İstanbul BAM 40. HD 2021/1956 E. 2023/1425 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

40. HUKUK DAİRESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI

DOSYA NO: 2021/1956

KARAR NO : 2023/1425

DAVANIN KONUSU : Maddi ve manevi tazminat

KARAR TARİHİ : 31/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 31/10/2023

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 08/04/2017 tarihinde kaldırımdayken, davalılardan ...'nın sürücüsü olduğu ... plaka nolu aracın kontrolünü kaybetmesi ile davacı ...'e ve diğer dava dışı başka şahsa çarpması sonucu tam kusuruyla kazanın meydana geldiğini, davalılardan ... Sigorta AŞ'ye 06/06/2017 tarihinde vekaleten başvurduğunu ve bir takım belge talepleri olduğunu ancak dava tarihine kadar kendilerine dönüş yapılmadığını, davacının bacağının kesilerek engelli hale geldiği gibi engelli oğlunun hem eğitim hem maddi geçimi ile ilgilenemeyecek hale geldiğini, sağlık kurulu raporu ile %48 özür raporu verildiğini, davacılardan ... için, kazanç kaybı, kalıcı beden gücü kaybı, ekonomik açıdan kayıplar, protek bacak için kurum ödeme farkı ödeme farkı ile ileride değişim gerekmesi ve hastane giderleri olmak üzere 10.000 TL maddi tazminat ve davalılardan ...Sigorta AŞ hariç diğer davalılardan 200.000 TL manevi tazminatı, davacılardan ...için uğradığı manevi zarardan ötürü 50.000 TL manevi tazminatın, davalılardan ...Sigorta AŞ hariç diğer davalılardan, kaza tarihlerinden itibaren faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacılar vekili 26/11/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile geçici iş göremezlik zararı 7.624,50 TL, %50 oranında iş göremezlik 175.076,95 TL, 1 aylık yardımcı bakıcı zararı 1.270,75 TL olmak üzere toplam 183.972,20 TL maddi tazminatın, ...yönünden 200.000 TL ve ... için 50.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsilini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde, somut olayda başvuru şartının yerine getirilmediğini, davacı yandan talep edilen evraklar tamamlanmış ise de zararla ilgisi olmayan üçüncü kişinin banka hesap bilgilerinin bildirildiğini, başka bir cevap alınamadığını, talep edilen tazminat tutarının hangi zarar kalemlerine dair talepler olduğunun ayrıca açıklanması gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğu yönündeki iddiaları kabul etmedikleri, kusur oranlarının bilirkişi aracılığıyla tespit edilmesi gerektiğini, her durumda sürekli iş göremezliğe ilişkin tazminat hesabının zmms sigortası genel şartları A.5/c maddesi ve ekinde yer alan esaslara göre yapılması gerektiğini, geçici iş görmezlik zararı ile protez giderleri tedavi gideri kapsamında olup, bu zararların trafik poliçesi teminatı kapsamı dışında olduğunu, her durumda davacının faiz başlangıcına ilişkin taleplerini de kabul etmeyeceklerini beyanla, davanın öncelikle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddini, yapılacak yargılamada, sınırlı sorumluluk ilkesinin, gerçek zararın giderilmesi ilkesi, kusur oranında sorumluluk ilkesi gözetilerek tazminat miktarının hesaplanmasını, her durumda geçerli bir başvuru ve muaccel bir alacak oluşmadığı için davalı şirketin temerrüde düşmediğini, davanın açılmasına sebebiyet vermediğinin kabulü halinde yargılama gideri ve vekalet ücretinden davacının sorumlu tutulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince: "Maddi tazminat talebi yönünden davanın kabulü ile davacının geçici iş göremezliğinden kaynaklı olarak 7.624,50 TL, sürekli iş göremezliğinden kaynaklı olarak 175.076,95 TL ve bakıcı giderinden kaynaklı olarak 1.270,70 TL olmak üzere toplam 183.972,20 TL maddi tazminatın davalılar ....yönünden kaza tarihi olan 08/04/2017 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 19/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'e ödenmesine, manevi tazminat talebi yönünden davanın kısmen kabul-kısmen reddi ile 40.000 TL manevi tazminatın davalı ...dan kaza tarihi olan 08/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 15.000 TL manevi tazminatın davalı ...'dan kaza tarihi olan 08/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı...'e ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine

" karar verilmiştir.

Davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuş ise de, ilk derece mahkemesi istinaf başvurusunun değerlendirilmesi kararı ile " süresi içinde muhtıra gereğini yerine getirmemesi sebebiyle HMK'nin 344.maddesi uyarınca istinaf talebinden vazgeçmiş sayılmasına" karar verilmiş, bu karara karşı da adı geçen davalı istinaf başvurusunda bulunmamıştır.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili; geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderine ilişkin herhangi bir tazminat talebi bulunmamakla birlikte, dava konusu olmayan bu alacak kalemlerinin ıslah yoluyla davaya dâhil edilmesinin mümkün olmadığını, karara esas alınan kusur bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı ve hatalı olup kabul edilemeyeceğini, sigortalı araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu kabul edilerek hesaplama yapılmış olmasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan 11/07/2019 tarihli ATK Trafik İhtisas Dairesi raporunda, sigortalı araç sürücüsü ...’nın %100 kusurlu, yaya ...ün ise kusursuz olduğunu, davacı yayanın kontrolsüz taşıt yoluna inerek kaplamaya girmesi hususunun bilirkişi raporunda değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, dolayısıyla davacının trafik akışının yoğun olduğu bir saatte; yaya geçiti bulunmayan yol üzerinde kendi güvenliğini yeterince sağlamadan taşıt yoluna inmek suretiyle kazaya sebebiyet verdiğini, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden doğan zararlar tedavi giderlerinden sayılmakta olup müvekkil şirketin poliçe teminatı kapsamında sorumluluğu bulunmadığını, müvekkili şirket yönünden hükmedilen yargılama giderinin sınırlandırılmamasının usule ve yasaya aykırılık teşkil ettiğini, müvekkili şirket yönünden manevi tazminata hükmedilmemiş olup yargılama giderinin müvekkili şirket yönünden sınırlandırılarak karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Dava, trafik kazasından kaynaklanan bedensel zarar nedeniyle maddi manevi tazminat istemine ilişkindir.

1. Davacı vekili, davacılardan ...çin kazanç kaybı, kalıcı beden gücü kaybı, ekonomik açıdan kayıplar, protez bacak için kurum ödeme farkı ile ileride değişim gerekmesi ve hastane giderleri olmak üzere 10.000 TL maddi tazminat ve davalılardan... Sigorta AŞ dışındaki davalılardan 200.000 TL, davacılardan ... için 50.000 TL manevi tazminat isteminde bulunmuştur. Mahkeme ıslah dilekçesi ile talep edilen, geçici iş göremezlik zararı 7.624,50 TL, %50 oranında iş göremezlik 175.076,95 TL, 1 aylık yardımcı bakıcı zararı 1.270,75 TL olmak üzere toplam 183.972,20 TL maddi tazminatın, ... için 200.000 TL ve ...için 50.000 TL manevi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

HMK'nin 176. ve devam maddelerinde düzenlenmiş olan ıslah müessesesi, mahkemeye yöneltilmesi gereken tek taraflı ve açık bir irade beyanı ile tarafların dilekçelerinde belirttikleri vakıaları, dava konusunu veya istem sonucunun değiştirebilmesi imkanı sağlamaktadır. Usule ilişkin işlemlerin tamamen ya da kısmen ıslahı mümkündür. Ancak, her iki durumda da usulüne uygun açılmış bir davanın bulunması şarttır. Bu hale göre yargılaması devam eden bir dava içinde ıslah ile ikinci bir talepte bulunma olanağı yoktur. Dava dilekçesinde genel bir ifadeyle "ekonomik açıdan kayıplar, kazanç kaybı" şeklinde talepte bulunulduğu, bu talebin sürekli, geçici işgöremezlik tazminatı ve ekonomik geleceğin sarsılmasından kaynaklanan talepleri içerdiği, bu nedenle ıslah suretiyle dava konusu olmayan bir istemin dava kapsamına alındığından söz edilemeceyeceği anlaşılmış, bu konudaki istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

2 -Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 11/07/2019 tarihli raporunda, davalı sürücü ...'nın, idaresindeki araç ile olay mahalli kavşaktan drift yaparak sola dönüş yaptığı, ıslak zeminde aracını kaydırıp direksiyon hakimiyetini kaybederek yolun sağ tarafında bulunan mantarın önünde bekleyen davacı yayaya çarpmış olduğu anlaşılmakla, olayda %100 oranında asli ve tam kusurlu olduğu, davacı yaya ...'ün, kavşak içerisinde yol kenarında bulunan iki adet mantarın önünde beklediği sırada meydana gelen olayda hatalı tutum ve davranışı bulunmadığından bir kusurunun olmadığı sonucuna varılmıştır. Raporun dosya kapsamına ve kazanın oluş şekline uygun olması göz önüne alındığında mahkemece sigortalı araç sürücüsünün % 100 kusurlu kabul edilmesinde de usul ve yasaya aykırılık bulunmamaktadır.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosyadaki bilgi ve belgelere uygun, denetlenebilir olduğu, bu itibarla raporun olayın oluş şekline, dosya içeriğine, usul ve yasaya aykırı olmadığı anlaşılmakla davalının rapora ve kusura yönelik istinaf itirazı kabul edilmemiştir.

3. Türk Ticaret Kanunu’nun 1425. maddesine göre, sigorta poliçesi genel ve varsa özel şartları içerir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortası Yeni Genel Şartları 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe girmiş olup yeni Genel Şartların C.10. maddesi ile 12/8/2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları yürürlükten kaldırılmıştır. Yeni Genel Şartların C.11. maddesine göre yeni genel şartlar, yürürlük tarihi olan 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilmiş sözleşmelere uygulanacaktır.

Her ne kadar yeni Genel Şartların A.5.b maddesinde açıklanan sağlık giderleri teminatının Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olduğu düzenlenmiş ise de KTK'nin 98. maddesinde SGK'nin sorumlu olduğu tedavi giderleri açıkça sayılmıştır. Bu giderler kapsamında geçici iş göremezlik tazminatının bulunmadığı açıktır. Bu doğrultuda poliçenin ve genel şartların tarafı olmayan SGK'yi yasal düzenleme olmaksızın tüm sağlık gideri teminatı kapsamındaki tazminat kalemlerinden sorumlu tutmak mümkün olmayacaktır. Ayrıca sigorta şirketleri tarafından poliçe bazında KTK'nin 98. maddesindeki sayılanlar kapsamında SGK'ye katkı payı aktarımı yapıldığı nazara alındığında, KTK'nin 98.madde kapsamı dışında sağlık giderleri teminatı içinde kalan tazminat kalemlerine ilişkin sigortalıdan alınan prim ücretleri sigorta şirketlerinin uhdesinde kalmaktadır. Bu doğrultuda sigorta şirketlerinin KTK'nin 98. madde dışında kalan sağlık gideri teminatı kapsamındaki geçici iş göremezlik tazminatından poliçe limiti ile sorumluluğu devam edecektir.

Kaldı ki sağlık giderleri teminatı açıklayan Genel Şartların A.5.b bendinin son cümlesinde "Sağlık giderleri teminatı Sosyal Güvenlik Kurumunun sorumluluğunda olup ilgili teminat dolayısıyla sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 98. maddesi hükmü gereğince sona ermiştir." ifadesiyle sigorta şirketinin ve Güvence Hesabının sorumluluğunun sona ermesini KTK'nin 98.maddesine bağlamıştır. Ancak kanun koyucu tarafından yeni Genel Şartlardaki bu düzenleme doğrultusunda KTK'nin 98.maddesinde değişiklik yapılarak "Geçici iş göremezlik tazminatının madde kapsamına alınmadığı, açıkça SGK tarafından karşılanacağı ve Sigorta Şirketleri ve Güvence Hesabının sorumluluğunun sona erdiği" yönünde değişiklik yapılmadığından Genel Şartların A.5.b bendinin son cümlesi yürürlüğe girmemiştir. Başka bir ifadeyle, halen yürürlükte bulunan KTK'nin 98.maddesinde, yeni Genel Şartlardaki sağlık giderleri teminatına ilişkin düzenleme doğrultusunda Sigorta Şirketleri ve Güvence Hesabının sorumluluğunun sona ereceğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmadığından 98.madde hükmü dışında kalan teminatlar (belgesiz sağlık giderleri, geçici bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı) bakımından sorumlulukları devam edecektir. Nitekim Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, genel şartlardaki değişiklikten önce yürürlükte bulunan KTK'nin 98.maddesinin kapsamının belirlenmesi bakımından vermiş olduğu 27/03/2014 tarih, 2013/ 4616 E. ve 2014/4465 K. sayılı kararında "2918 sayılı Yasa'nın 98. maddesi kapsamında kalan tedavi giderlerinden Sosyal Güvenlik Kurumu, yasa kapsamı dışında kalan bakıcı veya tedaviye bağlı sair giderlerden varsa trafik şirketi yoksa Güvence Hesabı ve her iki halde de diğer haksız fiil sorumlularının (işleten ve sürücü gibi) sorumlulukları devam edecektir" yönünde karar vermiştir.

Bu nedenle 21/02/2017-2018 vade tarihli Karayolları Motorlu Araçlar Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçesi nedeniyle sigortalı olan davalı vekilinin geçici iş göremezlik tazminatının ve geçici bakıcı giderlerinin poliçe kapsamı dışında olduğuna yönelik istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

4. Somut olayda karar ve ilam harcından peşin alınan harcın mahsubu ile bakiye eksik harç belirlenerek davalıdan alınmasına karar verilmiştir.

Mahkemece hüküm altına alınan maddi ve manevi tazminat için ayrı ayrı harç hesaplanması ve maddi tazminat için harç hesaplanırken sadece maddi tazminat için yatırılan peşin harç ve ıslah harcının mahsubu gerekirken, maddi ve manevi tazminat tutarları toplamı üzerinden harç hesaplanması usul ve yasaya aykırı olmuştur.

Bu nedenlerle davalı vekilinin harç hesabına dayanan istinaf itirazının kabulüne, diğer tüm istinaf sebeplerinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

A- Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile

Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına,

Buna göre:

A-Maddi tazminat davası yönünden;

Davanın kabulü ile,

1. Davacının geçici iş göremezliğinden kaynaklı olarak 7.624,50 TL, sürekli iş göremezliğinden kaynaklı olarak 175.076,95 TL ve bakıcı giderinden kaynaklı olarak 1.270,70 TL olmak üzere toplam 183.972,20 TL maddi tazminatın davalılar ...yönünden kaza tarihi olan 08/04/2017 tarihinden, davalı sigorta şirketi yönünden temerrüt tarihi olan 19/06/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...e ödenmesine,

B-Manevi tazminat davası yönünden;

Davanın kısmen kabulü ile,

1. 40.000 TL manevi tazminatın davalı ...' dan kaza tarihi olan 08/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı...k' e ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2. 15.000 TL manevi tazminatın davalı ...' dan kaza tarihi olan 08/04/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...' e ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

3. Kabul edilen maddi tazminat miktarına göre Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 12.567,14 TL harcın, peşin yatırılan ve maddi tazminat miktarına denk gelen 629,15‬ TL'sinin mahsubu ile bakiye 11.937,99‬ TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

4. Kabul edilen manevi tazminat miktarına göre Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 3.757,05 TL harcın, peşin yatırılan ve maddi tazminat miktarına denk gelen 853,87 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.903,18‬ TL harcın davalılar ....ve ...dan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, kabul edilen manevi tazminat miktarına göre hesaplanan 21.328,05 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

6. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, davacı ...yönünden kabul edilen maddi tazminat miktarına göre hesaplanan 4.080 TL vekalet ücretinin davalılar ...ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile bu davacıya verilmesine,

7. Bu konuda taraflarca istinaf başvurusunda bulunulmaması nedeniyle ilk derece mahkemesi hükmü tekrar edilerek;

Davacılar tarafından sarf edilen bilirkişi ücreti, adli tıp gideri ve posta gideri olmak üzere toplam 2.892 TL yargılama giderinin davanın kısmen kabul kısmen ret oranı dikkate alınarak 1.446 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine,

8. Davacılar tarafından yatırılan ve alınması gereken harçtan mahsup edilen 1.483,03 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, (Davalı sigorta şirketinin 629,15‬ TL'den sorumlu tutulmasına)

9. Davalılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

10-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN ;

1. Davalı ... Sigorta AŞ tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine,

2. İstinaf kanun yolu aşamasında davalılar ...Sigorta AŞ tarafından sarf edilen 162,10 TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 87 TL posta gideri olmak üzere toplam 249,1‬ TL yargılama giderinin, davacıdan tahsil edilerek, davalı ... Sigorta AŞ'ye verilmesine,

3. İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

4. İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine,

Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.31/10/2023