İstanbul BAM 44. HD 2021/1658 E. 2024/1163 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1658

KARAR NO: 2024/1163

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 15/10/2021

NUMARASI: 2021/124 E. - 2021/179 K.

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/06/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin 1997 yılında Giresun'un İnişdibi beldesinde kurulan Türkiye'de sağlıklı ve doğal içecekler pazarında liderlik ve dünyadaki marka bilinirliğimizi yükseltmek vizyonuyla sektörel büyümesini gerçekleştirdiğini, müvekkilinin üretmekte olduğu maden suyu, içerdiği mineraller bakımından çok zengin olup, kalsiyumlu, sodyumlu, magnezyumlu, bikarbonatlı zengin mineralli su olarak tanımlandığını, işbu davaya konu "..." markasına ait soda ürününün piyasaya sürüldüğünden haberdar olduğunu, söz konusu ürün üzerinde yer alan bilgilere göre, ürünün davalı şirket tarafından üretildiğini, müvekkilinin 29, 30 ve 32.sınıf kapsamında tescilli ve tanınmış "..." ve "..." markaları için kullanılmak üzere 2012'de yapılan tescile müteakiben yenilenen ve 24/05/2016 tarih ve ... tescil numarası ile kendi adına endüstriyel tasarım tescili yapılan Locarno sınıfı 09-01 numaralı şişe tasarımını kullandığını, davalının müvekkili adına tescilli bulunan şişe tasarımının birebir aynısı için 05/09/2017 tarih ve ... numarası ile tasarım tescili yaptırdığını, bu durum müvekkiline ait ürünlerin şişe tasarımına iltibas suretiyle tecavüz sayıldığını, ayırca TTK hükümlerine göre haksız rekabete de sebebiyet verdiğini, açıklanan nedenlerle, davalının eyleminin tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile men ve ref'ine, müvekkilinin ..., ... ve ... markaları adına önceden tescil edilmiş bulunan şişe tasarımı ile aynı tasarımda ürün üretiminin önlenmesi amacı ile üretim vasıtaları, teçhizatların, şişelerle ilgili materyallerin mevcut ise toplatılarak imhasına, bu ürünlerin satış ve dağıtımının, ithal ve ihracının, yurt içinde ve yurt dışında satışa sunmasının önlenmesine, davacının şişe tasarımına iltibas suretiyle yapılan tecavüz ürünleri ile ilgili içerik bulunduğu takdirde bu tür internet sayfaların siteden çıkarılmasına, davalının tecavüz ve haksız rekabet konusu şişelere dair görseller mevcut ise bu sayfaların kullanımının Türkiye'de ve yurt dışında kullanılmasının önlenmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 03/07/2019 tarihli ıslah dilekçesi ile, dava dilekçesinde mevcut talepleri değerlendirilirken müvekkili şirket adına kayıtlı ... tescil numaralı tasarımın da dikkate alınmasını, davalının eyleminin tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespiti ile men ve ref'ine, şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat ile 20.000,00 TL manevi tazminata karar verilmesini talep ettiği, yine davacı vekilinin 16/03/2020 tarihli dilekçesi ile, davacı olarak SMK 151 maddeye göre herhangi bir tazminat talepleri olmadığını beyan ettiği görülmüştür. Davacı vekili 15/10/2021 tarihli celsede tüm tazminat taleplerinden vazgeçtiklerini beyan etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile, sarıkız markası, soda sektöründe yaklaşık 200 yıldır ülkemizde ve dünyada tanınan, her yere satış, dağıtım ve ihracatı yapılan bir ürün olduğunu, davacı şirketin markası olduğu belirtilen ... ve ... ibareli markalar için üretildiği açıklanan 2016/04100 sayılı endüstriyel tasarımın bilahare müvekkili şirket nam ve hesabına tescilli ... sayılı tasarım ile iltibas yaratıldığının ileri sürüldüğünü, dava dileçkesinde söz konusu markaların bu tasarım ile satış ve dağıtıma sunulduğuna dair herhangi bir belge ve ürün numunesi ibraz edilmediğini, müvekkilinin tasarımlarına uygun olarak ürünleri imal ederek satış ve dağıtıma sunduğunu, kendisine ait tasarımı mamul nesne haline getirerek, piyasa koşullarına uygun olarak pazarladığını, haksız rekabet unsurları için iltibas iddiasında olduğu gibi ürünün kamuoyuna sunulmuş olmasının gerektiğini, her iki şişenin tasarım görsellerinin kıyaslanması durumunda ayırt edici farklılıklar olduğunun açık olduğunu, bilhassa boğaz kısmında, boğumlarında ve dip kısmında gözle görülür görsel farklar olduğunu, davacı tarafın her iki kuruma ait şişe numunelerini sunması durumunda da farklılıkların daha net ortaya konacağının aşikar olduğunu, davacı tarafın Türk Patent Enstitüsü ilgili internet sayfasında şişe tasarımları üzerinde "iptal" ibaresinin mevcut olduğunu, a davacıya ait ilgili tasarımın iptal edilmiş olduğu sonucunun doğduğunu beyanla davanın tüm talepleri yönünden reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;-Davalının davacıya ait ... tescil numaralı tasarımdan doğan haklarına tecavüz ve haksız rekabetinin tespiti ile, bu tecavüz ve haksız rekabetin men ve ref'ine, tecavüz oluşturan ve davalı yana ait ... tescil numaralı tasarım kapsamında üretilen ürünlere ve münhasıran bu ürünlerin üretiminde kullanılmaları kayıt ve koşuluyla üretim vasıtalarına, bu ürünlerin yer aldığı her türlü basılı tanıtım malzemesi ve evraka el konularak hüküm kesinleştiğinde imhasına, söz konusu tecavüz oluşturan ürünlerin satış, dağıtım, ithal ve ihracının önlenmesine, dosyaya sunulu ve incelenmiş internet adresleri ve sosyal medya hesapları bulunmadığından bu yöndeki taleplerin REDDİNE, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; kararın müvekkil aleyhindeki hükümlerin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, karara esas alınan bilirkişi raporundaki kurulun davacı tarafın TPE'de tescil edilen endüstriyel tasarımı ile müvekkilinin tescilli endüstriyel tasarımı arasındaki farkları göremediğini, davacı tarafın TPE'de tescilli tasarımı ile şişe içinde sunduğu kendi tasarımı ile birbirine uymadığını, bilirkişinin tespitinde çelişkiler yer aldığını, şişe tasarımına etki eden 9 ayrı kriter ve faktör bulunduğunu ve buna göre değerlendirme yapılması gerektiğini belirtmiş olmalarına rağmen mahkemece bu açılardan bir değerlendirme yapılmadığını, bilirkişilerce yapılan endüstriyel tasarım incelemesinin yetersiz olduğunu, çıplak gözle görüldüğünde dahi davacı ve davalı tasarım görsellerinin birbirinden farklı olduğunu, müvekkilinin tasarımlarına uygun olarak ürünleri imal ederek satış ve dağıtıma sunduğunu, piyasa koşullarına uygun tasarladığını, davacı tarafın ise sadece tescilli tasarımı zikrettiğini, oysaki bu tasarımların satış ve dağıtıma sunulduğunu kanıtlaması gerektiğini belirterek ilk derece mahkemesi kararındaki aleyhe olan kısımların ortadan kaldırılması ile lehe sonuçlanan bölümlerin onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın beyan ettiği hususların gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, dava ve ıslah dilekçelerinde belirtmiş oldukları hususların bilirkişi raporu ile kanıtlanmış olduğunu, davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine karar verilerek yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava , davacı adına tescilli endüstriyel tasarım hakkına tecavüz ve haksız rekabetin tespiti, meni, ref'i istemine ilişkindir. Davacı vekili , "..." ve "..." markaları için tescilli ... numaralı şişe tasarımını kullandığını, davalının müvekkili adına tescilli bulunan şişe tasarımının birebir aynısı için 05/09/2017 tarih ve ... numarası ile tasarım tescili yaptırdığını, iltibas suretiyle tecavüz teşkil ettiğini, haksız rekabete de sebebiyet verdiğini beyanla eldeki davayı açmış, ıslah dilekçesinde davaya mesnet olarak davacıya ait ... tescil numaralı tasarımın dikkate alınmasını talep etmiştir. Davalı vekili, ... ve ... ibareli markalar için üretildiği açıklanan ... sayılı endüstriyel tasarımın bilahare müvekkili şirket nam ve hesabına tescilli ... sayılı tasarım ile iltibas yaratıldığının ileri sürüldüğünü ancak söz konusu markaların bu tasarım ile satış ve dağıtıma sunulduğuna dair ve iltibasa dair somut bir dayanak ileri sürülmediğini, haksız rekabet ve iltibas iddiasında ürünün kamuoyuna sunulmuş olmasının gerektiğini, her iki şişenin kıyaslanması durumunda ayırt edici farklılıklar olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. SMK 59. Maddesi hükmüne göre "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz." şeklinde düzenlenmiş aynı kanunun 81.maddesinde, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak , tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller arasında gösterilmiştir. Bilirkişi raporunda ve ek raporunda ; " Karşılaştırılan tasarımların kesitleri, şişe ağzından başlayarak aşağı doğru inerken önce boynu sonra genişleyerek üst gövdeyi, hafif daralarak ve düz inerek orta gövdeyi ve tekrar hafif bombeli genişleyerek tabanı oluşturan çizgiden oluşmakta olup benzer yapı ve oranda oldukları , tasarımların gövde yüzeyi üzerinde tanımlayıcı bir yüzey desenin yer almadığını, tasarımlar arasında bulunan farkların tanımlanan kesiti oluşturan çizgideki hafif oransal farklar olup bu farkların bütüncül algı içinde küçük ayrıntı olarak algılandığını, tasarımların karakterlerine ayırt edici nitelik kazandırmadığını, davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile davalı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ve ürünü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları," belirtilmiştir. Dosya kapsamına göre, taraflara ait tescilli tasarımların şişe tasarımı olduğu, davacıya ait ... numaralı tasarım ile davalı ait ürün üzerinde inceleme yapılmış olup, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, benzer olarak algılandıkları tespit edilmiştir. Bu durumda tasarım ile korunan ürünün görünümü olduğundan kıyaslanan tasarımın fonksiyonelliği gibi teknik özelliklerinin ve etiket, kapak , ambalaj, paketleme gibi tasarımın uygulandığı ürünün ticari sunumunu ilgilendiren özelliklerinin tasarıma tecavüz iddiası kapsamında dikkate alınamayacağı, bu davanın ve kıyaslamanın konusunu teşkil etmedikleri, şişe temel formu üzerinde seçenek özgürlüğü geniş olduğundan piyasada çok farklı görünümlerde şişe tasarımının bulunduğu, davalının satışa sunduğu ürünlerin davacı adına tescilli tasarımına göre farklılık içermediği, genel izlenim itibariyle ayırt edilemeyecek kadar benzer oldukları, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınacağından ve farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın , kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerektiğinden bilirkişi raporunun bu ilkelere uygun düzenlendiği, çelişki içermediği , gerekçeli ve denetime elverişli olduğu, somut olayda davalıya ait üründeki boyun mesafesindeki farklılığın (daha uzun olmasının) tasarıma ayırt edicilik katmadığı,boyun üst gövde, orta gövde ve tabanlarının aynı şekil ve oranlarda oldukları, nihai tüketici nezdinde bıraktığı bütüncül izlenimin sebebiyle benzer olarak algılanacağı dolayısıyla tasarım sahibi davacının izni olmadan koruma kapsamındaki tasarımın uygulandığı ürününün genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini ticari amaçlı üretmek/ satışa sunmak şeklindeki davalı fiilinin SMK 81. maddesi kapsamında tasarım hakkına tecavüz teşkil ve haksız rekabet teşkil ettiği , dava tarihi 06.12.2018 olup davalının SMK 155. Maddesi gereği sonraki tescilini savunma sebebi olarak ileri süremeyeceği anlaşılmıştır.Sonuç olarak , dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davalı vekilinin, istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 15/10/2021 tarih ve 2021/124 E., 2021/179 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 13/06/2024