İstanbul BAM 3. HD 2023/1091 E. 2024/266 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/1091

KARAR NO: 2024/266

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/03/2023

NUMARASI: 2022/176 E - 2023/174 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 30/01/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların ... Mahallesi .... Sokak No:... Esenyurt/İSTANBUL adresinde bulunan iş yerindeki doğal gazı davalı şirketten ... tesisat numarası ile ... nolu sayaç üzerinden aldığını, müvekkile davalı kurum tarafından tebliğ edilen 27/01/2022 tarih ve ... numaralı faturada Kaçak Gaz Kullanım bedeli olarak 110.597,36 TL tutarında ceza kesilmiş, fatura bedeli de 65.252,44 TL(KDV dahil) olarak belirlendiğini, kaçak doğal gaz kullanımı nedeniyle kesilen işbu ceza ve toplam tüketim bedeliyle tanzim edilen 175.849,00 TL tutarındaki fatura, görevli memurlar tarafından hatalı inceleme yapılarak düzenlendiğini, söz konusu taraflarına tebliğ edilen faturaya karşı Doğal Gaz Piyasası Dağıtım ve Müşteri Hizmetleri Yönetmenliğinin 50. Maddesine istinaden süresinde itiraz edildiğini, ancak davalı kurum tarafından yapılan itirazın 04/03/2022 tarihinde sms yoluyla bilgilendirme yapılarak haksız bir şekilde ret edildiğini, söz konusu yönetmenliğin 50/3-son cümle maddesi gereği itirazın ret edildiği tarihten beş iş günü içerisinde fatura bedelinin ödenmesi gerektiği ve gecikme halinde yaşanabilecek gaz kesintisi ve benzeri yaptırımlar nedeniyle mağduriyet yaşanmaması açısından davacı müvekkilin tüm borçtan sorumlu olmadığının tespiti için dava açma zorunluluğu doğduğunu, somut olaya ilişkin davalı yanca uyuşmazlık konusu 65.252,44 TL(KDV dahil) tüketim bedeli ve 110.597,36 TL kaçak ceza bedelinin neye göre belirlendiğine ilişkin herhangi bir yazılı tutanak verilmediği gibi yargılama aşamasında, davalı kurumdan istenecek uyuşmazlık konusu abonman sözleşmesine ilişkin dosya içeriği işlem dosyası ile kanıtlanacağı üzere, davacının doğal gaz tüketimine yönelik bugüne kadar herhangi bir usulsüzlük tutanağının düzenlenmediği de anlaşılacağını, öte yandan doğal gaz tüketim faturası ve kaçak gaz ceza bedelinin kabul edilmesi halinde ise; yargılama aşamasında dosyaya getirilecek tutanaklar ve davacı adına düzenlenen faturalara ilişkin hesap ekstresi göz önüne alınarak yaptırılacak bilirkişi incelemesi sonucunda tüketim bedeli ve ceza miktarının aşırı olduğu da anlaşılacağını, davacının borç tehdidi altında olması nedeniyle belirtilen borcun olmadığının tespitini ve ödenen veya ödenecek paraların istirdadını istemek zorunluluğu doğduğunu, tüm bu nedenlerle öncelikle, henüz icra takibi başlatılmamış olan 27/01/2022 tarih ve ... numaralı faturada belirtilen 175.849,00 TL miktar borç yönünden icra takibinin durdurulması bakımından ihtiyati tedbir kararı verilmesine, uyuşmazlık konusu faturadan dolayı davacı müvekkillerin davalı şirkete borçlu olmadığının tespitine, dava süresince uyuşmazlık konusu faturanın icra tehdidi altında ödenmesi durumunda, alacaklıya ödenecek bedelin ödeme tarihi itibariyle ticari faizi ile geri alınmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacılardan ... adına, ... numaralı tesisatın kayıtlı olduğu kumaş ve tekstil ürünlerini ağartma ve boyama hizmetleri konusunda ticari faaliyette bulunmakta olduğu ... Mahallesi .... Sokak No:... Esenyurt/İstanbul adresinde ... vergi kimlik no ve ... sözleşme hesap no ile 09.01.2018 tarihinde sözleşme yaparak ticari aboneliğini başlatmış, onaylı proje kapasitesine istinaden tarafına G65 tip sayaç tahsis edilmiş, ve resmi gaz açılış işlemleri yapıldığını, ... numarasına kayıtlı adreste 15.10.2021 tarihinde yapılan saha tespitinde, onaylı proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle,bahse konu tesisata tesis edilmiş olan doğal gaz sayacında kapasite aşımı yapılarak kaçak doğal gaz kullanımı yapıldığı tespit edilmiş olup bu sebeple davacıya kaçak kullanım ceza bedeliyle birlikte 175.849,00TL tutarında fatura tahakkuk edildiğini, davacı şirket tarafından doğalgaz sözleşmesinde onaylanan projeye, proje dışı cihazlar eklenmek suretiyle tesisata müdahale edildiğini, doğal gaz sayacında kapasite aşımı yapıldığı sabit hale geldiğini, davacının onaylı proje dışı cihaz eklemek suretiyle tesisata müdahale ederek kaçak doğalgaz kullandığı tespit edildiğini, davacının kapasite aşımı yaptığının sabit olduğunu, Müvekkil şirket ... tarafından, davacının kullandığı sayaca müdahale edilmiş olabileceği şüphesiyle yapılan saha tespitinde kaçak doğal gaz kullanımı yapıldığı tespit edildiğini, 175.849,00TL tutarlı kapasite aşımı sebebiyle kaçak kullanım faturası tahakkuk edildiğini, davacıya mevzuat gereği geriye dönük 1 yıldan fazla kaçak kullanım işlemi uygulanmadığından, 1 yıllık toplam kapasite aşımı kaçak kullanımı 22.136m3 olarak hesaplanmış ve %200 kaçak kullanım cezası ile birlikte 27.01.2022 tarih, ... no 175.849,00TL tutarında kaçak kullanım faturası tahakkuk edildiğini, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda; davacı tarafça kaçak doğal gaz kullanımı olmadığı, yapılan ölçümlerin kullanım miktarını tam ve doğru şekilde tespit edebildiği kanaatine varılarak, tespit edilen kullanım miktarının yasal mevzuata göre uygun olarak tespit edilen kullanım bedeli olan 65.252,44 TL yönünden davacının sorumluluğunun devam ettiği, kaçak kullanımdan kaynaklı ceza bedeli olan 110.597,36 TL yönünden ise davacının sorumluluğunun kaçak kullanımın mevcut olmaması nedeniyle bulunmadığı anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne, davacının davalı tarafça tanzim edilen 27/01/2022 düzenleme, 15/02/2022 ödeme tarihli, ... fatura numaralı faturanın 110.597,36 TL si bakımından borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine, karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı,davacılar vekili istinaf etmiştir. Davacılar vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucunda tanzim edilen kök raporun sonuç bölümünde; 1-) Davalı tarafa ait işletmede kazan değişimi ve ilave numune yıkama kazanı sebebiyle sayaç kapasitesini aşan, tüketimin meydana gelmediği, 2-) Davacı tarafça doğalgaz tesisatına yapılan ilave ve değişiklikler sebebiyle usulsüzlük yapıldığını, 3-) Davacı tarafa ait işyerinde ölçümsüz ve kaçak gaz kullanılmamış olduğunu, 4-) Davalı kurum tarafından düzenlenen faturada davacı tarafa yükletilen 110.597,36.-TL kaçak tüketim bedelinin uygun bulunmadığının belirtildiği, Bilirkişi heyetinin söz konusu raporunun sonuç kısmının 1 ve 3 numarasında kazan değişimi ve ilave numunenin sayaç kapasitesini aşan herhangi bir tüketimin olmadığını net bir şekilde belirterek aslında davalı kurumun iddia ettiği 16/10/2020 - 15/10/2021 tarihleri arasında toplamda 22.136 m3 (55.298,66 TL + KDV) kaçak doğal gaz kullanılmadığını , raporunun sonuç kısmının 4 numarasında davacıların işlettiği iş yerinde herhangi bir kaçak doğal gaz tüketimi olmadığı için 110.597,36 TL kaçak gaz ceza bedelinin de geçersiz olduğunu net biçimde ifade ettiklerini ve sonuç olarak bilirkişi heyet raporunda müvekkillerinin, dava konusu fatura nedeniyle davalı kuruma borçlu olmadığı kanaatine varıldığı, ek raporda da aynı şekilde kanaat belirtildiği, dosyaya sunulmuş 21/12/2022 tarihli heyet ek bilirkişi raporunda, "davalı kurumca sunulan projelerin incelenmesi, itirazların yeniden yapılan değerlendirmesi, neticesinde, kök raporda yapılan tüm tespit, değerlendirme ve kanaatlerde değişiklik yapılmasını gerektirecek ek bir husus tespit edilmemiştir. Davacı tarafa ait işyerinde ölçümsüz ve kaçak gaz kullanılmamış olduğu" kanaati bildirildiği, müvekkillerinin iş yerinde işi gereği doğal gaz kullandıklarını ve her ay faturasını da düzenli olarak ödemdiklerini,ancak iş yerlerinde davalı kurumun iddia ettiği gibi kaçak doğal gaz kullanmadıklarını, bu hususun bilirkişi raporlarıyla sabit olduğunu, dava konusu faturaya yansıtılan her kuruşun kaçak gaz tüketimine ilişkin olduğu,bu hususun (dava konusu faturanın kaçak tüketime ve kaçak tüketim nedeniyle ceza bedellerine ilişkin olduğu) davalı vekilinin cevap dilekçesinin ikinci paragrafında da ikrar edildiği, dava konusu faturanın 16/10/2020 - 15/10/2021 tarihleri arasındaki kaçak tüketime ilişkin olduğu açık ve net olmasına rağmen yerel mahkemece kaçak tüketimi (22.135 m3 = KDV dahil 65.252,44 TL) normal tüketim olarak kabul edip sadece kaçak tüketim cezasının iptaline karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu,oysa mahkemece kaçak tüketim yoksa kaçak olarak iddia edilen tüketim miktarı ve ona bağlı olan iki katı tutarındaki kaçak tüketim cezasının iptaline,yani faturanın tümden iptaline ve davanın tümden kabulüne karar vermesi gerektiği,eksik inceleme sonucunda davanın kısmen reddine kısmen kabulüne karar verildiğini ,bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , itirazın iptali menfi tesbit ve ödeme yapıldığı takdirde iadesi talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; davacıların adi ortak olarak ... Tekstil Ve Yıkama ünvanlı iş yerini işlettikleri, davalı ile doğal gaz aboneliği başlatılarak ... tesisat numarası ile ... nolu sayaç üzerinden doğal gaz aldıkları, davalı tarafça, davacılar aleyhine, dava konusu 27/01/2022 tarih ve ... numaralı fatura düzenlendiği, faturada ceza bedeli olarak 110.597,36 TL'nin gösterildiği ,fatura toplamının 175.849,00 TL TL olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece yargılamada alınan kök ve ek bilirkişi raporunda özetle; Davalı tarafa ait işletmede kazan değişimi ve ilave numune yıkama kazanı sebebiyle sayaç kapasitesini aşan, tüketimin meydana gelmediğine, davacı tarafça doğalgaz tesisatına yapılan ilave ve değişiklikler sebebiyle usulsüzlük yapıldığına, davacı tarafa ait işyerinde ölçümsüz ve kaçak gaz kullanılmamış olduğuna, davalı kurum tarafından düzenlenen faturada davacı tarafa yükletilen 110.597,36.-TL kaçak tüketim bedelinin uygun bulunmadığı görüşü bildirilmiştir. Somut olayda ,uyuşmazlığın fatura toplaının tamamının kaçak kullanıma ilişkin olup olmadığı,sözkonusu fatura içeriğinde ayrıca normal tüketimin de faturalandırılıp faturalandırılmadığı noktasındadır. Bilirkişi kurulu raporu içeriğinde "Mevcut G65 sayaç 300 Mbar fark basınçta 130 m³/h _ (100m³/h x1,3 = 130 m³/h) gaz debisini ölçebilecek kapasitededir.15/10/2021 tarihli olay sırasında aynı G65 sayaç işletme gaz beslemesini ölçmekte idi. Dosya kapsamında mevcut geçerli güncel projede hesaplanmış olduğu üzere işletmede olabilecek maksimum tüketim 119,4 m³/h' dir.Davacı kurum tarafından davalı tarafa 15/02/2022 son ödeme tarihli fatura ile 110.597,36.-TL kaçak tüketim bedeli yasıtılmıştır. Yukarıda detayları verildiği üzere, davacı tarafa ait işletmede, ölçümsüz, kaçak kullanım, mevcut değildir. Gaz tüketiminin kaçak olarak kabul edilebilmesi için sayaçtan geçmemiş olması gerekir. Dava konusu olayda böyle değildir. " şeklindeki tesbit dikkate alındığında ceza bedeli dışındaki kısmın normal tüketime ilişkin olduğu sonucuna varılmaktadır.Kaldı ki,ilgili fatura içeriğinden de ceza ve normal tüketime ilişkin miktarlar ve parasal karşılıkları anlaşılmaktadır. Böylece ,mahkemece verilen kararda maddi vakıa ve hukuki denetim yönlerinden usul ve hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı tarafın istinaf talebinin HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 179,90 TL harcın mahsubu ile bakiye 247,70 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf masrafının istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 30/01/2024