Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2024/597

KARAR NO:2024/1410

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:19/12/2023

NUMARASI:2023/130 Esas - 2023/891 Karar

DAVA:Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Yönetim Kurulu Kararının Yokluğunun tespiti )

İSTİNAF KARAR TARİHİ:03/10/2024

Taraflar arasındaki Sermaye Piyasası Kanunundan Kaynaklanan (Yönetim Kurulu Kararının Yokluğunun tespiti) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Yönetim Kurulu'nun 18.01.2023 tarih ve 2023/1 nolu kararının, TTK ve gerekli şartlara uygun olarak alınmış bir karar olmadığını, bu nedenle karar TTK.460 gereğince yok hükmünde olup, geçersiz olduğunu, şirket tarafından müvekkili ....'a, 18.01.2023 tarihinde saat: 14:00 'de Olağan Genel Kurul Toplantısı yapılacağı daveti gönderildiğini, toplantıya noter onaylı vekaletname ile müvekkilinin oğlu .... ve Bakanlık Temsilcisi ile diğer hissedarların asaleten, vekaleten katılımla Hazirun cetvelinin imzalanarak toplantının gerçekleştiğini, müvekkili vekili muhalefet şerhi koyarak imzaladığı toplantı tutanağı ile toplantının sona erdiğini, dava konusu 18.01.2023 tarih 2023/1 nolu Yönetim Kurulu Kararı usul ve yasaya aykırı ve yok hükmünde olduğunu belirterek; öncelikle, Beyoğlu ....Noterliği 23.01.2023 tarih ve .... yevmiye nolu Yönetim Kurulu ihtarı ile kanuna aykırı 18.01.2023 tarih 2023/1 Karar nolu .... koyma borcu kararının, yürütülmesinin verilecek ihtiyati tedbir kararı ile geri bırakılmasına, yoklukla malul 18.01.2023 tarihli 2023/1 karar nolu yönetim kurulu kararının yokluğunun tespitine, TMK'nın 2.maddesinde ki "dürüst davranma" kuralına aykırı davranarak hak gaspı nedeniyle davalı şirkete kayyım atanmasına, hukuka aykırı olarak hak gasbına neden olan yönetim kurulu için savcılığa suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;davacı yanın iptalini talep ettiği yönetim kurulu kararının müvekkili firmanın 18.01.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulu Toplantısında alınan sermaye artırım kararına dayandığını, sermaye artırım kararlarırır ana sözleşme değişikliği de gerektirdiğini, T.T.K. md. 455 gereğince de tescile tabi olduğunu, Yasa gereği bu tür kararlar tescil edilmeden hüküm ifade etmediğini, müvekkili firmanın 18.01.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan kararların, ... tarafından tescil edilmediğini, 18.01.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan kararların, .... tarafından tescil edilmediğinden, hükümsüz olduğunu, hükümsüz olan kararın iptalinin söz konusu olamayacağını belirterek; konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, davanın açılmasına müvekkili firma tarafından sebebiyet verilmediğinden, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:stinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, ".. davacı eldeki işbu dava ile davalı şirket tarafından 18/01/2023 tarihli Yönetim Kurulu Kararı ile alınan ve 18/01/2023 tarih ... nolu " ...."konulu Yönetim Kurulu Kararının dürüst davranma" kuralına aykırılık nedeni ile yok hükmünde olduğunun tespiti ve şirkete kayyım atanmasını talep etmiştir. Bununla birlikte davacı, yine dava dilekçesinde 22/03/2023 tarihli İstinaf Başvuru Dilekçesinde Genel Kurul Kararının iptali için İstanbul İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/167 Esas sayılı dosyası ile dava açtığını belirtmiştir. Mahkememizce UYAP üzerinden celbedilen İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/167 Esas sayılı dosyası ile işbu dava dosyası birlikte incelendiğinde, her iki davanın tarafların aynı olduğu, İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/167 Esas sayılı dosyasında davanın konusunun "18.01.2023 tarihinde yapılan 2018,2019,2020 ve 2021 faaliyet yıllarına ilişkin yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan, Genel Kurul Kararlarının, yokluğunun (butlan) tespiti ile TMK'nın 2.maddesinde "dürüst davranma" kuralına aykırı davranarak hak gasbına neden olan davalı şirkete kayyım atanması"talepli dava olduğu ve halen derdest olduğu tespit edilmiştir. Davacı tarafça 18.01.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurulu Toplantısında alınan aynı tarihli 2023/1 nolu sermaye artırım kararına dayanmakta olup, bu kararın .... tarafından tescil edilmediği hususu her iki tarafın kabulündedir. Esas sermaye artırım kararları ana sözleşme değişikliği gerektirmekte olup TTK 456/2 madde yollamasıyla TTK 459 madde ye göre Genel Kurul tarafından karar verilir. TTK 459/2 ile Genel Kurul tarafından, kayıtlı sermaye sisteminde ise TTK 460. Maddeye göre Yönetim Kurulu tarafından alınacağını hükme bağlamıştır. Sermaye artırım kararı Genel Kurul karar tarihinden itibaren Ticaret sicil Yönetmeliğinin 99. Maddesi uyarınca 30 gün içerisinde başvuru yapılıp 3 ay içerisinde ilgili Ticaret Sicil Müdürlüğüne tescil edilemediği takdirde alınan karar TTK 456/3 maddesi gereğince geçersiz hale gelecektir. Anılan durum karşısında Yasa gereği tescil edilmeden hüküm ifade etmeyen 18.01.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan kararlar, .... tarafından tescil edilmediğinden hükümsüz olup Hükümsüz olan kararlara yönelik iptal davası açmakta davacı tarafın hukuki menfaatinin bulunmadığı anlaşılmakla davacının açtığı iş bu davada hukuki yararının bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafından açılan davanın HMK 114/1-h ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemenin, ... 14.03.2023 tarih ve ... sayılı evrakları beklemeden karar verdiğini, gelen evraklar ve devamında davalı şirketin basit yargılama olmasına rağmen cevap dilekçesi verdikten sonra cevaba cevap dilekçeleri sunulduğunu, tüm usuli ve hukuka aykırılıkları açıklamalarına rağmen eksik inceleme ile karar verildiğini, taleplerinin TTK 442 ve 444.maddeler arası şartlar gereği alınan kararın şirketin temel yapısına ve sermayenin korunmasına ilişkin haklara aykırı olduğu açıklanarak yönetim kurulu kararının butlanının istenildiğini, bu nedenle usule ve hukuka aykırı yönetim kurulu kararının iptali istemli davaları haklı sebeplere dayanmakta olup, verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, Mahkemenin, gerekçede 2023/1 nolu sermaye artırımına yönelik yönetim kurulu kararının İstanbul Ticaret Sicil Memurluğu tarafından tescil edilmediği tespitini karara dayanak yaptığını, ...'nun 08.03.2023 tarihli yazısında işlemin TTK. 459 ve 461.maddeleri gereği tescil edilmediği hususunun irdelenmediğini, zira davalı şirketin mahkemeye sunduğu 16.03.2023 tarihli cevap dilekçesi ekinde sunduğu 13.03.2023 tarih ve 2023/3 sayılı yönetim kurulu toplantı tutanağında, dava konusu genel kurul toplantısının "... tarafından, yönetim kurulunun görev süresinin dolması sebebi ile tescil edilmediği..." beyanın da bulunduğunu, bu çelişkinin dahi kararın eksik inceleme ile verildiğini kanıtladığını, müvekkiline gönderilen sermaye artımı ödemesine ilişkin Beyoğlu ... Noterliğinden gönderilen 23.01.2023 tarih ... yevmiye nolu noter ihtarı davanın hukuki yarar nedeniyle açıldığının kanıtı olup, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.12.2023 tarih 2023/130E.-2023/891K.sayılı kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılması ve talepleri doğrultusunda davanın kabulüne karar verilerek, yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE :Dava davalı ... Şirketin 18/01/2023 tarihli ... nolu yönetim kurulu kararının yokluğunun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davacının dava açmakta hukuki yararı bulunup bulunmadığı noktasındadır. Davacı, davalı şirketin 18.01.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında muhalefet şerhi koyduğu sermaye artırımına ilişkin karardan sonra alınan aynı tarihli 18.01.2023 tarih 2023/1 nolu...koyma borcuna ilişkin Yönetim Kurulu Kararının yoklukla malul olduğunun tespitine karar verilmesi istemiyle eldeki davayı açmış, davalı ise alınan yönetim kurulu kararı doğrultusunda davalı şirketin 2018, 2019, 2020 ve 2021 faaliyet yıllarına ait Olağan Genel Kurul toplantısının yeniden yapılmasına karar verdiğini, 18.01.2023 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul Toplantısında alınan kararların ... tarafından tescil edilmediğini savunmuş; dilekçe ekinde tescil işleminin yapılabilmesi için TTK 459. maddesine uygun olarak düzenlenmiş taahhüt sahibinin imzasını taşıyan iştirak taahütnamelerin tamamlanması gerektiğine ve TTK'nın 461.maddesi gereği rüçhan kararı tescil ve ilan ettirildikten sonra sermaye arttırımı için başvuru yapılabileceğine ilişkin 08.03.2023 tarihli Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün cevabı yazısını sunmuştur. Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 390.maddesi uyarınca yönetim kurulu kararları özel nisap gerektirmeyen ve oy çokluğu ile alınabilecek kararlardan olup, TTK 391 maddesinde eşit işlem ilkesine aykırı, şirketin temel yapısına uymayan veya sermayenin korunması ilkesini gözetmeyen, pay sahiplerinin, özellikle vazgeçilmez nitelikteki haklarını ihlal eden veya bunların kullanılmalarını kısıtlayan ya da güçleştiren ya da diğer organların devredilemez yetkilerine giren ve bu yetkilerin devrine ilişkin yönetim kurulu kararlarının batıl olduğu düzenlenmiştir. TTK'nın 456.maddesinde "İç kaynaklardan yapılan artırım hariç, payların nakdî bedelleri tamamen ödenmediği sürece sermaye artırılamaz. Sermayeye oranla önemli sayılmayan tutarların ödenmemiş olması sermaye artırımını engellemez. Artırıma, esas sermaye sisteminde 459.maddeye göre genel kurul; kayıtlı sermaye sisteminde 460.Madde gereğince yönetim kurulu karar verir. Esas sözleşmenin ilgili hükümlerinin, gerekli olduğu hâllerde izni alınmış bulunan değişik şekli, genel kurulda değiştirilerek kabul edilmişse, bunun Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca onaylanması şarttır. Artırım, genel kurul veya yönetim kurulu kararı tarihinden itibaren üç ay içinde tescil edilemediği takdirde, genel kurul veya yönetim kurulu kararı ve alınmışsa izin geçersiz hâle gelir ve 345. Maddenin ikinci fıkrası uygulanır." hükmü mevcuttur. Bu düzenleme uyarınca sermaye artırımı, esas sermaye sisteminde genel kurula ait yetki olup, aynı yasanın 459. maddesine göre artırılan sermayeyi temsil eden payların tamamının ya değişik esas sözleşmesinde ya da iştirak taahhütnamesinde taahhüt edileceği belirtilmiştir. Öte yandan, TTK'nın 455. Maddesinde genel kurul kararlarının tescili "Esas sözleşmenin değiştirilmesine ilişkin genel kurul kararı, yönetim kurulu tarafından, şirket merkezinin ve şubelerinin bulunduğu yerin ticaret siciline tescil edilir; ayrıca ilana bağlı hususlar ilan ettirilir; tescil ve ilan edilen karar şirketin internet sitesine konulur. Değiştirme kararı üçüncü kişilere karşı tescilden önce hüküm ifade etmez." şeklinde düzenlenmiştir. Bu hükümlerden anlaşıldığı üzere esas sermaye sistemine tabi anonim şirketlerde sermaye artırımı, esas sözleşme değişikliği şeklinde genel kurul kararı alınması, yönetim kurulunun tescil ve ilanı için beyanda bulunması ve ...Gazetesinde ilan edilmesi şeklinde üç aşamada gerçekleşmektedir. Söz konusu bu işlemler genel kurul kararının yürürlüğe girmesi ve geçerli bir sermaye artırımı için geçerlilik koşuludur. Bir başka deyişle, bu unsurları içermeyen sermaye artırımı kararının tamamlandığından dolayısıyla geçerliliğinden söz edilemeyecektir. Somut olayda davalı şirketin 18.01.2023 tarihli olağan genel kurul toplantısında sermaye artırımı için esas sözleşme değişikliği yapılması şeklinde genel kurul kararı alındığı ancak davacı tarafça alınan genel kurul kararlarının iptaline istemiyle İstanbul 9.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/167 Esas sayılı dosyasında dava açıldığı anlaşılmaktadır. Diğer yandan davalı şirketin 2023 yılına ait ... gazetesi çıkartılarak Dairemizce dosya içerisine alınmış olup, davalı şirketin 18.01.2023 tarihli sermaye artırımına ilişkin kararının ticaret sicilinde tescil edilmediği görülmektedir. Kaldı bu husus tarafların da kabulündedir. 6100 sayılı HMK 114. maddesinde hukuki yarar dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115. maddesi hükmü gereği dava şartları yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmedir. Dava açmaktaki hukuki yarar; hukuk düzenince kabul edilmiş meşru bir yarar olmalı, bu yarar dava açan hak sahibi ile ilgili olmalı ve dava açıldığı sırada ve devam eden süreçte halen mevcut bulunmalıdır. Ayrıca açılacak davanın, ortaya çıkacak tehlikeyi bertaraf edecek nitelikte olması gerekir. Bir kimsenin hakkına ulaşmak için mahkeme kararının o an için gerekli olması durumunda hukuki yararın olduğundan söz edilebilir. Bir mahkeme kararına ihtiyaç yoksa hukuki yarardan söz edilemez. (....) ( Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 2018/60E- 2020/3257 K sayılı 30.06.2020 tarihli kararı) Davacının dava hakkına sahip olması, dava açabilmesi için tek başına yeterli olmadığı gibi ideal veya ekonomik yarar da yalnız başına yeterli değildir. Davacının, hakkına kavuşmak için mahkeme kararına muhtaç olması gerekir. Somut olayda davacının dava tarihi itibariyle sermaye artırımına ilişkin yönetim kurulu kararının yokluğunun tespiti davası açmakta hukuki yararı bulunmakta olup, yargılama sırasında sermaye artırımına ilişkin genel kurul kararı tescil edilmeyerek geçersiz hale gelmekle dava, konusuz kalmıştır. Bu durumda davanın konusu kalmadığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekirken mahkemece yazılı gerekçeyle karar verilmesi isabetli olmamıştır. Davanın konusuz kalması halinde mahkemece yargılamaya devam edilerek, davalının dava açılmasına haksız olarak sebebiyet verip vermediği, dava açıldığı tarihte hangi tarafın haksız olduğu tespit edilip, mahkemenin o tarafı vekalet ücretine mahkum etmesi gerekir. (Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2014/12705 Esas ve 2014/20176 Karar sayılı kararı) Eldeki uyuşmazlıkta dava, konusuz kalmış olup, sermaye artırım kararının uygulanması için gerekli icrai faaliyetlerin yapılmamasına göre davalı, dava açılmasına sebebiyet verdiğinden yargılama masrafı ve vekalet ücretinden sorumludur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece hukuki yarar dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi isabetli görülmemiş olup, bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce yeniden karar verilmek suretiyle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA,1-Davanın Konusu Kalmadığından Esas Hakkında Karar Verilmesine Yer Olmadığına, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 427,60 TL maktu karar ve ilam harcından 179,90 TL peşin alınan harcın mahsubuna, bakiye 247,70 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafça yapılan 179,90 TL başvurma harcı, 179,90 TL peşin maktu harç ile 122,50 TL posta tebligat gideri olmak üzere toplam 481,40 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine ,4-HMK 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından bakiye avansın hüküm kesinleştiğinde davacıya iadesine,5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap olunan 30.000 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 6-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları yönünden;a- Davacı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istem halinde kendisine iadesine,b- Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 1.169,40 TL, posta gideri 180,00 TL olmak üzere toplam 1.349,40 TL yargılama masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,7-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.03/10/2024