Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/958

KARAR NO: 2024/1416

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi

TARİHİ: 26/12/2023

NUMARASI: 2023/54 E. - 2023/748 K.

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ:12/09/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin lehtarı olduğu 18 adet toplam değeri 3.500.000,00-TL civarı olan muhtelif müşterilerinden aldığı çek asıllarını kayıp ettiğini, çeklerin tamamında müvekkilİ... Şti lehtar olduğunu ve çeklerin hiçbirinde cirosunun bulunmadığını, Ankara 10.ATM'nin 2022/830 Esas sayılı dosyadan 14/12/2022 tarihli ödemeden men kararı verildiğini, işbu davaya konu keşideci ... Şubesine ait 20/01/2023 keşide tarihli ... nolu 400.000,00-TL'lik çekin de içinde bulunduğunu, lehtarı müvekkili olan çeklerin muhasebe işlemleri sırasında rızası dışında envanterinden eksiltildiğine muttali olan müvekkilinin, herhangi bir icra takibi ve haciz işlemi ile karşılaşarak mağduriyetinin doğmaması adına, takip dayanağı çek ile beraber toplam 18 çek için zayii nedeni ile iptal talebi ile Ankara 10. ATM'nin 2022/830 Esas sayılı dosyası ile bankalara ödemeden men kararınca müzekkerelerin gönderildiğini dava konusu çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı gerekçesi ile menfi tespit davasının kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 03/02/2023 tarihli beyan dilekçesinde; Dava tarihinden sonra söz konusu çekin Davalı tarafından geriye dönüş cirosu ile kendisinden önceki ciranta olan ... A.Ş. tarafından ... sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, HMK 124. Madde uyarınca davayı bu kez icra takibi alacaklısı ... A.Ş.'ye yöneltmek gerektiğini, HMK 124. madde hükmü gereğince davanın ... A.Ş.'ye yöneltilerek UYAP kayıtlarında da düzeltme yapılarak Davalının ... A.Ş. olarak kabulüne ve ayrıca bu davalı yönünden önceki davalı aleyhine verilmiş olduğu gibi bu davalı yönünden de ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Müvekkili ile ... A.Ş arasında faktoring sözleşmesinin imzalandığını, taraflar arasında yapılan refaktoring işlemi neticesinde faturaya konu alacağın müvekkili şirket tarafından temlik alındığını, faturaya konu alacağın ödeme aracı olarak davaya konu ...Şubesi, 20/01/2023 keşide tarihli, ... seri nolu 400.000,00-TL'lik bedelli çek ve dava dışı başka bir keşideci şirketin çekin ... A.Ş tarafından müvekkiline teslim ettiğini ve karşılığında müvekkili şirket tarafından ... A.Ş.'ne kredi temin edildiğini, dava konusu çek müvekkili şirket tarafından süresinde bankaya ibraz edildiğini ancak bakiyesinin sıfır olduğu ve ödemeden men kararı olduğuna ilişkin şerhin yazıldığını, akabinde davaya konu ... Şubesi, 20/01/2023 keşide tarihli, ... çek nolu 400.000,00-TL'lik bedelli çeke ilişkin ... A.Ş tarafından 23/01/2023 tarihinde yani iş bu dava tarihinden önce müvekkili şirkete ödeme yapıldığını, davaya konu çek aslının ...A.Ş'ne iade edildiğini, davaya konu çek bedelinin iş bu dava tarihinden önce müvekkiline ödendiğinden dolayı müvekkili şirketin dava konu çeke ilişkin alacağı kalmadığını ve davaya konu çek nedeni ile davacıya açılan bir takip bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden konusuz kaldığından davanın müvekkili yönünden reddi gerektiğini, davanın ... A.Ş'ne ihbar edilmesi gerektiğini, belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Dosyanın incelenmesinde davaya konu çekin 20.01.2023 tarihli, keşidecinin dava dışı ... A.Ş, lehtarın davacı ve senet bedelinin 400.000 TL olduğu anlaşılmıştır. Yukarıda belirtilen dava konusu senedin, işbu davanın açıldığı 24.01.2023 tarihinden 1 gün önce 23.01.2023 tarihinde refaktoring işlemi kapsamında dava dışı ... A.Ş tarafından ödenerek senedin dava dışı şirkete iade edildiği, davalı cirosunun üzerine ''iptal'' yazıldığı bu nedenlerle davadan önce cirosu iptal edilerek senet elinden çıkan davalıya işbu davanın yöneltilemeyeceği anlaşılmakla davanın husumet nedeniyle reddi" şeklindeki gerekçeleri ile "Davanın Husumet Nedeni ile REDDİNE," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ticari faaliyetleri kapsamında adına lehtar sıfatıyla düzenlenen ayrı ayrı müşterilerinden teslim aldığı 18 adet çekin muhasebe işlemleri sırasında kargodan çalındığını, dava konusu olan ... Şubesine ait 20/01/2023 keşide tarihli ... çek numaralı 400.000,00 TL bedelli ... Taah. Tic. A.Ş. 'nin keşideci olduğu, çekinde içinde bulunduğunu, Lehtar olan müvekkil şirket adına sahte kaşe ve sahte imza ile gerçeğe aykırı ciro yapıldığını, çeklerden 17 adetinde '...' şeklinde aynı ciro silsilesi bulunur iken işbu davaya konu çekte ''....A.Ş.-...A.Ş.'' ciro silsilesi bulunduğunu, müvekkilinin çeklerin kargoda olduğu düşüncesindeyken, vadesi en erken olan çekin müvekkilinin hiçbir ilişkisi bulunmayan 3. kişilerce tahsil edilmesi üzerine tamamının çalındığının anlaşıldığını, Ankara 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/830 Esas sayılı dosyasından çek iptali davası açtıklarını, mahkemece 14.12.2022 tarihinde ihtiyati tedbir kararı verildiğini, İstanbul Cumhuriyet Savcılığının 2023/17268 Esas sayılı soruşturmanın halen yürütülmekte olduğunu, söz konusu çalıntı çeklerden davaya konu; keşidecisi ... A.Ş., lehtarının ise müvekkili ...Ltd. Şti. olan, ... Şubesine ait 20.01.2023 vade tarihli, ...nolu, 400.000,00 TL'lik çek davalı tarafından tahsil amacıyla 20.01.2023 tarihinde ...'a ibraz edildiğini ve çek arkasına ödemeden men kararının bulunduğunun yazıldığını, davaya konu çekin Davalı ... A.Ş. Tarafından bankaya ibraz edildiğinin öğrenilmesi üzerine, İİK m. 72 madde uyarınca çek icra takibine konu edilmeden önce çekte yer alan lehtar/ciranta imzasının müvekkiline ait olmaması ve sahte olmasının, ciro silsilesinde kopukluk, davalı tarafın yetkisiz hamil olması ve müvekkiline başvuru hakkının bulunmaması sebepleriyle, çeki tahsil amacıyla bankaya ibraz eden davalı tarafa karşı borçsuz olduklarının tespiti amacı ile işbu davanın ikâme edildiğini, ancak sonrasında, 01.02.2023 tarihinde dava dışı... A.Ş. tarafından müvekkili aleyhine başlatılan icra takibi ile davaya konu çekin davalı ... A.Ş. tarafından kendisinden bir önceki ciranta olan ..A.Ş.'ne geri dönüş cirosu ile verildiğinin taraflarınca öğrenildiğini, 07.02.2023 tarihinde çeki davalıdan geri alarak icraya takibi başlatan ... A.Ş.'ye karşı İstanbul 6.ATM 'nin 2023/86 Esas sayılı dosyasıyla menfi tespit davası ikâme edildiğini ve ...A.Ş.'ne karşı ayrı bir dava ikâme edilmesi sonrasında 30/05/2023 tarihli ön inceleme duruşmasında hukuki menfaatleri kalmadığından taraf değişikliği taleplerinden rücu edildiğini ve HMK 331 uyarınca davanın açılış tarihindeki haklılık durumuna göre karar verilmesi talebinde bulunduklarını, mahkemece haklılık durumu tespiti yapılmadan yerel mahkemece ''davanın husumet nedeniyle reddine'' dair verilmiş olan kararın hatalı olduğunu belirterek, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince kurulan hükmün kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP:Davalı vekili istinafa cevap dilekçesi sunulmamıştır.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu, Davacı lehtar tarafından 20/01/2023 keşide tarihli 400.000,00 TL bedelli çekin rızası hilafına elinden çıktığı ve imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığından bahisle açılan menfi tespit davasıdır.Dava konusu ... çek nolu , 400.000,00 TL bedelli, 20/01/2023 keşide tarihli çekte davacının lehtar olduğu, davalının son hamil olduğu cirosu üzerinde ciro iptal kaşesinin bulunduğu, ve süresinde bankaya ibraz edildiği mahkeme kararına istinaden işlem yapılamadığının belirtildiği görülmüştür.Davacı vekili 03/02/2023 tarihinde davalının HMK 124 uyarınca ... A.Ş. olarak kabulüne karar verilmesini talep etmiş ise de, daha sonra davacı vekili taraf değişikliği talebinden rücu ederek dava açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece dava konusu senedin, işbu davanın açıldığı 24.01.2023 tarihinden 1 gün önce 23.01.2023 tarihinde refaktoring işlemi kapsamında dava dışı ...A.Ş tarafından ödenerek senedin dava dışı şirkete iade edildiği, davalı cirosunun üzerine ''iptal'' yazıldığı bu nedenlerle davadan önce cirosu iptal edilerek senet elinden çıkan davalıya işbu davanın yöneltilemeyeceği anlaşılmakla davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.Ankara 10. ATM nin 2022/830 Esas sayılı zayi nedeni ile çek iptali davasında14/12/2022 tarihinde ödemeden men kararı verilmiştir.Davacı tarafından dava dışı .... A.Ş aleyhine İstanbul 6 ATM nin 2023/86 Esas sayılı dosyasında 07/02/2023 tarihinde menfi tespit davası açılmıştır. Davacı tarafından dava konusu çekin müvekkilin rızası hilafına elinden çıktığı lehtar imzasının müvekkiline ait olmadığı belirtilmek sureti ile 24/01/2023 tarihinde dava açıldığı dava tarihinden bir gün önce 23/01/2023 tarihli bankalararası para transfer dekontuna göre çek bedelinin dava dışı ... A.Ş tarafından davalıya ödendiği ve davalının geri ciro yapmak sureti ile çeki dava dışı ... A.Ş ye verdiği ve davacı tarafından HMK 124 maddeye göre taraf değişiklik talebinde bulunduğu akabinde bu talebinden vazgeçtiği anlaşılmış olup, dava açıldığı tarih itibarı ile davalının pasif husumeti bulunmadığından, davalı tarafından geriye ciro ile çekin bir önceki cirantaya ödeme nedeni ile iade edildiği ve ciro kaşesinin iptal edildiği gözetildiğinde davanın konusuz kalmadığı anlaşılmış olup mahkemece davanın pasif husumetten reddine dair verilen karar dosya kapsamına uygundur.Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/12/2023 tarih ve 2023/54 E., 2023/748 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 12/09/2024