Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/372

KARAR NO: 2024/957

KARAR TARİHİ: 26/06/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 16/11/2018

NUMARASI: 2016/150 Esas - 2018/1222 Karar

DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 26/06/2024

Mahkememizden verilen 10/02/2022 tarih ve 2020/638 Esas 2022/132 sayılı karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/12/2023 tarih ve 2022/3800 Esas, 2023/7737 Karar sayılı ilamıyla Bozulmakla, dosyanın Dairemizin yukarıdaki esasına kaydı yapılıp duruşmalı olarak yapılan incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile işveren ... Tic. Ltd. Şti. arasında 03.08.2012 tarihinde ... ili, ... İlçesi, ... Mevkii ... Pafta ... Parselde kayıtlı olan arsa üzerine inşa edilmek üzere ... mekanik işlerinin (sıhhi tesisat, ısıtma tesisatı, soğutma tesisatı, havalandırma, yangın) müvekkil tarafından yapılması konulu sözleşme akdedildiğini, bu sözleşmeye istinaden, işveren firmanın yönlendirmesiyle, davalı firmadan radyatör alımı işi yapılacağına dair sözlü olarak mutabakata varıldığını, bu mutabakat uyarınca maliyet ve firma karı eklenerek radyatörlerin montaj işi müvekkili tarafından yapılacağını, sözleşme içeriğinde olmamasına rağmen işveren ile olan ticari ilişkisine güvenen müvekkilinin, işveren tarafından belirlenen marka ve kar ile davalı firmadan fatura karşılığında aldığını, ancak müvekkili tarafından davalı firmadan alınan radyatörlerin montaj işi tamamlandıktan sonra, radyatörlerdeki imalat hatası nedeniyle, bağlantı noktalarında ve radyatör gövdelerinde su akıntısı oluştuğu, duvarlardan su sızdığı ve akan sular daire içlerindeki mobilya ve parkelere ciddi şekilde zarar verdiğini, davalı taraf, müvekkili tarafından şifahen, gerek telefonlar gerekse mail yoluyla defalarca kez uyarıldığını, söz konusu arızaların giderileceği konusunda geri dönüşler alındığını, davalı tarafından ... servis gönderilmiş, ancak radyatörlerdeki hatalar imalattan kaynaklandığından dolayı bir türlü giderilemediğini, davalı firma tarafından teslim edilen radyatörlerden kaynaklı hasarların giderimi, işveren tarafından ve daire sahiplerince talep edilmekte olduğundan, söz konusu radyatörlerin değişimi, arızaların giderilmesi, parkelerin değişimi ve mobilyaların hasarlarının giderilmesinin süre alacağı ve maddi külfet gerektireceğini, davalı firmaya gönderilen Ankara ... Noterliği'nin 04.03.2014 tarih ve ... Yevmiye No' lu ihtarnamesiyle, ayıp ihbarı ile ayıbın giderilmemesi halinde tazminat taleplerine yönelik yasal hakların kullanılacağı ihtarı, bu nedenlerle davalı taralından teslim edilen peteklerdeki ayıbın 3 gün içerisinde giderilerek ayıpsız teslimini, aksi takdirde radyatörlerin kendilerince değiştirilerek yeni alınacak radyatörlerin bedelinin davalı taraftan isteneceğini, ayıp nedeni ile dairelerin geç tesliminden doğan ve daire sahiplerine geç teslim ve hasar bedeline karşılık verilmek zorunda kalınacak tazminatların davalı taraftan talep edileceğini ihtar ettiklerini, İşveren ... Ltd. nin kendilerine göndermiş olduğu Beşiktaş ... Noterliği'nin 14.03.2014 tarih ve ... Yevmiye No' lu ihtarnamesi ile 08.02.2012 tarihli sözleşmede yer alan edimlerin yerine getirilmediği ve işin gereği gibi yapılmadığı, eksiklerin 15 gün içinde tamamlanmasını ihtar ettiğini ihtarnameye cevap olarak, Ankara .... Noterliği'nin 20.03.2014 tarih ve ... Yevmiye No" lu ihtarnamesi ile radyatörler müvekkilinin iş klozunda olmadığı halde işveren tarafından istenilen marka ve üreticiden, sabit belirlenen kar doğrultusunda bu ürünlerin satın alınmasının muhatap tarafından istendiği, alüminyum radyatörlerde imalat ve kusurlu hata olduğu bilgisi imalat anında işverene mail yolu ile, üretici firmaya noter marifetiyle gönderildiği, ancak müvekkili tek satıcı olan radyatör firmasına yönlendiren ve alımı zorunlu tutan muhatap olduğu, üretim hatasından kaynaklı zarar veya süre uzatımının kendi sorumluluğunda olduğunu ihtar eden ihtarname gönderildiğini, müvekkili ile işveren ... Tic. Ltd. Şti. arasında 03.08.2012 tarihinde akdedilen sözleşmenin "Gecikme Cezası" başlıklı 6. Maddesinde ”...3. Ve 4. Maddelerdeki kapsamı içeren işlerin yapılmasında yüklenicinin 5. Maddedeki sürede yapamaması halinde gecikilen her gün için yükleniciden 1.000,00 TL(Bin Türk Lirası) tutarında gecikme cezası olarak cezai şart ödemeyi iş bu sözleşmenin imzalanması beraber kabul ve taahhüt eder. Bu cezai şart hal edişlerde açıkça gösterilerek ve hak edişten indirim yoluyla uygulanır.” Maddesi yer aldığını, söz konusu madde uyarınca müvekkili, işverene karşı zor ve tek sorumlu durumunda bırakılmış, cezai şart ödeme durumuyla yüz yüze kaldığını, meydana gelen zararın tespiti amacıyla 22.01.2015 tarihinde İstanbul 9. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/8 D. İş. Dosyasıyla delil tespiti davası açıldığını, söz konusu dosya nezdinde alınan 06.02.2015 tarihli bilirkişi raporu neticesinde, radyatörler üzerinde yapılan detaylı inceleme esnasında yapılan gözlemler, radyatör dilim birleşim noktalarından su sızması tespit edildiği, kalorifer tesisatında meydana gelen sızıntıya sebep olan toplamda 327 adet değişik kapasite ve boyutlarda bulunan radyatörlerin büyük bir kısmının ayıplı ürün statüsünde kabul edilebileceği görüş ve kanaatine varıldığını, davalının sorumlu olduğu söz konusu hatalar sebebiyle işveren şirket olan ...Tic. Ltd. Şti.'nin müvekkili ile 03.08.2012 tarihinde akdedilmiş olan sözleşmenin “Gecikme Cezası" başlıklı 6. Maddesi gereğince, müvekkilinin hak edişinden toplamda 319.308,00 TL. nefaset kesintisi yaptığını, söz konusu tutarın, müvekkilinin kendi kusuru veya hatasından kaynaklanan bir hata olmaması, tamamen davalı tarafından tedarik edilen radyatörlerdeki imalat hatasından kaynaklanması sebebiyle davalıdan tahsili gerektiğini, bu nedenle işbu davanın açılması zorunluluğu doğduğunu, 03.08.2012 tarihinde akdedilen ... yapımına ilişkin sözleşme uyarınca, davalıdan alınmış olan radyatörlerin imalat hatası nedeniyle işveren tarafından, müvekkili hesabına kesilmiş olan nefaset kesintisine ilişkin olarak, fazlaya ilişkin hak ve alacakları ile dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL.'nin işlemiş ve işleyecek olan ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile yargılama ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili 05/06/2018 tarihli ıslah dilekçesiyle dava dilekçesinde talep edilen 10.000,00 TL'nin bilirkişi raporu ile tespit edilen 189.999,39 TL'ye ıslah ederek bu miktarın davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Islah dilekçesi davalıya 20/06/2018 tarihinde tebliğ edilmiştir.

CEVAP: Davalı davaya cevap vermemiştir.Davalı vekili ıslaha karşı sunduğu 11/07/2018 tarihli cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, ıslaha için dayanak gösterilen bilirkişi raporuna itiraz edildiğini, davacı dava dilekçesinde kısmı talepte bulunmuş olup, zamanaşımının dava dilekçesinde belirtilen miktara ilişkin kesildiğini, ıslahla yükseltilen miktar için zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın faiz taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davacı tarafından, davalı şirketin sattığı radyatörler ... Evlerinde kullanmıştır. Kullanıma başladıktan sonra ... mevcut 5 site (...-...-...-...-...) bulunan radyatörler üzerinde tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda ve yargılama sırasında alınan bilirkişi raporun da belirtildiği üzere radyatör dilim birleşim noktalarından su sızması tespit edildiği, kalorifer tesisatında meydana gelen sızıntıya neden olan toplam 327 adet değişik kapasite ve boyutlarda bulunan radyatörlerin büyük bir kısmının ayıplı ürün statüsünde kabul edilebileceği, gizli ayıp sonucu sızdırma sorunu ortaya çıkmış ve davacı ayıp nedeniyle zarara uğramıştır. Ticari satımlarda gizli ayıp durumunda TTK m 232/c hükmündeki 2 ve 8 günlük muayene ve ihbar süreleri uygulanmaz; aynı hükmün son cümlesindeki TBK m. 223/2 hükmüne yapılan yollama nedeniyle gizli ayıbın ortaya çıkmasından sonra ihbar " hemen " yapılmalıdır. Buradaki hemen ibaresini dürüstlük kuralı ve halin icapları göz önünde bulundurulmak suretiyle yorumlamak gerekir. Herhalde ayıp ortaya çıkınca fazla vakit geçirmeden ihbar yapılmalıdır. Dosyadaki delil,ihtarlar ve tanık beyanlarından gizli ayıp ortaya çıktıktan sonra davalıya hemen ayıp ihbarının yapıldığı anlaşılmaktadır. dolayısıyla davalının satılandaki maddi ayıp nedeniyle sağlama ( tekeffül ) sorumluluğu gerçekleşmiştr. Satıcı konumundaki davalı, davacının ayıp nedeniyle uğradığı tüm zararları tazmin durumundadırlar. Bilirkişi ek raporunda da belirtildiği üzere davacının davalıdan 189.999,39 TL alacaklı olduğu anlaşılmakla; Davanın kabulüne, dava ve ıslah dilekçesine göre 189.999,39 TL alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, 179.999,39 TL sine de ıslah tarihi olan 05/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hatalı montajlama yapan davacının, davalı şirket aleyhine kusur atfetmesi mümkün olmadığını, davalının 2007 yılından bu yana 'makina ve ekipmanları' meslek grubunda 'merkezi ısıtma radyatörleri imalatı (elektrikli radyatörler hariç)' faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu ve davacı tarafın dava dilekçesinde bahsi geçen radyatörlerin, davacı tarafın özel siparişi üzerine üretildiğini, projede davalı şirketin standart ürünlerinin kullanılmadığını, ilk teklif olarak firmayla 140 dairenin radyatörlerinin tutarı olan 25,000,00+kdv'de anlaşıldığını daha sonra davalı tarafından yapılan uyarılara itibar edilerek teklif 65.000,00 tl+kdv olarak revize edildiğini, sonrasında tekrar bilgi verilip ölçülerin komple değişmiş, teknik bir firmaya projeyi çalıştırmış ve gerçek ölçülerin çıktığını, revize hali 109,625,00+kdv olarak değiştirilmiş ve siparişe geçildiğini, bu tekliflerin hepsinin onayının geldiğini ve hepsinden kısım olarak üretimler yapıldığını, alt yapıları yan sanayileri tedarik edilmiş olup bahse konu projede üretilen malzemelerden ötürü davalı şirketin 350.000,00 tl' nin üzerinde zararı olduğunu, radyatörlerin montajlanması işlemini ise, davacı tarafın kendi elemanları tarafından yapıldığını, yerel mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporunun eksik ve hatalı olduğunu, yerel mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporunda istanbul 9. sulh hukuk mahkemesi 2015/8 d-iş dosyasındaki bilirkişi raporu dışında hiçbir delilin değerlendirilmediğini ve inceleme yapılmadığını, rapor kapsamında belirtilen teknik inceleme ve değerlendirme fenni usul ve esaslara uygun olmadığını, davalı tarafından davacıya teslim edilen çelik vananın sökülmemesi gerektiği fakat davacılar tarafından çelik vananın sökülmesi sebebiyle davacının anılan zarara sebebiyet verdiğini, davacı tarafından yüksek basınç uygulanmış olup fazla basınç sebebiyle radyatörlere zarar verildiğini, radyatörler incelenmeden tüm parti mal için ayıplı olduğu tespitinin yapılamayacağını, montajlama işinin davacı tarafın uzman olmayan elemanlarınca yapıldığını, raporda ayıba ilişkin bir bildirimin yapılıp yapılmadığı hususuna değinilmediğini, dosyaya sunulan ihtarname ve mahaldeki tutanaklar değerlendirilmediğini, ayıp konusuna dair yeterli inceleme yapılmadığını, ticari satışlar açısından ayıplı mal iddiasında olan tacirin seçimlik haklarını kullanabilmesi için satıcıya ayıp ihbarında bulunması gerektiğini, TTK23. md'sinde, teslim sırasında açıkça belli olan ayıplar yönünden ayıbın 2 gün içinde satıcıya bildirilmesi gerektiği düzenlenmiş olup devamında, malda açık ayıp söz konusu olmasa bile, malı satan ve teslim alan tacirin 8 gün içinde malı inceleme veya incelettirmekle yükümlü olduğunu, TBK’nın 223/2. md. satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, ayıbın hemen satıcıya bildirilmesi gerektiğinin düzenlendiğini, başka markalarla değiştirilen radyatörlerin hesaplamaya ve hükme dahil edilmediğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE:Dava, ticari satım sözleşmesi kapsamında ayıplı olarak teslim edildiği iddia olunan emtia nedeniyle uğranılan zararın tazmini davasıdır.Dava dışı işveren ... Tic. Ltd. Şti. ile yüklenici davacı arasında ... sitesi inşaatı mekanik işlerinin yapılması için 03.08.2012 tarihinde müteahhitlik sözleşmesi imzalanmıştır. Davacı taraf mütiahhitlik sözleşesi kapsamında yüklendiği işi ifa etmek amacıyla ısıtma sistemine ilişkin kalorifer radyatörlerini davalıdan 2013 ve 2014 yılında temin etmiştir. Davacı tarafından davalı muhatabına çekilen Ankara ... Noterliği'nin 04/03/2014 tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile radyatörlerin ayıplı olduğu ve ayıbın giderilmesi ihtar edilmiştir.İşveren ... Ltd. Şti. Davacı muhataba çektiği Beşiktaş .... Noterliği'nin 07/03/2014 tarih ve ... YN'lu ihtarnamesi ile radyatörlerle ilgili arızalar ile diğer bir takım eksikliklerden bahsedilerek ayıp ve kusurlu işlemlerin tamamlanmaması halinde cezai işlem tesis edileceği ihtar edilmiştir. Davacı tarafından muhatap işverene çekilen Ankara ... Noterliği'nin 20/03/2014 tarih ve ... YN'lu cevabi ihtarnamesi ile kendilerine keşide edilen ihtarnamedeki iddiaları kabul etmedikleri ihtar edilmiştir. Davacı taraf, satılanın ayıplı olması nedeniyle uğradığı zararın tazmini sitemiyle eldeki davayı açmıştır.İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; "Davanın kabulüne, dava ve ıslah dilekçesine göre 189.999,39 TL alacağın 10.000,00 TL'sine dava tarihinden itibaren, 179.999,39 TL sine de ıslah tarihi olan 05/06/2018 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.Bu kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 10/02/2022 tarih ve 2020/638 Esas 2022/132 Karar sayılı kararı ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak; davanın reddine, karar verilmiştir.Bu karara karşı davacı vekili tarafından temyiz yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemizce uyulan Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 27/12/2023 tarih ve 2022/3800 Esas, 2023/7737 Karar sayılı bozma ilamı ile; " Bölge Adliye Mahkemesince öncelikle davacının zararının ayıplı maldan kaynaklanan tazminat olduğundan hareketle söz konusu Kanunun 227 nci maddesi gereğince zararın belirlenmesi ve belirleme yapılırken davalıya iade edilmesi gereken ayıplı malların bedelinin satış bedelinden düşülmesi veya ayıplı malın iadesi, diğer taraftan davalının ayıplı mal satımı nedeniyle davacının işverene karşı ödemek zorunda kaldığı veya hakedişinden kesildiğini iddia ettiği tutarın ayıplı mallardan kaynaklı olup olmadığı, gerektiğinde davacı şirket ve dava dışı işveren şirketin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılarak belirlenmesi daha sonra davacının ıslah ettiği tutar da dikkate alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine" karar verilmiştir. Yargıtay bozma ilamı üzerine Dairemizce HMK'nın 373/3. maddesi uyarınca duruşma açılarak taraf beyanları alınmış, usul ve yasaya uygun bulunan Yargıtay bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.Yargıtay bozma kararına uyulması halinde, bozma ilamı kapsamında inceleme yapılması ve karar verilmesi gerekir. Bu sebeple Yargıtay bozma ilamı uyarınca bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş ve davacı vekiline bilirkişi ücretini yatırması için kesin süre verilmiştir. Buna ilişkin ara karar davacı vekiline usulüne uygun olarak tebliğ edilmesine rağmen davacı tarafça bilirkişi ücreti yatırılmadığından eldeki dava doyasında bilirkişi incelemesi yaptırılamamıştır. Bu haliyle de davacı taraf bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş durumdadır. Bu durumda dava dosyasındaki mevcut delillere göre karar verilmesi gerekir.Yargıtay kararında belirtilen, davalıya iade edilmesi gereken ayıplı malların bedelinin satış bedelinden düşülmesi veya ayıplı malın iadesi, diğer taraftan davalının ayıplı mal satımı nedeniyle davacının işverene karşı ödemek zorunda kaldığı veya hakedişinden kesildiğini iddia ettiği tutarın ayıplı mallardan kaynaklı olup olmadığı" hususlarının tespiti hakimin hukuk bilgisiyle açıklığa kavuşturulması mümkün olmayıp teknik bilgiyi gerektirdiğinden, ancak bilirkişi incelemesi ile tespit edilebilecek niteliktedir. Davacı taraf, verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücreti yatırmayarak bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayıldığından dosyanın mevcut durumu itibariyle davacı iddiaları ispatlanamamıştır.Yargıtay bozma kararı kapsamında yapılan yargılama sonunda, dosyada mevcut deliller, yargıtay bozma ilamı ve tüm dosya mündericatı değerlendirildiğinde; ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davanın REDDİNE,2-Başlangıçta peşin olarak alınan 170,78 TL ile ıslah nedeniyle yatırılan 3.073,95 TL harcın toplamı olan 3.244,73 TL harcın, işin hitamında alınması gerekli olan 427,60 TL karar ve ilam harcından fazla olduğu anlaşıldığından, fazla alınan 2.817,13‬ TL harcın kararın kesinleşmesi ve talep halinde davacıya iadesine,3-Yargılama sırasında davacı tarafından yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı taraf yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca tayin ve takdir edilen 30.399,90 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 5-Karar kesinleştiğinde HMK Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca artan gider avansının davacıya iadesine,6-Kanun yolu yargılaması yönünden harç ve yargılama masrafları;a-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 121,30 TL, posta ve tebligat gideri 37,50 TL olmak üzere toplam 158,8‬0 TL yargılama masrafının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/06/2024