İstanbul BAM 3. HD 2023/969 E. 2024/401 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/969

KARAR NO: 2024/401

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/02/2022

NUMARASI: 2020/600 E - 2022/95 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 08/02/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin adına ... tesisat numaralı ... sözleşme hesap numaralı ... marka ... seri numaralı sayacı kullandığını ve bu sayaç ile ilgili her hangi bir borcu bulunmadığını, davalı tarafından müvekkili hakkında İstanbul ...İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyası ile ... müşteri numaralı ... marka ... seri numaralı sayacın borcuna istinaden takip başlatıldığını ancak, davalı tarafından beyan edilen sayaç numarasının ne müvekkilinin kendi adına ne de müvekkili şirketi olan ... İnşaat ve Gıda Ticaret Ltd. Şti.’ ne ait olduğunu, başlatılan davaya konu icra takibin haksız olduğunu beyanlarla, İstanbul ...İcra Müdürlüğü’ nün ... esas sayılı icra takibinin durdurulması ve teminat bedeli karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmesine, müvekkili şirket adına başlatılan icra takibi konusu sayacın müvekkili veya şirketinin üstüne kayıtlı olmadığının tespitine, davalının %40’ından aşağı olmamak üzere tazminata mahkûm edilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının başvurusuna istinaden yapılan inceleme sonucunda, ... no.lu tüketim noktasına ait adreste 10.02.2020 tarihinde ekipleri tarafından yapılan kontrolde ... veya ikili anlaşma olmadan ... no.lu sayaçtan ... Gıda Ticaret Ltd. Şti. tarafından enerji kullanıldığının tespit edilerek ... no.lu kaçak tespit tutanağı tanzim edilerek sayaç tüketim bilgilerine göre 23.12.2019-10.02.2020 tarihleri arasında 14.322,95-TL fatura oluşturulduğunu, davalı ... Gıda Ticaret Ltd. Şti. adına 2020/02 dönemine ait ... seri no.lu zabıt ile “... Mah. ... Sk. No:...-... Blok Dük.... Esenyurt/İstanbul” adresinde yapılan usulsüz kullanım sebebiyle tahakkuk yazıldığını, oluşturulan tahakkukun 20.02.2020 son ödeme tarihine kadar ödenmediğinden 02.07.2020 tarihinde İstanbul ...İcra Müdürlüğü’ nün ... esas sayılı dosyası ile yasal takibin başlatıldığını, kaçak elektrik tüketim tahakkukunun ilgili mevzuatlar kapsamında yapıldığını davacının haksız davasının reddine, alacak miktarının %20’sinden aşağı olmamak üzere tazminatına karar verilmesini talep etmiştir. İlk tarafından yapılan yargılama sonunda; " taraf iddia ve savunmaları, takip dosyası, alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya içeriğine göre, “... Mah. ... Sk. No:...-... Dük.... Esenyurt/İstanbul” adresinde bulunan mahalde kurulu ... no.lu hizmet bağlantı noktasında davacı tarafından davalı kuruma kayıtlı ... seri no.lu ... Marka sayaç üzerinden “Sözleşmesiz enerji kullanıldığı” nın tespit edildiği ve tespite istinaden davacı adına 10/02/2020 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği, kaçak elektrik tespit tutanağında belirtilen tarihte ve tespitin yapıldığı adreste davacının ikamet etmediğinin ve elektrik kullanmadığının davacı tarafından somut bulgu ve belgelerle ispat edilememiştir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ilgili maddesi uyarınca davalı şirket tarafından tespit edilen “sözleşmesiz enerji kullanımının” kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiği dosya kapsamından anlaşılmıştır. Bu kapsamda, davalı şirket tarafından ilgili mevzuatlar kapsamında düzenlenen 14.322,95.-TL tüketim bedelinden davacının sorumlu olduğu kanaatine varılmış , dosyaya celp edilen bilgi belgeler ile alınan bilirkişi raporu hüküm kurmaya elverişli olduğundan böylelikle davacı tarafından açılan işbu davanın yukarıdaki tespitler de göz önüne alınarak ispatlanamaması sebebiyle reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. İİK. 72/4 Maddesinde;'' (Değişik fıkra: 09/11/1988 - 3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde (Değişik ibare:02/07/2012-6352 S.K./15.md.) yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez,'' hükmü düzenlenmiştir. Mahkememiz dosyasında İİK 'nın 72/4 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilip tedbirin uygulanması için icra dairesi yazı işleri müdürü tarafından infazına karar verildiği ve teminat altına alındığı tespit edilmiştir. İcra ve İflas Kanunu'nun 72/4. maddesi gereğince alacak miktarının %20'si oranında tazminatın davacılardan alınarak davalıya verilmesi yönünde karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçeleriyle 1-Davanın REDDİNE, Dava dosyasında; İİK 'nın 72/4 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilip uygulandığı ve davanın alacaklı lehine sonuçlandığı anlaşıldığından takip konusu asıl alacağın %20'si oranında (14.322,95.-TL) hesap edilen tazminatın davacılardan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; eksik niceleme ile karar verildiğini, mahkemede defalarca müvekkili adına kayıtlı olduğu iddia edilen sayacın müvekkile ait olmadığını, müvekkilin kullanmadığını ifade ettiklerini, alının raporda bilirkişinin müvekkilinin iş bu kaçak sayacı kullandığı yönünde net bir delil ortaya sunmadan genel geçer şekilde rapor hazırladığını, müvekkilinin zaten kullanmış olduğu bir sayaç varken başka bir sayacı da aynı yerde kullanması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, kaçak elektrik tahakkukuna dayalı e başlatılan takip nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı, dava konusu yerde ... sözleşme hesap numaralı ... marka ... seri numaralı sayacı kullandığını ve bu sayaç ile ilgili her hangi bir borcu Bulunmadığını, tutanağa konu sayacın ise kullanılmadığını ileri sürmektedir.Davalı şirket çalışanları tarafından 10.02.2020 tarihinde davacının ... Mah. No:... Sok. No:..-... ... Blok Dükkan :... Esenturt/ İstanbul adresinde yaptıkları incelemede Kaçak/Usulsüz Elektrik Tüketim Tespit Tutanağı düzenlendiği, söz konusu tutanağın “.... Sözleşmesiz sayaçtan enerji kullanılmıştır....'” şeklinde tanzim edildiği, sayaç seri nosunun ..., ... markalı ve 2017 imalatlı tutanakta, sayaç endeksinin 83723 kWh olduğu, tutanağına istinaden davalıya 14.322,95 TL kaçak tüketim bedeli tahakkuk ettirildiği, borcun ödenmemesi üzerine davalı, davacı hakkında takip tarihi itibariyle 14.322,95 TL Enerji bedeli, 1.015,97 TL gecikmiş gün faizi ve KDV tutarı 182,88 TL olmak üzere toplam 15.521,80TL tutarlı İstanbul ... İcra Dairesinin 02.07.2020 tarih ve ... takip başlatıldığı, takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Mahkemece taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 07.05.2021 tarihli raporda bilirkişi " davacının, sözleşmesiz sayaçtan enerji kullandığı kullandığı, bu tüketimin EPDK'nın yayınladığı Yönetmeliğin 42-a maddesine göre kaçak elektrik tüketimi olduğu, bu nedenle davacının kaçak elektrik kullandığı, Yapılan incelemede, davalının davacı hakkında icra takibi başlattığı ve dava konusu edilen faiz dahil toplam 15.521,80 TL tutarındaki talebinin, EPDK birim fiyatları ve ilgili yönetmelikleri doğrultusunda tarafımdan kaçak tüketimi 14.324,55 TL asıl alacak, 855,68 TL gecikme faizi ve KDV tutarı 154,02 TL ilavesiyle toplam 15.334,25 TL olarak hesaplandığı" belirtilmiştir. 06.01.2022 tarihli raporda ise bilirkişi; "22.10.2021 tarihli ... sayılı ... Satış A.Ş. Yasal Takip evrakında özetle; ... numaralı sayacın bulunduğu ... numaralı hesabın abonesi olarak ... adına “... Mah. ... Sk. No:... ... Ada, ... Parsel ... Blok Dük. Esenyurt/İstanbul” adresinde abonelik kaydının bulunduğunu ancak, davaya konu ... sayaç numarasına ait ... veya ... Gıda Ticaret Ltd. Şti. adına şirketleri kayıtlarında yapılmış incelemelerde herhangi bir abonelik kaydı tespit edilemediği belirtilmiştir. ... Satış A.Ş. Yasal Takip Direkti tarafından ibraz edilen CD içerisinde; Davacının “... Mah. ... Sk. No:... ... Ada, ... Parsel ... Blok Dük.... Esenyurt/İstanbul” adresine ait ... no.lu tesisata ve tesisata bağlı ... numaralı ... marka sayaca ilişkin 29.01.2018 tarihli “Perakende Satış Sözleşmesi ve ilgili aboneliğe ilişkin 2018/01-2021/09 dönemlerine ait tahsilat kayıtlarının bulunduğu belirlenmiştir.Dosya münderecatında bulunan tüm bilgi ve belgeler kapsamında; 29.01.2018 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere ... numaralı Luna marka sayacın bağlı olduğu “... Mah. ... Sk. No:... ... Ada, ... Parsel ... Blok Dük.... Esenyurt/İstanbul” adresine ait ... no.lu tesisata ilişkin abonelik sözleşmesi bulunduğu, ancak Davalı ... görevlilerince 10.02.2020 tarihinde “... Mah. ... Sk. No:..-... Dük.... Esenyurt/İstanbul” adresinde bulunan mahalde kurulu ... no.lu hizmet bağlantı noktasında yapılan kontrollerde davacı tarafından kuruma kayıtlı ... seri nolu ... Marka sayaç üzerinden Sözleşmesiz enerji kullanıldığı belirlenmiş olup, tespite istinaden davacı adına 10.02.2020 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenmiştir. Emsal Yargıtay kararları dikkate alındığında; Yetkili kurum tarafından tutulan kaçak elektrik tespit tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olduğu kabul edilmiştir. Bu durumda Kaçak Elektrik Tespit Tutanağına istinaden; dava konusu adrese ait tesisatta “Perakende sözleşmesi bulunmadan enerji kullanımı” nedeniyle Davacı adına ilgili yönetmelik kapsamında işlem yapılması gerekmektedir.... Kaçak tahakkukuna ilişkin asıl alacak bedeline uygulanacak gecikme faizi ve faiz KDV” sinin, Kaçak tahakkuku son ödeme tarihinden İcra Takip tarihine kadar 14.322,95 TL asıl alacak (kaçak enerji) bedeline işlemiş yasal faiz bedeli 1.015,97 TL ve faizin KDV' si 182,88 TL olmak üzere; asıl alacak, gecikme faizi ve Faiz KDV'si toplamının 15.521,80 TL ve davacının bu bedellerden sorumlu olduğu" mütalaa edilmiştir.4721 sayılı TMK'nın 6. maddesi uyarınca kural olarak bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran; iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur. İspat yüküne ilişkin bu genel kural, menfi tespit davaları için de geçerlidir. Yani, menfi tespit davalarında da, tarafların sıfatları değişik olmakla beraber, ispat yükü bakımından bir değişiklik olmayıp, bu genel kural uygulanır. Bu davalarda da bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran taraf o vakıayı ispat etmelidir. Menfi tespit davasında borçlu, ya borçlanma iradesinin bulunmadığını ya da borçlanma iradesi bulunmakla birlikte daha sonra ödeme gibi bir nedenle düştüğünü ileri sürebilir. Borçlu borcun varlığını inkar ediyorsa, bu durumda ispat yükü davalı durumunda olmasına karşın alacaklıya düşer. Görülmektedir ki, menfi tespit davasında kural olarak, hukuki ilişkinin varlığını ispat yükü davalı alacaklıdadır ve alacaklı hukuki ilişkinin varlığını kanıtlamak durumundadır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 18/02/2015 tarih, 2013/19-1362 E. - 2015/826 K. sayılı, 20/04/2016 tarih, 2014/13-856 E. - 2016/523 K.) İlk olarak mahkemece kaçak tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli belge kabul edilmiş ise de, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar." hükmü amirdir. Özel hukuk tüzel kişisi olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.). Bilirkişi raporu ve mahkeme kararında belirtilen emsal kararla ise özelleştirme öncesi memurlar tarafından düzenlenen tutanaklara ilişkin olup, özelleştirme sonrası düzenlenen tutanaklara uygulanamayacağı açıktır. Buna göre, davanın menfi tespit talebine ilişkin olması nedeniyle davalı alacaklının kaçak kullanım, süre ve miktarını ispatla yükümlü olduğu, somut olayda kaçak kullanıma ilişkin davalı delillerinin değerlendirilmeden karar verilidği anlaşılmakla davacının sübuta yönelik istinaf itirazları yerinde görülmüştür.Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun kabulüne,HMK 353/1-a-6 md gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, kaçak kullanımın ispatı konusunda davalı delilleri değerlendirilerek ve davacıya ait yerde davacının abonelik dosyası da değrelenidrilerek hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla,yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/02/2024