Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1522 Esas

KARAR NO: 2024/1303

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 12/10/2021

NUMARASI: 2017/259 E. - 2021/758 K.

DAVANIN KONUSU: Banka Teminat Mektubunun Hükümsüzlüğünün Tespiti

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/07/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; ...bank AŞ. Gümüşsuyu İstanbul Şubesine ait keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31.01.2017, hesap no ..., çek no ... ve miktarı 75.000,00 TL olan çekteki son ciroya sahip davalı faktoring şirketinin meşru hamil olmadığını, çekte meşru hamilin müvekkili şirket olduğunu, davalı şirketin elinde olan çekin çekte cirosu olan ...Pazarı-... ile yapmış olduğu ticareti neticesinde aldığını, davacı müvekkili şirketin resmi ticari faaliyeti neticesinde aldığını, davacı şirketin meşru hamili olduğu çeklerin bir kısmını önce ... Bankası AŞ. - Başakşehir Şubesindeki hesabına takasa verdiğini sonrasında gidip bankadan söz konusu çeklerini liste halinde bankadan aldığını ve bir gün sonra çantasındaki diğer çeklerle birlikte yani toplamda davacı şirketin 45 adet müşteri çeki, kendisine ait çek koçanı ve 56.000,00 TL nakit parasını davacı şirket yetkilisinin arabasından çalındığını, müvekili şirketin çeki bankaya ibraz eden davalı şirketinde resmi mailine söz konusu çeklerin çalındığını haber verdiğini, ayrıca müvekkilinin hırsızlık yapanlar hakkında suç duyurunda bulunduğunu, sonrasında çalınan çeklerle ilgili Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1120 Esas sayılı dava dosyası ile çek iptali davası açtıklarını ve muhatap bankaları çekleri ödemekten men edildiğini, müvekkilinin bu çeki cirolayıp kimseye vermediğini, çeki çalanların çeki tahsil edebilmek için sahte cirolar attığını, tüm bu nedenlerle takip dayanağı çekin davalı şirketten alınarak davacıya iadesine, çekin takibe konulması durumunda takibin keşideci veya cirolar tarafından ödenmesi halinde takibe ödenen paranın meşru hamil davacıya ödenmesine, davalıların takibe geçmeleri halinde iş bu takipte haksız, kötü niyetli ve kusurlu olduklarından takip konusu alacağın %20' sinden aşağı olmamak üzere davalıların kötü niyet tazminatına mahkûm edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP Davalı ... Lojistik Taşıma Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi vekilinin cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin uluslararası taşıma işi ile uğraştığını, diğer davalı ...ve Makina'ya yapmış olduğu hizmet karşılığı olarak davacının kendisini meşru hamil olarak iddia ettiği ve iptalini istediği, dava konusu 75.000,00 TL'lik çeki kendisinden teslim aldığını, müvekkilinin sözkonusu çeki davalılardan ... Faktoring A.Ş.'de değerlendirerek kendisine nakdi kaynak yarattığını, bu durum ile ilgili olarak sözkonusu çekin çalıntı olduğunu veya ciro silsilesinde kopukluk olduğunu davalı müvekkilinin bilme ihtimali bulunmadığını, söz konusu ödemeden men yasağını diğer davalı ... Faktoring A.Ş. vadesi gelen çekte böyle bir durumun mevcut olduğunu belirtmesi üzerine öğrendiklerini, müvekkili şirketin basiretli bir tacir gibi davranarak kendisinin herhangi bir kusuru olmamasına rağmen davalı ... Faktoring ile görüşerek sorunu çözmeye çalıştığını ve kendisi ile 28.04.2017 tarihli protokolü imzalayarak borcu olmamasına ve çek keşidecisinin ödemekle yükümlü olmasına rağmen iyiniyetli olarak 75.000,00 TL'lik çek karşılığını taksitler halinde ödemeye başladığını, bugüne kadar diğer davalıya 57.415,82 TL ödendiğini ve bakiye borcu da en kısa sürede ödeneceğini, asıl mağdurun yaptığı hizmetin karşılığını alamayan ve üstüne sözkonusu meblağı diğer davalıya ödemek zorunda kalan müvekkili olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Faktoring Anonim Şirketi vekilinin cevap dilekçesi özetle; Müvekkili şirket ile diğer davalı ... Lojistik Taşıma Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi arasında 29/09/2016 tarihinde akdedilen 2015.08.2500.001443 no'lu 500.000,00-TL bedelli Genel Faktoring Sözleşmesine istinaden ... Lojistik Taşıma Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'ne faktoring işlemleri yaptırıldığını, faktoring işlemlerinden birisinin ise, ... Lojistik Taşıma Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin borçlusu ...Depolama Vinç Ve Makina - ... olan 16/12/2016 tarihli ... no'lu 8.400,00-Euro bedelli fatura ve 15/12/2016 tarihli ... nolu 12.000,00-Euro bedelli fatura olmak üzere iki adet faturaya dayalı alacağını müvekkili şirkete temlik ettiğini, işbu faturaların müvekkili şirkete temlik edildiğine dair Alacak Bildirim Formu'nunda ... Lojistik Taşıma Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi tarafından düzenlendiğini, temlik alanın faturalara bağlı alacağın ödeme vasıtası olan çekin ise ciro ile müvekkili şirkete devredildiğini, davaya konu çekin faktoring işlemi neticesinde temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak müvekkili şirkete ciro ile devredildiğini, bahse konu alacak devri neticesinde müvekkili şirket tarafından faktoring müşterisi ... Lojistik Taşıma Hizmetleri Ticaret Limited Şirketi'nin hesabına 73.330,00-TL ödeme yapıldığını, çekin bankaya ibrazında Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2016/50420 soruşturma numaralı dosyasından el konulduğunu, çekin çalıntı olduğunu bankaya ibraz sırasında öğrendiklerini, mevzuata uygun işlem yaptıklarından bahisle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; davanın kabulü ile, ...bank Gümüşsuyu İstanbul Şubesine ait keşidecisi ... A.Ş, lehtarı ... Restorant Turizm ve Gıda San. Tic. A.Ş, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 31/01/2017, bedeli 75.000,00 TL olan 1025239 çek nolu çekin meşru hamilinin davacı .... İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. olduğunun tespiti ile davalı ... faktoring'ten alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ Davalı ... Faktoring vekili istinaf dilekçesinde; davaya konu çekin faktoring işlemi neticesinde temlik alınan alacağın ödeme vasıtası olarak müvekkili şirkete ciro ile devredildiğini, bahse konu alacak devri neticesinde, müvekkili şirket tarafından faktoring müşterisi ... Lojistik'in hesabına 73.330,00 TL ödeme yapıldığını, somut olayda faktoring mevzuatına uygun işlem yapıldığını, Müvekkili şirketin diğer davalı ... Lojistik'le farklı tarihlerde 10 ayrı faktoring işlemi yaptığını ve bu işlemlerden kaynaklanan faturaya bağlı alacakların ödeme vasıtası olan 13 adet çekin tahsil edildiğini, bu hususun, müvekkili şirket ile diğer davalı arasında gerçekleştirilen faktoring işlemlerinin tümünün ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirildiğinin bir kanıtı olduğunu, savcılık soruşturmasının neticelenmesinin beklenilmesine ilişkin müvekkili şirketçe verilen karar üzerine, çek suretinin icra takibine konu edilmediğini, diğer yandan yine iyi niyetli olan diğer davalı ... Lojistik ile konunun paylaşılması üzerine mutabakata varıldığını ve bugüne değin davaya konu çeke ilişkin müvekkili şirket alacağının peyderpey ödenmeye başlandığını, Müvekkilinin diğer davalı ile akdedilen Faktoring Sözleşmesine istinaden faturalar dayanak gösterilerek kendisine ciro edilen davaya konu çeki teslim aldığını, müvekkilinin davacı ile herhangi bir ticari ilişkisi ve cari hesap ilişkisi bulunmadığını, davacının, diğer davalı ile aralarında ileri sürülebilecek nitelikte bulunan nisbi defileri müvekkili faktoring şirketine karşı ileri süremeyeceğini, Müvekkili şirketin yetkili ve meşru hamil olduğunu, dava konusu çekin ciro silsilesinde kopukluk olmadığını, çekin hukuka ve yasaya uygun şekilde müvekkiline geçtiğini, Çekle ilgili mevzuatlar ile Faktoring mevzuatları incelendiğinde, düzgün ciro silsilesine sahip çeklerde, Faktoring işlemlerinin bir sonucu olarak müvekkili şirketin davacı firmayı bilmesi, tanıması mümkün olmadığı gibi şikayet konusu yapılan olayı da bilmesinin mümkün olmadığını, müvekkili şirketin kambiyo senedini iktisap ederken bile bile davacının zararına hareket etmiş olduğu iddiasına ilişkin hükme esas olabilecek herhangi bir ispat unsuru bulunmadığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, çalıntı olduğu iddia edilen dava konusu çekin davalıdan alınarak davacıya iadesi, çekin takibe konu edilmesi ve takibe ödeme yapılması halinde ödemelerin müvekkiline iadesine yöneliktir. İstinaf yoluna başvuran davalı faktoring şirketi; dava konusu çeki, tevsik edici belge ile usûlüne uygun bir şekilde yapıldığını iddia ettiği faktoring işlemleri neticesinde iktisap ettiğini savunmuş, Mahkemece davanın kabulüne dair verilen karar, yukarıda açıklanan nedenlerle davalı faktoring firması tarafından istinaf edilmiştir. Dava dışı ... Lojistik Taş.hiz.tic.ltd.şti. nin ... Lojistik Depolama Vinç Ve Makina -...'e “İstanbul- Polonya gidiş geliş Navlun Bedeli” olarak 2 adet toplamı 75.497,64 TL'lik satış faturası düzenlediği, dava dışı ... LOJİSTİK TAŞ.HİZ.TİC.LTD.ŞTİ. ile davalı ... FAKTORİNG A.Ş. arasında imzalanmış genel faktoring sözleşmesi kapsamında 23.12.2016 tarihinde faturaların ve davaya konu çekin davalı ... A.Ş.ne temlik edildiği anlaşılmaktadır. Dosyaya rapor sunan son bilirkişi heyeti raporunda yapılan mali incelemeler tüm delillerle birlikte dikkate alındığında; dava konusu çekin davacının yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı, davacının çekin çalındığını iddia ettiği ve bu hususta Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürüyen bir soruşturma bulunduğu, üçlü faktoring ilişkisi içerisinde yer alan davalı ...Lojistik Depolama Vinç Ve Makina -...'in soruşturma aşamasında verdiği ifadesinde; kendisini ... olarak tanıtan ancak açık kimlik ve adres bilgilerini bilmediği bir şahıstan 10 adet çek aldığını, beraber iş yapacakları düşüncesiyle bu çekleri nereden ve kimden aldığını sormadığını, daha sonra arka kısmındaki cirolara bakmadan şirketine ait kaşeyi çeklerin arkasına bastığını, sonrasında bu şahıslara ulaşamadığını ifade ettiği, görülmüş ise de; davacının dava konusu çekin çalındığını, bu çeki cirolayıp kimseye vermediğini, çekin tahsili için sahte cirolar atıldığını iddia etmiş, davalı ifadesi incelenmemiş, mahkemece imza incelemesine yönelik herhangi bir işlem yapılmadığı anlaşılmıştır. Diğer yandan dava konusu çekteki ciro silsilesine göre davalı ...'in çeki aldığı ... Nakliyat firmasının Ticaret sicilinde kaydı olmayan bir şirket olduğu bilirkişilerce kabul edildiği ve Mahkemece de bu kabule göre hüküm kurma yoluna gidildiği anlaşılıyorsa da; çek arkasında cirosu bulunan şirketin ... Ltd. Şti olduğu ve bu şirketin ticaret sicilinde kaydı bulunduğu, oysa kaydı bulunmayan şirketin davacı tarafça dava dilekçesinde davalı olarak gösterilen ... İNŞAAT TAH. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ olduğu anlaşılmış, çekin davacı cirosundan sonra gerçekte var olmayan ... şirketinin sahte cirosu ile tedavül gördüğüne dair gerekçe yerinde görülmemiştir. Ayrıca, davacının faktoring ilişkisi içerisinde yer almadığı, bu nedenle taraflar arasında 6361 Sayılı Yasa'nın 9/2 maddesi değil, 9/3 maddesinin uygulanacağı anlaşılmaktadır. Mahkemece davalı Faktoring Şirketinin faktoring işleminin üçlü köşelerinden olan ... hakkında herhangi bir istihbarat yapılmadığından iyiniyetli olmadığı gerekçesiyle çeki iade etmekle yükümlü olduğu sonucuna varılmışsa da; davalı hamilin çek bedelinin (Faktoring Sözleşmesinin tarafı) ... firmasından tahsil edildiğini beyan ettiği, mahkemece davanın bedel istirdadına dönüşüp dönüşmediğinin değerlendirilmediği gibi , imzaların istiklali ilkesi gereği (imzasını inkar eden dışında) davacı cirosundan sonra hamil ile aralarında başka ciroların bulunduğu gözetilerek, hamilin diğer cirantalara müracaat hakkını sınırlayacak şekilde çekin istirdadına karar verilip verilemeyeceğinin değerlendirilmediği anlaşılmıştır. Bu durumda mahkemece Dairemizin kararında işaret edilen hususlar konusunda yargılamaya devam edilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi usul ve yasaya uygun görülmemiştir. Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesince esasa münhasır delil toplanmadan, eksik inceleme ve değerlendirmeye dayalı olarak karar verilmesinin, usul ve yasaya aykırı olması ve ilk derece mahkemesi kararının tüm istinaf sebepleriyle birlikte değerlendirilmesinin gerekmesi karşısında, istinaf istemine konu karara yönelik denetim yapılması mümkün bulunmamakla 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince davalıların istinaf başvurusunun kabulüne karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile;2-İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/10/2021 tarih, 2017/259 E. 2021/758 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA,3-Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf yasa yoluna başvuran davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 08/07/2024