Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/1009

KARAR NO: 2024/1280

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 24/04/2024

NUMARASI: 2024/240 Esas - 2024/313 Kararı

DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 19/09/2024

KARAR YAZIM TARİH: 20/09/2024

Taraflar arasındaki Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik olarak verilen hükme karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup, incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkilinin hissedarı olduğu ...A.Ş.'ye kayyım olarak atanan ... ve "Kayyım Sıfatıyla Tasarruf yetkisini Haiz" yöneticiler ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... tarafından ... ve ...A.Ş.’nin satışına ilişkin olarak tesis edilen Karar, işlem ve bu doğrultuda ilan edilen İhale İlanı, İhale Şartnamesi ve tüm satış ihalesi ve açık artırma işlemlerinin denetlenmesi, öncelikle “hukuken yoklukla malul bu devir işlemlerinin” şikayet başvurusu neticeleninceye kadar durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, şikayet konusu edilen kararların ve işlemlerinin hukuka aykırı olduklarının tespiti ile kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ..Davalı ... idari bir kurum olup somut olayda CMK'nun 133.maddesi çerçevesinde davalı şirkete kayyım olarak atanması yanında ilgili Bakan'ın kanunla verilen genel kurul yetkisini davalı ...'ye devretmesi nedeniyle davalı ...'nin aynı zamanda davalı şirketin genel kurul yetkilerini de elinde bulundurmasına rağmen davaya konu satış kararını genel kurul yetkisine dayanarak değil, 6758 sayılı Kanun'un 19 ve 20.maddeleri ile 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 134.maddesi çerçevesinde davalı ...'ye verilen yetkiler kapsamında davalı şirketin faaliyetinin devamı için ...tarafından gerekli görülen şirkete ait mal, hak ve varlıkların iktisadi bütünlük kararı çerçevesinde ihale yolu ile üçüncü kişilere devrini içeren bir satış kararı niteliğinde olduğu, buna göre davalı ... tarafından alınan satış kararı ve yapılan işlemlerin davalı ...'nin idari bir kurum olması nedeniyle idari işlem ve karar niteliğinde bulunduğu, buna göre İdari Yargılama Usulü Kanunu hükümleri çerçevesinde idari işlem ve karar niteliğindeki dava konusu karar ve işlemlerin iptaline yönelik davanın çözüm yerinin idari yargı mahkemeleri olup adli yargı mahkemelerinin ve dolayısıyla mahkememizin yargı yolu yönünden görevsiz olduğu sabit olmakla İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2021 tarih, 2021/553 Esas, 2021/681 Karar sayılı içtihadında da bu durum açıkça belirtilmiştir. Bu haliyle somut olayda davacı tarafın hissedarı olduğu ceza mahkemesi kararıyla yönetimine el konularak dava konusu şirkete kayyım olarak atanan davalı ...'nin kamu kurumu olduğu, diğer davalıların da... adına kayyım olarak hareket ettiği, dava konusu şirkete ait hisselerin satışına ilişkin kararın idari işlem niteliğinde olması, ...'nin kayyım olarak atandıktan sonra aldığı ticari ve iktisadi bütün ve bu karar gereğince davacının şahsi mal varlığının satılmasına ilişkin davalı ... ve davalı kayyımlar tarafından alınan kararın iptali talebi yönünden inceleme yapma yetki ve görevi İdare Mahkemeleri'ne ait olduğundan HMK 114/1-b maddesi gereği yargı yolunun caiz olması dava şartı yokluğundan dolayı davalı .. ve ... adına işlem yapan davalı kayyımlar yönünden açılan davanın HMK 115/2 maddesi gereği usulden reddine" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kabulünün aksine huzurdaki davada idare mahkemesi değil, Asliye Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğunu, CMKmd. 133/3 hükmünün son derece açık olduğunu, kaldı ki CMK md. 133 hükümleri doğrultusunda ikame edilen davalarda Ticaret Mahkemesinin görevli olduğuna dair son derece sarih Yargıtay 11. Hukuk dairesi içtihadı bulunduğunu, nitekim Danıştay tarafından tesis edilen kararlarda da huzurdaki dava bakımından Adli Yargının görevli olduğuna hükmedildiğini, huzurdaki uyuşmazlık bakımından yargılama yapma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olması nedeni ile aksi yöndeki mahkeme kararının ortadan kaldırılmasını ve dosyanın yargılama yapmak üzere mahkemeye gönderilmesini talep etmiştir. ... A.Ş.'ne İstanbul 8. Sulh Ceza Hakimliği'nin 06/12/2016 tarih ve 2016/5393 D.İş sayılı kararıyla kayyım olarak atanan ... ve kayyım tarafından görevlendirilen davalı yöneticiler tarafından, adı geçen dava dışı şirketin de içinde bulunduğu ... AŞ ile iktisadi bütünlük oluşturularak, malvarlıklarının satışına ilişkin ...ve “Kayyım sıfatıyla tasarruf yetkisine haiz olan” diğer davalılar tarafından dava dışı ... A.Ş. hisselerinin satış, açık artırma ve devrine ilişkin olarak tesis ettikleri tüm karar, iş ve işlemlerin denetlenmesi, davalılar tarafından tesis edilen ve işbu şikayete konu edilen, tüm karar, iş ve işlemlerin hukuken yoklukla malul olduklarının ve hukuka açıkça aykırı olduklarının tespiti ile bu iş, işlem ve kararlar ile bunlara dayanılarak tesis edilen diğer tüm iş ve işlemlerin kaldırılması talebine ilişkindir.İlk derece mahkemesince yargı yolunun caiz olması dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davanın adli yargı içinde çözülmesi gerekip gerekmediği noktasındadır.Dosya kapsamından davacının ortağı bulunduğu dava dışı ... A.Ş. ile birlikte başka şirketlere İstanbul C.Başsavcılığının 06/12/2016 tarih ve 2016/93584 soruşturma nolu yazıları ile 674 sayılı KHK’nın 19/2maddesi uyarınca kayyım olarak ...’nin atanması talep edilmiş olup, İstanbul 8.Sulh Ceza Mahkemesince 06/12/2016 tarih ve 2016/5393 D.İş sayılı kararı ile talebin kabulüne ve 674 sayılı KHK’nın 19/2 ve CMK 133.maddeleri uyarınca ...'nin kayyum olarak atanmasına karar verildiği, dava dışı ... A.Ş.'nin de içinde bulunduğu şirketlerin iktisadi bütünlüğünün ihale ile satışına ilişkin 2023/293, 2023/294 ve 2023/300 Sayılı Fon kararlarından sonra 09.03.2024 tarih ve 32484 Sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan ilanda davacının ortağı bulunduğu dava dış...A.Ş. ile birlikte hissedarı olmadığı başka şirketlere ait mal, hak ve varlıkların, “...” kapsamında, ihale şartnamesinde belirtilen kayıt ve şartlarla satışa çıkarıldığının, satışın 24.04.2024 tarihinde gerçekleştirileceğinin , açık artırma işlemlerinin ise 26.04.2024 tarihinde gerçekleştirileceğinin yazılı olduğu, ilanın dayanağı olan Fon Kurulu Kararı'nın 07.03.2024 tarih ve 2024/114 sayılı karar olduğu anlaşılmaktadır.5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun "...başlıklı 133. Maddesinde " (1) Suçun bir şirketin faaliyeti çerçevesinde işlenmekte olduğu hususunda kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi için gerekli olması halinde; soruşturma ve kovuşturma sürecinde, hâkim veya mahkeme, şirket işlerinin yürütülmesiyle ilgili olarak kayyım atayabilir. Atama kararında, yönetim organının karar ve işlemlerinin geçerliliğinin kayyımın onayına bağlı kılındığı veya yönetim organının yetkilerinin ya da yönetim organının yetkileri ile birlikte ortaklık payları veya menkul kıymetler idare yetkilerinin tümüyle kayyıma verildiği açıkça belirtilir. Kayyım tayinine ilişkin karar, ticaret sicili gazetesinde ve diğer uygun vasıtalarla ilan olunur...(3) İlgililer, atanan kayyımın işlemlerine karşı, görevli mahkemeye 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu ve 29.6.1956 tarihli ve 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre başvurabilirler." hükmüne yer verilmiştir.674 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin "Kayyımlık yetkisinin devri ve tasfiye" başlıklı 19. Maddesinde " (1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle 4/12/2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca kayyım atanmasına karar verilen şirketlerde görev yapan kayyımların yetkileri, hakim veya mahkeme tarafından ... devredilir ve devirle birlikte kayyımların görevleri sona erer.(2) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten sonra ve olağanüstü halin devamı süresince terör örgütlerine aidiyeti, iltisakı veya irtibatı nedeniyle Ceza Muhakemesi Kanununun 133 üncü maddesi uyarınca şirketlere ve bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 13 üncü maddesi uyarıncavarlıklara kayyım atanmasına karar verildiği takdirde, kayyım olarak ... Fonu atanır." hükmüne yer verilmiştir. 6758 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun'un 19/3. Maddesinde, 5271 sayılı Kanunun 128 inci maddesinin onuncu fıkrasında belirtilen malvarlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine ... ilişkili olduğu Bakan tarafından karar verilebileceği düzenlenmiştir. Anılan Kanunun 19/9. Maddesinde, ...kayyımlık görevini yürüttüğü şirketlerin genel kurullarının yetkilerinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olunmaksızın ... ilişkili olduğu Bakan tarafından kullanılabileceği, 10. Fıkrada ise, .... Fonunun ilişkili olduğu Bakanın, bu madde kapsamındaki yetkilerini kısmen veya tamamen Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu Başkanına veya Fon Kuruluna devredebileceği kabul edilmiştir.Kanun'un 20/1. Maddesinde de, 19/10/2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu ile temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi Tasarruf ....tarafından devralınan şirketler ve bunların varlıkları ile ilgili olarak Fona verilen yetkilerin, bu Kanun ile ... verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde, bu şirketlerin yahut bunların sahiplerinin Fona borçlu olup olmadığına ve varlıkları üzerinde Fon haczi bulunup bulunmadığına bakılmaksızın kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir. Başbakanlık tarafından onaylanan 10/11/2016 Tarihli ve 6758 Sayılı Kanun’un 19. maddesi kapsamında hazırlanan Yetki Devri Yönergesi’nin “Devredilen Yetkiler” başlıklı 5’inci maddesinin c ve ç bentleri ile “şirketin yahut varlıklarının veya malvarlığı değerlerinin satılmasına veya feshi ile tasfiyesine karar verme yetkisi” ve "gerektiğinde 6102 sayılı TTK hükümlerine tabi olmaksızın genel kurul yetkilerini kullanabilme yetkisi" Fon Kuruluna devredilmiştir.İdari işlem; idarenin, hukuk âleminde değişiklik, yenilik doğuran idare açıklaması olup, bir tasarruf veya kararın idari işlem sayılabilmesi için, idari makamca verilmiş olması ve idarenin, idare hukuku alanında gördüğü idari faaliyete ilişkin olması gerekmektedir.İdari makamların, idari faaliyetin görülmesi sırasında kullandıkları kamu gücü ise, söz konusu makamlara, bireyler ile girdikleri ilişkilerde, onların iradesinden bağımsız bir şekilde, hatta karşıt iradelerine rağmen, tek yanlı olarak hukuki sonuçlar ve etkiler yaratabilecek işlemler yapabilme yetki ve yeteneği tanıdığından, kamu gücünün kullanılmasından doğan uyuşmazlıkların idari yargı yerinde görülmesi gerektiği açıktır. 2557 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesine göre, idari işlemin iptali ile idari eylem ve işlemlerden dolayı açılan tam yargı davaları idari davalardır. İdari davalar ise ilgisine göre Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi'nde görülür.Dava konusu edilen dava dış... A.Ş. ait taşınır-taşınmaz varlıkların satışına ilişkin olarak şirket yönetim kuruluna izin verilmesine dair karar anılan düzenlemeler uyarınca ... Kurulunca verilmiştir. 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 111. Maddesi uyarınca kurulun ... ... kamu tüzel kişiliğini haiz, idarî ve malî özerkliğe sahip bir kuruluştur....Fon Kurulu'nun taşınır ve taşınmaz varlıkların satışına izin kararı, kamusal bir görevin ifası amacıyla, kamu gücü kullanılarak, tek taraflı olarak alınmış idari bir karar olup, uyuşmazlığın çözümünde Türk Ticaret Kanunu hükümleri uygulanmayıp, 6758 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümleri ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun temettü hariç ortaklık hakları ile yönetim ve denetimi ... tarafından devralınan şirketler ve bunların varlıkları ile ilgili olarak Fona verilen yetkiler, Fona verilen kayyımlık görevi ile satış veya tasfiye işlemlerinde kıyasen uygulanacak olduğundan ....ye karşı açılan eldeki dava adli yargının görev alanında değildir. (Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu'nun 2022/1237 E., 2022/2728 K. sayılı ve 05/10/2022 tarihli kararı ve Yargıtay11. Hukuk Dairesinin 2021/5141 Esas- 2022/9293 Karar sayılı kararı) Somut olayda, Fon Kurulunun olağanüstü hal kapsamında tanınan görev ve yetki çerçevesinde, kamu gücünü kullanmak suretiyle ve tek yanlı irade beyanıyla tesis etttiği dava konusu karar ve diğer işlemlerin iptali ve kaldırılması istemine ilişkin davanın idari yargının görev alanına girdiği gözetildiğinde mahkemece yargı yolunun caiz olması dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik yoktur.HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Davacı tarafından başvuru sırasında istinaf karar harcı peşin olarak yatırıldığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 19/09/2024