Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2024/838

KARAR NO: 2024/1325

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 20/03/2024

NUMARASI: 2024/2 E. - 2024/51 K.

DAVANIN KONUSU: Marka (Tecavüzün Tespiti İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 11/07/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesi ile; Müvekkili şirket sahibi ... Türk Patent Enstitüsü'ne 27/12/2018 tarihinde, ... referans nolu, "Elektrik Dağıtım Hatlarında ... Tipi İzolatörlerde Bir İzolasyon Koruma Kapağı Yapılanması" başlıklı buluş konusu ürünün patent başvurusunda bulunduğunu, müvekkilinin başvuru sonrasında ilk kez 2019 Nisan ayında ... Anonim Şirketi'ne ürünün satışını yaptığını, akabinde ürünün diğer şirketler için de gerekli olduğunu gördüğünden bazı şirketlere ürünün tanıtımını yaptığını ve bunun sonucunda şirketlerin müvekkilinden teklif ve numune istediklerini, müvekkilinin, şirketlere numune gönderdiğini ancak şirketlerce ürünün rakip firmalara çoğalttırılmak suretiyle üretilip kullanıldığını, müvekkili şirket sahibi ..., buluş konusu ürün üzerinde kullanım, üretim, satış gibi suretlerle haksız ve yetkisiz yararlanma sağlandığını fark ettikten sonra davalı şirketlere noter kanalıyla bu yararlanmanın durdurulması talebi içeren ihtarlar gönderdiğini, ancak ihtarlara uyulmadığını, haksız ve yetkisiz yararlanmanın devam ettiğini, açıklanan nedenlerle, davanın kabulü ile, haksız rekabetin tespiti, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalılar ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile, davanın görevsiz mahkemede açıldığını, davanın esasa girilmeksizin görevsizlik nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu ihtilafın Fikri ve Sınai Mülkiyet Hakları TTK 55/1-c madde kapsamına girmediğini, patent iddiasına konu malzemenin ... Teknik Şartnamesi'nde tanımlanan ve bu nedenle elektrik dağıtım mevzuatı gereğince elektrik dağıtım sektöründe kullanılması gereken bir malzeme olduğunu, müvekkili şirketin açık ihale usulü ile sözleşme kapsamına aldığı bir malzemenin sınai mülkiyet hakkı iddiasına konu olduğunu bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin patent iddiasına konu malzemeyi ticari amaçla elde bulundurmadığını ve üründen ticari amaçla yararlanmadığını, davanın öncelikle görevsizlik nedeniyle reddine, davacı şirket sahibi ... 27/12/2018 tarihli ... referans nolu "Elektrik Dağıtım Hatlarında ... Tipi İzolatörlerde Bir İzolasyon Koruma Kapağı Yapılanması" başlıklı patent başvurusunun henüz sonuçlanmadığını ve işbu davayı etkileyeceğinden bekletici mesele yapılmasını, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile, davaya konu buluşun patent değil faydalı model olduğunu, davanın görevli mahkemede açılmadığını, davacının tescilli bir faydalı modeli bulunmadığından somut olayda SMK m.97/5 hükmünün uygulanma imkanı olmadığını, davacı tarafça SMK m.97/5 anlamında bir bildirim yapılmadığını, davacının ürününün yeni olmadığını, öncelikle davanın görevli mahkemede açılmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise davacının faydalı model tescil sürecinin tamamlanmasının beklenmesine, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile, işbu davanın TTK 55/1-c gereğince haksız rekabet hükmüne dayalı olarak ikame edildiğini, bu nedenle huzurdaki davanın görevsiz mahkemede ikame edildiğini, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, davaya konu ürün için Türk Marka ve Patent Kurumuna başvuruda bulunan kişinin dava dışı ... olduğunu, bu nedenle ürünün hak sahibinin ... olduğundan, davada taraf gösterilen tüzel kişilik hak sahibi olmadığından, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini, davacı şirket tarafından buluş başlığı altında yapılan patent başvurusunun SMK 82 ve 83 hükümlerinin lafzına ve ruhuna açıkça aykırı ve kötüniyetli olduğunu, dava dışı ... tarafından kuruma yapılan başvuruya konu ürünün başvuru tarihinden önce de üretildiğini, davacı şirketin iddialarının aksine, müvekkili şirketin TTK'nın 55/1-c bendinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine aykırı eylemi bulunmadığını, davanın görevsizlik nedeniyle reddine, husumet yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise başvurunun bekletici mesele yapılmasına, akabinde haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile, dava dilekçesinde, davanın haksız rekabetin tespit davası olarak gösterildiğini, dilekçe içeriğinde ise TTK 55 maddesine dayanıldığını, dolayısıyla işbu davanın ticari dava olup ticaret mahkemesinde ikamesinin zorunlu olduğunu, bu nedenle davanın görev yönünden reddine karar verilmesini, davanın yetkili mahkemede açılmadığını, yetkili mahkemenin Ankara Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı vekili dava dilekçesinde, şirket sahibi ...'in 27/10/2018 tarihli patent başvurusunda bulunduğunu beyan ederek müvekkili şirket ... firması adına işbu davayı açtığını, şirket adına işbu davanın açılmasının yasa ve hukuka aykırı olduğunu, başvuru sahibi olduğu bildirilen ..., davacı şirketin tek ortağı bile olmayıp üç ortağından sadece biri olduğunu, öncelikle aktif dava sıfatı bulunmayan davacının davasının usulden reddine karar verilmesini, ne davacı şirket ne de ... adına henüz onaylanmış ve tescil edilmiş bir başvuru bulunmadığını, davacının bile dava dilekçesinde başvurusunun henüz sonuçlanmadığını kabul ettiğini, müvekkilinin üretmediğini beyan ve kabul ettiğini, müvekkilinin kötüniyetli ve haksız rekabet amacında olmadığını, ürünün taklit olduğunu bilmeyen veya bilmesi gerekmeyen satıcının eyleminin tecavüz olarak kabul edilmesinin olanaksız olduğunu, öncelikle görev ve yetki itirazları bakımından davanın reddini, davanın aktif dava sıfatı yokluğu nedeniyle husumetten reddine, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesi ile, davanın müvekkili şirkete yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davacının dava dilekçesinde, müvekkili şirket hakkında asılsız ve gerçeği yansıtmayan iddialarda bulunduğunu, davacının dava konusu ürüne dair patent korumasının bulunmadığını, dava konusu ürünün patent korumasına konu olabilecek bir ürün olmadığını, müvekkili şirketin denetime tabi bir şirket olduğunu, tüm iş ve işlemlerini ilgili mevzuata uygun gerçekleştirdiğini, ihale kapsamında alınan numunelerin müvekkili şirket tarafından rakip firmalara çoğalttırıldığı iddialarının gerçek dışı olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi'ne dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya ilişkin süresi içerisinde cevap sunmadıkları anlaşılmakla davanın reddini istedikleri kabul edilmiştir. Dairemiz kaldırma kararından önce İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda 11/11/2022 tarih, 2022/111 esas, 2022/252 karar sayılı kararıyla; "Davacının davasının aktif dava ehliyeti yokluğundan USULDEN REDDİNE" karar verilmiştir.Dairemizin 23/11/2023 tarih, 2023/306 esas, 2023/1460 karar sayılı kararıyla "... 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan kaynaklanan hakların mevcudiyeti ve ihlaline yönelik bir iddia ileri sürülmediği, davacı tarafça tescil başvurusu yapılan patentte dayalı herhangi bir istem de söz konusu olmadığına göre, davada 6769 Sayılı SMK hükümlerinin uygulanması söz konusu değildir. Bu durumda, 6102 sayılı TTK’nın 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine ilişkin olan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde, ilk derece mahkemesince taraflar arasında haksız rekabetten kaynaklanan işbu davaya bakmaya ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek, tüm davalılar yönünden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken... " gerekçeleriyle mahkememiz kararı kaldırılmasına karar verilmiştir. Dairemiz kaldırma kararı sonrası İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "...Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi'nin 23/11/2023 tarih, 2023/306 esas, 2023/1460 karar sayılı kararı doğrultusunda Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın talep halinde görevli ve yetkili Bakırköy Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" karar verilmiştir. Davalı ...Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; -davanın temel dayanağının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirmiş olduğu faydalı model başvurusuna dayandığını, davacı tarafından tüm kurum evrakının dava dosyasına sunulduğunu, verdiği dilekçelerde ise kurum nezdinde sahip oldukları hakları ileri sürerek, davanın kabulüne karar verilmesinin talep edildiğini, kurum belge ve bilgilerinde görüldüğü üzere, davaya konu ürün için Türk Marka ve Patent Kurumuna başvuruda bulunan kişinin dava dışı ... olduğunu, davacı tarafından cevaba cevap dilekçesinde ise dava dışı ... şirket yetkilisi olduğu ileri sürüldüğünü, bu hususun bile tek başına davacının işbu davayı tescil başvurusuna dayalı olarak ikame ettiğini gösterdiğini, her ne kadar, davacı tarafça dava dışı ... şirket yetkilisi olduğu iddia edilerek, husumet itirazının reddi talep edilmişse de, dava konusu uyuşmazlık dava dışı ... tarafından yapılan patent/faydalı model başvurusuna dayandığını, Sınai Mülkiyet Kanununun 141. Maddesinde ".....patent başvurusu veya faydalı model başvurusu sahibi, buluşa vaki tecavüzlerden dolayı dava açmaya yetkilidir" açıkça Sınai Mülkiyet Kanununa dayalı davalarda patent başvurusu veya faydalı model başvuru sahibinin dava açmada yetkili olduğunun düzenlendiğini, davaya konu uyuşmazlıkta patent/faydalı model başvuru sahibi davacı şirket olmadığından, davacının husumet ehliyeti bulunmadığını, yerel mahkeme kararının kaldırılarak, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Limited Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; -davanın temel dayanağının Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde tescil ettirmiş olduğu faydalı model başvurusuna dayandığını, davacı tarafından tüm kurum evrakının dava dosyasına sunulduğunu, verdiği dilekçelerde ise kurum nezdinde sahip oldukları hakları ileri sürerek, davanın kabulüne karar verilmesinin talep edildiğini, kurum belge ve bilgilerinde görüldüğü üzere, davanın temelinde sınai mülkiyet konusunu oluşturan faydalı model olduğunu, işbu faydalı model'in hükümsüzlüğü ile ilgili de Çanakkale 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde 2024/79 No.lu dosya ile yargılaması devam ettiğini, faydalı modele bağlı olan bir davanın Ticaret Mahkemesinde değerlendirmeye alınması hukuka uygun olmadığını, haksız rekabet hükümlerinin ihtisas mahkemesi olan Fikri Ve Sınai Mahkemelerinde de değerlendirilebileceğini, görevli Mahkemenin Fikri ve Sınai Haklar mahkemesi olduğunu kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; -Müvekkili şirket sahibi ... Türk Patent Enstitüsü'ne 27.12.2018 tarihinde, PT2018-01947 referans nolu, "elektrik dağıtım hatlarında ... tipi izolatörlerde bir izolasyon koruma kapağı yapılanması" başlıklı buluş konusu ürünün patent başvurusunda bulunduğunu, patent başvurusu henüz sonuçlanmamış olsa dahi ürünün kullanılmakta olduğunu ve buluşun müvekkili şirket sahibi yetkilisi ...'e ait olduğunu, ürünün üretim ve satışı işlerinin müvekkili şirket aracılığı ile gerçekleştirildiğini, müvekkili ile buluş sahibi arasında iş ilişkisi bulunduğunu, ... ait buluşun başka şirketlerce üretilmesinin müvekkilinin satışlarına etki ettiğini, cirolarını azalttığını, davalı şirketlerin buluş sahibi tarafından haksız rekabet oluşturacak düzeyde başvuruda bulunan ürünü lisanssız bir şekilde üretip, satıp, kullandığını, haksız rekabetin tespitini ticari faaliyetleri zarar gören kimsenin isteyebileceğini, müvekkilinin buluş sahibine ait ürünü üretmekle ve satmakla yetkili olduğunu, davalı şirketlerin müvekkilinden teklif ve numune istediklerini, Müvekkilinin, şirketlere numune gönderdiğini, ancak davalı şirketlerce ürün rakip firmalara çoğalttırılmak suretiyle üretilip kullanıldığını, TTK 56. Maddesi gereği haksız rekabet dolayısıyla ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimsenin fiilin haksız olup olmadığının tespitini isteme hakkının mevcut olduğunu, ...'in 6769 sayılı Kanun'dan doğan koruma haklarına sahip olsa da müvekkil şirket TTK hükümlerince haksız rekabetin tespitinin talep edildiğini istinaf başvurularının reddine karar verilmesini talep etmiştir. İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava, haksız rekabetin tespiti, men’i istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince, Dairemiz kaldırma kararı sonrası Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir. Bu karara karşı bir kısım davalılar vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Dava tarihinde geçerli olan 6102 Sayılı TTK’nın 54. ve devamı maddelerinde haksız rekabete ilişkin hükümler düzenlenmiştir.

TTK’nın 54/2. maddesine göre "Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır." Bu madde ile hakime, çevreye, zamana ve günün ekonomik koşullarına uyan, uyarlanabilen geniş ve değişik bir kıstas verilmiştir. Kanunun amacı, ekonomik alanda doğruluk ve dürüstlük esaslarının ihlalini önlemek olup, 55. maddede de sınırlayıcı olmamak kaydıyla dürüstlük kuralına aykırı davranışlar ve ticari uygulamalar gösterilmiştir. Haksız rekabet hükümleri, sadece rakiplerin ekonomik çıkarlarını değil, rekabete dayalı ekonomik düzenin de korunmasını amaçlar. Somut olayda; davacı tarafça buluşun müvekkili şirket sahibi yetkilisi ..t'e ait olduğunu, ürünün üretim ve satışı işlerinin müvekkili şirket aracılığı ile gerçekleştirildiğini ileri sürdüğü anlaşılmakla davacı şirket ortaklarından ... adına başvuru aşamasında bulunan FM belgesine dayanarak dava açılmadığının anlaşıldığı, davacı vekilinin cevaba cevap dilekçesinde de, davaya konu ürünün ilk kez kendileri tarafından ... A.Ş.'deki teknik personelin isteği üzerine üretildiğini, davalılara tanıtıldığını, davalılarca taklit edildiğini ileri sürerek haksız rekabetin tespiti ve menini talep ettiği, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu'ndan kaynaklanan hakların mevcudiyeti ve ihlaline yönelik bir iddia ileri sürülmediği, davacı tarafça tescil başvurusu yapılan patentte dayalı herhangi bir istem de söz konusu olmadığına göre, davada 6769 Sayılı SMK hükümlerinin uygulanması söz konusu olmadığı ve 6102 sayılı TTK’nın 54 vd. maddelerinde düzenlenen haksız rekabet hükümlerine ilişkin olan uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakla ilk derece mahkemesince taraflar arasında haksız rekabetten kaynaklanan işbu davaya bakmaya ticaret mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek verilen kararın hukuka aykırı olmadığı, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/03/2024 tarih ve 2024/2 E., 2024/51 K. sayılı kararına karşı davalılar .... Ltd. Şti. ve ... Limited Şirketi vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3- 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,4- Taraflarca istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5- İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,7- Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 11/07/2024