Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO:2024/370

KARAR NO: 2024/2578

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ:İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ:26/10/2023

NUMARASI:2014/667 E - 2023/823 K

DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit

KARAR TARİHİ:08/10/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

ASIL DAVADA ;Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkilinin Türkiye çapında faaliyet gösteren "..."nin işleticisi ve sahibi olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince müvekkilinin . ...abone numarası üzerinden, ....numaralı telefonlar için davalı şirketten telefonla görüşme hizmeti satın aldığını, yapılan telefon konuşmaları sebebiyle davalı tarafından tanzim olan faturaların müvekkili şirket tarafından düzenli bir şekilde ödendiğini, Nisan 2013 dönemi telefon görüşmelerine ait 30.04.2013 tanzim tarihli ... seri ... sıra numaralı 27.797,62 TL tutarlı faturanın “... Kargo” vasıtası ile gönderilerek 20.05.2013 tari- hinde müvekkili şirkete tebliğ edildiğini, faturanın tetkikinde anormal bir konuşma ücretinin olduğunu gören müvekkili şirket yetkililerinin faturaya ait konuşma detaylarını istediklerini, faturanın detay- larında,.... numaralı telefondan bir Afrika ülkesi olan Gine ile ..., Letonya ile ...anya ile ... İngiltere ile ..., İsrail ile..., Beyaz Rusya ile ..., Sırbistan ile ... defa olmak üzere yedi (...) ülke ile ... adet görüşme yapıldığının tespit edildiğini, bu görüşmelerin müvekkili şirket tarafından yapılmadığını, ayrıca müvekkili milletlerarası faaliyette bulunan bir şirket olmayıp şirket personelinin bu konuşmaları yapmasını gerektirecek hiçbir sebep bulunmadığını, ayrıca konuşmaların mesai saatinden sonra hiçbir kimsenin bulunmadığı zamanlarda yapılmasının da dikkat çekici olduğunu, Bunun üzerine söz konusu olan 30.04.2013 tanzim tarihli ... seri ... sıra numaralı 27.797,62 TL tutarlı faturanın Adana .... Noterliği kanalı ile 20.05.2013 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarname ekinde davalıya iade edildiğini,Ancak telefon görüşme hizmeti verilen telefonların kapatılması halinde müvekkilinin çok zor durumda kalacağını, dershane hizmeti verdiğinden öğrenci ve velilerle yapılan muhaberatın tamamen duracağını, müvekkilinin büyük bir mağduriyete uğrayacağını, Kanuni yollara başvurulması durumunda, müvekkilinin büyük bir zarara düçar olaca- ğını, borcu olmayan bir meblağı ödemek durumunda kalacağını beyanla; Davalı tarafından müvekkilime ...nolu abone numarası üzerinden telefon görüşme hizmeti verilen ... nolu toplam 19 adet telefon hattının davalı şirket tarafından konuşmaya kapatılmaması, ayrıca 30.04.2013 tanzim tarihli ... seri ... sıra numaralı 27.797,62 TL tutarlı faturanın icra takibine konu ettirilmemesi yönünde ihtiyati tedbir tesisini, yargılama sonunda müvekkilinin söz konusu fatura nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitini, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA; Davacı vekili dilekçesinde; davalı şirketten telefonla görüşme hizmeti satın aldığını, yapılan konuşmalar sebebiyle tanzim olunun faturaların vekiledeni tarafından düzenli olarak tediye edildiğini, Mayıs-2013 dönemi telefon görüşmelerine ait 31.05.2013 tanzim tarihini ihtiva eden ... seri, ... sıra numaralı, 2.461,70 TL.lık faturanın 15.06.2013 tarihinde vekil edenine tebliğ edildi- ğini, faturada anormal bir konuşma/ ücretinin yer aldığının görülmesi üzerine mezkur faturaya ait görüşme detayların istendiğini yapılan incelemede, 2.461.70 TL.lık faturanın görüşme detaylarında geçen ...numaralı telefonlardan, 01.05.2013 ve 02.05.2013 tarihlerinde bir Aftika ülkesi olan Gine ile ...etonya ile ..., İspanya ile ..., Şili ile ..., Lihtenştayn ile ..., İsrail ile ..., Beyaz Rusya ile ..., Hırvatistan ile ...; ...- ... & ile ...; ...-...ile bir defa olmak üzere, ... ülke ile görüşme yapıldığının tespit edildiğini, mezkur fatura ile fiyatlandırılan görüşmelerden, ... numaralı telefon ile 01.05.2013 ve 02.05.2013 tarihlerinde yapılan 414.19 TL'lık; .... numaralı telefon ile 01.05.2013 ve 02.05.2013 tarihlerinde yapılan 426.62.TL lık; ceman 840.81 TL'lık konuşmanın vekil edeni tarafından görüşül- mediğini, taraflar arasında benzer bir durum sebebiyle İstanbul 28. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/147-Esas sayılı dosyası ile 27.797.62 TL meblağlı faturaya ilişkin menfi tespit talepli dava açıldığını beyanla; aralarındaki bağlantı nedeniyle eldeki davanın söz konusu dava ile birleştirilmesini, ... abone numarası üzerinden telefon görüşmesi hizmeti verilen numaraların kapatılmaması ve fatura bedeli nedeniyle takip yapılmaması yönünde tedbir tesisini sonuçta 2.461,70 TL'lik faturanın 1.536.08 TL kısım itibariyle davalıya borçlu olmadığının tespitini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; Müvekkilinin ülke çapında elektronik haberleşme hizmeti verdiğini, bu konuda ...ve ... tarafından yetkilendirildiğini, bugün itibariyle yüz bini aşkın abonesine sabit telefon ve/ veya İnternet hizmeti verdiğini, Davacının internet hizmeti almadığını, müvekkili tarafından davacıya verilen hizmette, telefon görüşmelerini oluşturan elektrik sinyallerinin davacının işyerinden santral binasına kadar, dava dışı ... A.Ş. nin alt yapısı üzerinden taşındığını, daha sonra santral binasında müvekkili şirket cihazlarına teslim edilen telefon sinyallerinin, davacının iletişim kurmak istediği kişinin bulunduğu yere müvekkili şirketin sorumluluğunda ulaştırıldığını, Davacının müvekkil şirketten toptan hat kiralama hizmeti aldığını, sistemlerinde kayıtlı toplamda 18 adet ... numarası olup davacı tarafta her hangi bir cihazlarının bulunmadığını, dola- yısıyla sorumluluğun tamamen davacıya ait olduğunu, Müvekkili şirket tarafından yapılan incelemede, ... ve ... mumaralı kiralık hatlardan özellikle ... (Gine) destinasyonuna doğru yoğun şekilde çağrılar gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, müvekkili ...me dışı numaralara doğru uyarı mekanizması hakkında:...'i kademe dışı numaralar kategorisinde olma- dığını, Gine yönünün kademe-4 kategorisi üzerinden (86,94 krş/dak.) ücretlendirildiğini, dolayısıyla bu numaralara doğru yapılan kademe dışı ücretlendirmenin (2.5 t/dak.) uygulamayacağına dair uyarı anonsunun çalınması ve çağrının kurulması için onay tuşlamalarının yapılma gereksiniminin söz konusu olmadığını,... mekanizması hakkında: Davacı statüsünde bulunan müşteriler için saatlik 75 Euro'luk bir maliyet aşımı söz konusu olursa alarm üretildiğini, dolayısıyla Nisan.2013 ayında yüksek uluslar arası trafik oluşmasına rağmen yukarıda söz konusu edilen maliyet aşımı olma- dığından, bu koruma mekanizmasının devreye girmediğini, Davacınım geçmiş dönemlere oranla artan görüşmeleri nedeniyle 06.05.2013 tarihinde kendileriyle görüşüldüğünü, bilgi verildiğini, görüşmeler bilgileri dışında ise, iç santral kontrolü, tele- fon hatlarının kontrolünün yapılması gerektiği, (Abonelik sözleşmesinin müşterinin hak ve yüküm- lülükleri 4.3 maddesi) teknik altyapı da meydana gelebilecek her türlü ve sorunun giderilmesinin kendilerinin sorumluluğunda bulunduğunun açıkça belirtildiğini, nitekim daha sonra müşterinin talebi ile Uluslar arası destinasyonlara doğru aramaları engellenerek müşteri mağduriyetinin giderildiğini, Ayrıca katma değerli servis hizmetleri alınması nedeniyle ücretlerinin normal telefon arama hizmetleri ücretlerinden farklı ve pahalı olduğunu, kullanıcıların istemi dışında gerçekleşen bu aramaların çok büyük bir kısmının santrale bulaşan virüsler nedeniyle oluştuğunu, günümüzde sant- rallerin neredeyse tamamının bilgisayar yazılım destekli çalıştığını, santrallere virüs bulaşmaması için üretici firma ve santrale hizmet veren servis tarafından gerekli önlemlerin alınmasının gerektiğini. bundan da santralı kullananın sorumlu olduğunu, Bunun dışında davacının telefon hatlarına herhangi bir yerden giriş yapılarak isten- meyen çağrıların oluşturulmasının da ihtimal dahilinde olduğunu, uyuşmazlık konusu çağrıların öncelikle dava dışı ... A.Ş. santrallerinden geçtiğini, daha sonra müvekkili şirketin cihaz- larına ulaştığını, bu çağrıların müvekkili şirket tarafından kontrol edilmesi, dinlenmesi, mesai dışında yapılan aramaların müşterinin istemi dışında yapılan aramalar olarak yorumlanması ve engellen- mesinin müvekkili şirketin görev ve yetkisi dışında olduğunu, istek dışı çağrıların oluşmasını engel- leyecek olan müvekkili şirket değil, çağrının oluştuğu santralı satın alan ve kullanan kişi olduğunu,Davacı santralinde oluşan çağrıların bedelinin yurt dışındaki operatörler tarafından müvekkili şirketten derhal tahsil edildiğini, müvekkili şirketin de yapmış olduğu bu ödemeleri çağrıyı yapan abonelerinden almak zorunda olduğunu, Kullanılan telefon santralinde güvenlik açığı sonrasında oluştuğunu tahmin ettikleri zararın önlenmesi için davacının santralindeki yazılımın güncellenmesi, zararlı yazılımlara karşı tedbir alınmasının gerektiğini, bu husus müvekkili şirketin görevi olmadığını, davacının basiretli bir tacir olarak kendi sisteminde gerekli önlemleri almakla yükümlü olduğunu, davacının %40 tazminat tale- bini kabul etmediklerini, ayrıca bu oranın % 20 olarak değiştiğini beyanla davanın reddini, alacak tahsilini engellemek için dava açan davacının %20 den az olmamak üzere tazminat ile mahkumiyetine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi'nce: "1-Davacının davasının asıl ve birleşen dava dosyaları itibarı ile KABÜLÜ İLE; Mahkememizin asıl dosyasındaki talep konusu olan davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen 30/04/2013 tanzim tarihli ... sıra numaralı 27.797.62 TL’lik faturadan dolayı davacının davalıya borçlu bulunulmadığının TESPİTİNE,Davacı tarafın kötü niyetli olduğu ispatlanamamış olduğundan kötü niyet tazminatı talebinin reddine,

2. Mahkememiz dosyası ile birleşen İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/203 Esas sayılı dava dosyasındaki talep konusu, davalı şirket tarafından tahakkuk ettirilen 31/05/2013 tanzim tarihli ... sıra numaralı 2.461.70 TL’lik faturadan kaynaklı ıslah dilekçesi nazara alınarak iş bu faturanın 1.536,08 TL' lik kısmı için davacının davalıya borçlu bulunulmadığının TESPİTİNE Davacı tarafın kötü niyetli olduğu ispatlanamamış olduğundan kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Hüküm davalı ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarlamış, ayrıca "yerel mahkeme aşamasında dosyaya sunulan bilirkişi raporlarında davacının borcu olduğunun tespit edildiğini, bu sebeple de "DAVANIN KABULÜNE" karar verildiğinin açıklandığını, oysa ki dosya kapsamında alınan tüm raporlarda "tarafların kusurunun eşit olduğu"nun belirtildiğini, her ne kadar bilirkişi raporlarındaki bu görüşleri kabul etmeseler de, yerel mahkemenin de bilirkişi raporlarında belirtilen görüşe göre karar vermediğini, ayrıca huzurdaki dava yazılı yargılama usulüne göre görülmesine karşın herhangi bir ihtaratta bulunulmadan duruşmaya katılmadıkları davada sözlü yargılamaya geçilmeden karar verilmesini usul ve yasaya aykırı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. Davacı vekili katılma yoluyla istinaf dilekçesinde; 13. ATM'nin birleşen dosyasında dava dilekçesinde 31.03.2023 tanzim tarihli ... numaralı 2.461,70 TL'lik faturanın 1.536,08 TL'lik kısmı itibariyle borçlu olmadıklarının tespitini talep ettiklerini, 2014/667 esas sayılı asıl dava dosyasındaki ıslah talebinin dava miktarı ile ilgisinin bulunmadığını, ıslah dilekçelerinde; “...dava konusu edilen mezkur fatura, ... ve ....lar için tanzim edilmiş olup; dava dilekçelerinde sadece ... numaralı telefondan bahsedilmesi sebebiyle dava dilekçelerini; “...müvekkilim şirkete ait..telefonların Nisan. 2013 dönemi telefon görüşmeleri için düzenlenen 30.04.2013 tanzim tarihli; ... seri, ... sıra numaralı, 27.797.62.TL. fatura sebebiyle borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini...” şeklinde ıslah ediyoruz ” denildiğini, ıslah talebinin, sadece bir hatanın düzeltilmesine matuf olduğunu,Birleşen 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2013/203Esas sayılı dosyasındaki ıslah dilekçesinde ise “Mayıs. 2013 dönemi telefon görüşmeleri için düzenlenen, 31.05.2013 tanzim tarihini ihtiva eden,..ri, ... sıra numaralı, 2.461.70.TL.lık fatura sebebiyle borçlu olmadıklarının tespiti talep edilmiştir. Ancak, dava konusu edilen mezkur fatura, ... ve ... numaralı telefonlar için tanzim edilmiş olup; dava dilekçesinde yanlışlıkla ... ve ... numaralı telefondan bahsedilmesi sebebiyle dava dilekçesini“...müvekkilim şirkete ait ... ve ... numaralı telefonların Mayıs. 2013 dönemi telefon görüşmeleri için düzenlenen, 31. 05.2013 tanzim tarihini ihtiva eden, .. seri, ... sıra numaralı, 2.461.70.TL'lık faturanın, ... ve ... numaralı telefonlar... olmak üzere ceman 1.536.08.TL.lık kısmı için borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini...” denilmek suretiyle belirtildiğini, ıslah talebinin, sadece belirtilen maddi hatanın düzeltilmesine matuf olduğunu, mahkemece 2.461.70 TL'lık faturanın 1.536.08 TL'lık kısmı için menfi tespit hükmü kurulduğuna göre karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Asıl ve birleşen dava, menfi tespite ilişkindir.Dosya içeriğinden taraflar arasında, dava konusu hatların kullanımına ilişkin sözleşme akdedildiği, davacının abonelik sözleşmesi kapsamında tahakkuk olunan dava konusu faturalardaki yurt dışı kullanım ücretlerine itirazen eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır.Davalı asıl ve birleşen dava, davacı ise sadece birleşen dava yönünden istinafa gelmektedir.1.Birleşen dosya yönünden; Birleşen davaya konu fatura.. ve...nların Mayıs. 2013 dönemi telefon görüşmeleri için düzenlenen, 31.05.2013 tanzim tarihli ... seri, ...sıra numaralı ve 2.461.70 TL bedelli fatura olup mahkemece menfi tespit hükmü kurulan dava değeri 1.536.08 TL dir.Karar tarihi (2023 yılı) itibariyle istinaf sınırı 17.830,00 TL olup birleşen dava yönünden verilen hüküm miktar itibariyle istinaf sınırının altında kalmakla, her iki taraf yönünden kesindir.HMK'nun "Katılma yolu ile başvurma" başlıklı 348.maddesinde ," (1) İstinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvurma hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, vereceği cevap dilekçesi ile istinaf yoluna başvurabilir. İstinaf yoluna asıl başvuran taraf, buna karşı iki hafta içinde cevap verebilir.(2) İstinaf yoluna başvuran, bu talebinden feragat eder veya talebi bölge adliye mahkemesi tarafından esasa girilmeden reddedilirse, katılma yolu ile başvuranın talebi de reddedilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.Açıklanan nedenlerle, HMK 341, 346, 352/1. b md gereğince davalının ve katılma yoluyla istinafa gelen davacının birleşen davaya ilişkin istinaf dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir. 2.Asıl dava yönünden;. Yargılama usulüne ilişkin olarak;TTK 4/2 maddesi hükmüne göre dava değeri olan 27.797,62 TL göz önüne alındığında dava konusu uyuşmazlık basit yargılama usulüne tabidir. 6100 sayılı HMK'da yazılı yargılama usulü ayrıntılı olarak düzenlenmiş, basit yargılama usulü ise temel özellikleri ve farklı noktalarıyla belirtilmiş, hüküm bulunmayan hallerde yazılı yargılama usulüne ilişkin hükümlerin uygulanacağı ifade edilmiştir (HMK'nın 322/1).Basit yargılama usulü, daha çabuk sonuçlandırılması gereken, daha kısa bir incelemeye ihtiyaç duyan ve daha kolay bir inceleme ile sonuçlandırılabilecek dava ve işler için kabul edilmiş daha basit, daha seri bir yargılama usulüdür. 6100 sayılı HMK’nın basit yargılama usulünde “Ön İnceleme ve Tahkikat” başlıklı 320. maddesi uyarınca; “Mahkeme, mümkün olan hâllerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. Daha önce karar verilemeyen hâllerde mahkeme, ilk duruşmada dava şartları ve ilk itirazlarla hak düşürücü süre ve zamanaşımı hakkında tarafları dinler; daha sonra tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit eder.” Görüldüğü üzere basit yargılama usulünde, yazılı yargılama usulünden farklı olarak ön inceleme ve tahkikat işlemleri de basitleştirilmiştir. Dosya üzerinden karar verilemiyorsa, bu durumda mahkeme ön inceleme yapar. Burada da, mahkeme dava şartları ve ilk itirazların varlığını inceleyerek, hak düşürücü süreler ve zamanaşımı süreleri hakkında tarafları dinler. Bundan sonra hakim, tarafların iddia ve savunmaları çerçevesinde, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları tek tek tespit ederek, tarafları sulhe teşvik eder. Tarafların sulh olup olmadıkları; sulh olmamışlarsa anlaşamadıkları hususların nelerden ibaret olduğu tutanağa yazılır ve tutanak hazır bulunanlarca imzalanır. Tahkikat bu tutanağa göre yürütülür (HMK'nın 320/2). Yukarıda belirtilen ön incelemeden sonra mahkeme, tarafların dinlenmesi, delillerin incelenmesi ve tahkikatın yürütülmesi için en fazla iki duruşmada yargılamayı tamamlamak zorundadır ve duruşmaların arası da en fazla bir ay olmalıdır (m. 320/3. c. 1). Bununla birlikte işin niteliğine göre hakimin bir aydan sonraya duruşma günü verip ikiden fazla duruşma yapması da mümkün kılınmıştır.HMK'nın 321/1.fıkrasında ise “Tahkikatın tamamlanmasından sonra, mahkeme tarafların son beyanlarını alır ve yargılamanın sona erdiğini bildirerek kararını tefhim eder. Taraflara beyanda bulu. nabilmeleri için ayrıca süre verilmez” hükmü düzenlenmiş olup bu hüküm uyarınca basit yargılama usulünde tahkikat tamamlandıktan sonra, yazılı yargılama usulünde olduğu gibi sözlü yargılama için ayrı bir kesit öngörülmemiştir; bunun için ayrıca süre verilmez. Hakim tahkikatın tamamlandığı duruş. mada, tarafların son beyanlarını alır ve yargılamanın sona erdiğini belirterek hükmünü tefhim eder. (Yargıtay 11. HD'nin 2015/8659 E. 2016/4020 K. Nolu 12/04/2016 tarihli ilamı da bu yöndedir.Somut olayda, mahkemece hüküm fıkrasının açıklandığı 26.10.2023 tarihli duruşma ,e. duruşma yoluyla katılım sağlayan davacı vekilinin yüzüne karşı yapılmış, sözlü yargılamaya geçildiği belirtilmeden son beyanı sorularak hüküm fıkrası açıklanmıştır.Dosya içeriğine göre, davalı tarafın bu duruşma günü için bir mazeret bildiriminin de olmadığı, önceki aşamalarda da sözlü yargılamaya geçileceğine dair ihtarat yapılmadığı anlaşılmakla HMK 'da düzenlenen yargılama usulüne uyulmasızın tesis edilen hüküm usul ve yasaya aykırı bulunmuştur.Açıklanan nedenlerle, davacı ve davalının asıl davaya ilişkin istinaf başvurusunun HMK' nun 355 ve 353/1. a. 6 maddesi uyarınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, belirtilen şekilde yeniden yargılama yapılarak karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1.Birleşen dava ile ilgili; davalının ve katılma yoluyla istinafa gelen davacının istinaf dilekçesinin HMK 341 ve 352/1-b maddesi gereğince (kesinlik sınırı altında kalması) nedeniyle reddine,2.Asıl dava ile ilgili;davalının ve katılma yoluyla istinafa gelen davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın HMK 355 ve HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasına, yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine.İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/10/2024