İstanbul BAM 44. HD 2021/1361 E. 2024/1017 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: 2021/1361

KARAR NO: 2024/1017

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 08/07/2021

NUMARASI: 2019/643 E. - 2021/518 K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 30/05/2024

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takibe konu çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını, icra takibinin kötüniyetli olarak başlatıldığını, müvekkili şirketin çeklerinin çalındığını ve bu konuda savcılığa şikayette bulunulduğunu, bununla beraber ... ve bankalara müracaat edilerek çeklerin çalındığını bildirildiğini, öncelikle müvekkili şirketin davalı ... ve çeki ciro eden davalı ... A.Ş. ile de herhangi bir ticari ilişkisinin olmadığını, müvekkili şirketin çek koçanı ve çekleri çalınmakla davalıların eline nasıl geçtiğini bilmediğini, başlatılan icra takibi ile müvekkilinin ticari itibarının zedelendiğini belirterek davalılar aleyhine açılan menfi tespit davasının kabülüne, İstanbul ...İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına dayanak teşkil eden çekten dolayı müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitine, davalıların % 20 den aşağı olmamak üzere müteselsilen ve müştereken tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile, müvekkili tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile takibe konulan, keşidecisi davacı şirket olarak görünen çeki diğer davalı ... A.Ş.'den alacağına karşılık teslim aldığını, müvekkilinin 2019 yılı Nisan ayına kadar ... isimli turistik işletmesinin işletme işini ihale karşılığı davalı ... A.Ş. ye verdiğini ve karşılığında aylık belirli bir miktarın ödenmesi konusunda anlaşma yapıldığını, bu anlaşma kapsamında davalı ... A.Ş.'den sözleşme sırasında doğan alacaklarına karşılık 890.000 TL tutarlı bir çek teslim alındığını, çekin vadesinde ödenmemesi üzerine keşideci ve ciro eden hakkında takibe geçildiğini, çekin arkasına imza ile ilgili şerh düşülmesinin, çekin buradan hareketle çalıntı olduğunu göstermeyeceğini, bu çekle ilgili sorulan sorulara bankaca herhangi bir açıklama yapılmadığını, davadan önce davacıya imza incelemesi yapılmasını ve imzanın sahteliği durumunda takipten feragat edileceği teklif edildiği halde davacının bu teklifi ret ettiğini, bu noktada asıl kötü niyetli olan tarafın davacı olduğunu, davacının çekteki imzaya itirazı öğrenildikten sonra davacı açısından takibe devam edilmediğini, bunun bile müvekkilinin iyi niyetli olduğunu gösterdiğini, alacağını tahsil edemeyerek asıl mağdur tarafın müvekkili olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ...A.Ş. Davaya karşı cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "DAVANIN KABULÜ İLE; İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında takibe konulan; ... Perpa şubesine ait keşidecisi ....Ltd.Şti. olan 25.04.2019 keşide tarihli, 890.000 TL bedelli çekten dolayı davacının davalılara borçlu olmadığının tespitine, davacının Kötüniyet tazminat talebinin reddine, " karar verilmiştir.

İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesi ve davalı vekilinin istinafına cevap dilekçesinde özetle; davalının davayı ihbarda bulunduğu tarafların ilgilisi olmadığını, mahkemenin ihbar konusunda vermiş olduğu ret kararının onanması gerektiğini, davalının çeki araştırmış olmasına rağmen çeki bankaya ödeme için ibraz ettiğini, çekin çalıntı olduğunun banka tarafından davalıya bildirilmiş olmasına rağmen davalının çeki kötü niyetli olarak icraya koyduğunu, arabuluculuk sürecinde, açılan takibin iptalinin talep edildiğini ve kötü niyet tazminatı istendiğini fakat davalı tarafından reddediliğini, davalı yanın istinaf taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun ve süreci uzatmaya yönelik olduğunu, ilk derece mahkemesince davanın kabulü ile birlikte kötü niyet tazminatının reddine karar verilmiş ise de bu hususta yeterli irdeleme ve değerlendirme yapılmadığını, dava konusu çekin arka kısmının ilgili banka ... A.Ş. Perpa şubesince şeklinde şerh düşülerek iade edildiğini, çekteki imzanın müvekkile ait olmadığı aşikar olmuşken kendileriyle irtibata geçilmediğini, ... sorgulamalarında dolaşımda olmayan bir çeki kabul etmekle birlikte icra dosyasından da anlaşılacağı üzere ihtarname dahi gönderilmeden icra takibine geçildiğini ve bunun iyi niyetle bağdaşmadığını belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davalının kötü niyetli olması sebebiyle kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin davanın ihbarına dair taleplerini yeterli araştırma yapmadan haksız bir şekilde reddettiğini, çekteki borç ile ilgili olarak çekte imzası olmayan ... , ..., ... Ltd. Şti., İlfa Dış Tic., ... ve ... A.Ş. isimli kişilerin kurumlarına karşı ; bu çek ile ilgili kurumlarının bır zarara uğraması durumunda kendilerine bu davanın ihbar edilmesini kabul ettiklerini taahhütte bulunduklarını, ancak konuyla ilgili protokol mahkemeye sunulmasına rağmen dikkate alınmadığını, ...'nun da kurumlarına aynı seride başka çek teslim eden ve dava konusu çeki kurumlarına teslim etmek için çek değişikliği yapan kişi olmasına rağmen ihbar taleplerinin reddedildiğini, çek ile ilgili olan bu kişilerin davaya dahil edilmesi gerektiğini, aksi durumda çekteki alacağını dahi alamamış bir kurumun ayrıca bu dava sonucunda ortaya çıkan yargılama giderleri yükü altında bırakılacağını, kurumlarının dava öncesinden itibaren bütün iyi niyetli adımları atmış olmasına rağmen başta davacı olmak üzere hiçbir tarafın konunun çözülmesi için gerekli adımları atmadığını, davacı taraf ile imza sirküleri ve belgelerin talep edildiğini ve dava yoluna gitmeden imza incelemesi yapılarak davacı şirketin iddiasında haklı çıkması halinde takipten feragat edilebileceğinin ifade edilmesine rağmen karşı tarafın olumlu yanıt vermediğini, arabuluculuk aşamasında da anlaşamama tutumlarının devam ettiğini, bu dava yolu ile icra inkar tazminatı ve vekalet ücreti gibi alacakları tahsil etmek için davanın ikame edildiğini, tedbir için teminatı yatıramamasına rağmen icra dosyasında hiçbir işlem yapılmadığını beyanla kararının kaldırılmasını,davanın ihbarını istediğimiz kişilere ihbar edilerek yeniden görülmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Gerekçe ve Sonuç:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava İİK'nın 72/1. maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı vekili , uyuşmazlık konusu çekin çalındığını ve çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmadığını beyanla İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitini talep etmiştir. İstanbul .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında, ; davalı ... tarafından davacı şirket ve diğer davalı şirket aleyhine; ... Perpa şubesine ait 25/04/2019 tarihli 890.000 TL bedelli, keşidecisi ... Tic.Ltd.Şti.,olan davalı ... şirketi lehine düzenlenen çek nedeniyle; 890.000 TL asıl alacak ve 55.l55,62 TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 945.155,62 TL alacak için kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapıldığı , dayanak çekin arkasında sırasıyla lehtar ve davalı şirketin cirosu bulunduğu, bankaya ibrazında keşideci imzasının tutmaması nedeniyle ödeme yapılmadığı görülmektedir. Ticaret sicil kayıtlarına göre keşide tarihinde ve halen davacı keşideci şirket yetkilisinin ... olduğu tespit edilmektedir. Adli Tıp Kurumunun 07/04/2021 tarihli raporunda; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; İnceleme konusu çekte keşideci imzası ile ... mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği belirtilmiştir.Menfi tespit davasında borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, kural olarak, hukukî ilişkinin varlığını ispat yükü davalı/alacaklıdadır ve alacaklı hukukî ilişkinin ( borcun ) varlığını kanıtlamak durumundadır. “imzanın sahte olması” iddiası senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir.Dosya kapsamına göre ; dava, imza inkarına dayalı olarak açılmış, nitekim imza incelemesi yapılmıştır. Dava konusu çek nedeniyle takip yapıldığı, ancak çekin keşidecisi olan davacı şirket yetkilisi adına atılmış olan imzanın davacı şirketin tek yetkilisi olan ... eli ürün olmadığının tespit edildiği bu durumda çekin keşideci tarafından tanzim edilmemiş olması nedeniyle sahte çek olduğu, davacının çekten dolayı sorumluluğu bulunmadığı, sahtecilik iddiası herkese karşı ileri sürülebilen mutlak defilerden olup çek hamillerinin iyiniyetli olup olmamaları hukuki sonucu değiştirmeyeceğinden, davalı şirketin temel ilişki kapsamında alacağını taahhüt altına alan dava dışı kişilerle yaptığı protokollerinde uyuşmazlık konusu sahte çeke davacıya karşı hukuken geçerlilik sağlamayacağından menfi tespit talebinin kabulüne karar verilmesi yerindedir. Yine davalının çeki ciro yolu ile iktisap ettiği, yüzyüzelik ilkesi gereği keşidecinin imzasının sahte olduğunu bilecek durumda olmadığı bu nedenle haksız ve kötü niyetle takip yaptığı ispatlanamadığından, diğer davalı ... A.Ş. tarafından ise takip yapılmadığı gözetilerek her iki davalı açısından koşulları oluşmadığından kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilmesinin hukuka uygun olduğu anlaşılmıştır. Sonuç olarak , menfi tespit talebinin kabulünde, ve kötü niyet tazminatı talebinin ise reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/07/2021 tarih ve 2019/643 E., 2021/518 K. sayılı kararına karşı taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 60.795,90 TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 15.200,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 45.595,9‬ TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı ve davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 30/05/2024