İstanbul BAM 3. HD 2023/2507 E. 2024/831 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/2507

KARAR NO: 2024/831

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 16/02/2023

NUMARASI: 2020/231 E - 2023/152 K

DAVANIN KONUSU: İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 19/03/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından " İstanbul ili Ümraniye İlçesi, ... mah.. sok No:..." adresindeki ... Cami ve Kuran Kursunda kaçak elektrik kulla- nıldığından bahisle müvekkili adına kaçak tüketim bedeline ilişkin 08.07.2019 tarih AE ... nolu 30.375,08 TL bedelli faturanın düzenlendiğini, söz konusu faturaya ilişkin olarak Dudullu ... Bölge Müdürlüğü’ne itirazda Bulunduklarını, ancak sonuçta müvekkilinin bu faturayı 09.08.2019 tari- hinde ihtirazi kayıtla ödemek zorunda kaldığını, söz konusu mahallin dini tesis alanı olduğunu, Diyanet İşleri Başkanlığı adına Ümraniye Müftülüğü tarafından yapı ruhsatı için Ümraniye Belediyesi’ne baş- vurulduğunu,Ümraniye Belediyesi tarafından verilen 19/07/2013 tarihli 2013/10241 nolu yapı ruhsatında görüleceği üzere, yapı sahibi Diyanet İşleri Başkanlığı olup bu yapı ruhsatına istinaden ilgili Ümraniye Müftülüğü ve Ümraniye Belediyesi'nin birlikte hareket ederek, elektrikle ilgili gerekli alt yapı ve sayaç hazırlıklarını tamamladığını ve ... tarafından enerji bağlandığını, 2013 yılında alınan yapı ruh- satından sonra inşaata başlandığını ve 2017 yılında yapının bitirildiğini, müvekkili şirketin ise sadece 2017 yılının mayıs ayında hiçbir ücret talep etmeksizin ve tamamen hayır amacıyla binanın sıva işlerini yaptığını,aynı yıl sıva işleri bitirilerek ibadethanenin kullanıma hazır hale getirilerek teslim edildiğini, devlete ait bu ibadethanede kaçak elektrik tüketimi söz konusu olmadığı gibi , müvekkilinin 2019 yılında bu yerde her hangi bir elektrik tüketiminin de bulunmadığını, dolayısıyla müvekkilinin söz konusu fatura nedeniyle sorumlu tutulamayacağını beyanla bu fatura nedeniyle yapılan 30.375,08 TL tutarındaki ödemenin, ödeme tarihi olan 09.08.2019 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte istirdatını talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; ... nolu tesisat üzerinde 08.07.2019 tarihinde gerçekleştirilen incelemede; tesisatta perakende satış sözleşmesi olmaksızın elektrik tüketimi gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini ,iş bu kullanımın gerçekleştirildiği dönemin, davaya konu caminin inşaası aşamasına isabet ettiğinden kaçak bedelinin cami şantiyesini inşaa eden firma adına ve geriye dönük olarak tahakkuk ettirildiğini, davacı tarafından dosyaya sunulan belgelerde de görüleceği üzere davaya konu caminin yapı kullanma izin belgesinde "müteahhit/yüklenici" firma olarak davacının kayıtlı olduğunu, ilgili mahalde şantiye inşası için davacı şirkete ruhsat verildiğini ve bu ruhsat doğrultusunda şantiye inşasının gerçekleştirildiğini, davacının " ilgili mahallin sadece sıva işlerini yaptıklarını, bu işlemin de ''hayır'' amaçlı yapıldığı, mahal ile başkaca bir ilgileri olmadığı"na dair iddialarını ispatlayan delil sunulma- dığını, dolayısıyla resmi belgede yapı müteahhidi olarak kayıtlı olan davacının şantiye döneminde ve sözleşmesiz olarak tükettiği kaçak elektrik tüketim bedelinden sorumlu olduğunu beyanla davanın red- dini savunmuştur.

İlk Derece Mahkemesi'nce: "Davanın KABULÜ ile, 30.375,08 TL nin 09/08/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine " karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; İlk derece mahkemesi kaçak tespit tutanağının sadece tutanak münzileri tarafından imzalanması nedeniyle usulsüz olduğu sonucuna vardığını, ancak yerleşik yargı kararlarında da belirtildiği üzere tespit sırasında "tanık " imzasının alınmasının gerekmediğini ve tanık imzasının alınmamış olmasının tutanağın geçersiz olduğu sonucuna götürmeyeceğini, tespit sıra- sında şantiye alanında davacı şirkete ait tabela bulunduğu ve çevre araştırmasında da inşaatın davacı tarafça yapıldığının anlaşılması nedeniyle tutanağın davacı adına düzenlendiğini, davacı taraf dava dilekçesinde sadece 2017 yılında caminin sıva işlerini yaptığını belirtmesine rağmen tespit tarihi olan 07.08.2019 gününde kendilerine ait tabelanın neden bu mahalde bulunduğu hususunu açıklayamadığını, ayrıca Ümraniye Müftülüğü ve Kaymakamlığı'nın cevabi yazısına göre davacının yapı kullanma izin belgesinde de yapı müteahhidi olarak davacının unvanının yazılı olduğunu, yapının belediye tarafından inşa edilmiş olması halinde bu belgede davacının unvanının yazılı olmayacağını, davacı yapı müteahhidi olmadığı halde yapı izin belgesine kendi unvanının yazılmasına izin vermek suretiyle basiretsiz dav- randığını, bu nedenle sonuçlarına katlanmak zorunda olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. 6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, istirdat talebine ilişkindir. Tutanak tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde; Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir. Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.b) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’da yer alan sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir. c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir. (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir. (4) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi, kaçak tespit süreci sonucunda kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler ile ilgili Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunur.(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.(6) Bu madde kapsamında düzenlenen kaçak elektrik tüketim faturası en geç 3 iş günü içerisinde tüketiciye gönderilir. (7) Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır ve iletişim bilgilerinin bulunması halinde kalıcı veri saklayıcısıyla da tüketiciler bilgilendirilir. Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için; a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir. (2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın; a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak, b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre, hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir (3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçiril- meksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır. (4) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır. Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre MADDE 45 – (1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalan- dırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır; a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıl- dığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez. c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez. ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır. 1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı, 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz. (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir. (3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;a) Meskenlerde; 5 saat,b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.(4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri % 20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir. (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirti- lenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise, tespit edilen saatler esas alınır." şeklinde düzenleme yapılmıştır. Dosya içeriğinden, davalı şirket çalışanlarınca yapılan denetimler sonucu davacının "... Mah. ... sk. No: .. Cami Şantiyesi, Ümraniye" adresinde perakende satış sözleşmesiz elektrik kul- landığından bahisle 08.07.2017 tarihli ... nolu tutanağın düzenlendiği, bu tutanak gereğince dava konusu 08.07.2019 tarih 30.375,08 TL bedelli faturanın düzenlendiği, davacının söz konusu faturayı 16.08.2019 tarihinde ihtirazi kayıtla ödediği ,akabinde söz konusu fatura nedeniyle borçlu olmadığından bahisle yapılan ödemenin iadesini talep ettiği anlaşılmaktadır. İddianın ve savunmanın ileri sürülüş biçimine göre , dava konusu borcun dayanağını varlığını ve miktarını ispat yükü davalıya düşmektedir. Davalı delil olarak kaçak tespit tutanağı,yapı ruhsatı, yapı kullanma ve izin belgesi, tanık beyanı, bilirkişi incelemesine dayanmaktadır. 1-Yargıtay'ın önceki kararlarında kaçak tespitine dair tutanakların aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğu, aksini iddia edenin ispat ile yükümlü olduğu belirtilmiş iken son zamanlarda bu görüş terk edilerek "Dava konusu kaçak tutanaklarının, bir özel hukuk tüzel kişisi olan davalı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlendiği, 6100 sayılı Kanun'un 204. maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan ve aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olmadığı"vurgulanmıştır. (Yar- gıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2022/7569E.- 2023/658 K. nolu 16.03.2023 tarihli ve 2021/4894 E., 2021/ 10580 K. Sayılı 21.10.2021 tarihli ilamı da aynı yöndedir. Buna göre, davacı hakkında düzenlenen kaçak tespit tutanağı tek başına davacının tespit tarihinde kaçak elektrik tükettiğinin kabulü için yeterli değildir. 2-Her ne kadar tutanağın geçerliliği için fiili kullanıcının veya başkaca bir tanığın imza- sının bulunması şartı aranmasa da, tespit anında davacı mahalde hazır olmadığı gibi, mahallin davacı tarafından kullanıldığına tanıklık edebilecek tarafsız/ başkaca bir kişide hazır bulunmamıştır. 3-10.02.2022 tarihli duruşmada beyanına başvurulan tutanak münzilerinden; ...;"Ben davalı kurum bünyesinde kaçak tespit servisinde çalışmaktayım. Ba- na gösterilen tespit tutanağı altındaki imza bana aittir. Sözleşmesiz kaçak tespitlerinde elektrik tüketimini yapan kişiyi etraftan soruyoruz. Çalışanı var ise çalışanına soruyoruz, eğer şantiye ise şantiyenin tabelası vs. bunlar oluyor buna göre tespit yapıyoruz. elektrik tüketiminin tespitini yaptığımız kişinin isim ve imza- sını tutanağa almıyoruz. Bazen imza atmak istemeyenler oluyor. Davaya konu yerde muhtemelen şantiye tabelası vardı ona göre tespit yaptık. İnşaatın ne zaman faaliyete geçtiği hakkında bilgim yoktur." ... ise; ben davalı kurum bünyesinde kaçak elektrik tespiti servisinde çalışı- yorum. Davaya konu tespit tutanağı 2019 yılında tutulmuştur.Aradan uzun zaman geçmiştir, hatırlamı- yorum. Kaçak elektrik tüketimi yapılan yere gidip elektrik tüketimini yapan şahsın kim olduğunu etraflıca soruyoruz.Yetkili bir kişi var ise önce ona soruyoruz ve ona göre kaçak elektrik tüketimi yapan kişi için bir tespit yapıyoruz. Kaçak tespit tutanağı tespit ettiğimiz kişi adına düzenliyoruz, Bu söylediğim sözleşme olma- yan tesisatlar için geçerlidir. Sözleşme olan tesisatlar için kayıtlarımızdaki mevcut kayıtlardaki isim adına düzenliyoruz. Bana gösterilen kaçak tespit tutanağı altındaki imza bana aittir. Kullanıcı tespiti konusunda problemli olan konularda sorduğumuz kişilerin imzasını normalde alıyoruz, bazıları imzadan imtina ediyor, bu tutanak da elektriğin kim tarafından kullanıldığına dair sorduğumuz yetkili kişinin imzasını almamışız" şeklinde beyanda bulunmuştur. 4-Davalı her ne ne kadar , tespit tarihinde mahalde davacı şirkete ait tabelanın bulunduğunu beyan etmiş ise de, bu durumu ispata yarar fotoğraf ,video vs görüntü sunulmamıştır. 5-Ayrıca çevre araştırmasına ilişkin tutanak da bulunmamaktadır. 6- Söz konusu yerdeki yapı kullanım belgesinde davacı şirketin unvanına yer verilmiş ise de, dava dışı Ümraniye Belediyesi, Ümraniye İlçe Müftülüğü, ... Kur'an Kursu Koruma Ve Yaşatma Derneği arasında düzenlenen protokol gereğince mahalde bulunan cami ve Kur'an kursunun büyük bölümünün Alemdağ Kur'an Kursu... Derneği tarafından yapıldığı, kalan işlerin ... vakfı tarafından iaşe ve işletileceği anlaşılmaktadır. Mahkemece yazılan müzekkere üzerine; a.)Ümraniye Müftülüğü'nün 20.09.2022 tarihli cevabi yazısında; Ümraniye Belediyesi tarafından verilen 19/07/2013 tarihli ... Ruhsat No'lu Yapı Ruhsatında, ”Yapı sahibi Diyanet İşleri Başkanlığı" dır. Yapı ruhsatına istinaden Ümraniye Belediyesi tarafından Cami ve Müştemilat inşaatı başla- tılmıştır. 15.06.2015 tarihli Kur'an Eğitim Merkezi, Yurdu ve Camil'sinin inşa ve işletilmesine yönelik akdedilen, ilgi (ç) protokolün 1. maddesinde belirtildiği üzere, dernek (Alemdağ Kur'an Kursu Koruma ve Yaşatma Derneği) Marifetiyle inşaatın büyük bölümü tamamlanmıştır. İnşaatın bitim sürecinde iskan (Yapı Kullanma İzni) belgesine Ümraniye Belediyesi tarafından müteahhid yazılması şartı getirilmesiyle firmadan (... Yapı Ve San. Tic.) bu doğrultuda talepte bulunulduğunu, bunun üzerine 2017 yılının Haziran ayında düzenlenen Yapı Kullanma İzin Belgesi'ne firmanın da desteği ile ... san. Ve Tic. A.Ş. 'nin ismi yazılmıştır. b.)Diyanet İşleri Başkanlığı Hukuk Müşavirliği'nin 30.09.2022 tarihli cevabi yazısında; İstanbul ili, Ümraniye İlçe Müftülüğüne bağlı ... Mahallesi, ... Sokak No: ... adresinde bulunan ... Kur'an Kursu ve ...'nin yapım aşamasında yer alan müteahhit firmaların isimleri ve şantiyede çalıştıkları dönemleri bildirir bilgi ve belgelerin gönderilmesi, Davacı ... San. Tic. A.Ş. nin yapının önceki sahibi olup olmadığı, inşaat sahibi olup olmadığı, ilgi müzekkere ekinde yer alan Yapı Kullanım Belgesinde yapı sahibi kısmında niçin ... San. ve Tic. A.Ş.nin isminin yer aldığının detaylı şekilde açıklanması ilgi müzekkere ile istenmektedir. 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1. maddesine göre Kurumumuz; İslam Dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek amacıyla kurulmuştur.Anılan Kanunun 35/1 maddesi ise; "Cami ve mescitler Diyanet İşleri Başkanlığının izni ile ibadete açılır ve Başkanlıkça yönetilir. Hakiki ve hükmi şahıslar tarafından yapıldığı halde izinli veya izinsiz olarak ibadete açılmış bulunan cami ve mescitlerin yönetimi üç ay içinde Diyanet İşleri Başkanlığına devredilir." düzenlemesini haizdir. 5216 sayılı Büyüşehir Belediyesi Kanununun 7. maddesinin 1. fıkrasının (n) bendi; gerektiğinde mabetler ile sağlık, eğitim ve kültür hizmetleri için bina ve tesisler yapmak,kamu kurum ve kuruluşlarına ait bu hizmetlerle ilgili bina ve tesislerin her türlü bakımını, onarımını yapmak ve gerekli malzeme desteğini sağlamak." görevinin büyükşehir belediyelerine ait olduğunu düzenlemiştir. 5393 sayılı Belediye Kanununun 14/1-n maddesine göre ise de mabetlerin yapımı, bakımı, onarımının yapılması, il veya ilçe belediyelerinin görevleri arasında sayılmıştır. Söz konusu düzenlemeler gereğince; Diyanet İşleri Başkanlığının cami veya Kur'an eğitim merkezi yapma veya yaptırma görevi bulunmamaktadır. Anılan yerler, hayırseverler tarafından bizzat veya kurdukları dernek veya vakıflar tarafından inşa edilmekte, inşa tamamlandıktan sonra ise bu gibi yerlerin yalnızca yönetimi Diyanet İşleri Başkanlığına devredilmektedir. Bu halde Başkanlığımızın 3. kişilerce yapılmış ve yönetimi devredilmiş cami veya Kur'an kurslarına din görevlisi/yönetici atamaktan başka bir görev yetkisi bulunmadığı gibi işbu yapıların inşasında denetleme gibi bir görevi de bulunmamaktadır. 5216 sayılı Kanun ve 5393 sayılı Kanun uyarınca ibadet ve benzeri yerlerin yapım, bakım ve onarım işleri ile İmar Kanunu uyarınca denetleme görev ve yetkisi belediyelerin görevlerin arasında sayılmıştır. Ümraniye İlçe Müftülüğü, Ümraniye Belediye Başkanlığı, ... Vakfı ve ...Kur'an Kursu Koruma ve Yaşatma Derneği arasında 15.06.2015 tarihli protokol imzalanmıştır. İşbu protokol kapsamında İstanbul ili, Ümraniye ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak No: ... adresinde Kur'an Eğitim Merkezi ve Camii inşası, işletilmesi ve binaların yönetiminin, Dernek tarafından yapılacağı veya yaptırılacağı hüküm altına alınmıştır. Söz konusu inşaatın Alemdağ Kur'an Kursu Koruma ve Yaşatma Derneği tarafından yapılmış/ yaptırılmış olması ve mevzuat gereğince Başkanlığımızın bu konuda bir müdahalesinin mümkün olmaması sebepleriyle ilgi müzekkere ile istenen bilgi ve belgeler Kurumumuz bünyesinde bulunmamaktadır. İlgi müzekkere ile istenen bilgi ve açıklamaların Ümraniye Belediye Başkanlığı, ... Vakfı veya Alemdağ Kur'an Kursu Koruma ve Yaşatma Derneğinden temin edilebileceği değerlen- dirilmektedir." denilmiştir. ... satış A.Ş. Tarafından hazırlanan abonelik bilgisine göre ,dava konusu mahal için dava dışı Ümraniye Müftülüğü adına 12.07.2019 tarihi itibariyle (kaçak tespitinden sonra) abonelik oluşturulduğu anlaşılmaktadır. Elektrik mühendisi ... tarafından düzenlenen kök ve ek raporlarda ; tahakkuk olunan kaçak tüketim bedelinde her hangi bir hesap hatası bulunmadığı belirtilmiştir. Ancak dosyadaki bilgi ve belgelere göre ,davacının tespit tarihinde dava konusu mahalde fiili kullanıcı olduğunun ispatlanamadığı, inşaatın bitim sürecinde iskan (Yapı Kullanma İzni) belgesine Ümraniye Belediyesi tarafından müteahhidin yazılması şartı getirildiğinden davacının unvanının yazıldığı gözetildiğinde dava konusu borçtan sorumlu tutulamayacağı sonucuna varılmaktadır. Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesince verilen kararın mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 2.074,92 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 519,85 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.555,07 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 19/03/2024