Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO:2024/420

KARAR NO:2024/1408

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:28/09/2023

NUMARASI:2022/400 Esas - 2023/711 Karar

DAVA:Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz

İSTİNAF KARAR TARİHİ:03/10/2024

Taraflar arasındaki Ticaret Sicil Memurunun Kararına İtiraz davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın kabulüne yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ: DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin....Müdürlüğü'nün .... sicil numarasında kayıtlı olduğunu, ....Kurul kaydından ayrılmasını takiben fotokopisi ekli .... A.Ş. (...) 15.12.2021 tarihli yazısı ile ...'den çıkış işlemleri de yapılarak 17.12.2021 tarihinde ... da açıklama da yapıldığını, bu tarihe kadar pay sahiplerinin kimler olduğu müvekkili şirket tarafından ... bilgilerine göre hareket edildiğini, müvekkili şirkete payların MKS'de izlenmesi nedeniyle pay sahiplerini gösteren liste verildiğini, .... bildirdiği listeye göre “.... Sistemine” (...) ye gerekli müracaat yapıldığını ve “Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi ve Kayıt Altına Alınması Hakkında Tebliğ” 4 nci maddesi 5 numaralı fıkrası gereği sicil müdürlüğüne yönetim kurulu kararının tescili için müracaat edildiğini, ... Müdürlüğü'nün tescil talebini reddettiğini, ...'nın müvekkili şirkete verdiği liste sonrası müvekkili şirketin 2.747.274 adet hissenin kimde olduğunu bilmesine imkân bulunmadığını ancak diğer yandan tüm hamiline yazılı payların basılıp dağıtılması için müvekkili şirkete yükümlülük de getirildiğini, ... hamiline yazılı hisselerin maliklerini kim olduğu bilgisini vermediğini, müvekkili şirket tarafından bilinmediğini, başvuru tarihine kadar hisse sahipleri tarafından müvekkili şirkete herhangi bir müracaatın olmadığını, bir yandan müvekkili şirkete hisse senetlerini bastırma yükümlülüğü getirildiğini bir yandan aynı kuruluşun hisse senetlerinin kimde olduğu bilgisini veremediğinden tescil işlemi yapılamadığını, dolayısı çözümsüzlük oluştuğunu, müvekkili şirket yasa ve tebliğ ile getirilen yükümlülüklerini ifa etmek istediğini ancak aynı tebliğ bu konuda bir çözümsüzlük oluşturmuş olması nedeniyle işlemin ifa edilemediğini, açıklanan nedenlerle İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğü’nün 17.5.2022 tarihli inceleme sonucu verilen 28.5.2022 tarihli ve 06.06.2022 tarihinde öğrenilen tescil red kararının TTK 34 nci maddesi kapsamında incelenerek kaldırılmasını, müvekkili şirketin 09.05.2022 tarih ve 1690 sayılı yönetim kurulu kararının tescil ve ilanına, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "...TTK md. 486 ile Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi Ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Tebliğin 4. maddesi uyarınca hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce ... kayıt kuruluşuna bildirilir. ... senedi ve pay sahibine ilişkin 4 üncü maddenin ikinci fıkrasında sayılan bilgilerin bulunduğu Ek-2’deki örneğe uygun iki suret halinde düzenlenen formlar şirketi temsile yetkili olanlarca beş iş günü içinde düzenlenerek, ....’ye bildirilerek bu amaçla oluşturulan sisteme kaydedilir. ... senedi sistemde ilgili şirketle ilişkilendirilerek özel algoritma ile üretilen tekil numara altında senet sahibi adına kaydedilir. Yapılan kayıtlar ve üretilen tekil numaralara ilişkin bilgiler .... sisteminden elektronik ortamda alınır (Tebliğ Geçici Madde 1/3). ... tarafından senet için üretilen tekil numara senet üzerinde görülebilecek bir yere şirket tarafından yazılır ve imzaya yetkili olanlardan en az ikisi tarafından imzalanır. Birinci fıkra uyarınca düzenlenen formlar, temsile yetkili yönetim kurulu üyesi ve pay sahibi tarafından ayrıca imza edilir. Pay senetleri ve formun bir sureti pay sahibine iade edilir (Tebliğ Geçici Madde 1/4). Görüleceği üzere Tebliğde düzenlenen işleyişte .... sistemine girmeden yönetim Kurulu kararı ile bastırılan ... üzerine .... tarafından senet için üretilen tekil numara senet üzerinde görülebilecek bir yere şirket tarafından yazılır ve imzaya yetkili olanlardan en az ikisi tarafından imzalanacağından ve alınan kararda mevzuatta öngörülen şartlar yerine getirildiğinden ... Müdürlüğünün ret kararı TTK md. 486 ile Hamiline Yazılı Pay Senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi Ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Tebliğin 4. Maddesine aykırı görülmekle davacının 09.05.2022 tarih ve 1690 sayılı yönetim kurulu kararının tescil ve ilanına ilişkin başvurusu üzerine ....Müdürlüğü’nün 17.5.2022 tarihli inceleme sonucu verilen 28.5.2022 tarihli kararına karşı davacı tarafça yapılan itirazın itirazın kabulüne, davacının 09.05.2022 tarih ve 1690 sayılı yönetim kurulu kararının tescil ve ilan edilmesine " karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesi ve tensip zaptının bulunduğu tebliğ mazbatası , ....Müdürlüğü'ne tebliğ edilmişse de müvekkili Müdürlüğün ...) .... hesabının "...." numaralı .... hesabı olduğunu, mahkemece hataen veya sehven Kanuna ve usule aykırı olarak tebligat yapılması karşısında müvekkilinin adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının (HMK m. 27) ihlâl edilerek aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, sahipleri bilinmeyen hamiline yazılı pay senetlerinin .... sistemine kaydedilmesiyle ilgili olarak pay sahiplerince şirkete bir başvuru bulunmadıkça davacı şirketin yükümlülüğünün söz konusu olmadığını, zira açıklandığı üzere, dava konusu yönetim kurulu kararının tescili şirket bakımından zaruret teşkil etmediği gibi zaten kanuni ve tebliğ'de öngörülen şartlarının da haiz olmadığını, huzurdaki davanın reddine karar verilmesi gerekir iken eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile kabulüne karar verilmesinin, hukuka ve mevzuata aykırı olduğunu, müvekkili müdürlüğün işleminin hukuka ve mevzuata uygun olup; müvekkilinin davanın açılmasına sebep olmadığını ve bu nedenle de yargılama giderleri ve vekâlet ücretinden sorumlu tutulamayacağını, nitekim huzurdaki davanın öncelikle usûlden (red kararı bulunmaması ve hak düşürücü sürede ikâme edilmemesi) reddine karar verilmesi gerekir iken ve davanın konusuz kaldığı da gözetilmeksizin esasa ilişkin açıklama ve savunmaları kapsamında hukuka ve mevzuata aykırı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi nedeniyle istinaf başvurularının kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kararın istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve davanın reddi ile yargılama gideri ile vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 34. maddesi gereğince ticaret sicil müdürlüğü kararına itiraz davasıdır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda yukarıda açıklanan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davaya konu yönetim kurulu kararının tescil ve ilanına ilişkin koşulların oluşup oluşmadığı noktasındadır.Öncelikle davalı vekilince istinaf dilekçesinde usulsüz tebligat nedeniyle adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının kısıtlandığı ileri sürülmüş ise bilirkişi raporunun davalıya usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı vekilinin istinaf dilekçesi ile bütün savunmalarını yaptığı, başlangıçta yapılan usuli eksikliğin sırf bu sebeple kaldırma sebebi sayılamayacağı gözetildiğinde davalı vekilinin bu yöne ilişkin istinaf nedeni yerinde değildir.Davacı tarafça, hamiline yazılı hisse senetlerine ilişkin şirket yönetim kurulu kararının tescil ve ilan isteminin ticaret sicil müdürlüğünce reddi üzerine ilgili kararın tescil ve ilanına karar verilmesi istemiyle eldeki dava açılmıştır.TTK'nın 34.maddesi uyarınca ilgililerin, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebileceği ve bu itirazı mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanacağı hüküm altına alınmıştır. Sermaye Piyasası Kurulu'nun Sermaye Piyasası Kanunu kapsamından çıkartılması kararı doğrultusunda 17.12.2021 tarihinde şirket pay senetlerinin kayden izlenmesi sonlandırılan davacı şirketin, ... Müdürlüğüne yaptığı başvurunun dayanağı olan 09.05.2022 tarihli 1690 sayılı yönetim kurulu kararının "hamiline yazılı hisse senetleri ile ilgili olarak şirket sermayesinin hamiline yazılı pay senetlerinin 29 Tertip olarak belirtilen tertip adet ve itibari değerde, temsil ettiği pay adedi, tutarı, grubu, şirket tarafından verilen sıra numarası, toplam pay adedi, toplam pay bedeli bilgilerini içeren hamiline yazılı hisse senetlerinin basılmasına, Merkezi Kayıt Kuruluşu (...) tarafından şirkete bildirilen ... kaydedilmiş pay sahiplerine hamiline yazılı hisse senetlerinin teslimine, MKK kuruluşu tarafından pay senetlerinin izlenmesine son verdiği 15.12.2021 tarihine kadar şirkete veya...’ya müracaat ederek TTK 426. Maddesi göre pay sahipliğini tescil ettirmeyen dolayısıyla şirket tarafından mülkiyeti bilinmeyen payların hak sahibi pay sahibine teslim edilinceye kadar nama yazılı hisse senedi niteliği olduğundan pay sahibinin mülkiyetini belgelemesini takiben, hamiline yazılı hisse senedini teslim edilerek teslim ile birlikte .... sistemine bildirilmesine, 514.587,80 TL’lik sermayeyi temsil eden 19.491 adet hamiline yazılı hisse senedinin şirket kasasında muhafaza edilmesine, iş bu karar çerçevesinde her türlü iş ve işlemin yapılması için yönetime yetki verilmesine" ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Davacı şirketin başvurusuna karşı davalı ... Müdürlüğünce 18.05.2022 tarihinde "tescil işleminin yapılabilmesi için aşağıdaki eksikliğin tamamlanması gerektiği bildirilerek .... sisteminde kayıt altına alınmadan hamiline hisse basımı tescili yapılamaz. Sadece bilinen ve ... üzerinden kayıt oluşturulabilen pay adeti bilgisine kararda yer veriniz. Kimin malik olduğunu bilinmeyen pay adetleri ile ilgili onların da bilinip .... kaydı yapıldığında tescile başvurunuz " şeklinde cevap verildiği görülmektedir. TTK'nun 32/1. Maddesine göre sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. Anılan maddenin üçüncü fıkrasına göre ise, tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır. Ticaret Sicil Yönetmeliğinin 34. Maddesine göre de tescil edilecek olgunun şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığı, tescil edilecek olgu bir ticaret şirketinin organ kararına dayanmakta ise kararın şirket sözleşmesine ve Kanunun emredici hükümlerine uygun alınıp alınmadığı, tescil edilecek olguların gerçeği tam olarak yansıtıp yansıtmadığı, üçüncü kişilerde yanlış bir izlenim yaratacak nitelik taşıyıp taşımadığı ve kamu düzenine aykırı olup olmadığı ticaret sicil müdürlüğünce incelenecek hususlar arasındadır.Somut olayda davacının yaptığı başvuru sadece eksik hususlar gösterilerek geri çevrilmiş ise de davalI ... Müdürlüğünce tescil başvurusunun kabul edilmediği, tescil talebinin olumlu sonuçlanmadığı nazara alındığında sicil memurluğu kararının tescil isteminin reddi hükmünde olduğunu kabul etmek gerekir. Davacı tarafça başvurunun reddine ilişkin kararın 06.06.2022 tarihinde öğrenildiğinin beyan edilmesine ve kararın tebliğine ilişkin dosya kapsamında bir delil bulunmamasına göre davanın hak düşürücü süre içinde açıldığının da kabulü gerekir. Davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf nedenleri yerinde değildir. 27.12.2020 tarihinde kabul edilen 7262 sayılı .... Önlenmesine İlişkin Kanun” ile TTK m. 64, 415, 417, 426, 486, 489 562 de değişiklik ve eklemeler yapılmış ve Geçici Madde 14 eklenmiştir. Geçici madde 14'de “Hamiline yazılı pay senedine sahip olanlar, 31/12/2021 tarihine kadar Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilmek üzere pay senetleri ile birlikte anonim şirkete başvurur. Başvuru üzerine anonim şirket yönetim kurulu, beş iş günü içinde hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgileri Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirir. Pay sahipleri anonim şirkete başvurmazsa bu Kanundan doğan paya bağlı haklarını gerekli başvuru yapılıncaya kadar kullanamaz" hükmü mevcuttur. Pay senedi bastırılması başlıklı TTK'nın 486/2.maddesinde de "paylar hamiline yazılı ise yönetim kurulu, pay bedelinin tamamının ödenmesi tarihinden itibaren üç ay içinde pay senetlerini bastırıp pay sahiplerine dağıtır. Yönetim kurulunun hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılmasına ilişkin kararı tescil ve ilan edilir, ayrıca şirketin internet sitesine konulur. (Ek cümle:27/12/2020-7262/31 md.) Hamiline yazılı pay sahipleri ile sahip oldukları paya ilişkin bilgiler, senetler pay sahiplerine dağıtılmadan önce Merkezi Kayıt Kuruluşuna bildirilir. Pay senedi bastırılıncaya kadar ilmühaber çıkarılabilir. İlmühaberlere kıyas yoluyla nama yazılı pay senetlerine ilişkin hükümler uygulanır. " hükmü mevcuttur..... Bakanlığı tarafından 6 Nisan 2021 tarihli ve 31446 sayılı Resmi Gazetede “Hamiline yazılı pay senetlerinin Merkezi Kayıt Kuruluşuna Bildirilmesi ve Kayıt Altına Alınması Hakkında Tebliğ" yayımlanmıştır. Tebliğ hükümleri kapsamında 01.04.2021 tarihinden itibaren hamiline yazılı pay senetlerinin bastırılmasına ilişkin olarak hamiline yazılı pay senetlerine ilişkin yönetim kurulu kararının tescil ve ilan edilebilmesi için öncelikle hamiline yazılı pay senetlerinin MKK sistemine kaydedilmesi zorunlu olup, 01.04.2021 tarihi itibariyle mevcut hamiline yazılı payların sahiplerince kaydettirilmesi ile ilgili olarak 01.04.2021 tarihi itibariyle mevcut hamiline yazılı pay senedi sahiplerine bu senetlerini 31.12.2021 tarihine kadar ...’ya kaydettirmeleri zorunluluğu getirilmiştir. Bu maksatla, Tebliğ'in geçici 1 ve 2.maddeleri uyarınca 31.12.2021 tarihine kadar hamiline yazılı pay senedine sahip olanların, ...’ye bildirilmek üzere pay senetleri ve tebliğ ekinde örneğe uygun iki suret halinde düzenlenen formla birlikte şirkete başvurmaları, pay senedinin gerçekliği ve geçerliliği ile pay sahibine ilişkin bilgilerin doğruluğunun yönetim kurulunca kontrol edilmesi , ilgili formun temsile yetkili yönetim kurulu üyesince imzalanması , şirket yönetim kurulu kararına istinaden bastırılarak ve şirketi temsil ve ilzama yetkili olanlarca imzalanarak dağıtılmış hamiline yazılı pay ve pay sahibinin bilgilerinin beş iş günü içinde .... sistemine kaydettirilmesi gerekmektedir. Somut olayda davacı tarafça tescil istemine konu edilen 09.05.2022 tarihli yönetim kurulu kararı içerisinde yer alan ikinci tablodaki hamiline hisse senetlerinin ... sistemine kayıtlı olmadığı, sahipleri bilinmeyen hamiline yazılı pay senetlerinin ... sistemine kaydedilmesiyle ilgili olarak yapılan bir başvuru bulunmadıkça ilgili şirketin bu konuda bir yükümlülüğü olmadığı gibi bu konuda alınan yönetim kurulu kararının tescil ve ilan zorunluluğu bulunmadığı, dosya kapsamına sunulan .... Müdürlüğü cevabı yazısına göre davacı şirketin talebe konu 09.05.2022 tarihli yönetim kurulu kararında yer alan birinci tablodaki .... sistemine kayıtlı hamiline yazılı hisse senetlerine yer veren 13.06.2022 tarih ve 1701 sayılı davacı şirket yönetim kurulu kararının 29.06.2022 tarihinde davalı kurum tarafından tescil ve ilan edilmiş olduğu da gözetildiğinde TTK'nın 32.maddesi uyarınca tescil ve ilan konusunda denetim yükümlülüğü bulunan davalı ... Müdürlüğünün davacının başvurusuna karşı verdiği 18.05.2022 tarihli cevabı usul ve yasaya uygundur. Bu durumda ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi isabetli olmamıştır. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece eldeki davanın kabulüne karar verilmesi isabetli görülmemiş ve bu nedenle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; İstinafa konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK 353(1)b-2 uyarınca KALDIRILMASINA; 1-Davanın REDDİNE, 2-Karar tarihinde alınması gerekli 427,60 TL harçtan, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 346,90 TL karar ve ilam harcının davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,3-Davacı tarafından yapılan yargılama masraflarının kendi üzerinde bırakılmasına,4-Davalı tarafından yapılan yargılama masrafı bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davalı yargılama sırasında kendini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. hükümleri uyarınca takdir olunan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6-Karar kesinleştiğinde .... Gider Avansı Tarifesinin 5. Maddesi uyarınca, artan gider avansının davacıya; davalının yatırdığı avanstan artan kısmın kendisine iadesine,7-İstinaf Yargılamasına İlişkin Olarak;a-Davalı vekilince yatırılan istinaf karar harcının istemi halinde kendisine iadesine,b-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 1.169,40 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,8-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 03/10/2024