Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1674

KARAR NO: 2024/1288

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İstanbul 1. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 03/06/2021

NUMARASI: 2018/257 E. - 2021/251 K.

DAVA: FSEK - İNTERNET SİTESİNE ERİŞİMİN ENGELLENMESİ

DAVA TARİHİ: 11/06/2018

BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2020/15 E. SAYILI DAVADA

DAVA: FSEK - MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 08/07/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ... Holding’in 2007 yılında Dubai'de kurulan hali hazırda Türkiye'de ve tüm dünyada faaliyetlerine devam eden, inşaat sektörü başta olmak üzere geleceğin sağlık, eğitim ve hizmet ortamlarını yaratan - yaşatan, toplumsal sorumluluk bilinci ile ilklere imza atan öncü bir kuruluş olduğunu, davalı ...’un da Dubai menşeli bir şirket olduğunu ve ...’ın bu şirketin tek hissedarı olduğunu, davalı ...’un bizzat müvekkili ... Holding tarafından gerçekleştirilmiş olan ve dilekçe ekinde görüntüleri sunulan projeleri/eserleri Türkçe yayın yapan “http://...com'' adresli internet sitesinde sözde müvekkili ... Holdingle birlikte gerçekleştirdiği ve tamamladığı şeklinde belirtmek suretiyle hukuka aykırı olarak umuma ilettiğini, krokilerin, resimlerin, maketlerin, tasarımlar ve benzeri eserlerin endüstriyel model ve resim olarak kullanılmasının bunların düşünce ve sanat eseri sıfatlarını etkilemeyeceğini, müvekkilinin, davalı ...'un bu haksız kullanımına tespit etmesini müteakip 21/12/2018 tarihinde davalıya Ankara ...Noterliği’nin ... Yevmiye Numaralı İhtarnamesini göndererek gerek ... Holding ile ortaklık yapıldığı ifadesinin gerekse kendisine ait ..., ..., ..., ..., ... ..., ...ı ve ... ve ... projelerine ait tüm bilgi ve görsellerin tebliğden itibaren en geç 2 gün içinde internet sitesinden kaldırılmasını istediğini, ancak davalının söz konusu İnternet sitesini 2-3 gün kadar kapattıktan sonra tekrar açtığını ve müvekkili ... holdingin ortağı olduğuna ilişkin asılsız ifadelerin internet sitesinde bulunmaya devam ettiğini, Mersin ve ... ... Tesisi ile ilgili bilgilendirmelerinde ise “O tarihlerde %50 ortağı olduğumuz ... Holding tarafından gerçekleştirilmiştir” ibarelerinin yer aldığını, davalının hiçbir zaman müvekkili olan ... Holding’in hissedarı olmadığını ve ... Holding'in ortaklığı olan grup şirketleri arasında da yer almadığını, söz konusu projelerin tamamının müvekkili tarafından gerçekleştirildiğini, davalının yapmadığı/oluşturnadığı ve parçası olmadığı eserlerin bilgilerini ve görüntülerini paylaşması, internet ortamında kullanması ve en önemlisi bu eserlerin kendine ait olduğunu belirtmesinin müvekkilinin bu eserlerden doğan maddi - manevi haklarını ve telif haklarını açıkça zedelediğini, davalının da müvekkili gibi inşaat sektöründe hizmet vermesi sebebiyle üçüncü kişilerin müvekkiline ait olan bu eserleri karıştırma ihtimalini artırdığını, Dubai merkezli davalı şirketin Türkiye’de müvekkilinin adını, projelerini/eserierini kullanmasının alenen hukuka aykırı olduğunu, dolayısıyla da mevcut olan bu tecavüzün engellenmesi gerektiğini, bu nedenle http://.. com/... ve http://...com/.. adreslerine erişimin engellenmesi kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde;davacı tarafın husumet konusunun yalnızca müvekkili şirketin internet sitesine ilişkin olduğunu, davacının merkezi Dubai’de bulunan yabancı tüzel kişiliğe haiz bir şirket olduğunu, bu nedenle Milletler Arası özel Hukuk ve Usul Hukuku’nun (MÖHUK) 48.maddesi uyarınca mahkemenin belirleyeceği bir teminatı yatırması gerektiğini ancak davacının böyle bir teminatı yatırmamış olduğu, bu nedenle davanın usulen reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak da Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu’nun 25. maddesinde eser sahibinin haklarından bahsedildiğini, dayanak kanunun 1/b maddesinde eser sahibinin eseri meydana getiren kişi olduğunu, bu nedenle bir eserin meydana getirildiği aşamaları gerçekleştirenlerin eser sahibi olarak kabulünün gerektiğini, müvekkilinin internet sitesinde yayımlanan projelerin müvekkili ile davacı arasında ortaklık ilişkisi bulunduğu tarihlerde yapılmış olduğunu, dolayısıyla da bu eserlerin yapımında müvekkilinin direkt müdahil olduğunu, uyuşmazlığa konu eserlerin yapıldığı esnada ... Holding’in % 50 pay ortağı olan ve şu anda müvekkili şirketin tek pay sahibi olan ...’ın dava konusu projelerin tasarım, plan ve inşasında ve sanat eseri niteliğinden bağımsız olarak da ihale, satış ve benzeri ticari hususlarında etkin olarak rol aldığını, bu nedenle bir eserin meydana getirilme aşamalarından her birinde aktif olarak yer alan ...’ın eser sahibi sıfatına haiz olduğunu, eser sahibi sıfatına sahip olanların eserlerini umuma iletme haklarının da kanundan doğduğunu bu nedenle gerçekleştirilen eyleminde bir hakkın ihlalini doğurmadığı ve haksız rekabet oluşturmadığını, müvekkili şirketin internet sitesinde yer alan eserlerin ... Holding ile ortaklık döneminde gerçekleştirildiği ve tamamlandığı hususunun gerçeğe aykırı olmadığını, ortaklıklarının bitmesinden sonraki dönemde de bu hususun sorun yaratmaması için 31.12.2016 tarihli Hisse Devir Sözleşmesinin 6. maddesinde davacı şirket ve iştiraklerine ait iş bitirme belgelerinin her iki tarafın ortağı ve/veya yöneticisi olduğu tüm şirketlerde rekabet hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla kullanılacağını, müvekkili şirketin internet sitesinde fotoğrafları yayımlamasının hisse devir sözleşmesinden doğan hakkı olduğunu, davacı ... Holdingle müvekkili şirket arasında henüz mutabık kalınan bir anlaşma yokken bile davacıya ait ...'un 2016 yılına ait internet sitesinde söz konusu projelerin ... tarafından yapılmış gibi gösterildiğini, davacının kendisinin bu haksız eylemini görmezden geldiği buna mukabil müvekkilinin sözleşmeden doğan hakkını kullanmasını engellemek istediğini, müvekkili şirkete tazminat ödetmek suretiyle haksız kazanç sağlamaya çalıştığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

BİRLEŞEN 2020/15 ESAS SAYILI DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili firmanın 2007 yılında % 50 hissesi ...’nin, %50 hissesi ise ...'ın olmak üzere Dubai’de kurulduğunu, şirket hissedarı ...’ın 15.02.2017 tarihinde söz konusu hisselerini tüm hak ve borçlarıyla birlikte ...’ye ve dava dışı ...’e devrettiğini, buna göre müvekkili şirketin % 90 hissesinin ...'ye, % 10 hissesinin ise ...’e ait olduğunu, davalı şirketin Dubai menşeli bir şirket olup tek hissedarının dava dışı ... olduğunu, söz konusu devir işlemlerinin sona ermesini müteakip, bizzat müvekkili tarafından gerçekleştirilmiş olan projelerin, davalı şirket tarafından Türkçe yayın yapan "http://...com/" adresli internet sitesinde, sözde müvekkili Holdingle ortaklık yaptığı dönemlerde gerçekleştirildiği ve tamamlandığı şeklinde, yanlış, yanıltıcı ve haksız rekabete yol açan ifadelerde bulunulduğunu, müvekkiline ait projelere ilişkin bilgi ve görsellerin kullanıldığını, bu kapsamda müvekkili tarafından davalıya keşide edilen ihtarnameden sonuç alınamadığını, dolayısıyla davalının müvekkili ile hiçbir zaman herhangi bir pay ve/veya iş ortaklığı olmamasına rağmen, internet sitesi üzerinden kendisini müvekkili holdingin ortağı gibi gösterdiğini, müvekkilinin ticaret unvanını ve ticari itibarını kullanarak proje ve faaliyetleri hakkında gerçek dışı ve yanıltıcı açıklamalarda bulunmuş olduğundan haksız rekabet hükümlerini ihlal ettiğini, öncelikle dava süresince ihtiyati tedbir kararı verilerek sözkonusu internet sitesinin yayının durdurulmasına, davalının fiillerinin haksız olduğunun tespitine, haksız rekabetin men’ine, söz konusu yanlış ve yanıltıcı beyanların düzeltilmesine, aksi halde tecavüzün önlenmesi amacıyla adı geçen internet sayfasına erişimin engellenmesine, müvekkilinin uğramış olduğu maddi zarar nedeniyle şimdilik 1.000 TL maddi tazminatın, manevi zarar nedeniyle de 10.000 TL manevi tazminatın işleyecek faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: davacı tarafın merkezi Dubai'de bulunan yabancı tüzel kişiliği haiz bir şirket olduğunu, MÖHUK'un 48.maddesine göre davayı teminatsız bir şekilde açtığını, internet sitesinde yer alan eserlerin tamamının, müvekkili şirketin kurucusu ve tek hissedarı olan ...’ın davacı şirkette ortaklığı sırasında yapıldığını, Hisse Devir Sözleşmesinin 6. maddesine göre sözleşme tarihinden başlamak üzere 5 yıl süreyle davacıya ve iştiraklerine ait iş bitirme belgelerinin rekabet hükümlerine aykırı olmamak üzere ... ve ...’ın ortağı ve/veya yöneticisi olduğu tüm şirketlerce kullanılabileceğini, dolayısıyla müvekkili şirketin internet sitesinde fotoğrafların yayınlanmasında hisse devir sözleşmesinden doğan hakkını kullandığını beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİDavacı vekili istinaf dilekçesinde; ... şirketinin, hiçbir zaman ... Holding'in hissedarı olmadığını ve ... Holding'in ortaklığı olan grup şirketleri arasında da yer almadığını, ...'ın, Müvekkile ait bu eserlerle hiçbir ilgisi bulunmadığını, ...'ın,yapmadığı/oluşturmadığı ya da parçası olmadığı eserleri, bilgilerini ve görüntülerini paylaşmak suretiyle, internet ortamında kullanması ve en önemlisi bu eserlerin kendisine de ait olduğunu belirtmesinin; ... Holding'in, bu eserlerden doğan maddi ve manevi hakları ile telif haklarını açıkça zedelediğini, ... firmasının da ... Holding gibi inşaat sektöründe hizmet veren bir firma olduğunu, bu sebeple ...'ın yaptığı bu gerçek dışı yayınlar neticesinde üçüncü kişilerin, ... Holding'e ait olan eserleri karıştırma ihtimalinin çok yüksek olduğunu, Dubai merkezli olan ... firmasının, Türkiye'de, adlarını ve projelerini/eserlerini kullanmasının, alenen hukuka aykırı olduğunu, dolayısıyla mevcut olan bu tecavüzün engellenmesi gerektiğini, Müvekkil Şirket ... 2007 yılında %50 hissesinin ...'ye, %50 hissesi ise ...'a ait olmak üzere Dubai'de kurulduğunu, davalı şirket ...'nin görüldüğü üzere hiçbir dönemde müvekkil şirketin hissedarı olmadığını, şirket hissedarı ...'ın 15.12.2017 tarihinde söz konusu hisselerini tüm hak ve borçları ile ... ve dava dışı ...'e devrettiğini, ...'ın, ... ın ticari ve hukuki bağlantısının sona ermesinin ardından kurulmuş ayrı bir tüzel kişilik olup, aynı sektörde faaliyet göstermeleri nedeniyle müvekkil şirket ile rekabet içinde bulunan bir şirket olduğunu,Davaya konu olan ..., ..., ... ,..., ..., ... Kampüsü, ... ... Holding tarafından gerçekleştirilen projeler olduğunu, bu projelerin gerçekleştirildiği dönemde Davalı ...'nin henüz kurulmuş dahi olmadığını, Hükme dayanak teşkil eden 15.10.2019 ve 18.03.2021 tarihli bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya yeterli ve elverişli olmadığından, öncelikle bu yönden kararın kaldırılmasını talep ettiklerini, Dosyaya sunulan 15.10.2019 tarihli Bilirkişi Raporu'na itirazları doğrultusunda tanzim edilen 18.03.2021 tarihli bilirkişi raporunun da itirazlarını karşılamaktan uzak olup; yalnızca 15.10.2019 tarihli bilirkişi raporu ile tespit edilen hususları tekrar niteliğinde olduğunu, huzurdaki davanın konusunun raporda tespit edildiği gibi "fotoğraflar" olmayıp, FSEK kapsamında korunması talep edilen, müvekkil şirkete ait mimari eserler ve bu eserlerin eser sahibine sağladığı haklar olduğunu, Dava konusu eserlere ait sözleşmelerin Mahkemece inceleme konusu yapılmadığını, dava konusu eserlerin FSEK kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, bunların mimari güzel sanat eseri olduğunu, Davalı internet sitesinde, müvekkil şirkete ait eserlerin fotoğraf, kroki, maket, tasarım ve resimlerinin haksız bir şekilde yayınladığının 20.06.2018 tarihli rapor ile de tespit edildiğini, 15.10.2019 tarihli bilirkişi raporu'nda da sadece bu eserlere ait alelade fotoğrafların değil, "bu binaların projelerine ve maketlerine ait görsellere yer verildiğinin belirlendiğini, sadece fotoğraf vasfı yönünden yaklaşılarak hatalı değerlendirmelerle hüküm kurulduğunu, Tamamı müvekkili şirket tarafından meydana getirilmiş dava konusu eserlerin yayınlanmak suretiyle umuma iletilmesi hakkının münhasıran eser sahibine ait olduğunu ancak davalının umuma iletim haklarının ihlal edildiğini, Davalı eylemlerinin aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, dava konusu eserlere ilişkin olarak kamuya sunulan yayınların "iltibasa meydan verebilecek nitelikte" olduğu da tartışmasız olup, bu hususun da mahkemece dikkate alınmadığını,...'ın 15.02.2017 tarihinde bütün hisselerini tüm hak ve borçları ile dava dışı ...'e devrettiğini, bu anlamda ...'ın da ... Holding ile hiçbir bağı kalmadığınıHisse devri sözleşmesinin tarafı dava dışı ... olup, bu sözleşmeden doğan hak ve yetkilerin münhasıran dava dışı ... tarafından kullanılabileceğini, dava dışı ... ile dava dışı ... arasında akdedilmiş olan sözleşme hükümlerinin, ... lehine hüküm doğurmayacağını, devir sözleşmesinde yalnızca iş bitirme belgesinin kullanım hakkı verildiğini ve bunun hak haksız rekabet hükümleriyle sınırlandırıldığını, Davalının eylemleri nedeniyle müvekkilinin maddi ve manevi zarara uğradığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Asıl dava; davalıya ait "http://..." ve "http://......" internet sitelerine erişimin engellenmesine ilişkin olup, birleşen dava ise; davalıya ait "http://....com/" internet sitesi üzerinden yapılan haksız rekabetin tespiti, men’i, esere vaki tecavüzün önlenmesi amacıyla internet sitesine erişimin engellenmesi, tecavüz nedeni ile şimdilik 1.000 TL maddi ve 10.000 TL manevi tazminatın işleyecek faizleriyle birlikte davalıdan tahsiline ilişkindir. Davaya konu eylem, davacı firma tarafından yapımı gerçekleştirilen bir kısım projelere ait fotoğrafların, davalı tarafça kendi internet sitesinde sergilenmesi ve kendisi tarafından referanslar kısmında gösterilmesinden ibarettir.Davalı tarafından, internet sitesinde kullanılan ürünlerin başkasına ait mimari bir proje olmadığı, mimari projelerin görüntülerini ön plana çıkaran fotoğraflar olduğu, bu fotoğrafların estetik nitelik taşımadığının bilirkişi raporuyla tespit edildiği, ayrıca bu ürünlerin hususiyeti haiz ürünler olmadıkları, belli bir mesafeden ve belli zaman aralıklarında kolaylıkla çekilebilecek fotoğraflar olduğu ve dolayısıyla bu fotoğrafların eser niteliğinde olmadığı, bu nedenle somut olayda FSEK hükümlerinin tartışılmasına yer olmadığı, olayın haksız rekabet hükümleri doğrultusunda tartışılması gerektiği anlaşılmıştır. Toplanan delillere, denetime elverişli bilirkişi raporlarına göre; davacı şirket ...'nun Birleşik Arap Emirliklerinde Dubai Jebel Ali Serbest Bölgesinde 19.03.2007 tarihinde 1.000.000 Dhs sermaye ile kurulmuş olan bir şirket olduğu, şirketin sermayesinin ...ile ... atasında (...) arasında eşit olarak paylaşıldığı, davalı şirket olan ...'un kurucusu ve tek pay sahibi olanı ...'ın, 30.12.2016 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi tanzim edilip hisse devri resmi olarak gerçekleştirilinceye kadar davacı şirket ... Holding'te % 50 pay ile şirket ortağı olduğun, 30.12.2016 tarihli Hisse Devir Sözleşmesi'nin 6. maddesinde; “Bu sözleşme tarihinden başlamak üzere 5 (beş) yıl süreyle, ...'ya ve iştirak şirketlerine ait iş bitirme belgeleri rekabet hükümlerine aykırı olmamak üzere ... ve ...'in ortağı ve/veya yöneticisi olduğu tüm şirketlerce kullanılabilecektir. İş bitirme belgesini kullanan taraf diğer tarafa bu kullanım nedeniyle herhangi bir maddi ve manevi yükümlülük getirmeyecektir.” hükmünün yer aldığı, davalı ... şirketinin “http://....com/...” (...) ve hitp://... url adresli internet sayfalarında Azerbeycan'ın başkenti Bakü'de yapılan ..., ...(...) ile ..., ..., ...'da yapılan ... Turizm Kompleksi, Azerbeycan Gebele'de yapılan Gebele Yönetim Binası ve Rezidansı, Mersin Entegre Sağlık Kampüsü (Mersin Şehir Hastanesi) binalarına fotoğraflar ile bu binaların projelerine ve maketlerine ait görsellere yer verildiği, taraflar arasında daha imzalanan Hisse Devir Sözleşmesinin 6. maddesine göre davalı şirket yetkilisi ...’ın ortağı ve yetkilisi olduğu şirketlerde de davacı firmadaki ortaklığı döneminde yapılan projelere ait iş bitirme belgelerini kullanabileceğinin kararlaştırıldığı, davaya konu görsellerin bu iş bitirme belgelerinin davaya konu görselleri de kapsadığının kabul edilmesi gerektiği, davalı şirketin iş bitirme belgelerinin konusunu oluşturan ve davacı firma ortaklığı döneminde inşası gerçekleştirilen projelere ait görselleri kullanmasında hukuka aykırı bir durumun bulunmadığı, inşaatlara ait fotoğrafların/görsellerin davalı şirketin web sitesinden yayınlamasının haksız rekabet olarak değerlendirilemeyeceği anlaşıldığından asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ayrıca davacı vekili her ne kadar 04.07.2022 tarihli dilekçesinde, 5 yıllık süre dolmasına rağmen davalının kullanıma devam ettiğini ileri sürmüş ise de, yargılama sırasında ileri sürülmeyen bu iddianın HMK'nun 357.maddesi uyarınca dinlenemeyeceği, açıklanan nedenlerle aksi yöndeki istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır. Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından asıl ve birleşen davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 1. Fikrî Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 03/06/2021 tarih ve 2018/257 E. 2021/251 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Asıl dava yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Birleşen dava yönünden 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 368,30-TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 4-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 7-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 08/07/2024