İstanbul BAM 44. HD 2021/1559 E. 2024/1156 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1559

KARAR NO: 2024/1156

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ: 30/06/2021

NUMARASI: 2021/48 E. - 2021/121 K.

DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/06/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 1999 yılında kurulmuş olup, şehir mobilyaları üretim ve satışını yaptığını, aynı sektörde faaliyet gösteren davalının yasal şartlara haiz olmamasına rağmen çok sayıda tasarımı kendi adına tescil ettirip haksız tescillere dayanarak müvekkili ve başka firmalara haksız daa açtığını, müvekkili aleyhine İstanbul 1. FSHHM'de 2015/81 sayılı dosya üzerinden tecavüz davası açtığını, kamuya mal olmuş tasarımları kendi adına tescil ettirerek başkalarını haksız şekilde engellediğini 554 sayılı KHK'nın yenilik ve ayırt edicilik şartlarını aradığını, dava konusu tasarımların bu şartlara haiz olmadığını, davalının sadece kamuya sunulmuş tasarımları adına tescil ettirmekle kalmamış, haksız ve hukuka aykırı tescillerini de zaman içerisinde mükerrer defalar adına tescil ettirdiğini, açıklanan nedenlerle davalı adına ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... sayı ile tescilli tasarımların iptal ve hükümsüzlüğü ile sicilden terkinini, talep ve dava etmiştir. Birleşen davada, Davacı taraf dava dilekçesi ile, davalı adına 31.01.2000 tarih , ...başvuru ve ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine , yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine ve bu davanın öncelikle mahkememizde açılan ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesi ile, müvekkilinin İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin iştiraki olan ve yıllardır faaliyet gösteren bir firma olduğunu, "iston" isim ve logosu altında ürünlerini ... markasını kendi adına tescil ettirdiğini, davacının daha önce kendilerine ait tasarımları www....com adlı sitede ve kalaogunda müvekkilinin ürünlerini taklit ettirdiğini ve bunun kendi açtıkları davada bilirkişi raporunda görüldüğünü, fuarlarında taklit ürünleri sergilediğini, ... firması ile ... firmasının aynı firma olup farklı kollardan haksız rekabete neden olduğunu, üçüncü şahıslara açılan davalarda ürünlerin .... firmasından temin edildiğinin saptandığını, davacının kötüniyetle bu davayı açtığını, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Ana dosya yönünden; Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;-Davalı adına kayıtlı ..., 3, 7, 8 tescil numaralı, ..., ..., 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12, 13 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 6, 7, 10, 13, 16, 18, 19 tescil numaralı, ..., 2, 6, 7, 8, 16 tescil numaralı, ..., 4, 6 tescil numaralı, ..., 2, 3 tescil numaralı tasarımların hükümsüzlüğüne, karar kesinleştiğinde sicilden terkinine, -Davacı vekilinin davalı adına kayıtlı ..., 4, 5, 6, 9, 10 tescil numaralı, ... 2 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 12 tescil numaralı, ..., 4 tescil numaralı, ... tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 tescil numaralı, ..., 4, 5, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 tescil numaralı, ..., 2, 5 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 5 tescil numaralı tasarımlar yönünden hükümsüzlüğü talebinin REDDİNE," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin ana ve birleşen davaların kısmen kabulüne dair vermiş olduğu kararın haklı ve hukuka uygun olduğunu, ancak "Ana dosyada; davalı adına kayıtlı ..., 4, 5, 6, 9, 10 tescil numaralı, ..., 2 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 12 tescil numaralı, ..., 4 tescil numaralı, ... tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 tescil numaralı, ..., 4, 5, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 tescil numaralı, ..., 2, 5 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 5 tescil numaralı tasarımlar yönünden hükümsüzlüğü talebinin REDDİNE" ve "Birleşen davada; davalı adına kayıtlı ..., 5, 6 tescil numaralı tasarım yönünden hükümsüzlüğü talebinin REDDİNE" ilişkin ret kararının haksız olduğunu ve kararın redde ilişkin kısmının kaldırılması gerektiğini, söz konusu tasarımların Türkiye'de ve dünyada park ve bahçelerde uzun yıllardır kullanıldığını , tasarımların anonim olduğunu beyanla, davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımakla birlikte pek çok tasarım bakımından tescil tarihi itibariyle önce tescilli olduğunu, davacının hükümsüzlüğüne karar verilen tasarımların hak sahibi olmayıp hükümsüzlük talebinin yalnızca hak sahipleri tarafından talep edilebildiğini, davanın aktif husumet yokluğundan reddi gerekmekte iken davanın kısmen kabulünün usul ve yasaya aykır olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İstinafa cevap Davalı vekili, davacı vekilinin istinaf başvurusuna cevap dilekçesinde özetle;davanın reddine ilişkin olan kısımların usule ve yasaya uygun olduğunu, müvekkiline ait tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarını taşımakla birlikte pek çok tasarım bakımından tescil tarihi itibariyle önce tescilli olduğundan davacının istinaf taleplerinin reddi gerektiğini, davacının hükümsüzlüğüne karar verilen tasarımların hak sahibi olmayıp hükümsüzlük talebinin yalnızca hak sahipleri tarafından talep edilebileceğini, dava açmaya ehliyeti olmayan davacının taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Asıl ve birleşen dava, davalı adına tescilli endüstriyel tasarımların hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. Davacı vekili , davacı ile aynı sektörde faaliyet gösteren davalının kamuya mal olmuş çok sayıda tasarımı kendi adına tescil ettirip haksız tescillere dayanarak dava açtığını , dava konusu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik şartlarına haiz olmadığını, beyanla davalı adına tescilli ..., ..., ..., ..., ..., ...,..., ..., ..., ..., ..., ... sayılı hükümsüzlüğünü talep etmiştir. Davalı vekili, müvekkilinin İBB iştiraki bir firma olduğunu, kendi markasın tescil ettirdiğini, davacının kendilerine ait tasarımları www...com adlı sitede ve kataloğunda taklit ettiğini ...firması ile ... firmasının aynı firma olup farklı kollardan haksız rekabete neden olduğunu beyan etmiştir. SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur, hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir. Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Aynı hükümler 554 Sayılı KHK 5 ve devam eden maddeleri ile 43. Maddesinde düzenlenmiştir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır. Dosyada kök ve ek rapor olmak üzere dört bilirkişi raporu bulunduğu, bilirkişiler tarafından hükümsüzlüğü talep edilen tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterleri yönünden inceleme yapıldığı ve sonuç olarak ; "davalı tarafa ait ... başvuru tarihli ... başvuru numaralı ... numaralı tescilli tasarımların; 1, 4, 5, 6, 9, 10 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, 2, 3, 7 ,8 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Davalı tarafa ait 31/01/2000 başvuru tarihli ... başvuru numaralı ... numaralı tescilli tasarımların 1, 2 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, Davalı tarafa ait 31/01/2000 başvuru tarihli ... başvuru numaralı ... numaralı tescilli tasarımların,3, 5,6 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, 1, 2, 4 sıra numaralı tasarımların hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Davalı tarafa ait 13/07/2006 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 11, 12 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, 14 sıra numaralı olanlarında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Davalı tarafa ait 18/07/2006 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 1, 4 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, Davalı tarafa ait 04/10/2007 başvuru tarihli ...numaralı tescilli tasarımların, 1, 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12, 13 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluştuğu,Davalı tarafa ait 04/10/2007 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 1, 2, 3, 4 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluştuğu,Davalı tarafa ait 08/10/2007 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 9 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, 1, 2, 3, 4, 6, 7, 10, 13, 16, 18, 19 sıra numaralı olanlarında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Davalı tarafa ait 27/12/2007 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, Davalı tarafa ait 27/12/2007 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 3, 4, 5, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, 1, 2, 6, 7, 8, 16 sıra numaralı olanlarında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Davalı tarafa ait 17/06/2008 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 1, 2, 5 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, 3, 4, 6 sıra numaralı olanlarında hükümsüzlük koşullarının oluştuğu, Davalı tarafa ait 31/12/2008 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 1, 2, 3, 4, 5 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı, Davalı tarafa ait 04/06/2009 başvuru tarihli ... numaralı tescilli tasarımların, 1, 2, 3 sıra numaralı olanlarda hükümsüzlük koşullarının oluştuğu" tespit edilmiştir. Dosya kapsamına göre, davalı şirketin İBB iştiraki bir firma olduğu, tarafların kamusal alanlarda , park ve bahçelerde kullanılan şehir mobilyaları (bank,masa, çiçeklik, çöp kovası v.b )ürettikleri, aynı sektörde faaliyet yürüttükleri, davalı şirketin üretimini yaptığı ürünlere ait tasarımları kurum nezdinde tescil ettirdiği, 554 sayılı KHK 44 ve SMK 78/1 maddesi gereğince tasarımın hükümsüzlüğü, ikinci fıkrada sayılan hâller dışında menfaati olanlar tarafından istenebileceğinden davacının dava açmakta hukuki yararı ve aktif dava ehliyeti olduğu anlaşılmıştır. Yapılan bilirkişi incelemesi ile davalı adına tescilli bir kısım tasarımların yenilik ve ayırt edicilik vasfına haiz olmadıkları, tescilinden önce kamuya sunulmuş oldukları tespit edilmiş olup bu kapsamda davalı adına tescilli olan 7719-2, 3, 7, 8 tescil numaralı, ..., ..., 3, 4, 8, 9, 10, 11, 12, 13 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4 tescil numaralı, ..., 2, 3, 4, 6, 7, 10, 13, 16, 18, 19 tescil numaralı, ...., 2, 6, 7, 8, 16 tescil numaralı, ..., 4, 6 tescil numaralı, ..., 2, 3, ... tescil numaralı tasarımların SMK 77.maddesi ve 554 sayılı KHK nin 43. Maddesi gereğince yasal hükümsüzlük koşullarının mevcut olduğu, mahkemece hükümsüzlüklerine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, hükümsüzlük talebi reddedilen davalı tasarımları yönünden yenilik ve ayırt edicilik koşullarını taşımadıklarına dair davacı tarafça ispat vasıtası sunulmadığı bilirkişilerce yapılan araştırma ve inceleme ile de aksi kanıtlanmadığı bu nedenlerle söz konusu hükümsüzlük koşulları bulunduğu ispatlanamayan tasarımlar yönünden davanın reddi kararının yerinde olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak , dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre kararda gösterilen yasal ve yeterli gerekçeye dayalı kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 2. Fikri Ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 30/06/2021 tarih ve 2021/48 E., 2021/121 K. sayılı kararına karşı davacı ve davalı vekilleri tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken asıl dava yönünden 427,60 TL ve birleşen dava yönünden 427,60 TL olmak üzere toplam 855,2‬0 TL istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 118,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 736,6‬ TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı ve davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 13/06/2024