Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: 2024/742

KARAR NO: 2024/1228

KARAR TARİHİ: 12/09/2024

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 21/12/2023

NUMARASI: 2022/993 Esas - 2023/1156 Karar

DAVA: İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/09/2024

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı/birleşen dava davalısı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

ASIL DAVADA

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından 20/02/2018 tarihinde İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine 18.755,84 TL bedel üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından borcunun bulunmadığından bahisle takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, davalının müvekkilini borçlandıracak şekilde tek taraflı olarak defterlerine kaydettiği 28.859,92 TL faturadan müvekkilinin haberinin bulunmadığını, müvekkiline böyle bir faturanın tebliğ edilmediğini, tek taraflı aktif fatura tanzim edilerek alacaklı duruma geçilemeyeceğini, davanın müvekkilinin ...'e ... Operasyonu çerçevesinde verdiği alt taşıma hizmetlerinden doğan fatura alacaklarından kaynaklı cari hesap alacağı olduğunu, icra inkar tazminat taleplerinin olduğunu iddia ederek; davanın kabulü ile İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamını, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, davalı tarafa ait araçlar ve gayrimenkul üzerine ihtiyati tedbir konulmasını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacı ile ... plaka nolu araç ile ücret karşılığı taşıma işinin gerçekleştirilmesi hususunda anlaştığını, taşıma işi karşılığında ödemenin davacıya yapıldığını, davacı tarafından fatura alacağına ilişkin olduğu belirtilerek müvekkili aleyhine İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası ile 18.755,84 TL tutarlı ilamsız icra takibi başlatıldığını, takibe itiraz edilerek takibin durduğunu, müvekkilinin borçlu olmadığını, alacaklı olduğunu, kayıtların gerçeği yansıtmadığını, davacıya ait araca ürünlerin yüklendiğini, aracın güvenliksiz bir yere park edildiğinden dolayı hırsızlık olayı yaşandığını, durumun davacı tarafından tespit edildiğini, davacının ... Polis Merkezi Amirliği'ne ifade verdiğini, ... mağazaları tarafından çalınan ürünlere ilişkin müvekkili şirkete 28.859,92 TL tutarında faturalandırma yapıldığını, müvekkili tarafından fatura bedelinin ödendiğini, ödenen faturanın davacı tarafa yansıtıldığını, kendisine gönderildiğini, davacının faturayı almadığını ve iade ettiğini, davacının kusuru ile yaşanan hırsızlık olayı sonrasında ortaya çıkan zararın müvekkili şirket tarafından karşılanmasının hukuka aykırı olduğunu savunarak; davanın reddini, %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı yan ile müvekkil şirketin yaklaşık 3-4 yıldır çalışmakta olduğunu, müvekkil şirketin ihtiyaç duyduğu durumlarda davalı tarafın kendisine ait ... plakalı aracı ile ücret karşılığı taşıma işini gerçekleştirdiğini, davacı şirketin ... mağazaları ile mevcut sözleşmesi gereği taşıma işlerini üstlendiğini, 23.12.2017 tarihinde davalı yana ait ... plakalı araca ürünler yüklendiğini, Davalı yan aracını yükledikten sonra ... Mah. ... Sokak N: ... sayılı yer yanındaki boş arsaya park ettiğini, davalı taraf ertesi gün sabah 07.00 sularında aracının yanına gelen davalı aracın camının kırık ve içeride mevcut kolilerde eksik olduğunu farkettiğini, yaşanan hırsızlık olayı neticesinde ... Mağazaları tarafından müvekkil şirkete kesilen faturanın müvekkil şirketçe ödendiğini, fatura aynen davalı yana yansıtılarak 31.12.2017 tarihli, 28.859,92.-TL tutarlı fatura kesilerek davalı tarafa gönderildiğini, davalı yanın gönderilen faturayı teslim almayarak iade ettiğini beyan ederek, 10.104,08.-TL’ nin işleyecek reeskont avans faizi ile tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddia ve savunmalarında dayandığı, “sözleşmeden yahut yasadan kaynaklı herhangi bir hakkı bulunmamasına rağmen” cari hesap borcundan tek taraflı mahsup ettiği faturadan, müvekkilinin bilgisinin bulunmadığını, Davacının ilgili faturayı müvekkiline tebliğ etiğini, müvekkilinin ise iade ettiğini ileri sürmekteyse de bu iddialarının tümüyle gerçek dışı olduğunu ve yazılı delille ispatlanması gerektiğini, yargılamaya muhtaç bir konu hakkında, akitten yahut yasadan kaynaklı bir mahsup hakkı olmadığını, müvekkilinin cari hesabından tek taraflı ve keyfî şekilde yapılan mahsup işleminin hiçbir geçerliliği bulunmadığını, hırsızlık olayının vukuunda müvekkilinin hiçbir ihmali yahut özensizliğinin bulunmadığını, Müvekkilinin emtia yüklü aracı metruk bir araziye terk etmiş olduğu gibi ihmalkâr bir algı yaratılmaya çalışıldığını, müvekkilimin aracı park ettiği yerin evinin hemen yanı olduğunu, Şehir içi taşımaların yüklemesinin akşamdan yapılmasını mecbur tutarak, yükün gece boyunca araçta risk altında kalmasına sebebiyet veren ... Tic. Ltd. Şti.'nin hırsızlık olayının vukuunda bizzat kusurlu olduğunu, müvekkilden talep edilen emtia bedelinin sigortadan tahsil edilmişse, tahsilde tekerrür söz konusu olabileceğini beyan ederek, davacının haksız davasının külliyen reddiyle %20’den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davacıya yüklenilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, "Davacı/ birleşen dosya davalısının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2017 dönemi İşletme Defterinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221.maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davacı/ birleşen dosya davalısının Vergi Usul Kanununun 178 inci maddesi uyarınca II’nci sınıf işletme hesabı esasına göre defter tutan tüccar olduğu, Davalı/ birleşen dosya davacısının ticari defterleri usul yönünden incelenmiş olup; 2017-2018 dönemi Envanter defterlerinin açılış tasdikinin Vergi Usul Kanunu’nun “Tasdik Zamanı” başlıklı 221. maddesine göre; süresinde alınmış olduğu, davalının e-defter kullanan mükellef olduğu 2017-2018 dönemi Ocak- Aralık ayı Yevmiye defteri ile Defteri Kebirin açılış, kapanış GİB onaylı beratlarının süresinde alındığı, V.U.K’ nu ve TTK’ nu uygun tutulduğu, davalı şirketin kendi ticari defter kayıtlarının birbirlerini doğruladığı, Davacı/ birleşen dosya davalısı tarafından, davalı/birleşen dosya davacısı hakkında başlatılan 18.755,854 TL asıl alacak tutarı ile davalı/birleşen davada davacının 31.12.2017 tarihli cari hesap bakiyesi olan 18.755,84 TL tutarın birbiriyle örtüştüğü,18.755,84 TL bakiyede tarafların mutabık oldukları, taraflar arasında ki ihtilaf konusunun davalı-birleşen dosya davacısı hırsızlık nedeniyle alıcısına teslim edilemeyen ürünler nedeniyle ihbar olunan ...’ye yapılan hasar ödemesinin davacı/ birleşen dosya davalısına yansıtılması amacıyla düzenlenen 31.12.2017 tarih ve A-282174 seri numaralı 28.859,92 TL’lik faturadan kaynaklandığı, Dava konusu olayın esas davada davacı/ birleşen davada davalının sonucunun bilinmesine rağmen gerekli önlemleri almayarak hırsızlık olayı nedeni ile çalınmasından kaynaklandığı dolaysıyla TTK’ nun 886 maddesi gereği, TTK ‘nun 880, 881 ve 882 maddelerinde belirtilen sorumluk sınırlarından yaralanamayacağı, Birleşen davada davacı/ esas davada davalının esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 28.859,92 TL talep edebileceği, esas davada davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL alacağından mahsubu ile birleşen davada davacı/ esas davada davalının, esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 10.104,08 TL alacağı olacağı, Tespit edilebilen ürün ağırlıklarının büyük bölümünün tespit edilememesi nedeni ile TTK’ nun 882. Maddesine göre kg başına 8,33 Özel Çekme bedelinin hesaplanmasının mümkün olmadığı, Dava dosyasında mevcut verilerden tahmini olarak ağırlığın belirlenebileceği, Dava dışı firma vekilinin “Bu listedeki ürünlerin konulduğu kolilerin ortalama ağırlığının 17-18 kg olduğu, buradan yola çıkarak ürünlerin toplam ağırlığının yaklaşık 550 kg olabileceği” yönündeki beyanı doğrultusunda yapılacak hesaplamaya göre 4.518,50 SDR olacağı, bulunan SDR değerinin karar tarihine en yakın TCMB TL/SDR kuru ile çarpılması sonucu sorumluluk sınırının bulunabileceği, Araç şoförünün hırsızlık ile ilgili başvurusu sonucu düzenlediği tutanakta çalınan kolilerin 25-30 koli olduğunu bildirdiği, 25 koli kabul edildiğinde ve her kolinin ağırlığının 17 kg olduğu kabul edildiğinde, yapılacak hesaplamaya göre 3.540,25 SDR olacağı, bulunan SDR değerinin karar tarihine en yakın TCMB TL/SDR kuru ile çarpılması sonucu sorumluluk sınırının bulunabileceği, BAM Kararı Gereği yapılan hesaplamalar sonucunda; Davaya konu yansıtma faturasının 28.859,92 TL olduğu, karar tarihine göre hesaplanan tutarlar altında kalması hâlinde birleşen davada davacı/ esas davada davalının esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 28.859,92 TL talep edebileceği, esas davada davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL alacağından mahsubu ile birleşen davada davacı/ esas davada davalının, esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 10.104,08 TL alacağı olacağı, aksi durumda hesaplanan sorumluluk sınırının geçerli olacağı, sorumluk sınırı olarak belirlenen tutardan davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL tutardan mahsubu ile borç alacak tutarının tespit edilebileceği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 875/1. Maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. TTK'nın 888/1. Maddesine göre de, taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. TTK'nın 888/1. Maddesine göre ise, asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar. Sorumluluk sınırı olan 3.540,25 SDR değerinin karar tarihine en yakın TCMB TL/SDR kuru 38,9440 ile çarpılması sonucu bulunan değerin, davaya konu yansıtma fatura bedeli olan 28.859,92 TL nin , karar tarihine göre hesaplanan tutar altında kaldığı, bu nedenle 28.859,92 TL yi birleşen dava davacısının davalıdan talep edebileceği, asıl davada davacı/ birleşen davada davalının 18.755,84 TL alacağından mahsubu ile birleşen davada davacı/ esas davada davalının, esas davada davacı/ birleşen davada davalıdan 10.104,08 TL alacağı olacağı değerlendirildiğinden asıl davanın reddine birleşen davanın kısmen kabulüne, ..." karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: Asıl dava davacısı/birleşen dava davalısı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflar arasında taşıma iş ilişkisi mevcut olup işbu kapsamda davacının, taşıma hizmeti yerine getirmiş, ancak davacının bu hizmetin karşılığında doğmuş borcu ifa etmediğini, birleşen dosya davacısının alacak iddiasını dayandırdığı faturaların, tek taraflı hazırlanmış ve bedelin kaynağı tamamen kendi inisiyatifleri ile şekillendirilmiş olup davacıya tebliğ edilmediğini, söz konusu faturaların gerçeği yansıtmamakta olup ürün emsallerinin fiziksel olarak tartımı sonucu gerçek bir istap kuralı çerçevesinde irdelenmesi mümkünken afaki kilogram hesaplarıyla ilerlenip sdr hesaplaması yapılarak içeriği dahi gerçeği yansıtmayan faturaların esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu, neticeten, çalınan emtianın ne olduğu şüpheye mahal olmayacak şekilde tespit edilemezken, irsaliye içeriğinde herhangi bir emtia bilgisi bulunmaksızın, buna ilişkin yazılı delil sunulmaksızın, farazi örneklemelerle ve üstüne üstlük ... tarafından gerçek değerler değil subjektif farazi değerleme ile ...'e kesilen faturanın davacıya rücu edilmesinin kabulünün hukuka aykırı olduğunu, ... ticari defterlerinde yer alan hasar faturası, tek taraflı, likit bir alacağa dayanmayan, fiktif bir kayıt olup ...'nin zararı bağlamında davacıya düzenlendiği iddia edilen işbu rücû faturasının, davacıya usûlünce tebliğ edilmediğini, hırsızlık olayında müvekkilimin hiçbir ihmali yahut özensizliği bulunmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmede, alt taşıyıcıların yüklemeden sonra araçları güvenlikli bir otoparka çekmesi yönünde bir yükümlüğü bulunmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve asıl davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE: Asıl dava, taşıma sözleşmesine dayalı cari(açık) hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali; birleşen dava ise alıcısına teslim edilmeyen ürünler nedeniyle göndericiye ödenen hasar bedelinin fiili taşıyıcıdan rücuen tahsili davasıdır. İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, taşımaya konu eşyanın çalınması sonucu oluşan hasardan davacı taşıyıcının sorumlu olup olmadığı, hasarın davacıya rücu edilip edilemeyeceği ve tarafların birbirlerinden alacaklı olup olmadıkları noktasındadır. Taraflar arasında süregelen bir ticari ilişki bulunduğu ve davacının, davalının taşıma işlerini yaptığı ihtilaf konusu değildir. İhbar olunan ...'a ait ürünler davacının ... plakalı aracına yüklenmiş ve 24/12/2017 tarihinde taşımaya konu eşyalar çalınmıştır. Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında, "cari hesap bakiyesi" sebebine dayalı olarak 18.755,854 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 20/02/2018 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, itiraz üzerine takip durmuştur. Davacı-birleşen dosya davalısı tarafından, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 67. maddesi uyarınca itirazın iptaline karar verilmesi istemiyle eldeki asıl dava açılmıştır. Davalı-birleşen dosya davacısı ise hırsızlık nedeniyle alıcısına teslim edilemeyen ürünler nedeniyle ihbar olunan ...'a yapılan hasar ödemesinin davacı alacağından mahsubu ile kalan tutarın rücuen tahsili istemiyle birleşen davayı açmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 875/1. Maddesine göre, taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. TTK'nın 888/1. Maddesine göre de, taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiilî taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. TTK'nın 888/1. Maddesine göre ise, asıl taşıyıcı ve fiilî taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar. Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse(TTK m. 876) veya TTK'nın 878/1. Maddesinde sayılan hallerden birinin bulunması halinde taşıyıcı sorumluluktan kurtulur. Somut olayda hırsızlık olayı, davacı/birleşen dosya davalısının yüklü aracı boş bir arsaya park etmesi sonucu meydana gelmiş olup, herhangi bir güvenlik önlemi alınmaması nedeniyle davacı/birleşen dosya davalısı taşıyıcının en yüksek özeni gösterdiğinin kabul edilmesi mümkün değildir. Bu kapsamda yüklemenin gece yapılmasının veya davalı/birleşen dosya davacısının otopark temin etmemesinin sonuca bir etkisi bulunmamaktadır. Taşıma sırasında meydana gelen zıya nedeniyle davacı/birleşen dosya davalısı sorumludur. Ayrıca taşımaya konu emtianın ne olduğunun tespit edilmediği iddia edilmiş ise de, davacı/birleşen dosya davalısı hırsızlık olayından sonra kolluk tarafından alınan ifadesinde 25-30 koli ... marka hediyelik cam eşyanın çalındığını beyan etmiş olup, bilirkişi heyetince esas alınan emtia listesi de buna uygun olduğundan davacı/birleşen dosya davalısının söz konusu iddiası yerinde görülmemiştir. Bilirkişi heyetince yapılan hesaplamalara göre zarar sorumluluk sınırının altında kaldığından davacı/birleşen dosya davalısı, davalı/birleşen dosya davacısına karşı ...'ye ödenen 28.859,92 TL itibariyle borçlu durumdadır. Davacı/birleşen dosya davalısının alacağı olan 18.755,84 TL bu miktardan mahsup edildiğinde bakiye 10.104,08 TL borç kalmaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı/birleşen dava davalısı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar vermek gerekmiştir.

KARAR: Yukarıda ayrıntısı ile açıklanan nedenlerle; 1-Davacı/Birleşen dava davalısı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Asıl dava yönünden; Davacı ... tarafından başvuru sırasında istinaf karar harçları 3 Birleşen dava yönünden; Birleşen dava davalısı ... tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 427,60 TL harcın, alınması gerekli olan 690,20 TL harçtan mahsubu ile bakiye 262,6 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 4-Davacı/birleşen dava davalısı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. 12/09/2024