İstanbul BAM 3. HD 2023/1082 E. 2024/261 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/1082

KARAR NO: 2024/261

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 31/01/2023

NUMARASI: 2022/213 E - 2023/103 K

DAVANIN KONUSU: Tazminat

KARAR TARİHİ: 30/01/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 12.02.2021 tarihinde ... Topt. Çarşısı ... Ada'da çıkan yangında müvekkili şirketin .... Çarşısı ... Ada No:... adresindeki iş yerinin tamamen yandığını, itfaiye raporunda belirtildiği üzere yangın ...-... no'lu taşınmazda başladığı, bu taşınmazın sahibi (1) numaralı davalı ... olup, kiracısı ise dava dışı ... San.ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, yangın sonrası (dava dışı) kiracı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Bakırköy 10 Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/12 D.İş sayılı dosyası üzerinden yaptırılan tesbitte ; yangının davalılar ... A.Ş.'nin malik, ...İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin ise kiracı olarak bulunduğu 11 no'lu taşınmazdan kaynaklandığı belirtilmiş ise de bu dosyadaki raporlara sadece yangının yayılma sürecindeki kusur yönünden katılmanın mümkün olduğu, zira itfaiye raporu ile bu tespit dosyasındaki raporlar birlikte değerlendiriliğinde yangının ...-... no'lu taşınmazda başladığı ve 11 no'lu dükkanın kusuru nedeniyle yayıldığı anlaşıldığı, Bakırköy 10. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2021/12 D.İş dosyasındaki raporlarda yangının çıkış yeri olarak ... (11 no'lu iş yeri) gösterilmesinin nedeni bu iş yerindeki yanma olgusunun çok daha yoğun olması olduğu, Bakırköy 10. SHM'nin 2021/12 D.İş dosyasına sunulan 29.03.2021 tarihli raporun ilgili kısmında aynen; "Yukarıdaki fotoğraflarda görüldüğü gibi, yangının yayılmasına sebebiyet veren arka cepheye kapı açmış olan iş yeri sahiplerinin, yasak olmasına rağmen sokağa istiflediği mallar ve üzerlerine sermiş oldukları yanıcı plastik/polimer malzeme olan plastik brandalardır. Yani yangın başladığı yerde bitebilecek iken yanındaki iş yerlerine rüzgarın da etkisini alarak sirayet etmiştir. Yasak olmasına rağmen bu emtiaları sokaklara depo niyetine istifleyen üstlerine de brandalama yapan iş yerleri sahipleri ve buna izin veren durumuna düşen site yönetimi de sorumludur." şeklinde olduğu, yangın sonucu yanan ticari ürün bakımından 170.851,24 TL'nin yangın (haksız fiil) tarihi olan 12.02.2021 tarihinden itibaren en yüksek oranda avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, itfaiye raporunda tespit edilmiş olan 2 adet bilgisayar, TV, kamera sistemi, telefonlar, buzdolabı, klima ve diğer demirbaşlar bakımından belirsiz alacak davasının kabulüne, müvekkilinin miktarını tam ve kesin belirleyemediği bu zararlarının mahkemece belirlenmesini ve haksız fiil (yangın) tarihi olan 12.02.2021 tarihinden itibaren en yüksek oranda avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Hizmetleri cevap dilekçesi: Haksız hukuka, usule aykırı davanın öncelikle hak düşürücü süre içerisinde açılmamasına ilişkin itirazları doğrultusunda usulden reddine, aksi takdirde ise davanın husumetten ve nihayetinde davanın esastan reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Ticaret Limited Şirketi cevap dilekçesinde; re'sen göz önüne alınacak hukuki ve maddi nedenlerle, belirsiz alacak davası olarak ikame edilen taleplerin usulden reddine; hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve hukuka aykırı davanın tümüyle esastan reddine, davanın dava dışı ...San ve Tic Ltd Şti'ye, ... Yönetimi'ne ve ... A.Ş.'ye ihbar edilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Davacının iddialarının hukuki dayanaktan yoksun olup, davaya konu zarar bakımından müvekkiline kusur atfedilmesi mümkün olmadığından işbu davanın esastan reddi gerektiği, davanın konusunun haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olduğu, davacının 12.02.2022 tarihinde çıkan yangında iş yerinin zarar gördüğünü ve bu zarardan müvekkilinin Borçlar Kanunu kapsamında yapı maliki sıfatıyla (TBK m.69) sorumlu olduğunu iddia ettiği, somut olayda; davacı ile müvekkili arasında ticari ilişki bulunmadığı gibi, söz konusu davanın TTK 4 ve 5 maddelerinde tarif edilen ticari davalar arasında da sayılmadığı, davanın ticari bir dava niteliği taşımadığını, müvekkil ile davacı arasındaki davaya konu ilişkinin TBK'nun haksız fiiline ilişkin hükümlerinden kaynaklanmakta olup, TTK 4. maddesinde tarif edilen her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olma şartını taşımadığını, huzurdaki davada Asliye Ticaret Mahkemelerinin görevli olmadığını ,görev hususunun kamu düzenine ilişkin olup taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilen usuli bir dava şartı olduğunu, kamu düzenine ilişkin görev hususunun mahkemece re'sen göz önüne alınarak, Mahkemenin görevsizliğine karar verilmesini ve görevsizlik kararı verilerek dava dosyasının görevli Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini , her halde davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; " tüm dosya kapsamı soruşturma aşamasında ve mahkememizce alınan raporlar, yerinde yapılan bilirkişi incelemeleri ve diğer tüm deliller ile, yangının davalı ... Ltd.Şti. Yerinde başlamadığı tespit edilmiş olmakla davalı ... ve ...ların faaliyetini yürüttüğü iş yeri maliki davalı ... ' ın işbu meydana gelen yangında bir kusurlarının bulunmadığı anlaşılmış olup, meydana gelen yangının neyden kaynaklı olarak meydana geldiği nerede başladığı ve kesin nedeni teknik bilirkişi heyeti tarafından tespit edilememiş olduğundan yine davalı ... bakımından da kusur yüklenemeyeceği" gerekçesiyle DAVANIN REDDİNE karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı,davacı vekili istinaf etmiştir. Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin kararının , hükme esas alınan raporla açıkça çeliştiği, hükme esas alınan 27.10.2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmı (11 ve 12 no'lu bentlerinde) aynen; "11- Diğer davalılar yönünden irdelendiğinde; yangın krokide gösterilen açık alanda özellikle 18-20-22 ve 24 nolu dükkanların arka cephesinden kesin nedeni tespit edilemeyen ancak yangınmerkezinde klima dış ünitelerinin yer alması, klimaların beslendiği elektrik tesisatından kaynaklı bir arıza sonucu yangının başladığı,klima dış ünitelerinin hemen üst kısmından geçen doğalgaz borusuna ve tesisatına sirayetiyle gaz patlaması ile birlikte davacı yanın ve diğer dükkanların arka cephelerinde bulunan ve çok miktarda stoklanan ürünlere de sirayetiyle geliştiği...12- Bu itibarla davalı bina maliki ...’in bahse konu klima ve klima besleme tesisatını yaptırıldığı tespit edilmesi halinde, davacının işyerinde meydana gelen zarar/hasardan sorumlu tutulmasının gerektiği, yine bahse konu klima ve klima besleme tesisatını kiracısı ... San. Tic. Ltd. Şti. taktırdığının tespit edilmesi halinde ise kiracısı dava dışı ... firma yetkililerinin zarardan sorumlu olacağı" şeklinde olduğu, raporda yangının 18-20-22 ve 24 no'lu (yani davalılardan ...'e ait) dükkanların arka cephesinden çıktığının tespit edildiği, zaten gerek kamera kayıtlarında gerekse itfaiye raporunda bu hususun herhangi bir tartışmaya yer vermeyecek şekilde tespit edildiği, raporda yangının bu davalıdan çıktığı tespit edilmişken yerel mahkemece "yangının nerede başladığı tespit edilememiş olduğu" gerekçesiyle hüküm kurulduğu, bu sonuca nasıl ulaşıldığının belli olmadığı, kararın teknik bilirkişi raporu ile çeliştiği gibi bu çelişkiyi açıklayacak bir gerekçenin de kararda olmadığı, raporda yangının çıkış noktasının bu davalıdan olduğu sabit olması nedeniyle BK 69 maddesi gereği davalının kusursuz sorumluğunun bulunduğu, hal böyle iken; bilirkişiler arasında hukukçu olmadığından raporun devamında "Bu itibarla davalı bina maliki ...’in bahse konu klima ve klima besleme tesisatını yaptırıldığı tespit edilmesi halinde, davacının işyerinde meydana gelen zarar/hasardan sorumlu tutulmasının gerektiği" şeklinde hatalı değerlendirme yapıldığı, oysaki BK md. 69 aynen; "Bir binanın veya diğer yapı eserlerinin maliki, bunların yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararı gidermekle yükümlüdür." şeklinde olduğu, bina sahibinin sorumluluğunun Borçlar Kanunu ve Yargıtay kararları gereği kusursuz sorumluluk olup, rapordaki bu değerlendirmenin hatalı olduğu, netice itibariyle raporda bu davalının sorumluluğu ve yangının bu davalıdan çıktığı tespit edilmiş olmasına rağmen yerel mahkemece bu davalıya kusur yüklenemeyeceğinden bahisle davanın reddine karar verildiği, kararda yangının çıktığı yer itibarıyla davalı...'e neden kusur yüklenemeyeceğinin de izah edilmiş olmadığı, yangının elektrik tesisatından ve (1 no'lu) davalıya ait taşınmazdan kaynaklandığının raporla tespit edildiği, davalı ...'in sorumluluğunun yukarıda izah edildiği üzere "kusursuz sorumluluk" olması nedeniyle tesisatın kimin tarafından yaptırıldığının dava bakımından öneminin bulunmadığı, kaldı ki elektrik tesisatı ve klima besleme tesisatında kiracının kusurunun olup olmadığının taraflarınca veya mahkemece tespitinin de mümkün olmadığı, bu nedenle kusursuz sorumluluğu olan bina malikine karşı dava açıldığı, bina malikinin kusursuz sorumluluğu varken ve davanın bu nedenle kabulü gerekirken red edilmesinin hatalı olduğu, Diğer davalılar bakımından,dava dilekçesinde izah edildiği üzere diğer davalılar ... ve ... şirketlerinin sorumluluğu yangının yayılmasına sebep olmaları olduğu, . hükme esas alınan raporun bu kısmının eksik ve iddiaları karşılar nitelikte olmadığı, yangının başladığı sokakta diğer ... firması tarafından hatalı istiflenmiş ürünler nedeniyle yangının yayıldığı, yangının başladığı sokağın içinde ve alt kısmında bu davalılara ait hatalı istiflenmiş malların yangının yayılmasına sebep olduğu, bu nedenle kusurlu oldukların, raporda kısmen de olsa yangının yayılmasına ilişkin bu tespitte bulunulmuş fakat yangının yayılmasına ilişkin bu kusur durumunun değerlendirilmemiş olduğu, bu hususa ilişkin ek rapor alınmasına ilişkin taleplerinin de yerel mahkemece değerlendirilmediği, mahkemenin işbu kararı ile; müvekkilinin işyerinin yanmasına sebebiyet veren davalıların tüm sorumluluklardan kurtuldukları , müvekkilinin yangın neticesinde oluşan zararla baş başa bırakıldığı, bu sebeplerle kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir.HMK.nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , yapı malikinin kusursuz sorumluluğu ile haksız fiil sorumluluğuna dayalı tazminat talebine ilişkindir. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre ; 12.02.2021 tarihinde .... Çarşısı ... Ada'da çıkan yangında davacı şirketin ...Topt. Çarşısı .. Ada No:... adresindeki iş yerinin yandığı anlaşılmaktadır. Davalı gösterilen kişi ve şirketlerin konumları incelendiğinde ; Davalılardan ... 18-20-22-24 nolu işyerlerinin maliki olup, bahse konu işyerlerinin kiracı konumunda olan dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti. tarafından kullanıldığı, diğer davalı ... Hizmetleri şirketinin davalı ... A.Ş. ... adlı firmanın faaliyette bulunduğu binanın maliki olduğu şeklinde bilgiler mevcut ise de , mülkiyet veya kullanım durumuna ilişkin olarak mahkemece yeterli araştırma yapılmamış,davalıların davadaki sıfatları tam olarak tesbit edilmemiştir. Dosyaya delil olarak raporlar sunulmuş ve mahkemece de bilirkişi kurulu raporu alınmıştır. Dava konusu yangına ilişkin alınan itfaiye raporunda; "Yangının başlangıç noktası olarak tespit ettiğimiz 18-24 no.lu işyerinin arka cephesinde aşırı derecede yanmalar ile klimaların sac kısımlarının aşırı ısıya maruz kalarak bükülme ve yamulmalar olduğu, duvara monteli diğer klimalara nazaran daha fazla ayrılma, kopma düzeyine geldiğinin görüldüğü, izlenen kamera görüntülerinin başlangıç noktasını tam olarak göstermemesi nedeniyle yangının bu klimaların üst tarafına isabet eden katta başlamış olması ihtimali değerlendirilerek dâhilde yapılan incelemede üst katta söz konusu klimaların hizasına gelen noktada toplantı salonu olduğu, koltuk ve masaların sadece ısıdan kavrulduğu müşahede edilmiş olup yangın başlangıcının buradan kaynaklı olmadığının tespit edildiğini, yine bina beden duvarlarının dışından sıva üzeri elektrik tesisat kabloları detaylı incelendiğinde kablolarda elektriksel ısınmaya bağlı renk değişimleri ile kaynama ve muhtelif kısımlarda kablo kesitlerinde incelme emareleri ve kopmalar olduğu görülmüştür. Aynı bölüme denk gelen binanın beden duvarlarında, kepenklerinde ve muhtelif metal malzemelerde de yüksek ısıdan dolayı ağır tahribatlara rastlanıldığını, elde edilebilen tüm bu bilgi, bulgu ve gözlem sonuçları birlikte değerlendirildiğinde yangının başlangıç noktası olarak yukarıda zikrettiğimiz ve kamera görüntülerinden de tespit edebildiğimiz noktadaki klimaların iç elektrik aksamlarında veya bu klimalara elektrik ileten elektrik tesisatlarında meydana gelen herhangi bir arıza sonucu oluşan şerarenin kablo izolelerini kızıştırarak tutuşturmasıyla yangın başlangıcının meydana geldiği ve yanar haldeki kablo eriyiklerinin altına isabet eden yerdeki kolay yanıcı plastik, kâğıt vb. malzemelere sirayet ederek geliştiği kanaatine varılmıştır." şeklinde tespitte bulunulmuştur. Bakırköy 10. SHM'nin 2021/12 D.İş dosyasına sunulan 29.03.2021 tarihli raporda ise; "Yukarıdaki fotoğraflarda görüldüğü gibi, yangının yayılmasına sebebiyet veren arka cepheye kapı açmış olan iş yeri sahiplerinin, yasak olmasına rağmen sokağa istiflediği mallar ve üzerlerine sermiş oldukları yanıcı plastik/polimer malzeme olan plastik brandalardır. Yani yangın başladığı yerde bitebilecek iken yanındaki iş yerlerine rüzgarın da etkisini alarak sirayet etmiştir. Yasak olmasına rağmen bu emtiaları sokaklara depo niyetine istifleyen üstlerine de brandalama yapan iş yerleri sahipleri ve buna izin veren durumuna düşen site yönetimi de sorumludur." şeklinde olduğu görülmüştür. Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı Soruşturma No: ... sayılı dosyası üzerinden aldırılan 17.08.2021 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle:No:... da faaliyet gösteren ... isimli firmanın ön cephesi görülmektedir.Firma içindeki yangının sebebiyet verdiği hasar net bir şekilde görülmektedir. Sol tarafta ise No:... de faaliyet gösteren ... isimli firma bulunmaktadır. Bu firma yangından herhangi bir şekilde zarar görmemiştir. O halde, aradaki komşu duvar ısıyı iletecek kadar ve No: ... de yangın çıkartacak kadar ısınmamıştır.Diğer tarafta ise No:18-20 ve No:22-24 de faaliyet gösteren ... bulunmaktadır.Dosyada bulunan fotoğraflardan net bir şekilde tesbit edilebilir ki ... firmesindeki i hasar çok daha fazladır. ...'in bazı yerleri alev görmemiş, sadece yüksek ısıdan hasarlanmıştır.Oysa ki ... içinde bodrum kat hariç alevler her tarafa etki etmiştir.Bu durum sıvaların dökülmesinden de anlaşılmaktadır.bilirkişi heyetimizin görüşüne göre ,yangının başlamasına sebebiyet veren sarı çerçeve içerisine alınmış elektrik tesisatıdır.Resimlere zoom yapıp bakılınca da dışarıda No:18 ile komşu duvarda bulunan elektrik sayacının da alt konnektör tarafından eridiği görülmüştür. Elektrik kabloları boylu boyunca siyahlaşmıştır. Bu durum bu kabloların uzun süre aşırı akım geçirdiğini, dolayısıyla yangının orijini olduğunu göstermektedir. Elektrik tesisatının olduğu duvara komşu olan ... firmasında da muhtemelen çatı arası olarak tabir edilen yerde de duvar içindeki tuğla deliklerinden ısı taşınımı yoluylada yangın başlamıştır. Muhtemelen ... ve ... erisimli işyerlerinin en üst katlarında yangının eş zamanlı saat 04:47 civarında geliştiği kanaatine varılmıştır. ... Dosyada bulunan resim ve videolardan firmalarda meydana gelen hasarları kronolojik sırayla incelemiş, elektrik tesisatında olan hasarları da, söz konusu firmalarda meydana gelmiş olan hasarlar ile eşleştirdiğimizde, ...mart isimli firmada yangının başladığı ve buradan alevlerin kendisine yol bularak yayıldığı, neticede dosyaya konu olan hasarın meydana geldiği kanaatine varılmıştır...” yönünde tespit ve değerlendirme yapıldığı anlaşılmıştır. Ayrıca Davalı ...San. Tic. Ltd. şti. Vekilinin talebi üzerine; İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi Öğretim Üyesi ve Makine Yüksek Mühendisi ... tarafından HMK 293 madde kapsamında 04.03.2021 tarihli Uzman Teknik Raporu ile Davalı ... Vekilinin talebi üzeri Prof Dr. ... ve Dr. ... tarafından düzenlenen 03.03.2021 tarihli Bilirkişi Teknik Rapor (Mütalaa) delil olarak sunulmuştur. Mahkemece yargılamada alınan bilirkişi raporunda ; ''12.02.2021 tarihinde ... Çarşısı ... Ada'da alevli bir yangın olayı meydana geldiğini, yangın olayının meydana geldiği 7. Adada karşılıklı olarak birbirine bitişik nizamda çok sayıda toptan emtia satışı yapılan ticari işletmeler (dükkânlar) yer aldığını, bahse konu 7. Adada bulunan işletmeler (toptan satış yapılan) dükkânların birbirine bitişik nizam olması, 7. Adanın trafiğe kapalı bir sokak oluşu, yine 7. Adanın dükkânların arka cepheleri olması hasebiyle fazla ürünlerin dükkânların arka kısmına yani 7. Adaya istiflenerek üzerlerinin naylon branda ile kapatılmış olması, keza mevsimin kış ve olay tarihinin 12 Şubat 2021 olması, olay günü havanın rüzgârlı ve hafif yağışlı olmasının da etkisiyle sıralı dükkânların tamamında ağır derecede yangın hasarı olduğu saptandığını, dosya kapsamına göre; yangın olayının oluş biçimi irdelendiğinde; ... Adanın ... sokaktan girişi olup söz konusu alana da cephesi bulunan ... adlı işyerinin uzaktan da olsa sokak sonundaki zemine montajlı metal bariyerlere kadar bu alanı görebilen bir kamerasının olduğu tespit edilmiş ve 1 adet flash bellek içinde dosyaya sunulduğunu, yine dosya kapsamında yer alan belgeler irdelendiğinde; 3 numaralı kameranın saatine göre 04:41'de (Güncel saatten 4 dk geri olduğunun öğrenildiği) yangının ağırlık merkezi olarak ... blok tarafındaki işyerlerinin, ... sok. girişinden ünite aralığı bitiminde sabit monteli metal bariyerin üst tarafa isabet eden yerde küçük çapta parlama şeklinde yanmanın başladığı ilerleyen birkaç dakika içerisinde rüzgarında etkisi ile karşılıklı ve bitişik nizam işyerlerinin önüne konulan plastik türü koruyucu örtülere ve altındaki çeşitli malzemelere hızlı bir şekilde sirayet ederek (kamera saatine göre 04:57) bitişik nizamdaki ve karşılıklı olarak işyerlerine doğru yangının tamamen geliştiğinin gözlemlendiğini, esasen ... isimli işyerinin dış cephesindeki güvenlik kamerası yangına maruz kalan işyerlerinin arka kısımlarını uzaktan da olsa göstermektedir. Kamera dikkatlice incelendiğinde bahse konu ... Adada bulunan 18-20-22- ve 24 numaralı dükkânların bulunduğu noktadan ışık parlaması şeklinde bir parlama meydana gelmekle birlikte zamana bağlı olarak yani zaman ilerledikçe aleve dönüşerek rüzgârın da etkisiyle karşılıklı işyerlerine kıvılcım attığı gözlendiğini, her ne kadar dava dışı ... firması ile davalılardan ... tarafından HMK 293 kapsamında teknik rapor alınmış ve bu raporlarda da yangının davalı ... firmasında başladığı, gerekçesi ise, burada yangının daha çok hasar bıraktığının tespiti yapılması gösterilmiş ise'de, gerek Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından soruşturma dosyasına aldırılan bilirkişi raporları, gerekse tarafımızdan yapılan tespitlerde yangının ...lardan (çiçekçi) başlamadığı yönünde tespit yapılmıştır. Zira keşif esnasında yanımıza gelen ve ...ların bitişiğinde işletmesi olan “...” sahibi olduğunu beyan eden kişi, “olay yerine en erken ben geldim. Geldiğimde henüz kendi işyerim ve ...larda (çiçekçi) yangın yoktu sonradan yandı, kamera kayıtlarımda bu durumu ispat edebilirim ” şeklinde beyanda bulunduğu, davacı ... Ticaret Sanayi Limited Şirketi'dir. Davalılardan ... 18-20-22-24 nolu işyerlerinin maliki olup, bahse konu işyerleri kiracı konumunda olan dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından kullanıldığı, diğer davalı ise ... A.Ş. ... adlı firmanın faaliyette bulunduğu binanın maliki olduğu, HMK 293 m. istinaden rapor düzenleyen bilirkişiler tarafından yangının davalı ... Ürünleri İnş. San. Ltd. Şti. 'nde başladığı yönünde mütalaa edilmiş ise de, diğer bilirkişi raporları ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde yangının ... firmasından başlamadığı, yani yangın merkezi olmadığı, yangın başladıktan sonra sıralı dükkânlara sirayet ederek gelişen ve büyüyen yangının ... firmasına sonradan sirayet ettiği belirlendiği, bu itibarla yangın olayının meydana gelmesindeki kök sebep ... Ürünleri İnş. San. Ltd. Şti. olmadığı saptandığından ... firması ve yetkililerine yangın olayı nedeniyle her hangi bir kusur izafe edilememiştir. Foto 14'te görüldüğü üzere, Bakırköy CBS soruşturma dosyası üzerinden alınan raporda görülen fotoğraf incelendiğinde, ... Çiçekçilik firması arka cephe girişinin solunda bulunan klima dış ünitelerinde ve fidan dallarında yangın hasarı olmadığını, yine davalı .. A.Ş. ... Hediyelik ... San. Ltd. Şti. faaliyette bulunduğu binanın maliki olup, yangının ilk başlangıç merkezi ...'a (çiçekçilik) ait işyeri ve binası olmadığından yangın ile ilgili illiyet bağının kesildiği değerlendirilmiş olup kusursuz olduğu, diğer davalılar yönünden irdelendiğinde; yangın krokide gösterilen açık alanda özellikle 18-20-22 ve 24 nolu dükkanların arka cephesinden kesin nedeni tespit edilemeyen ancak yangın merkezinde klima dış ünitelerinin yer alması, klimaların beslendiği elektrik tesisatından kaynaklı bir arıza sonucu yangının başladığı, klima dış ünitelerinin hemen üst kısmından geçen doğalgaz borusuna ve tesisatına sirayetiyle gaz patlaması ile birlikte davacı yanın ve diğer dükkanların arka cephelerinde bulunan ve çok miktarda stoklanan ürünlere de sirayetiyle geliştiği, dükkanların dahilinde adreslenebilir yangın paneli olmadığı, site güvenliği zafiyetinden kaynaklı alevlerin hiçbir kişi tarafından da görülmediği, yangının tamamen gelişerek yayılmasından sonra itfaiyeye yangın ihbarı yapıldığından 110 unsurlarının olay yerine geldiği aşamada çok geç kalındığı, bu nedenle' de yangının çok sayıda dükkana zarar vermesi sebebiyle sonuçlandığı, bu itibarla davalı bina maliki ...'in bahse konu klima ve klima besleme tesisatını yaptırıldığı tespit edilmesi halinde, davacının işyerinde meydana gelen zarar/ hasardan sorumlu tutulmasının gerektiği, yine bahse konu klima ve klima besleme tesisatını kiracısı .... San. Tic. Ltd. Şti. taktırdığının tespit edilmesi halinde ise kiracısı dava dışı ... firma yetkililerinin zarardan sorumlu olacağı" görüş ve kanaati oluştuğu bildirilmiştir. Görüldüğü üzere ,dosyaya sunulan raporların farklı görüşler ile farklı sonuçlara ulaştığı, mahkemece alınan bilirkişi heyeti raporunun ise yangının çıkış nedeni konusunda kesin sonuç içermediği,mahkemece tarafların itirazları ve ek rapor taleplerinin gerekçesiz olarak reddedildiği,bu sebeple eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır. Mahkemenin Görevi Yönünden resen yapılan incelemede ; taraf şirketler yasa gereği tacir iseler de ,davalılardan gerçek kişi ...'in tacir olup olmadığı konusunda dosyada bilgi ve belge bulunmadığı gibi ,mahkemece bu yönde bir inceleme ve araştırma da yapılmış değildir. Eldeki dava, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır. Yine, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı madde gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki (6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak) iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, HMK 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce resen dikkate alınması gerekmektedir.507 sayılı Kanun, 21/06/2005 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkârlar Meslek Kuruluşları Kanununun 76'ncı maddesi ile yürürlükten kaldırılmış ve maddenin ikinci cümlesi ile diğer yasaların 507 sayılı Yasaya yaptıkları atıfların 5362 sayılı Yasaya yapılmış sayılacağı açıklanmıştır. Bu durumda 4857 sayılı Yasanın 4 üncü maddesinde 507 sayılı Yasaya yapılan atıf, 5362 sayılı Yasaya yapılmış sayılmalıdır. Bahsi geçen yeni yasal düzenlemede esnaf ve sanatkâr tanımı değiştirilmiştir. Yeni yasanın 3 üncü maddesine göre esnaf ve sanatkâr, ister gezici ister sabit bir mekânda bulunsun, Esnaf ve Sanatkâr ile Tacir ve Sanayiciyi Belirleme Koordinasyon Kurulunca belirlenen esnaf ve sanatkâr meslek kollarına dâhil olup, ekonomik faaliyetini sermayesi ile birlikte bedenî çalışmasına dayandıran ve kazancı tacir veya sanayici niteliğini kazandırmayacak miktarda olan, basit usulde vergilendirilenler ve işletme hesabı esasına göre deftere tabi olanlar ile vergiden muaf bulunan meslek ve sanat sahibi kimseler olarak belirtilmiştir. Bu sebeple ,mahkemece davada görevli olup olmadığının yukarıda açıklanan mevuzat hükümleri de dikkate alınarak usulünce araştırılması, taraflardan bu yönde bilgi alınması,ilgili Vergi Dairesine davalı gerçek kişinin vergi mükellefi olup olmadığı , beyan ettiği matrah,tuttuğu defterler, vergi matrahına göre Bakanlar Kurulunca ilan edilen miktarlar itibarıyla tacir niteliğinde olup olmadığı ,Ticaret Odasından tacir kaydı bulunup bulunmadığı,buna göre davanın ticari dava niteliğinde olup olmadığı ve davada mahkemenin görevli olup olmadığının tesbiti ile ,mahkeme görevli olduğu takdirde yargılamaya devam edilmesi, aksi takdirde genel mahkeme Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan görevsizlik-dava şartı yokluğu nedeniyle HMK' nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gereklidir. Yukarıdaki araştırmalar sonucunda mahkemenin görevli olduğu tesbit edildiği takdirde yargılamaya devam edileceğinden ; mahkemece davalıların sıfatlarının ve mülkiyet durumuna ilişkin tapu kayıtları veya diğer belgelerin sorularak tesbiti ile tarafların gerekçeli itirazları dikkate alınarak bilirkişi kurulundan itirazları karşılar şekilde ek rapor alınması veya yeniden oluşturulacak uzman bilirkişi kurulu (elektrik mühendisi,makine mühendisi, yangın uzmanı,kimya mühendisi bilirkişiler) vasıtası ile denetime elverişli,bilimsel ve teknik hususları kapsar şekilde rapor alınması gerektiğinden,davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.30/01/2024