarihli ıslah dilekçesi ile maddi tazminat istemini 54.000 TL ye yükselttiğini bildirmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Yayın zamanlarına bağlı olarak zamanaşımı itiraz haklarını saklı tuttuklarını, ... İle ... TV televizyon yayınlarında kullanılan eserlerin umuma iletimden kaynaklanan telif bedellerinin, yayını yapan kuruluşlara meslek birlikleri arasında yapılan sözleşmelerle meslek birliklerine ödendiğini, eserin işlenmediğini, sadece umuma iletildiğini, talep edilen tazminatın dayanağı bulunmadığını ve fahiş olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Açılan davanın Kısmen kabul kısmen reddi ile; ”...“ isimli eserin tv yolu ile 2 farklı tarihte gerçekleşen izinsiz yayın nedeniyle davacının eserin bestecisi ve söz yazarı olması hasebiyle eserin her bir kullanımı için 1500 TL den 2 ihlal nedeniyle 3.000 TL nin fsek 68 göre 3 katı 9.000 TL, “...“ isimli eserin tv yolu ile 1 kez izinsiz yayın nedeniyle davacının eserin söz yazarı olması hasebiyle kullanım için belirlenen 750 TL nin fsek 68, maddeye göre 3 katı 2.250 TL, ”...“ isimli eserlerin ayrıca internet mecrasındaki 3 farklı tarihte kullanımı nedeniyle davacının bu eser üzerindeki besteci ve söz yazarlığı hakkı hasebiyle her bir kullanım için 1.500 TL'den 4.500 TL fsek 68 göre 3 katı 13.500 TL ile, “...“ isimli eserin internet yolu ile 1 kez izinsiz yayın nedeniyle davacının eserin söz yazarı olması hasebiyle kullanım için belirlenen 750 TL nin fsek 68, maddeye göre 3 katı 2.250 TL, olmak üzere toplam( 9.000+2.250+13.500+2250=27.000) 27.000 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, 10.000 -TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline davacıya ödenmesine, “...“ adlı eser için davacının her ne kadar dava dışı 3. Kişi ile eserin bestecisi olduğu anlaşılmakta ise de eser üzerinde tek başına dava açma sıfatının bulunmadığı anlaşılmakla iş bu eser yönünden davacının besteci sıfatına dayanarak ikame ettiği tazminat talebinin REDDİNE, fazla istemin REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararında talep ettikleri maddi tazminata ilişkin miktarların tamamının kabul edilmemiş olmasına karşı istinaf talebinde bulundukları, dosyaya ibraz olunan 3.kişi ...’ndan alınan Üsküdar ... noterliğinin 15/12/2022 Tarihli ve ... Yevmiye nolu noter tasdikli muvafakatname ile müvekkil FSEK ve Borçlar Kanunu gereği eser üzerindeki tüm hakların tamamını tek başına talep etme yetkisine sahip olduklarını, muvafakatname dikkate alınmadan "..." isimli eser içinde besteci sıfatı ile ayrı ayrı tazminata hükmedilmemesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece, TV yayınlarının "..." isimli eser için 2 kez olduğuna kanaat getirilerek tazminat hesabının TV yayınlarında 2 kez yapıldığı varsayımı üzerine yapıldığını, ... isimli eserin internet ortamında 3 kez yayınlandığı tespit ve mahkemece de kabul edildiğine göre bu programın TV'de yayınlanmadığının düşünülemeyeceğini, bu itibarla bu eser için TV ortamında yayınlanmasının 3 kez üzerinden yapılması gerekirken 2 kez üzerinden yapılmasının usul ve yasaya aykırı olup kararın bu kısım yönünden de hatalı olduğunu, internet ortamındaki yayınlardan dolayı her bir yayın için 3.000,00 TL'den topalm 36.000,00 TL tazminata hükmedilmesi gerekirken internet ortamındaki yayınların tazminat miktarının toplam 15.750,00 TL olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, istinaf başvurusu ile davanın tam kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; husumet itirazlarının değerlendirilmediğini, internette arşiv yayını ile ... yayınına aynı bedel rayiç belirlenmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, farazi sözleşme ilişkisi ile ...'de yayınlanan dava konusu eserlerin hak sahibinin davalı ... olacağının FSEK gereği olduğunu, FSEK m.68 çerçevesinde bedel talebinin taraflar arasında kurulan farazi bir sözleşmeye dayanmak olduğunu, ...'nın farazi sözleşme ile hak sahibi olacağından, internet tekrar yayını dahil her tür hakkına sahip olduğunu, internetten arşiv yayını için ayrı bedel belirlenmesinin yanlış olduğunu, FSEK 68/1 maddesi gereği farazi sözleşme talep edildiğine göre sadece TV ana yayını için bir bedel belirlemesi gerektiğini, çünkü TV'lerin internet sitelerinin tüm yayınlarını umuma arz ederek tekrar yayınlarını arşivlediklerini, emsal rayiçlerin tüm internet arşiv yayınlarını da kapsadığını, davacı ile gerçekten sözleşme yapılmış olunsa idi TV yayını için ayrı internetten arşiv yayını için ayrı bir sözleşme yapılamayacağını, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak husumetten ve esastan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. Davacı, dava konusu eserlerden "..." adlı eserin bestecisi ve söz yazarı, "..." adlı eserin söz yazarı ve ... ile birlikte bestecisi olduğu, davacıdan izin alınmadan kullanılıp yayınlandığı iddiasına dayanarak FSEK 68. uyarınca ıslah ile 54.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi zararın davalıdan tahsili talebinde bulunmuştur. Mahkemece 2017/253 Esas- 2018/296 Karar sayılı 2017/253 Esas 2018/296 Karar sayılı davanın kısmen kabulüne ilişkin karar dairemizin 30/06/2022 tarih, 2020/1099 Esas ve 2022/1140 karar sayılı ilamıyla yargılamanın eksik incelemeye dayalı olduğu gerekçesi ile kaldırılmış, mahkemece yargılamaya devam olunmuştur. Dosyada mevcut 27.02.2023 tarihli bilirkişi heyet raporunda; “...” isimli eserin “...” İsimli ...com sitesinden yayınlanan aynı kişi tarafından seslendirildiği, eserin “03 Kasım 2014” tarihinde yayınlandığı, ilgili eserin davalıya ait “...” isimli kanal üzerinden yayınlandığı, davacının sunmuş olduğu CD içeriğinde, İncelenen kayıtlarda ... adlı şarkının 2 defa yayın kaydının olduğu, ... var adlı şarkının 1 defa yayın kaydının olduğu, 4 adet internet sitesi arşiv kayıtları incelemesinde ise; 2012, 2013 ve 2014 tarihlerinde davalının internet sitesinde ... adlı şarkının 3 defa, ... adlı şarkının 1 defa yayınlandığının tespit edildiği, davacının eser sahibi olduğu, eser sahibinden yayın izni aldığına dair bir belge bulunmadığı, davacının eserlerinin izinsiz olarak yayınlandığı, davacının eserinin geri dönülmez şekilde başkasının ismi ile lanse edilmiş olması nedeniyle bu durumun manevi hak tazminatını gerektirdiğini, ... isimli eser ve ... isimli eserin her biri için ayrı ayrı olmak üzere söz için rayiç bedel 30.000 TL, beste için rayiç bedel 30.000 TL olarak belirlenmesi gerektiğini, davacının maddi ve manevi hakları ihlal edildiğinden; TV yayınlarındaki ... isimli eserin 2 defa yayınlandığı tespit edildiğinden eserin sözü için 30.000-TL bestesi için 30.000-TL rayiç bedel göz önüne alındığında, 2 x (30.000+30.000-TL ) - 120.000-TL rayiç bedelin belirlendiğini, eserin İnternette 3 defa yayınlandığı tespit edildiğinden 3x(30.000+30.000)=240.000-TL rayiç bedelin belirlenebileceğini, ... isimli eserin söz yazarının davacı ve ... ile birlikte davacının eserin bestecisi olduğu tespit edildiğinden, davacının beste üzerindeki payının %50 olduğu kabul edilmesi halinde, tespit edilen yıllarda TV yayınlarındaki ... isimli eserin 1 defa yayınlandığı tespit edildiğinden 1x (30.000+15.000) = 45.000-TL rayiç bedelin, eserin İnternet yayınları için 1 defa yayınlandığı tespit edildiğinden 1x (30.000+15.000)=45.000-TL rayiç bedelin belirlenebileceğinin tespit edildiği belirtilmiştir. Dosya kapsamına göre; davalının ... ve ... TV de yayınlanan '...' İsimli programın yapımcısı olduğu, bu programlarda söz ve müziği davacıya ait olan '...' ve sözleri davacıya, bestesi davacı ve ...'na ait olan '...' adlı eserlerinin çeşitli yarışmacılar tarafından icra edildiği, aynı zamanda davalının internet sitesi olan www...com sitesinde de umuma iletildiği , eserlerin bu şekilde kullanılması için davacıdan izin alınmadığı, bu yayınlarda "..." adlı eserin sahibinin isminin doğru gösterilmediği bu hali ile davacının mali ve manevi haklarının ihlal edildiği sabittir. “...“ adlı eser yönünden, davacı dava dışı 3. Kişi ile eserin bestecisi olduğundan ve bu besteciler arasında zorunlu dava arkadaşlığı söz konusu olmakla davacının eserin bestesi yönünden tek başına dava açma konusunda aktif dava ehliyetinin bulunmadığı, davacı vekilinin 02/01/2023 tarihli dilekçesi ekinde Üsküdar ... Noterliğininden tasdikli 15/12/2022 tarihli ve ... yevmiye nolu dava dışı ...’nun gidecek yerim mi var adli eserin birlikte bestecisi olduğu davacının açtığı davaya muvafakat verdiği görülmektedir. Mahkemece davacının açtığı davaya mecburi dava arkadaşı olarak dava dışı eser sahibinin verdiği muvafakat dikkate alınmadan hesaplanan tazminatın hüküm altına alınması doğru görülmemiştir. Dosya kapsamına göre, ... isimli eserin tv yolu ile 2 farklı tarihte “...“ isimli eserin tv yolu ile 1 kez izinsiz yayınlandığı ... isimli eserlin internet ortamında 3 farklı tarihte “...“ isimli eserin ise 1 kez izinsiz yayınlandığı 9.2.2017 tarihli bilirkişi raporunda belirlenen ve dairemiz ilamı ile yerinde görülen söz yazarlığı için 750 TL ve söz ve beste yazarlığı birlikte olması halinde 1.500 TL olarak belirlenen rayiç değerlere göre davacının FSEK 68. Maddesi uyarınca tazminat talep hakkı bulunduğu, bu kapsamda maddi tazminat talebi yönünden ; davacının bestecisi ve söz yazarı olduğu ...“ isimli eserin tv yolu ile 2 farklı tarihte gerçekleşen izinsiz yayını nedeniyle (1500x2) x 3 katı 9.000 TL, bu eserin internette 3 farklı tarihte kullanımı nedeniyle (1.500x3) x3 katı 13.500 TL , davacının söz yazarı ve dava dışı olup davaya muvafakat veren ... ile birlikte bestecisi olduğu "..." isimli eserin tv yolu ile 1 kez gerçekleşen izinsiz yayın nedeniyle söz ve beste için hesaplama yapılması gerektiğinden 1.500 TL x3 katı 4.500 TL, bu eserin internette 1 kez kullanımı nedeniyle "1500 TL x3 katı 4.500 TL, şeklindeki hesaplamaya göre ( 9.000+13.500+ 4.500+ 4.500) toplam 31.500,00 TL olarak tazminat tutarının hüküm altına alınması gerektiği anlaşılmıştır. Davalı tarafça çekimi yapılan programın ancak kendileri tarafından internet ortamına kaydı yapılabileceğinden ...com isimli internet sitesinin dava dışı şirket adına kayıtlı olduğu ileri sürülmüş ise de, internet sitesinin grup şirketlerden biri adına kayıtlı olmasının davalıyı ihlal sorumluluğundan kurtarmayacağı, zira söz konusu yayının davalının onayı ve izni ile yapıldığı, internet sitesindeki ihlalin davalı ve dava dışı şirket tarafından birlikte gerçekleştirildiği bu nedenle davalının internetteki yayınlardan da sorumlu olduğu anlaşılmıştır. Yine davacının “...” adlı eserinin yayınlanması sırasında eser sahibi isminin yanlış yazılmış olması nedeniyle davacının FSEK 15. madde kapsamında manevi haklarının ihlal edildiği gerekçesi ile 10.000 -TL manevi tazminatın hüküm altına alınmasının da hukuka uygun olduğu görülmüştür. Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı, davacı vekilinin istinaf talebinin ise maddi tazminatın eksik hüküm altına alınması nedeniyle kısmen kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile HMK 353/1-b2 maddesi gereğince kaldırılmasına davanın kısmen kabulüne karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı vekilinin istinaf isteminin HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2- Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KISMEN KABULÜNE, - İstanbul 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/12/2023 tarih, 2022/177 E., 2023/252 K. Sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3- Açılan davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile; A -”...“ isimli eserin tv yolu ile 2 farklı tarihte gerçekleşen izinsiz yayın nedeniyle davacının eserin bestecisi ve söz yazarı olması hasebiyle eserin her bir kullanımı için 1500 TL den 2 ihlal nedeniyle 3.000 TL nin FSEK 68 göre 3 katı 9.000 TL, - “...“ isimli eserin tv yolu ile 1 kez izinsiz yayın nedeniyle davacının eserin söz ve beste yazarı olması hasebiyle kullanım için belirlenen 1.500 TL nin FSEK 68, maddeye göre 3 katı 4.500,00 TL, ”...“ isimli eserlerin ayrıca internet mecrasındaki 3 farklı tarihte kullanımı nedeniyle davacının bu eser üzerindeki besteci ve söz yazarlığı hakkı hasebiyle her bir kullanım için 1.500 TL'den 4.500 TL FSEK 68 göre 3 katı 13.500 TL ile, - “...“ isimli eserin internet yolu ile 1 kez izinsiz yayın nedeniyle davacının eserin söz ve beste yazarı olması hasebiyle kullanım için belirlenen 1.500 TL nin fsek 68, maddeye göre 3 katı 4.500,00 TL, olmak üzere; toplam 31.500,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, B- 10.000 -TL manevi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiz oranı ile birlikte davalıdan tahsiline davacıya ödenmesine, - Fazla istemin REDDİNE, 4- İlk derece mahkemesinde yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 4/a-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.834,86 TL karar harcından peşin alınan 273,24 TL peşin harç ile 819,72 TL ıslah harcının toplamı olan 1.092,96 TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 1.434,51 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 4/b-Davacı tarafın yargılama giderlerinden olan başvuru harcı, tebligat ve müzekkere masrafı, ve bilirkişi ücretleri olmak üzere toplam 9.907,60 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak 6.424,08 TL olan kısmının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına, 4/c-Davalı tarafından yapılan posta ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 9.877,00 TL yargılama giderinin kabul ve ret oranları nazara alınarak 3.472,75 TL olan kısmının davacıdan alınarak davalıya verilmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına, 4/ç- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/(2). maddesine göre maddi tazminat talebi yönünden 25.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacılara verilmesine, 4/d- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 10.ve 13/(2). maddelerine göre manevi tazminat talebi yönünden 10.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiliyle davacılara verilmesine, 4/e- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/(2)-(3). maddesine göre reddedilen maddi tazminat talebi yönünden 22.500,00 TL nispi vekalet ücretinin davacılardan müteselsilen tahsiliyle davalıya verilmesine, 5- İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin; 5/a-İstinaf talebi kabul edildiğinden davacı tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine, 5/b-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 2.834,86 TL istinaf karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 461,09 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.373,77 TL'nin davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 5/c-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 1.169,40 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 440,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.609,4‬0 TL'nin davalıdan tahsiliyle davacıya verilmesine, 5/ç-İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5/d-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6- 6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 19/09/2024