Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2024/2837

KARAR NO:2024/2700

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ARA KARAR TARİHİ :05/09/2024

NUMARASI:2024/166 E

DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali

KARAR TARİHİ:15/10/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket çalışanlarınca davalı şirkete ait ilgili kullanım yerinde yapılan denetimler sonucu kaçak elektrik kullandığı tespit edilmekle bu durumun 06.10.2023 tarih ... seri nolu tutanak ve video görüntüsü ile kayıt altına alındığını, tutanak gereğince tahakkuk olunan fatura son ödeme tarihinde ödenmediğinden davalı/borçlu aleyhine .... Sayılı dosyası üzerinden davalılar aleyhine icra takibine girişildiğini, davalıların haksız itirazı nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiğini beyanla öncelikle alacağı teminen borçluların mallarına ihtiyati haciz konulmasını, itirazın iptali ile takibin devamına, davalıların % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Söz konusu aboneliğin ve kaçak tespit tuta- nağının tüzel kişiliği bulunan .... Şti. adına olduğunu, diğer müvekkillerine husumet yönetilemeyeceğini, davalı şirketin bulunduğu İstanbul ili, Fatih ilçesinde ... tesisat numaralı aboneliği hakkında kaçak/usulsüz elektrik enerjisi kullandığından bahisle, 09.10.2023 son ödeme tarihli 477.482,22 TL ve 239.273,28 TL tutarında olmak üzere toplam 716.755,50 TL fatura tahakkuk edilmiş ise de, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, tutanağın ve bu tutanak gereğince düzenlenen hukuka ve yönetmeliğe aykırı olduğunu, kabul anlamına gelme- mek kaydıyla kesilen ceza miktarının fahiş olduğunu, söz konusu iş yerinin seyahat biletleri kesen küçük bir işletme olup bu denli yüksek miktarda ceza kesilmesinin hayatın olağan akışına aykırı oldu- ğunu, müvekkil şirkete kesilen ceza miktarının müvekkilinin belki de 10 yıl boyunca ödemiş veya ödeyeceği fatura miktarına denk geldiğini,müvekkili defalarca davalı kuruma gitmiş ise de söz konusu cezaya ilişkin ekte sunulan ceza bedellerini ve tarihlerini gösterir belgeden başka herhangi bir bilgi belge verilmediğini, kesilen ceza belirlenirken 180 gün geriye gidilmesi gerekirken, davacı yanca 1 yıl geriye gidilmiş olduğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.1.İlk Derece Mahkemesi'nce 15.03.2024 tarihli ara kararda: "alacağın varlığı ve miktarı ile muacceliyetinin yargılamayı gerektirdiği, İİK.'nın 257.maddesindeki ihtiyati haciz koşulla- rının gerçekleşmediği, diğer yandan sunulan tutanakların tek taraflı olarak tanzim edildikleri bunun dışında İİK.'nın 257/2.maddesindeki koşulların varlığına ilişkin herhangi bir kanıt sunulmadığı" gerekçesiyle " İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE" karar verilmiştir. Davacının istinaf başvurusu üzerine dairemizce yapılan inceleme sonucu 2024/1407 E., 2024/1381 K. Nolu 13.05.2024 tarihli ilamda; "Eldeki dosya kaçak elektrik kullanım bedeli yönünden ihtiyati haciz kararı verilmesi talebine ilişkindir. İhtiyati hacze konu alacak tek taraflı olarak düzenlenen tutanağa dayalı faturadan kaynaklan- maktadır. Alacağın varlığı noktasında dosyaya sunulan fotoğraflar ve video kaydı da " yaklaşık ispat"a elverişli değildir.Uyuşmazlık konusu haksız fiil niteliğindeki kaçak elektrik kullanımına ilişkin olup yargılamaya muh- taçtır. Eldeki dosyada yargılamanın bulunduğu aşama itibariyle İİK 257. madde gereği ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı kanaatine varılmıştır. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlen- dirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır" denilerek "ihtiyati haciz talep eden ...'ın istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine" karar verilmiştir.Davacı vekili 02.09.2024 tarihli dilekçesi ile: davalı şirketin.... da bildirdiği "... Fatih/İSTANBUL" adresinde ticari faaliyette bulunduğunu, müvekkili şirket çalışanlarınca yapılan kontroller sonucu EPHYT 42/1-b maddesi uyarınca perakende satış sözleşmesi mevcutken harici hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullandığı tespit edilmekle buna ilişkin ... Seri Nolu 06.10.2023 tarihli kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlendiğini, ilgili tutanağa bağlı olarak 19.10.2023 son ödeme tarihli 477.482,22 TL. bedelli ve 19.10.2023 son ödeme tarihli 239.273,28 TL bedelli faturaların düzenlendiğini düzenlendiğini, davacının kaçak elek- trik kullandığı hususunun kaçak / usulsüz tespit tutanağı, faturalar, ilgili adreste kaçak elektrik kullanı- mına dair dosyada bulunan fotoğraf ve video kayıtları ve 29.08.2024 tarihli bilirkişi raporu ile yak- laşık olarak ispatlandığını,Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 2024/83 E, 2024/1218 K. nolu tarihli ilamında belirtilen ölçülülük ilkesi gözetilerek ihtiyati haciz kararı verilmesini istemiştir. 2. İlk Derece Mahkemesi'nce 05.09.2024 tarihinde, "Tüm dosya kapsamı birlikte değer- lendirildiğinde; davacı tarafça, davalılar hakkında kaçak elektrik kullanımından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan ilamsız icra takibine vaki itirazın iptali amacı ile davacı tarafça eldeki davanın açıldığı görülmüştür. Davaya konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanağının, bir özel hukuk tüzel kişisi olduğu tartış- masız olan davacı şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenmiş olduğu gözetildiğinde, HMK’nın 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında hüküm altına alınan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Öte yandan şu aşamada alınan bilirkişi raporuna itibar edilip edilmeyeceği, davacı tarafça düzenlenen faturalarda belirtilen alacak miktarının gerçeği yansıtıp yansıtmadığı da muallak olup, bu durumda alacağın varlığı ve miktarı ile muacceliyetinin yargılamayı gerektirdiği, dolayısı ile İİK.'nın 257. maddesindeki ihtiyati haciz koşullarının gerçekleşmediği, bunun dışında İİK.'nın 257/2.maddesindeki koşulların varlığına ilişkin de herhangi bir kanıt sunulmadığı" gerekçesi ile " DAVACI TARAFIN İHTİYATİ HACİZ İSTEMİNİN REDDİNE" karar verilmiştir.05.09.2024 tarihli ara karar davacı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; iş bu dosya kapsamında tek tek kalemler belirli olup video kaydı görüntüleri ile desteklendiğini, buna ek olarak dosyada alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, ihtiyati haciz yönünden yaklaşık ispatın sağlandığını beyanla ara kararın kaldırılmasını istemiştir.İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Davada asıl talep İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkin olup takip ve dava konusu alacak kaçak kullanım bedelinden kaynaklanmaktadır.Davacı alacağını teminen ihtiyati haciz talep etmiş, mahkemece "TALEBİN REDDİNE" karar verilmiş ve bu ara karar istinaf edilmiş olmakla, istinafa gelen kararın niteliğine uyuşmazlık ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasındadır.2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257/1. Maddesine göre, rehinle temin edil- memiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşı- nır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. Mad- desi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olması"ndan anlaşılması gere- ken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir.Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır (Yarg. 19.HD 12/12/2019 Tar. 2019/2300 E-2019/ 5531 K).Yaklaşık ispat konusunda, ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranma- yacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez. Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir. Tam ispatın arandığı durumlarda, bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hâkim o iddianın ağırlıklı/kuvvetli ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğu ihtimalini göz ardı etmez.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar."Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tara- fından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir (Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E- 2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.). Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 tarih ve 2024/83 Esas, 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu, kaçak elektrik kullanımının çeşitli yöntemlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, kaçak elektrik kullandığı tespiti üzerine ilgili mevzuat uyarınca tahakkuk ettirilen faturalar nedeniyle yapılan ihtiyati haciz başvurularında; somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerden, alacağın ve 2004 sayılı Kanun’un 257 ve devamı maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının varlığı kanaatine varan mahkemenin, ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde ihtiyati haciz kararı verebileceğini belirtmiştir.Yukarıda belirtilmiş olduğu üzere, haksız fiile dayalı davalarda alacağın haksız fiil tarihinde muaccel olacağı, koşullarının bulunması halinde ölçülülük ilkeleri de nazara alınarak talep edilen alacağın tamamı üzerine olmasa da bir miktar alacak için ihtiyati haciz kararı verilebileceği tartışmasızdır.Dosya kapsamından ,1.Dava konusu mahal ile ilgili olarak davalı şirket adına ticarethane grubu aboneliğin bulunduğu, davacı şirket çalışanlarınca ilgili kullanım yerinde yapılan denetimler sonucu "harici hat ile sayaçtan geçirmeksizin" kaçak elektrik kullandığı tespit edilmekle davalı şirket adına 06.10.2023 tarih ... seri nolu tutanağın düzenlendiği, ayrıca video görüntüsünün mevcut olduğu, tutanak altına davalı şirketin unvanı yazılmakla beraber imzadan imtina açıklamasına yer verildiği, ayrıca harici hattan beslenen cihazların dökümünün yapıldığı,2. İş bu tutanak gereğince davalı şirket adına tahakkuk olunan 09.10.2023 son ödeme tarihli 477.482,22 TL ve 239.273,28 TL bedelli faturalar ödenmediğinden şirket ile birlikte ortak durumundaki diğer borçlular aleyhine .... Sayılı dosyası üzerinden davalılar aleyhine icra takibine girişildiği, davalıları temsilen vekillerinin ibraz ettiği dilekçe ile borca itirazda bulunması nedeniyle takibin durdurulmasına karar verildiği ve itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.3.Yukarıda belirtildiği üzere ilk derece mahkemesinin "İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE" dair 15.03.2024 tarihli ara kararı davacı tarafça istinafa getirilmiş, neticede dairemizin 2024/1407 E., 2024/1381 K. Nolu 13.05.2024 tarihli ilamı ile istinaf başvurusu reddedilmiştir. 4. Bilahare ilk derece mahkemesi'nce yapılan yargılama sırasında Elektronik Mühendisi ....'ndan 29.08.2024 tarihli rapor aldırılmış, raporun "sonuç ve kanaat" kısmında;"Tarafların iddia ve savunmaları, dosyaya sunulan belgeler ve yukarıda izah edilen hususlar bir arada değerlendirilmek suretiyle; 1- Davacı şirket görevlilerince 06.10.2023 tarihinde "...Fatih- İstanbul (Tic Otel-.ofis)" adresinde bulunan şantiyeye ait işyerinde kurulu ... no.lu hizmet bağlantı noktasında, davalının ayrı bir hat çekmek suretiyle (sayaçtan geçirmeden) harici hat çekerek enerji kullandı- ğının tespit edildiği ve tespite istinaden davalı adına 06.10.2023 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiği, tespit esnasında davacı görevlileri tarafından çekilen video görüntülerinin dosya içerisinde mevcut olduğu, işbu tespitin aksini gösterecek herhangi bir somut belgenin dosya kapsamında mev- cut olmadığı, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42/1-b maddesinde; ayrı bir hat çekmek sure- tiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketilmesinin kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edildiği hususları tümüyle değerlendirildiğinde; davalının “sayaçtan geçirilmeden harici hattan enerji kullanımı” sebebiyle kaçak elektrik enerjisi tüketimi gerçekleştirmiş olduğu,2- 06.10.2023 tarihli ... seri numaralı kaçak elektrik tespit tutanağına istinaden, ... görevlilerince davalı adına düzenlenen19.10.2023 son ödeme tarihli 477.482,22 TL tutarlı kaçak elektrik bedeli faturası ve 19.10.2023 son ödeme tarihli 239.273,28 TL tutarlı kaçak ek normal elektrik bedeli faturasının mevzuatlara uygun olarak hesaplandığı, 3- Davacı şirketin davalıdan ... sayılı dosyasında 19.10.2023 fatura son ödeme tarihinden 01.11.2023 tarihi itibariyle;716.755,50 TL Kaçak Elektrik Bedeli (İstenen:9430 Yıllık Diğer) üzerinden 6.570,26 TL Gecikmiş Gün Faizi ve 1.314,05 TL Faizin KDV” si olmak üzere toplam 724.639,81 TL talep edildiği," belirtilmiştir. Davalılar vekili 10.09.2024 tarihli dilekçesi ile bilirkişi raporuna itirazen; "bilirkişi tarafından, davacı şirketçe yazılan tutanağın harici hat/kaçak kullanımın müvekkil tarafından mevcut olup olmadığı,kullanıldığı iddia edilen yerin niteliği ve çalışma saatleri,kullanılacak elektrik miktarı, kurulu gücü, yine iddia edilen trafonun kw bazında miktarı veya yine kullanıldığı iddia edilen ticari işletmenin kaç kw güç ile kaçak kullandığı tespiti yapılmadan davacının sunduğu kaçak kayıt dökümünde ki ortalama süreler ve miktarlar baz alınarak rapor tanzim etmesi hakkaniyet çerçevesinde olmayıp Enerji Piyasası Tüketici Hizmetler Yönet- meliğine aykırılık teşkil etmektedir. Yine bilirkişi raporunun 5. sayfasında yönetmeliğin 45. maddesinin 1-a bendinde "42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kulla- nımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez." şeklinde yönetmelik maddesinin ilgili kısmı açıkça belirtilmesine rağmen; yine bilirkişi raporunun 6. sayfasının son cümlesinde "....hizmet noktasına ait tesista ilişkin sunulan tespit öncesi ortalama günlük tüketim değerleri incelendiğinde; tespit öncesi 12 ayın ortalama günlük tüketim değerinin birbirine yakın olduğu, bura- dan ilgili yönetmelik maddesi kapsamında geriye dönük 12 aylık harici hattan enerji tüketimi yapılmasının uygun olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde tespitler yapılmasına karşın geriye dönük 12 aylık hesaplama yapılmıştır. İş bu nedenle eksikliklerin tespit edilerek karar vermeye uygun rapor tanzim edilmesi adına dava konusu faturalar hakkında 3 kişilik heyetten oluşan bilirkişilerce bilirkişi raporu hazırlanmasını talep ediyoruz" şeklinde beyanda bulunmuştur. UYAP ortamında yapılan incelemeye göre 24.06.2024 tarihinde ön inceleme tutanağı düzenlenmiş ve bilirkişi ara kararı oluşturulmuş, duruşma 18.11.2024 gününe ertelenmiş olup, dava- lıların rapora itirazı ile ilgili celse arasında oluşturulmuş bir ara karar bulunmamaktadır.Ancak , dosya kapsamına göre, tutanak tarihinde davalı şirketin adresinde “sayaçtan geçirilmeden harici hattan enerji kullanıldığı" hususu yaklaşık olarak ispatlanmış olup davalı şirket yönünden ihtiyati haciz koşulları oluşmuştur. Gerçek kişi durumundaki diğer davalıların dava konusu borç ile sorumluluğu ise yargılamaya muhtaçtır.Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

K A R A R :Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince, 05.09.2024 tarihli ara kararın kaldırılmasına, yeniden esas hakkında; 1. Davalı ....Şirketi yönünden kabulüne, adı geçen borçlunun asıl alacak miktarı olan 716.755,50 TL tutarındaki taşınır, taşınmaz malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacakları üzerine,- 09.10.2023 son ödeme tarihli 477.482,22 TL ve 239.273,28 TL bedelli faturalar ile sınırlı olarak - ihtiyati haciz tesisine, 2.Takdir olunan % 15 oranındaki teminatın ilk derece mahkemesince tahsiline, 3.Borçlular ... ve ... yönünden ihtiyati haciz talebinin reddine, Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde İlk Derece Mahkemesi'nce iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.15/10/2024