Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1288

KARAR NO: 2024/1282

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 14/06/2024 (Ara Karar)

NUMARASI: 2024/262 Esas

DAVA: Bankalarca Kullandırılan Ticari Kredilerden Ve Ticari Kredili Mevduatlardan Kaynaklanan Davalar (İtirazın İptali)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün ihtiyati haciz/ihtiyati tedbire itiraz eden vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP: İhtiyati haciz/ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı banka ... A.Ş., ... İnş. Gıda San.Tic.A.Ş.'ne aralarında tanzim ve imza olunan 22/03/2016 tarihli ve 10.000.000 TL limitli Genel Kredi Sözleşmesine dayanarak krediler kullandırdığını, davalılar ..., ... ve ...'in ise dava dışı banka ile ... Akaryakıt arasında imzalanan genel kredi sözleşmesini müşterek borçlu ve müteselsil kefil olarak imzaladıklarını, ... Akaryakıt’ın ilgili genel kredi sözleşmesi kapsamında kullandığı kredileri ödeme yükümlülüğümü yerine getirmemesi üzerine dava dışı banka tarafından, Hesap Kat’ı ihtarnamesi keşide edildiğini, ... Akaryakıt’a ve davalı kefillere muaccel borçların ödenmesi ihtar edilerek hesapların kat edildiğini, davalı kefiller ve asıl borçlunun kat ihtarının tebliğ edilmesinden sonra da borçlarını ödememesi üzerine mütemerrit borçlular aleyhine İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasından icra takibine geçildiğini, müvekkili şirketin, dava dışı banka ... A.Ş'den Beyoğlu ... Noterliği’nin 31.10.2019 tarih ve ... yevmiye nolu sözleşmesi ile söz konusu dosyaları temlik aldığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyası kapsamında ipotekli taşınmazların cebri icra yolu ile satışı yapıldığını ve takibe ilişkin olarak 14/08/2023 tarihinde Rehin Açığı Belgesi düzenlendiğini, satış neticesinde yapılan tahsilatlar tahsil tekerrür olmamak kaydıyla açılan huzurdaki davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına bildirilerek alacaktan mahsubunun sağlandığını, davalıların kendilerine tebliğ edilen ödeme emirlerine haksız ve kötü niyetli itirazlarının taraflarına 16.08.2023 tarihinde tebliğ edildiğini, süresi içinde tüm borçluların itirazlarının iptali ve icra takibinin devamına karar verilmesi için huzurdaki davayı açtıklarını, davalıların müvekkili şirketin alacağını sürüncemede bırakmak amaçlı haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz ettiğini, sahip oldukları malvarlıklarını, değerli taşınmazlarını 3. kişilere devrettiğini, bu kapsamda taraflarına açılmış İstanbul 8.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2023/236 Esas sayılı tasarrufun iptali davasının derdest olduğunu, söz konusu davanın sadece belli taşınmazlara istinaden açılabildiğinden borçluların huzurdaki yargılama boyunca tüm malvarlıklarını 3. kişilere devredilmesi ihtimal dahilinde olduğundan, alacağın güvence altına alınması amacıyla tüm menkul ve gayrimenkullerini kapsayacak şekilde ve 5411 sayılı yasanın ilgili hükümleri uyarınca müvekkili şirketin bir güven kuruluşu olması sebebiyle teminatsız olarak ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İstinaf incelemesine konu ara kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Tüm dosya kapsamının hep birlikte değerlendirilmesi neticesinde; talebin, icra takibi alacağından kaynaklanan para alacağı olduğu, para alacakları için ihtiyati tedbir talep edilemeyeceği, şartları oluştuğunda ihtiyati haciz talep edilebileceği, HMK.390 ve devamı maddeleri gereği ihtiyati tedbir şartları mevcut olmadığından ihtiyati tedbir talebinin reddine; dava konusu kredinin teminatını olarak verilen ipotek bedelinin, talep edilen miktardan çok yüksek olduğu, müteselsil kefillerin borcunun da ipotekle temin edilmiş olması nedeniyle İİK.45 ve İİK. 257. maddesindeki şartlar oluşmadığından ihtiyati haciz talebinin reddine, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İhtiyati haciz/tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ihtiyati haciz taleplerinin, davacının alacağının ipotekle temin edilmiş olmasından dolayı reddedilmiş olsa da, davacının ipotekle teminat altında olan bir alacağı kalmadığını, davalıların mal varlıklarını muvazaalı olarak üçüncü kişilere devretme ihtimali bulunduğunu, davalıların mülkiyetlerinde bulunan mal varlıklarını düşük bedellerle üçüncü kişilere devrettiklerinin tespit edildiğini ve davacı tarafından davalılar aleyhinde İstanbul 8.Asliye Hukuk Mahkemesi 2023/236 E. Sayılı tasarrufun iptali davası açıldığını ve bu davanın derdest olduğunu, davalılar aleyhinde yürütülen tasarrufun iptali davasında taşınmazlarının düşük bedellerle kızlarına devrettiklerinin ispatlandığını, tarafların davacı şirketi zarara uğratma kastı ile tasarrufta bulunabileceğinin izahtan vareste olduğunu, davalı borçluların mal varlıklarını kaçırmaya kalkışacağı, şayet böyle bir tavır içerisine girmezler ise dahi davanın sonuçlanmasına kadar geçecek olan sürede mallarını yapacağı gerçek satışlar ile de elden çıkarabileceğini, böylelikle alacağını tahsil edememesi nedeniyle zaten mağdur durumda olan davacının daha da mağdur edileceğinin açık olduğunu, bu halde davacının alacağını tahsil imkanının ortadan kalkacağını, ihtiyati haciz taleplerinin kabulü için davanın tüm şartlarının oluşmasını beklemenin, bu davadan elde edecekleri sonucu da engelleyebileceğinden yerel mahkemenin ihtiyati haciz taleplerini reddetmesinin hatalı olduğunu, İlk Derece Mahkemesindeki yargılamanın ne kadar süreceği bilinmemekle birlikte, alacak miktarının yüksekliği de göz önüne alınarak, davalıların mal varlıklarını üçüncü kişilere devretme veya ödeme kabiliyetlerini kaybetme olasılığına karşılık alacağın güvence altına alınması amacıyla tüm menkul ve gayrimenkullerini kapsayacak şekilde ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve istinaf etmiştir. Davalılar vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle: davalılar ... ile ... adına kayıtlı olup davacının varlığını iddia ettiği alacağını onlarca kez karşılayacak miktarda taşınır/taşınmaz mallar bulunduğunu, ancak; iş bu taşınmazların davanın konusu olmadığını ve herhangi bir şekilde ihtiyati tedbir konulmasının yasal olarak mümkün olmadığını, davacının, varlığını iddia ettiği alacağının muacceliyet tarihinin, Hesap Kat İhtarnamesine göre, bu davanın açılmasından yaklaşık 6 (altı) yıl öncesi olduğunu, davalıların, 2018 yılında ülke genelinde yaşanan ekonomik kriz nedeniyle 1-2 gayrimenkullerini sattıklarını, davalılar adına kayıtlı taşınır/taşınmaz malların listesinin ilgili Tapu Müdürlüklerinden ve Trafik Tescil Şube Müdürlüklerinden celp edilmesini talep ettiklerini, bu durumun, İİK 257 maddesinde ihtiyati haciz için aranan şartların davalılar açısından gerçekleşmediğini açıkça ortaya koyacağını, ihtiyati haciz kararının ancak asıl davaya bakmaya yetkili mahkemece verilebileceğini, tüm davalılar açısından süresi içerisinde hem icra takibi aşamasında hem de iş bu dava aşamasında itiraz ettiklerini, zaten İstanbul Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin dava ihtilaf konusunda yetkili olmadığını ve dolayısıyla ihtiyati haciz kararı veremeyeceğini beyanla, istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: Talep, genel kredi sözleşmesine istinaden kefiller hakkında İİK 265. maddesi uyarınca ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebine ilişkindir. Mahkemece ihtiyati haciz ve ihtiyati talebinin reddine karar verilmiş, bu karar karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurmuştur. İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini güvence altına almak için mahkeme kararı ile borçlunun mallarına geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati haciz talep edebilmek için, İİK'nın 257/1. maddesine göre alacağın para alacağı olması, vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş olması ya da İİK'nın 257/2. maddesindeki şartların bulunması gerekir. İİK.'nın 45. maddesine göre, rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflâsa tabi şahıslardan olsa bile alacaklı yalnız rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilir. Ancak rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse alacaklı kalan alacağını iflâs veya haciz yolu ile takip edebilir. Anılan hüküm, asıl borçlu ile ilgili olarak düzenlenmiş olup, alacağı rehinle temin edilen bir kimsenin “rehni veren” hakkında doğrudan doğruya genel haciz yolu ile takibe geçmesini önlemekte ve rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tâbi şahıslardan olsa bile, alacaklının yalnız rehnin paraya çevrilmesi yoluyla takip yapabileceğini düzenlemektedir. Buna göre, İİK'nun 45. maddesi asıl borçlu için getirilmiş bir kural olup, müteselsil kefiller hakkında uygulanmaz. Rehin, müteselsil kefilin, kendi kefaletinin teminatı olarak verilmişse, müteselsil kefil asıl borçlu konumuna geleceğinden İİK. 45. maddesi artık müteselsil kefil hakkında da uygulama alanı bulacaktır. Somut olayda hakkında ihtiyati haciz talep edilen kefiller tarafından kendi kefaletlerinin teminatı olarak verilmiş bir ipotek bulunmadığı gibi dava dışı kefilin vermiş olduğu ipoteklerin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Dosyası ile paraya çevrildiği, 7.128.064,00 TL tutarında kesin rehin açığı belgesi düzenlendiği, talep tarihi itibarıyla rehinle temin edilmiş bir alacak bulunmadığı, ihtiyati haczin şartlarının oluştuğu anlaşılmakla mahkemenin alacak miktarından daha yüksek ipotek bulunduğu gerekçesiyle ihtiyati haciz talebinin reddine yönelik verdiği karar isabetli değildir. İhtiyati tedbir yönünden ise ihtiyati tedbir uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceğinden davalı borçlulara ait taşınmazlar uyuşmazlık konusu olmadığından ihtiyati tedbirin reddine yönelik verilen kararda ise bir isabetsizlik yoktur. HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Mahkemece ihtiyati tedbir talebinin reddine yönelik verilen kararda bir isabetsizlik görülmemiş ancak şartları oluşan ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesi ise isabetli görülmemiş ve bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılmasına gerek bulunmadığından Dairemizce esas hakkında yeniden karar verilmek suretiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle: 1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir kararına yönelik istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2- Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebine yönelik istinaf başvurusunun KABULÜ İLE; istinaf incelemesine konu İlk Derece Mahkemesi kararının HMK'nın 353(1)b-2 maddesi uyarınca KALDIRILMASINA, 3- 1.000.000,00 TL (bir milyon) alacak yönünden alacağın % 15 'ine tekabül eden 150.000,00-TL teminat (nakit veya kesin-süresiz banka teminat mektubu) karşılığında İİK.'nın 257/1. maddesi gereğince davalıların menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek miktarın İHTİYATEN HACZİNE, 3-İİK'nın 259. maddesi uyarınca teminat ilk derece mahkemesi veznesine yatırıldığında ya da aynı tutarda kesin ve süresiz banka teminat mektubu ibraz edildiğinde, kararın infazı için bir suretinin ilk derece mahkemesi tarafından, alacaklı vekiline verilmesine, 4-İİK'nın 261. maddesi uyarınca ihtiyati haczin verildiği tarihten itibaren on gün içinde infaz edilmemesi halinde ihtiyati haciz kararının kendiliğinden kalkmış sayılacağının İHTARINA, 5-Teminata ilişkin ara kararın yerine getirilmesi ve kanuni süresi içerisinde kararın uygulanmasının talep edilmesi halinde kararın yetkili İcra Müdürlüğünce infaz edilmesine, 6-İstinaf yargılamasına ilişkin olarak; a-İstinaf kanun yoluna başvuran ihtiyati haciz isteyen şirket tarafından yatırılan istinaf karar harcının talep halinde yatırana iadesine, b-İhtiyati haciz isteyen şirket tarafından istinaf aşamasında yapılan istinaf başvuru harcı 1.169,40 TL ile tebligat gideri 30-TL olmak üzere toplam 1.199,40 TL masrafın aleyhine ihtiyati haciz istenen borçludan alınarak ihtiyati haciz isteyene verilmesine, 7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK'nın 362(1)-f maddesi ve İİK'nın 258/3. maddeleri uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 19/09/2024