Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/831

KARAR NO: 2024/1334

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 13/03/2024

NUMARASI: 2023/201 E.

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/07/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA DİLEKÇESİ:Davacı vekili tedbir talepli dava dilekçesinde özetle; davalı adına kayıtlı olduğu bildirilen ... sayılı tasarım tescil belgesinin üçüncü kişilere devrinin önlenmesi ve bu tasarımdan doğan haklarını müvekkiline, müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı ileri sürmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili duruşmadaki beyanında özetle;Esası çözümler mahiyette bir tedbir kararı verilmesinin usule aykırı olduğunu, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilinin muhtemel zararının yüksekliği nazara alınarak teminat miktarının belirlenmesi gerektiğini, ayrıca BAM kararında birtakım internet adreslerinde bahsedilmiş ise de bu adreslerde herhangi bir inceleme yapılmadığını, bu yönden delillerin tam olarak toplanmadığını, müvekkilinin ticari faaliyetinin neredeyse tamamının dava konusu tasarıma yönelik olduğunu, söz konusu tasarımın üretimini ve toptan satışını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin yıllık cirosunun ortalama 20-25 milyon TL civarında olduğunu beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; 01/11/2023 TARİHLİ ARA KARARI İLE; "Davacı vekilinin, ... nolu tasarımdan doğan haklarını müvekkiline, müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı ileri sürmesinin önlenmesi yönündeki talebinin ucu açık ve son derece kapsamlı olduğu, davalının ticari faaliyetlerini orantısız bir şekilde sekteye uğratacağı davalının ileride teminatla dahi giderilmeyecek orantısız ve haksız zararlara uğrama ihtimali bulunduğu ve en nihayetinde yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından davacı vekilinin bu talebinin reddi" gerekçeleri ile; 1-Davacı vekili tarafından, takdiren 10.000,00 TL (OnBin TL) teminatın, nakden veya muteber bir bankanın kesin ve süresiz teminat mektubu olarak, kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içerisinde ibraz edilmesi halinde ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile;-Davalı adına kayıtlı olduğu bildirilen ... sayılı tasarım tescil belgeleri davalı adına kayıtlı ise, 3. şahıslara devrinin önlenmesi açısından TPMK sicil kaydına tedbir konulmasına, -Davacı vekilinin davalı adına tescilli ... nolu tasarımdan doğan haklarını müvekkiline, müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı ileri sürmesinin önlenmesi yönündeki talebinin REDDİNE,2-Teminat yatırıldığı takdirde kararın uygulanabilmesi için bir örneğinin TPMK'ya gönderilmesine ve taraflara tebliğine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

DOSYANIN İSTİNAF EDİLMESİ ÜZERİNE DAİREMİZE GELDİĞİ ANLAŞILMAKLA; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 05/02/2024 tarih, 2023/1879 esas, 2024/160 karar sayılı kararı ile "...ihtiyati tedbir kararının verilmesi için tam bir ispat aranmadığı, talebin yeterliliği hususunda mahkemeye kanaat verecek delilerin varlığının yeterli olduğu, yukarıda içeriği açıklanan deliller dikkate alındığında, somut olayda, alınan bilirkişi raporunda incelenen URL adresindeki paylaşımların davalıya ait tasarımın 08/01/2020 tescil tarihinden önce olduğunun tespit edildiği gözetildiğinde, somut olayda ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği"nden bahisle Mahkemenin 01/11/2023 tarihli kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN 13/03/2024 TARİHLİ ARA KARARI İLE; "Davacı vekilinin, ... nolu tasarımdan doğan haklarını müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı ileri sürmesinin önlenmesi yönündeki talebinin ucu açık ve son derece kapsamlı olduğu, davalının ticari faaliyetlerini orantısız bir şekilde sekteye uğratacağı, davalının ileride teminatla dahi giderilmeyecek orantısız ve haksız zararlara uğrama ihtimali bulunduğu ve tescilli sınai mülkiyet hakkı sahibinin de haklarının mahkememizce gözetilmesi zorunluluğu karşısında, davacı vekilinin bu talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. "şeklindeki gerekçeleri ile 1-Davacının tedbir talebinin KISMEN KABULÜ ile; İşbu gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde yatırılmak koşuluyla, -300.000,00 TL teminat mukabilinde davalının, ... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarını davacıya karşı kullanmasının tedbiren önlenmesine, davacının fazlaya ilişkin olan, davacının bayi, acenta, dağıtım ağı ve müşterilere dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı tasarımdan doğan haklarını ileri sürmesinin önlenmesi talebinin reddine," şeklinde hüküm kurulmuştur.

İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı etki yönünden ... nolu tasarımı 08/01/2023 tarihinden önce kamuya sunulup yenilik ve ayırt ediciliğini ortadan kaldıran deliller dava dilekçelerinde sunulmuş olmakla birlikte 01/04/2013, 28/09/2015, 17/06/2016, 10/02/2017, 10/02/2017, 30/09/2017, 19/12,2017, 19/12/2017, 22/12/2017, 25/12/2017, 30/01/2018, 31/07/2018, 19/04/2018, 22/06/2018, 06/11/2018, 06/11/2018, 18/11/2019, 18/11/2019 tarihlerinde davaya konu olan tasarımın tasarım tescil tarihi olan 08/01/2023 tarihinden yaklaşık 10 sene önce bile kamuya sunulduğu ve bu sebeple yeni ve ayırt edici özelliği olmadığının sabit olduğunu, davalının müvekkilinin Trendyol e-ticaret platformu üzerinden satışını yaptığı ürünleri ... A.Ş. (...) ihbar ederek müvekkilinin satışlarını kaldırdığını ve müvekkilinin telafisi güç ve imkansız düzeyde zarara uğratabilecek duruma getirdiğini, bu sebeple dava dilekçelerinde ''Davalının ... nolu tasarımdan doğan haklarını müvekkiline, müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm 3. kişilere karşı ileri sürmesinin teminatsız veya makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbiren durdurulmasını...'' talep olunduğunu, 6100 sayılı HMK 389/1 maddesi hükmünde de belirtildiği üzere; “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” bu ihtiyati tedbir taleplerinin reddedilmesi sonucunda müvekkilinin firmanın ticari faaliyetlerinin durdurulmuş ve müvekkilinin firma telafisi güç maddi zarara uğradığını, ayrıca aynı konuda mahkemelerce birbiri ile çelişen tedbir kararı bulunmadığını, müvekkiline müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm 3. kişilere karşı ileri sürmesinin teminatsız veya makul bir teminat karşılığında ihtiyati tedbiren durdurulmasını..'' yönünden tedbir taleplerinin kabul edilmesinin herhangi bir tereddüt yaratmayacağının da sabit olmasından bahisle, Yerel mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi son derece hatalı olduğunu, kararın istinaf incelemesi sonucunda tedbir talebinin tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin istinaf başvurusunda özetle; Davacının tedbir talebinin somutlaştırılmaya muhtaç olduğunu, ilgili tedbirle, tasarımdan doğan haklarının davacı tarafından kullanılmasına olanak sağlanmışken, müvekkilinin işbu tasarımdan doğan haklarını bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesi önünde herhangi bir engel bulunmadığını, fakat davacı yanın uyuşmazlığa konu ürünleri dağıtım ağı üzerinden satışa çıkarmış olmasıyla müvekkilinin tasarımdan doğan haklarını ihlal ettiğini, Zira davacı yanın ... nolu tasarımdan doğan haklarını müvekkilinin bayi, acenta, dağıtım ağı, müşterileri dahil olmak üzere tüm üçüncü kişilere karşı ileri sürmesinin önlenmesi yönündeki talebi müvekkilin haksız ve orantısız zararlara uğrama ihtimaline binaen reddedildiğini, buna rağmen davacı tarafından tedbir talebinin kapsamındaymışçasına dağıtım ağı olan "trendyol" isimli ağdan satış yapıldığı sabittir. bu halde davacı yanın kanunu dolanarak reddedilen tedbir kararına rağmen işbu dağıtım ağlarında satış yaptığı ve ilk derece mahkemesi kararına da uymadığının sabit olduğunu, bu halde verilen tedbir kararının müvekkilinin ticari faaliyetlerini olumsuz etkileyeceğinin, müvekkilinin teminatla dahi giderilemeyecek şekilde zarar uğratacağının sabit olduğunu, bu durum da tedbirin mahiyeti ile ters düştüğünü, işbu kararın icra edilebilmesi halinde uyuşmazlıklara sebebiyet vereceği aşikar olduğunu, öyle ki davacının tedbir talebi kapsamında tüm bu doğan haklarının açıkça belirtilmesi gerekmekte olup ilgili karardan davacının uyuşmazlık konusu tasarımdan doğan haklarını hangi kapsamda kullanabileceği hususu net olarak anlaşılmadığını, karar incelendiğinde davacının tedbir talebi kapsamında müvekkilinin tescilli tasarımdan doğan haklarını davacıya karşı ileri sürülmemesine karar verilmişse de tedbirin reddedilen ikinci kısmı uyarınca davacının bayi, acenta, dağıtım ağı üzerinden müşterilere hizmet vermesinin mümkün olmayacağı anlaşılmakta olduğunu, zira müvekkilinin şirketin dağıtım ağı, bayi, acenta ve müşterileri de kapsayan 3. Kişilere karşı işbu tescilli tasarımdan doğan hakları korunmakta ve satış yapılması halinde davacının hukuka aykırı eylem gerçekleştirmiş olacağının sabit olduğunu, fakat bu halde de davacı yanın tedbir talebi kapsamında hangi hususları gerçekleştirebileceğinin, satış yapması halinde karara aykırı davranacağının sabit olduğunu, e-ticaret satış ağlarının da işbu tedbir kapsamında olup olmadığı hususu da açık olmadığını, davacı tarafından müvekkilinin tasarım hakkı ihlal edilmekte ve haksız rekabete sebebiyet verilmekte olduğunu, öyle ki davacının başta olmak üzere ilgili satıcılar başta müvekkilinin tasarım hakkına sahip olduğu ürünleri satmakta bunu yaparken de müvekkiline ait görselleri kullanıp, ürünü daha düşük fiyattan satışa sunarak tüketici algısında aynı ürünün daha düşük fiyat olduğu izlenimini yarattığını, söz konusu durumların hem tasarım hakkını ihlal etmekte hem de haksız rekabete sebep oluşturduğunu, ilk derece mahkemesi tarafından işbu haksız tedbire teminat karşılığı hükmedilmişse de işbu teminat için dahi kesin bir süre verilmediğinin, bu halde verilen tedbir kararının da salt davacıyı korumaya yönelik olduğunun, müvekkilin adil yargılanma hakkının ihlal edildiği sabit olduğundan bahisle, ilk derece mahkemesince kurulan hükmün kaldırılmasını ve lehe hüküm kurulmasını talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı etki yönünden ... nolu tasarımı 08/01/2023 tarihinden önce kamuya sunulup yenilik ve ayırt ediciliğini ortadan kaldıran deliller dava dilekçelerinde sunulmuş olmakla birlikte 01/04/2013, 28/09/2015, 17/06/2016, 10/02/2017, 10/02/2017, 30/09/2017, 19/12,2017, 19/12/2017, 22/12/2017, 25/12/2017, 30/01/2018, 31/07/2018, 19/04/2018, 22/06/2018, 06/11/2018, 06/11/2018, 18/11/2019, 18/11/2019 tarihlerinde davaya konu olan tasarımın tasarım tescil tarihi olan 08/01/2023 tarihinden yaklaşık 10 sene önce bile kamuya sunulduğu ve bu sebeple yeni ve ayırt edici özelliği olmadığının sabit olduğunu, davalı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde ''-ilgili desenlerin müvekkilin tescilli desenleriyle aynı olduğunu kabul etmemek kaydıyla- farklı internet sitelerinden bulunan desenlere ait fotoğraflar dışında bir delil de bulunmadığı sabittir. Bu nedenle ilk derece mahkemesi tarafından bu hususta tescilli desenimizin varlığı, davacının dosyada iddiaları doğrulayan herhangi bir delili bulunmadığı dikkate alınarak ciddi ve etkin araştırma dahi yapılmadan verilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmekteyiz.'' beyanı olduğunu, mahkeme tarafından bilirkişi raporu alındığını ve gerekli etkin araştırmaların yapıldığını, mahkeme tarafından alınmış olan 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda yer aldığı gibi sunmuş oldukları URL adresleri açısından incelenen URL adreslerindeki paylaşımların tarihinin davalının tescil tarihi olan 08.01.2020 tarihinden önce olduğu tespit edildiğini davaya konu olan davalıya ait tasarım özgü bir tasarım olmadığını, davalıya ait tasarım ile taraflarınca sunulmuş ve 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda yer alan ürünlerin düz zemin üzerinde dikey bir şekilde bulunan çizgiler ortalama nihai tüketicide aynı görseli çağrıştırdığını, bu sebeple davaya konu olan tasarımın ayırt edici özelliği bulunmadığını, davaya taraf, ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbire ilişkin teminat yatırılması hususunda kesin süre verilmediğini belirtmiş olsa da 13/03/2024 tarihli duruşma zaptıyla teminat talep edilmiş olup müvekkil tarafından bir gün sonraki tarih olan 14/03/2024 tarihinde teminat bedeli yatırıldığını, ayrıca 27/11/2023 tarihli bilirkişi raporunun netice ve kanaat bölümünde yer aldığı üzere "-Davalıya ait olan tasarımın 08.01.2020 tarihinde ... tescil numarası ile tescil edildiği tespit edilmiştir. d. İncelenen URL adreslerindeki paylaşımların tarihinin davalının tescil tarihi olan 08.01.2020 tarihinden önce olduğu tespit edilmiştir.'' kanaatine varıldığını, davaya konu olan tasarımın tescil tarihinden önce satışa sunulduğunun sabit olduğunu, bu sebepler ile davalı tarafın haksız ve somut dayanaktan yoksun iddiaları doğrultusunda müvekkilinin lehine kısmi olarak hükmedilen ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece 01/11/2023 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile davalı adına kayıtlı olan ... tescil numaralı tasarım tescil belgelerinin davalı adına kayıtlı ise 3.şahıslara devrinin önlenmesi açısından TPMK sicil kaydına tedbir konulmasına sair ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, işbu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu, dairemizin 05/02/2024 tarih, 2023/1879 esas, 2024/160 karar sayılı kararı ile dosyada alınan bilirkişi raporunda incelenen URL adresindeki paylaşımların davalıya ait tasarımın 08/01/2020 tescil tarihinden önce olduğunun tespit edildiği gözetildiğinde, somut olayda ihtiyati tedbir yönünden yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği"nden bahisle Mahkemenin 01/11/2023 tarihli kararının kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği belirtilmiş, mahkemece iade kararımız üzerine 13/03/2024 tarihli ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde yatırılmak koşulu ile 300.000,00 TL teminat mukabilinde davalının ... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarını davacıya karşı kullanmasının tedbiren önlenmesine, davacının fazlaya ilişkin olan davacının bayii, acenta, dağıtım ağı ve müşterilerine dahil olmak üzere tüm 3. Kişilere karşı tasarımdan doğan hakkı ileri sürmesini önlenmesi talebinin reddine karar verilmiştir. Davacı tarafından yasal süresi içinde 14/03/2024 tarihinde teminat yatırılmıştır. Davalı istinafında her ne kadar teminat için kesin bir süre verilmediğinin bu halde verilen tedbir kararının davacıyı korumaya yönelik olduğunu ileri sürmüş ise de mahkemece verilen istinafa konu 13/03/2024 tarihli ara kararı ile ihtiyati tedbir talebinin teminat karşılığında verildiği ve teminatın yatırılması için gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 1 haftalık kesin süre içinde verildiği anlaşıldığından bu istinaf sebebine itibar edilmemiştir. Dairemizin iade kararı üzerine, mahkemece yapılan inceleme neticesinde ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüne dair verilen karar dosya kapsamına uygundur. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde bu aşamada davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 13/03/2024 tarih ve 2023/201 E., sayılı kararına karşı davacı ve davalı vekilleri tarafından yapılan istinaf taleplerinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 269,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 157,75‬ TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,4-Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerilerinde bırakılmasına,5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,7- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.11/07/2024