İstanbul BAM 44. HD 2021/1452 E. 2024/1023 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1452

KARAR NO: 2024/1023

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 01/06/2021

NUMARASI: 2020/405 E. - 2021/417 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/05/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasında takibe konu ... Zeytinburnu Beştelsiz şubesine ait ... çek nolu, 430.000-TL tutarlı çekin boş olarak ve müvekkilinin rızası dışında kötü niyetli olarak alındığını, çekin asli unsurlarının davalı tarafından çok sonraki tarihte doldurulduğunu, bu durumun davalı alacaklı ... alınacak imza örnekleri ile çekte bulunan yazıların davalıya ait olup olmadığının tespitini talep ettiklerini, müvekkilinin , davalı alacaklının iş yerinde 2013-2019 tarihleri arasında sigortalı işçi olarak çalıştığını, müvekkili davalı ve abisinin ortak olduğu iş yerinin kasa bölümünde çalıştığı için çek koçanını iş yerinin kasasına koyduğunu, ancak davalının çeki davacının rızası ve bilgisi dışında kötü niyetli olarak iktisap ettiğini, müvekkil ile davalı arasında hiç bir ticari ilişkin bulunmadığını, davalının İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/912 Esas sayılı cevap dilekçesinde, müvekkili tarafından daha önce ... seri numaralı, 70.000-TL tutarlı çekin verildiğini ve ödendiğini iddia etmiş ise de müvekkilinin 50.000-TL üzerinde çek keşide etmediğini ve dava dışı 70.000-TL tutarlı çekin dahi davalı tarafından doldurulduğu ve davalının sahibi olduğu şirket tarafından ödendiği şüphesi ve imza yönünden tereddüt oluştuğundan imzaya da itiraz ettiklerini, çekin iptali için İstanbul 20. ATM'nin 2019/1071 Esas sayılı dava açtığını, İstanbul Anadolu CBS'nin 2019/197642 soruşturma dosyasında davalı hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, davalarının kabulü ile davalıya borçlu olmadığının tespitini, davalı tarafından kötü niyetli olarak iktisap edilen çekip iptalini, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyasında takibin durdurulmasını, takip konusu çekin müvekkiline iadesini, alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ile dava ettiği görüldü. Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf, takibe konu 430.000-TL tutarındaki çekin hem bedelsiz olduğunu ve hem de sahte olduğunu ve çek üzerindeki tahrifat yapıldığını ileri sürerek menfi tespit davası açtığını, ancak Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 09/07/1958 tarihli kararında sahtelik ve bedelsizlik iddilarının bir arada öne sürelemeyeceğini belirttiğini, davacı bir taraftan senedin bedelsiz olduğunu iddia edip kombiyo senedinin geçerliliğini kabul ederek bedelsizliğe dayalı, diğer taraftan senedin tahrifat edildiğini iddia edip kambiyo senedinin hükümsüz olduğunu kabul etmeyerek sahteliğe dayalı menfi tespit davası açamayacağını, davacının , müvekkiline ... seri numaralı 70.000-TL bedelli, 04/12/2018 keşide tarihli ve ... seri numaralı, 430.000-TL bedelli, 25/11/2019 keşide tarihli olmak üzere, 2 adet çek keşide ettiğini, davacının borcundan kurtulmak için türlü yollar denediğini, İstanbul 20. ATM'nin 2019/1071 Esas sayılı dosyası ile çeklerin iptalini istediğini, davanın reddedildiğini ve kesinleştiğini, İstanbul CBS'nin 2019/177311 soruşturma dosyasında müvekkili ve eşi hakkında ... ve ... seri numaralı iki adet çeki çaldıkları ve sahtecilik yaptıkları şeklinde şikayette bulunduğunu, kovuşturmaya yer olmadığı kararı verildiğini ve kesinleştiğini, davacının, malvarlığında bulunan taşınmazları kaçırma yoluna başvurduğunu, Tasarrufun iptali davası sonucunda, söz konusu malvarlıkları üzerine ihtiyati haciz konulduğunu, kötü niyetli bu devir işlemlerini yapan davacının yine İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/912 esas sayılı dosyasıyla icra takibindeki borca, yetkiye ve imzasına itiraz ettiğini bu davanın da reddedildiğini beyanla davanın usulden reddini, aksi halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Davacının davasının reddine," karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup , istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece davalının takipten önce emniyet ifadesinde davacı müvekkilin borçlu olmadığını. çeki abisinin borcundan dolayı yine abisinden teminat olarak aldığı beyanı ile ispat yükünün davalıya geçtiğini gözetmeden çeki verdiği iddia edilen davacı müvekkilin abisi olan tanıklarının dinlemediğini, davalı tacir olup , çeki davalının abisine verdiğini iddia ettiği borcun karşılığında teminat olarak aldığı beyanının gerçekle bağdaşmayıp davalının çeki teslim aldığı müvekkilin abisinden ciro talep etmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davalının borçlu olarak işaret ettiği müvekkilin abisine ait çek karnesi bulunduğunu, çek arkası incelendiğinde üzeri çizilmiş kısım altında okunan ibarelerde çekin bankaya ibrazı halinde banka tarafından yazılması gereken kısımların çek üzerindeki yazılar ile aynı yazı ve kalem ile "İŞ BU ÇEKİN" şeklinde sahte ibraz şerhi oluşturulmaya çalışıldığını, bilirkişi deliline dayanılmasına rağmen çek üzerinde inceleme yaptırılmadığını, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İstinafa Cevap: Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davanın kabulüne karar verilmesini talep ettiğini, istinaf taleplerinin mahkemeyi yanıltma amacı taşıdığını ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafından çekin ibraz edilmediğine dair kötü niyetli ve davayı uzatma amacı taşıyan iddiaların gerçeğe ve hukuka aykırı olduğunu, davacı tarafın istinaf dilekçesinde, müvekkilin davaya konu çeki davacının abisinin borcuna karşılık teminat olarak aldığını ifade ettiğini iddia ettiğini, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/405 E. 2021/417 K. Sayılı dosyasının 16/02/2021 tarihli 1 no'lu celsesinde davacı tarafın "bizim imzaya değil, çek üzerindeki yazılara itirazımız bulunmaktadır" dediğini, davacı tarafın aynı dosyanın 2 no'lu celsesinde "imzaya itirazımız yoktur, yazıya itirazı vardır" dediğini, imzaya itirazları olmadığını açıkça bildirdiğini ve iddialarını da yazılı delille ispatlayamadığını, ...'a ait olan çeklerin hamiline çek olduğunu, söz konusu çeklerde lehtarın müvekkili olduğunu ve çekin lehtar kısmına hamiline yazıldığı zaman çeki elinde bulunduran herhangi bir kişinin çeki bankaya götürüp tahsil edebildiği için müvekkilin yaptığı işlemlerde herhangi bir hukuka aykırılık söz konusu olmadığını, kambiyo senedinin bedelsizliğine dair iddianın ispat yükünün davacıda olduğunu, , tüm bu nedenlerle davacının istinaf taleplerinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili, takip konusu çekin davacının rızası dışında davalı yanca ele geçirildiğini, imzası dışındaki unsurların sonradan doldurulduğunu , senedin bedelsiz olduğunu ileri sürmüştür. İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasında , davalı (alacaklı) tarafından, ... A.Ş. Beş Telsiz Şb., ... çek nolu, keşidecisi davacı ... olan,hamiline yazılı, 25/11/2019 keşide tarihli, 430.000 bedelli çekten dolayı, toplam 474.496,16-TL. üzerinden, davacı aleyhine 01.12.2019 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takibe geçildiği görülmektedir. İstanbul 4. İcra Hukuk Mahkemesinin 2019/912 E. Sayılı dosyasına gönderilen banka yazısında ... çek nolu çekin ... bankasına ibraz edildiği işlem görmeden iade edildiği bilgisinin yer aldığı görülmektedir. İstanbul Anadolu CBS 2019/197642 nolu soruşturma dosyasında , davacı tarafından davalı ... ve dava dışı ... aleyhine, çeklerle ilgili şikayette bulunulduğu, 22/11/2019 tarihli, 2019/116303 karar ile delil elde edilemediğinden kovuşturmaya yer olmadığına dair verilen kararın itiraz edilmeksizin kesinleştiği, İstanbul 20. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 24/10/2019 tarih, 2019/1071 E.-2019/195 K. sayılı dosyasında, davacı tarafından dava konusu çek ve bir başka çek için zayi nedeniyle çek iptaline ilişkin açılan davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verildiği , İstanbul 4.İcra Hukuk Mah. 03/07/2020 tarih, 2019/912 E.- 2020/339 K. sayılı dosyasında davacı tarafından usulsüz tebligat, borca , yetkiye imzaya itiraz davası açıldığı , tebligat usulsüz olmadığından diğer itirazlar süresinde olmadığından davanın reddine karar verildiği, kararın istinaf ve yargıtay denetiminden geçerek 17.02.2021 tarihinde kesinleştiği görülmektedir. Kambiyo senedi olan çek; para borçlarını ödeme amacına özgülenmiş, yazılı ve soyut bir havaledir. Ödeme aracı olan çek , kredi ve teminat işlevine haiz değildir.Aksi belirtilmediği durumlarda, kambiyo senedinin mevcut asıl borç ilişkisinden doğan alacağın ifasını teminen, bu alacağın ifasının gerçekleştirilmesi uğruna düzenlendiği kabul edilir.6102 sayılı TTK.nun 796. ve 808. maddeleri gereğince; çekin yasal süresinde ödenmek üzere muhataba ibraz edilmesi zorunludur. Süresinde ibraz edilmiş olan çekin ödenmediğinin, aynı Kanunun 808/1-b maddesi gereğince; "muhatap tarafından, ibraz günü de gösterilmek suretiyle çekin üzerine yazılmış olan tarihli bir beyanla" belirlenmesi halinde, hamilin, cirantalar, keşideci ve diğer çek borçlularına karşı müracaat hakkının varlığından söz edilebilir. TTK.nun 809/1.maddesine göre de; çekin ibraz müddeti içinde muhatap bankaya ibrazı, protesto veya buna denk olan işlemle tespit edildiği takdirde, yasal şekilde ibraz edildiğinin kabulü gerekir. Dava çekin imzalı ve boş olarak ele geçirildiği , zorunlu unsurların sonradan doldurulduğu bedelsiz olduğu, iddiasına dayalı açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun, 818/1-c maddesi yollaması ile, çeklerde de uygulanması gereken aynı kanunun 680.maddesi uyarınca çekin açığa senet şeklinde düzenlenmesi işleme konulmadan önce zorunlu unsurlarının tamamlanabilmesi mümkündür. Bu nedenle imzası inkar edilmeyen çekin diğer unsurlarının sonradan doldurulmuş olması senedin hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz . Dava konusu çekin zorunlu unsurlara havi kambiyo senedi vasfında olduğu, keşidecisinin davacı olduğu , hamiline düzenlenen çekin lehtarının hamili olan davalı olduğu, davacının TTK 792. Maddesi uyarınca , çekin elinden rızası dışında çıktığını ve iktisap eden hamilin kötüniyetli olduğunu ispata yarar delil sunmadığı , davalının meşru hamil konumunda olduğu, davacı keşideci tarafından imzalanıp bir kısım yerleri boş bırakılarak düzenlenip verilen çekin tedavüle çıkarken anlaşmaya aykırı olarak doldurulduğu yazılı belge ile kanıtlanmadığı sürece, çek üzerinde yazılı unsurlar varlığını koruyacaktır. Yine senedin bedelsiz olduğu iddiasının da yazılı delil ile ispatlanması gerekli olup, davacının bu iddiaların yazılı delil ile ispat edilemediği, dava konusu çekin banka cevabi yazısı ile sabit olduğu üzere süresinde ibraz edildiği, ancak işlem görmeden hamile iade edildiği , ayrıca 25/11/2019 keşide tarihli olan çek nedeniyle ibraz süresi içinde 29.11.2019 tarihli ödememe protestosu keşide edildiği, kambiyo vasfını koruduğu, karşılığının ödenmemesi nedeniyle 01.12.2019 tarihinde takibe konu edildiği , bu nedenle TTK.nun 809. maddesi uyarınca çekin keşide tarihinden itibaren yasal 10 gün sürede muhatap bankaya ibraz edildiği , davanın reddi kararında bir isabetsizlik bulunmadığı , davacı vekili her ne kadar istinaf dilekçesinde davalının emniyetteki ifadesinde çeki davacı keşidecinin abisinin borcuna karşılık teminat olarak aldığı şeklindeki beyanın ikrar niteliğinde olduğunu ileri sürmüş ise de, davalının ifadesinin hamiline yazılı çekin para borcuna ilişkin olarak kendisine dava dışı borçlusu tarafından verildiği ve borcun ödenmediği beyanı olduğu, hamiline yazılı çekin keşidecisinin bedelsizlik iddiasını ancak çeki davalıya veren dava dışı hamile yöneltebileceği davacı keşidecinin davalı ve çeki kendisine teslim eden dava dışı hamil arasındaki ilişkiye dair defilere dayalı olarak menfi tespit talebinde bulunamayacağı , keşidecinin geçerli imza içeren çeki nedeniyle sorumlu olduğu, istinaf aşamasında ileri sürülen teminat iddiasının HMK 357 maddesi uyarınca usulden de dinlenemeyeceği , anlaşıldığından davacının istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/06/2021 tarih ve 2020/405 E., 2021/417 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/05/2024