Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2024/2895

KARAR NO:2024/2760

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL ANADOLU 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:26/09/2024

NUMARASI:2023/133 E

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

KARAR TARİHİ:17/10/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin belirtilen adreste hizmet veren bir otel işletmesi olup ... tesisat numarasına ve ... tüketici numarasına sahip elektrik dağıtım hizmeti kullanıcısı olduğunu, 2022 Aralık ayında müvekkil şirketin yetkilisine, "elektrik kullanımda tasarruf ettirmek üzere sayaca bir çeşit müdahalede bulunabileceğini" söyleyen bir şahıs tarafından sayaca müdahale edildiğini, olaydan çok kısa bir süre sonra, davalı kurumun yetkilileri otel işletmesine gelerek elektrik sayacında inceleme yaptığını ve 04.01.2023 tarihinde sayaç kurum yetkililerince değiştirildiğini, akabinde ... numaralı tesisatta kaçak kullanım tespit edilerek ... nolu kaçak tutanağı düzenlendiğini, 05.01.2023 tarihinde ise işletmenin elektriği kesildiğini, ... nolu kaçak tutanağında kaçak enerji tüketim bedeli 3.377.136,54 TL olarak hesaplandığını, müvekkiline 05.01.2023 tarihli fatura gönderildiğini, müvekkilinin ... nolu işbu faturaya itiraz ettiğini, kendisine şifahen itirazının reddedildiğinin bildirildiğini, elektriğin kesilmesi ile işletme sekteye uğradığından kuruma başvurularak işbu faturanın taksitlendirildiğini, peşinat olarak 598.186,16 TL bedel 06.01.2023 tarihinde müvekkilince mecburen ödendiğini, ödeme sonrası işletmenin elektrik kullanımının yeniden sağlandığını, herhangi bir elektrik kesintisi halinde davacı müvekkilin işletmeyi sürdürmesi olanak dışı olup herhangi bir faturayı ödeme gücününde kalmayacağını, müvekkilinin taksitleri ödeyememesi halinde elektriğinin kesilmesinin çok daha büyük zararlara yol açacağını belirterek borçlu olmadığının tespiti ile haksız ve hatalı kaçak elektrik bedeline dayalı olarak yapılacak elektrik kesme işleminin dava sonuna kadar durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından; işin niteliği gereği elektriğin davacının işletmesi için olmazsa olmaz koşulu gözetildiğinde kesintinin, davacının ticari işletme faaliyetinin durmasına sebep olacağı, bu haliyle davacının ağır ekonomik kayıplara uğrayacağı, tarafların karşılıklı menfaatleri esas alındığında yargılama süresince çekişme konusu elektriğin kesilmesinin davacı aleyhine ağır zararlar doğuracağı, davanın sonuna kadar, en azından dava konusu miktarla sınırlı davacının işletmesinde elektrik kesintisinin önüne geçmek gerektiği, bunun yanı sıra alacağın miktarına göre davalı şirketin de ihtiyati tedbir isteminde hukuki yararı bulunduğu, zira davacının mal varlığında gelebilecek bir değişim nedeni ile ilerde belirlenecek alacaklı şirket zararının elde edilmesi zorlaşabileceği gibi tamamen imkansız hale de gelebileceği" gerekçeleriyle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile davacı şirketin borçlu olmadığının tespitini talep etitği faturaya konu elektrik tesisatının bulunduğu ... Ümraniye/İSTANBUL adresindeki otele ait ... tesisatı numaralı ... tüketim numaralı elektrik hizmetinin davaya konu edilen 05.01.2023 tarihli ... fatura kapsamındaki alacak nedeniyle kesilmemesi yönünde fatura bedelleri üzerinden %20'si oranındaki teminatın davacı tarafça mahkememiz veznesine yatırılması veyahut muteber bankadan teminat mektubu ibraz etmesi halinde ihtiyati tedbir kararı verilmiştir.Karara karşı davalının itirazı üzerine duruşmalı olarak yapılan inceleme sonunda 12/04/2023 tarihli ara kararla "Dava konusu kaçak elektrik kullanımına konu mahal iş yeri olup, işin niteliği gereği elektriğin davacının işletmesi için olmazsa olmaz koşulu gözetildiğinde kesintinin, davacının ticari işletme faaliyetinin durmasına sebep olacağı, bu haliyle davacının ağır ekonomik kayıplara uğrayacağı, tarafların karşılıklı menfaatleri esas alındığında yargılama süresince çekişme konusu elektriğin kesilmesinin davacı aleyhine ağır zararlar doğuracağı, davanın sonuna kadar, en azından dava konusu miktarla sınırlı davacının işletmesinde elektrik kesintisinin önüne geçmek gerektiği, bunun yanı sıra alacağın miktarına göre davalı şirketin de ihtiyati tedbir isteminde hukuki yararı bulunduğu anlaşılmaktadır. Zira davacının mal varlığında gelebilecek bir değişim nedeni ile ilerde belirlenecek alacaklı şirket zararının elde edilmesi zorlaşabileceği gibi tamamen imkansız hale de gelebilecektir. Bu haliyle HMK'nın 389. maddesi uyarınca mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararına yönelik itirazın (İstanbul BAM 3. Hukuk Dairesi 'nin 2023/185 Esas - 2023/229 Karar sayılı vb kararları dikkate alınarak) aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuş, dairemizce yapılan istinaf incelemesi sonunda 06/07/2023 tarih ve 2023/1925 E- 2023/2119 K sayılı kararımızla davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmiştir.Yargılama aşamasında davalı tarafça tedbirin kaldırılması talep edilmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından; "Davacının iddiasında haklı olup olmadığı yargılama sonunda tüm deliller toplandıktan, incelendikten ve değerlendirildikten sonra ortaya çıkacaktır. Tedbirin kaldırılması durumunda ileride telafisi güç ya da imkansız durum ve zararlar ortaya çıkabileceği, verilebilecek hükmün infaz kabiliyetinin de ortadan kalkabileceği ve davacının hak kaybına uğrayabileceği ihtimal dahilindedir. Tüm bu nedenlerle HMK'nun 389. maddesi gereğince ihtiyati tedbirin şartları oluştuğundan, ve dosyada yeniden bilirkişi incelemesine ilişkin ara karar kurulduğu" gerekçeleriyle davalının tedbirin kaldırılmasına ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; dosya kapsamında hazırlanan 30.10.2023 tarihli bilirkişi raporunda, davacının kaçak elektrik tükettiği ve bu tüketim sebebiyle 1.161.878,32TL kaçak elektrik tüketim borcu bulunduğu, bahse konu borcun 598.186,16TL tutarındaki bölümünü müvekkili davalı şirkete ödediği tespit edildiğini, davacının talebi doğrultusunda tesis edilen tedbirin devamı, müvekkili davalı şirketin, kaçak elektrik tükettiği bilirkişi raporlarıyla teknik olarak tespit edilen davacının borçtan kurtulmasına imkan sağlamakta, müvekkili davalı şirketin 6446 Sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nda tanımlanan kamusal faaliyetinden kaynaklanan alacağını tahsil etmesini imkansızlaştırmakta olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, kaçak kullanım faturalarına yönelik menfi tespit talebine ilişkindir.Davacı vekili; dava konusu kaçak tutanağı elektriğin kesilmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiş, mahkemece talep kabul edilmiş, karara karşı yapılan istinaf başvurusu da kesin olarak reddedilmiş, davalı tarafından tedbirin kaldırılması talep edilmiştir. "İhtiyati tedbirin değiştirilmesi ve kaldırılması " başlıklı 396. maddesinde;"(1) Aleyhine ihtiyati tedbir kararı verilen veya hakkında bu tedbir kararı uygulanan kişi, mahkemece kabul edilecek teminatı gösterirse, mahkeme, duruma göre tedbirin değiştirilmesine veya kaldırılmasına karar verebilir.(2) Teminatın tutarı, tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılmasına göre; türü ise 87 nci maddeye göre tayin edilir.(3) İtiraza ilişkin 394 üncü maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrası, kıyas yoluyla uygulanır.." hükmüne yer verilmiştir.Bu şekilde, durum ve koşulların değiştirilmesi sebebiyle tedbirin değiştirilmesi ve kaldırılması hakkındaki HMK 396. maddesinde itiraza ilişkin olarak HMK 394. Maddesinin sadece 3. ve 4. fıkralarına atıf yapılmış, kanun yoluna ilişkin 5. fıkra bunun dışında bırakılmıştır.Davalı tarafın ihtiyati tedbirin kaldırılması talepleri HMK'nın 396. maddesi kapsamında değerlendirilmesi gereken taleplerdendir.HMK'nın 396/2 maddesinde aynı Kanunun 394. maddesinin 3. ve 4. fıkrasının kıyas yoluyla uygulanacağı belirtilmiş olup, HMK'nın 394/5 maddesine atıf yapılmamıştır. HMK 396/1 maddesi uyarınca taraflar mahkemenin, durum ve koşulların değişmesi sebebiyle, ihtiyati tedbirin değiştirilmesi veya kaldırılması kararına aynı mahkemede itiraz edebilirler. Mahkemenin itiraz hakkında verdiği karara karşı istinaf yoluna başvurulamaz. Çünkü HMK'nın 396/2 hükmünde aynı yasanın 394/5 hükmüne atıf yapılmamıştır. (Bakınız Prof.Dr.Baki KURU Medeni Usul Hukuku Sayfa:645) Açıklanan nedenlerle; davalının ihtiyati tedbirin kaldırılması talebine karşı istinaf başvurusunun HMK 394, 396 ve 352. maddeleri uyarınca istinafı kabil bir karar bulunmadığından, usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının ihtiyati tedbirin kaldırılması talebine karşı istinaf başvurusunun HMK 394, 396 ve 352. maddeleri uyarınca istinafı kabil bir karar bulunmadığından usulden reddine,Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.