Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/975 Esas

KARAR NO: 2024/1407

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 04/01/2024

NUMARASI: 2024/8 D.iş

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/09/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: İhtiyati haciz isteyen vekili talep dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ... A.Ş ile borçlu ... arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını, Faktoring sözleşmesi gereği borçlu ...'nden faturalar ile tevsik edilmiş alacak temlik alındığını ve ödeme aracı olarak ... ATAŞEHİR Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00 TL'lık 28.12.2023 keşide tarihli Çek müvekkili şirkete ciro edildiğini, müvekkili şirket yasal süresi içerisinde çeki bankaya ibraz ettiğini, çekin karşılığı bankada bulunmadığı için çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapıldığını, müvekkili şirket alacağına kavuşmak için davacı borçlular adına İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile takip başlattığını, ihtiyati haciz taleplerinin kabulü ile, 375.000,00 TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati hacze itiraz eden vekili dilekçesinde ve özetle; Müvekkillinin adresinin mernis kayıt sisteminden de açıkça anlaşılacağı üzere kayıtlı adresi Kartal/İSTANBUL’da olduğunu, İhtiyati Haciz başvurularında genel yetki kuralları dikkate alınması gerektiğini, İİK. M. 50 uyarınca para borçlarında HMK. yetki kuralları kıyasen uygulanacağını, İstanbul mahkemeleri bu konuda yetkisiz oluduğunu, yetkili yer mahkemesi ve icra müdürlükleri İstanbul Anadolu Mahkemeleri ve İcra müdürlükleri olduğunu, yetkili mahkemeler müvekkilinin yerleşim yeri de dikkate alındığında istanbul anadolu mahkemeleri olduğunu, müvekkili şirket yönünden başvuru tarihinden önce Konkordato kararı verilmiş olduğunu ve bu kararda da açıkça İhtiyati Haciz kararlarının uygulanmaması yönünde hüküm kurulduğunu, İhtiyati Hacze itirazlarımızın kabulüne, başvurucu taraf olan davacının davasının reddine ve müvekkili yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına mahkememiz aksi yönde ise de yetki itirazlarının dikkate alınarak yetkisizlik nedeniyle davanın/ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini, talep etmiştir. İhtiyati haciz isteyen vekili ihtiyati hacze itiraza ilişkin cevap dilekçesinde ve özetle; Müvekkili şirket... A.Ş ile borçlu ... arasında faktoring sözleşmesi imzalandığını, Faktoring sözleşmesi gereği borçlu ...'nden faturalar ile tevsik edilmiş alacak temlik alındığını ve ödeme aracı olarak ... BANK BATI ATAŞEHİR Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00 TL'lık 28.12.2023 keşide tarihli Çek müvekkili şirkete ciro edildiğini, müvekkili şirket yasal süresi içerisinde çeki bankaya ibraz ettiğini, çekin karşılığı bankada bulunmadığı için çek hakkında karşılıksızdır işlemi yapıldığını, müvekkili şirket alacağına kavuşmak için davacı borçlular adına İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosya ile takip başlattığını ve Mahkememizde İhtiyati Haciz başvurusunda bulunulduğunu, davaya konu çek'in keşide yeri istanbul olması nedeniyle yetki itirazının reddi gerektiğini, ihtiyati haciz başvurusu yapıldığı sırada borçlu şirketin konkordato kararı henüz ticaret sicil gazetesinde yayınlanmadığını, bu nedenle itirazın reddi gerektiğini, müvekkili şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesi hukuka aykırı olacağını, İİK 50. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerin yetkili yer olması nedeniyle davacının yetki itirazının reddine, borçlu şirketin ihtiyati haciz başvurusu sırasında konkordato ilanı bulunmaması ve müvekkili şirketin kastının olmaması, borçlu şirkete karşı haciz işlemi yapılmaması nedeniyle aleyhe vekalet ücretine hükmedilmemesini, davacı yanın itirazının reddine, karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece verilen 04/01/2024 tarihli değişik iş kararı ile; "İhtiyati haciz talebinin kabulü ile, 375.000,00 TL için alacağın yetecek miktarda borçlunun kendisinde veya üçüncü şahısta olan taşınır, taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarda İhtiyaten Haczine, -İİK'nın 259/1. fıkrası uyarınca takdiren alacak miktarının %15'i olan 56.250‬,00 TL tutarında HMK'nın 87/1. fıkrasına göre nakdi teminat veya süresiz banka teminat mektubunun ihtiyati haciz isteyen taraftan alınmasına, teminat mahkeme veznesine yatırıldığında ya da teminat mektubu ibraz edildiğinde kararın infazı için iş bu kararın mühürlü olarak ibraz edilmek kaydı ile İstanbul İcra Müdürlüğü'nün yetkili kılınmasına, -İİK'nın 261/1. fıkrası uyarınca ihtiyati haczin verildiği tarihten itibaren 10 gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının ihtarına " karar verilmiştir. İhtiyati Hacze İtiraz Eden ... Şirketi Vekili 17.01.2024 tarihli itiraz dilekçesiyle; Öncelikle kararın infazının Tedbiren Durdurulmasını, müvekkili şirket yönünden başvuru tarihinden önce Konkordato kararı verildiğini ve bu kararda da açıkça İhtiyati Haciz kararlarının uygulanmaması yönünde hüküm kurulması nedeniyle İhtiyati Hacze itirazlarının kabulü ile davacının davasının reddine ve müvekkili yönünden ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını, mahkeme aksi yönde ise de yetki itirazlarının dikkate alınarak yetkisizlik nedeniyle davanın/ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece verilen 22/02/2024 tarihli karar ile; "Çekin ibrazının borçlunun ödeme yapacağı kimseyi öğrenmesini sağlayıcı bir fonksiyonu yoktur. Dolayısıyla çekin bankaya ibrazıyla borçlunun ödeme yapacağı kimseyi tespit ettiği ve aramanın tüketildiğini kabul etme ve bunun sonucu olarak da çek borcunun götürülecek borca dönüştüğünü kabul etme olanağı yoktur. Yine kambiyo senetlerinde ve bu bağlamda çekte hak doğrudan doğruya çeke ait kayıtları ihtiva eden evrakta tecessüm ettiği için çekteki borcu tek başına para borcu sayma olanağı da yoktur. Bu yönüyle TBK'nun 89/1 maddesine göre çekteki borcun götürülecek borç olduğunu kabul etme imkanı bulunmamaktadır. İhtiyati haciz talep eden vekilince her ne kadar çek keşide yerinin İstanbul olduğu ve yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri olduğuna yönelik beyanlarda bulunulmuş ise çekin keşide yeri, muhatap bankanın yerleşim yeri ile itiraz eden firmanın yerleşim yeri incelendiğinde mahkememizin yetkili mahkeme olmadığı anlaşıldığından bu yöndeki itiraza itibar edilmemiştir. Açıklanan bu hususlar gözetildiğinde; borçlu ... vekilinin yetki itirazlarının kabulü ile; mahkememizin 04/01/2024 tarihli 2024/8 D.İş esas, 2024/18 D.İş karar sayılı ihtiyati haciz kararının mahkememizin yetkisizliği nedeniyle itiraz eden borçlu yönünden kaldırılmasına," karar verilmiştir. İhtiyati Haciz Talep Eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; -Davaya konu çek'in keşide yeri İstanbul olması nedeniyle yetki itirazının reddi gerektiğini, kambiyo senetlerine özgü takip yolunda yetkili yer alacaklı tarafça seçimlik olup bunlardan birini seçmekte özgür olduğunu, icra takibi ve ihtiyati haciz başvurularının İİK 50 uyarınca çekin keşide edildiği yer olan İstanbul Mahkemeleri'nde yapıldığını, bu nedenle hukuka aykırı ve mesnetsiz işbu yetki itirazının reddi gerektiğini, -İhtiyati haciz başvurusu yapıldığı sırada borçlu şirketin konkordato kararının henüz ticaret sicil gazetesinde yayınlanmadığını, bu nedenle itirazın reddi gerektiğini, 03.01.2024 tarihinde yerel mahkeme nezdinde ihtiyati haciz başvurusu yaptıklarını, söz konusu tarihte borçlu şirketin konkordato ilanı Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayınlanmadığını, zira sicil gazetesinde 15.01.2024 tarihli konkordato ilanı bulunduğunu, -Müvekkili şirket aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Borçlu şirketin ihtiyati hacze olan itirazının reddi gerektiğini, müvekkili şirketin kastı bulunmadığını, ihtiyati haciz başvurusu sırasında borçlu şirketin konkordato kararı aldığını bilmediğini ve bilebilecek durumda da olmadığını, bunun yanı sıra konkordato kararı alan borçlu şirkete karşı herhangi bir haciz işlemi veya ödeme emri tebligatı yapılmadığını, bu nedenle aleyhe vekalet ücretine hükmedilmesinin hukuka ve amir yasa hükümlerine aykırı olmadığını, -Uyuşmazlık konusu çekin keşide yerinin İstanbul olduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Çağlayan Mahkemesi olduğunu ayrıca müvekkil şirketin borçlu şirketin konkordato kararı aldığını bilebilecek durumda olmaması ve herhangi bir kastının olmaması nedeniyle aleyhe vekalet ücretinin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İhtiyati Hacize itiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz kararı verilmesinin, müvekkilinin içerisinde bulunduğu konkordato sürecinin ruhuna aykırılık teşkil edeceğini, Müvekkili şirket yönünden İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi 2023/992 E. Sayılı dosya üzerinden Konkordato kararı verilmiş olup iş bu karada; "davacı şirket aleyhine tedbiren; hiçbir takip yapılmamasına,.. ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uygulanmamasına" şeklinde hüküm kurulmuş olup bu nedenle zaten ihtiyati haciz kararı verilse dahi uygulama bulamayacak hatta bu ihtiyati hacize dayanarak başlatılan takiplerin de iptal edileceğini, ihtiyati haczin yetkisiz mahkemeden talep edilmiş olması nedeniyle itirazlarının yerinde olduğunu, HMK 312/ 2 maddesi "Davalı ,davanın açılmasına kendi hal ve davranışlarıyla sebebiyet vermemiş ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep ve sonucunu kabul etmiş ise yargılama giderlerini ödemeye mahkum edilmez." hükmünü içerdiğini, yargılama giderlerinin davalı tarafa bırakılmaması için davalının, davanın açılmasına kendi hal ve davranışlarıyla sebebiyet vermemiş olması ve yargılamanın ilk duruşmasında da davacının talep sonucunu kabul etmesi yani bu iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerektiğini, davalının açıkça davanın reddini istediğini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı müvekkile yükletilmesini talep ettiğini, ayrıca davacı müvekkilin talep sonucunu kabul ettiğine dair herhangi bir beyan da bulunmadığını, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/8 D. İş - 2024/18 Karar no'lu davanın/ihtiyati haciz talebinin reddi kararının yerinde olduğunu, Davacı yanın istinaf taleplerinin reddedilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava konusu çekin ... Batı Ataşehir Şubesine ait ... seri no'lu 375.000,00 TL'lık 28.12.2023 keşide tarihli Çek olduğu anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince, çeke dayalı olarak yapılan ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verildiği, borçlulardan hacze itiraz eden ... Şirketinin vekilinin yetki itirazında bulunduğu, mahkemenin yetki itirazlarının kabulüne karar verildiği, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır. İhtiyati haciz ve ihtiyati hacze itiraz 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (İİK) 257. vd maddelerinde düzenlenmiştir. İhtiyati hacizde hangi mahkemenin yetkili olduğunun İcra ve İflâs Kanunu'nun 258.’nci maddesi yollamasıyla aynı Kanun’un 50.’nci maddesi uyarınca belirlenmesi gerekir. Anılan maddenin birinci fıkrası "Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümleri (HUMK.'nun 9-27) kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe yetkilidir." hükmünü haiz bulunduğundan, bu hususta Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye ilişkin kurallarının göz önünde bulundurulması gerekir. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, ödeme yeri, ödeme yeri gösterilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, çekin keşide yerinde, keşide keşide yeri gösterilmemiş ise keşidecinin ad ve soyadı yanında yazılı olan yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. İstinafa gelen tarafın, esasa ilişkin olarak yapmış olduğu İhtiyati haciz başvurusu yapıldığı sırada borçlu şirketin konkordato kararının henüz ticaret sicil gazetesinde yayınlanmadığını ve kusuru bulunmadığını yönelik açıklamaların ise, İİK'nın 257. maddesi uyarınca ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın muaccel ve rehinle temin edilmemiş olması gerekmekte olup, İİK 294/1 maddesi uyarınca borçlu şirket hakkında konkordato kesin mühletinin verilmesi ihtiyati haciz kararı verilmesini engellemeyip infaz edilemeyeceğini düzenlediğinden, yasal düzenleme itiraz eden borçlu yönünden ihtiyati haciz kararının verilmesini değil, uygulanmasını engelleyeceğinden, ihtiyati haciz kararı alınabilecek olup, kusurun bulunmadığına ilişkin itirazı yerinde olmadığından ve İİK 265. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sebeplere dayanmadığı da anlaşıldığından bu yöndeki istinaf başvurusunun yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Çekten kaynaklanan borcun alacaklısı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde veya muhatap bankanın bulunduğu yerde ihtiyati haciz isteyebilecektir. Dosyanın incelenmesinde ihtiyati haciz talebine konu çektin keşide yerinin "İstanbul" ve borçlulardan birinin adresinin "Şişli" olduğu, seçimlik hakkın davacıda olduğu, buna göre ihtiyati haciz kararının yetkili İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verildiği, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekilinin yetki itirazının yerinde olmadığı gibi ileri sürdüğü diğer itirazların ise İİK 265/1 maddesinde sınırlı sayıda düzenlenen ihtiyati hacze itiraz sebeplerinden olmadığından, diğer itiraz sebeplerinin de yerinde olmadığı anlaşılmakla, talep eden vekilinin istinaf başvurusunun haklı olduğu, istinaf başvurusunun kabulü ile, itirazın kabulüne ilişkin mahkeme kararının kaldırılarak itirazın reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 2-İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2024 tarih, 2024/8 D.iş sayılı kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3-Mahkemenin 22/02/2024 tarihli ihtiyati haciz kararına itirazın kabulüne ilişkin kararın kaldırılmasına, yetki itirazının reddine,4-İstinaf talebi kabul edildiğinden talep eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5-Yargılama için talep eden tarafından yapılan 1.169,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı, 175,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 1.344,40-TL'nin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,7-6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına, 8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 12/09/2024