Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2024/2637

KARAR NO: 2024/2481

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 10/07/2024

NUMARASI: 2024/340 E

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ: 01/10/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket çalışanları tarafından , 23.08.2022 tarihinde, davalı-borçlunun kullanımında bulunan "... Bahçe- lievler/ İstanbul" adresindeki tesisatta ölçüm yapan ... marka, ... seri numaralı sayacın laboratuvar muayenesine tabii tutulmak üzere söküldüğünü ve yerine yeni bir sayaç takıldığını, sökü- len sayaca ait laboratuvar muayenesi sonucunda sayacın gerilim (besleme) devresinin arızalı olduğunun tespit edildiğini ve optik haberleşme sağlanamadığını, laboratuvar muayene sonucuna istinaden davalı/borçlu adına 24.08.2022 tarihli ve ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini ve iş bu tutanağa istinaden 05.09.2022 son ödeme tarihli, 43.835 kWh karşılığı 149.300,91 TL tutarında kaçak faturası tahakkuk edildiğini, söz konusu fatura son ödeme tarihinde ödenmediğinden davalı aleyhine ....sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı borçlunun itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, haksız itirazı ile takibin durmasına sebebiyet veren davalının hük- molunacak meblağın % 20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ile mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 09.07.2024 tarihli dilekçesinde ise; davalı borçlunun ilgili kaçak elektrik faturalarının son ödeme tarihi geçmiş olmasına rağmen borcunu ödemediğini, aleyhine başlatılan takibe haksız bir şekilde itiraz ettiğini, alacak muaccel olup rehin ile temin edilmediğini, işbu davanın sonuçlanması ve icra takibinin kesinleşmesi beklenildiği takdirde, "kamu alacağı" niteliğinde olan kaçak elektrik bedelinin tahsilinin tehlikeye gireceğini, dava değeri ve borçlu tarafın yargılama aşama- sında ve daha öncesinde göstermiş olduğu tavırlar dikkate alındığında, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğunu beyanla; borçlunun borca yeter miktarda menkul ve gayrimen kulleri ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce 10.07.2024 tarihinde "dava konusu alacağın varlığı ve mikta- rının itiraz konusu olup yargılamayı gerektirdiği, İİK 258'de aranan yaklaşık ispat koşulunun da bu aşamada oluşmadığı" gerekçesiyle "İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN REDDİNE" karar verilmiştir. İstinaf Başvurusu: Ara karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili istinaf dilekçesinde: Davalı/borçlunun kaçak elektrik kullanımını tespit eden tutanağa istinaden davalı/ borçlu adına; Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda 24.08.2021- 24.08.2022 tarihleri arasında 365 gün için = 365 x 8,34 kw x 0,6 x 24H =43835 kWh hesaplandığğını, 43835 kWh enerji tüketimi karşılığı ... numaralı ve 149.300,91 TL bedelli fatura tahakkuk ettirildiğini, faturanın son ödeme tarihinde öden- mediğini, işbu borç muaccel olup rehin ile temin edilmediğini, ihtiyati haciz talebinin kabul görme- mesi halinde davalı tarafın kaçak elektrik kullanımının devam edeceğini, kendisine bir yaptırım uygulanmadığı takdirde, daha fazla kaçak elektrik kullanarak daha fazla kamu zararına sebebiyet vereceğini, müvekkili şirket tarafından düzenlenen tutanaklar, faturalar ve yapılan tespitlerin tamamen mevzuat gereğince yapıldığını ve ilgili belgelerin dosyaya sunulduğunu, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığının yeterli olduğunu,Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 tarih ve 2024/83 Esas, 2024/1218 Karar sayılı kararında belirtilen ölçülük ilkesi gereği ihtiyati haciz talebinin değerlendirilmesi gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Davada, asıl talep İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkin olup davacı vekili alacağı güvence altına almak amacıyla ihtiyati haciz talep etmiştir. Mahkemece ihtiyati haciz talebi reddedilmiş ve bu karar istinafa getirilmiş olmakla, istinaf konusu kararın niteliğine göre, bu aşamada uyuşmazlık ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluş- madığı ve yaklaşık ispatın sağlanıp sağlanmadığı noktasındadır.2004 sayılı Kanun’un “İhtiyati Haciz Şartları” kenar başlıklı 257.maddesi şöyledir: Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1.Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa; 2.Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya ken- disi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa; Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.”,Aynı Kanun’un “İhtiyati Haciz Kararı” kenar başlıklı 258. maddesi; “İhtiyati hacze 50 nci maddeye göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir. Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur.Mahkeme iki tarafı dinleyip dinlememekte serbesttir. İhtiyati haciz talebinin reddi kararı gerekçeli olarak verilir ve bu karara karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Yüzüne karşı aleyhinde ihtiyati haciz kararı verilen taraf da istinaf yoluna başvurabilir. Bölge adliye mahkemesi bu başvuruları öncelikle inceler ve verdiği karar kesindir.” hükmünü içermektedir.6100 sayılı Kanun’un “İhtiyati Tedbir Talebi” kenar başlıklı 390. maddesinin (3) numaralı fıkrası; “Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır.” hükmünü içer- mektedir. Anılan maddenin gerekçesinin yaklaşık ispata ilişkin bölümü ise şöyledir; “...Geçici hukukî koruma yargılamasını, asıl hukukî korumadan ayıran diğer bir özellik ispat ölçüsü bakımın- dadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada (normal bir yargılamada) yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü, hâkim, mevcut ispat ve delil kuralları çer- çevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez. Örneğin, bir alacak davasında taraflardan biri bir sözleşmenin varlığına dayanıyorsa, hâkim bu sözleşmenin varlığı konusunda (mevcut ispat yükü ve delil kuralları çerçevesinde) tam bir kanaate sahip olmalıdır. Yani, zayıf veya kuvvetli bir ihtimal, karar vermek için yeterli değildir. Sözleşmenin varlığı konusunda tam kanaat uyanmazsa, o zaman, ispat yükü kendine düşen tarafın aleyhine bir karar verilmesi gerekir. Ancak, kanun koyucu, bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hâkime, bu durumu belirterek, ispat ölçüsünü düşürme imkânı ver- miştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde, tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön, karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak, yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın, bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.Tam ispatın arandığı durumlarda, bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır.Yaklaşık ispat durumunda ise hâkim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin müm- kün olduğu ihtimalini göz ardı etmez.Bu sebepledir ki, genelde geçici hukukî korumalara özelde ihtiyatî tedbire ve ihtiyatî hacze karar verilirken, haksız olma ihtimali de dikkate alınarak talepte bulu- nandan teminat alınması öngörülmüştür.Geçici hukukî korumalarda, bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle, yaklaşık ispat yeterli görülmüştür. Bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından bir yenilik getirilmemekle birlikte, “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak, doktrinde kabul gören ifade Tasarıya alınmış, ayrıca burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar. "Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tara- fından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.). Davacının istinaf dilekçesinde atıf yaptığı Yargıtay 3. Hukuk Dairesi'nin 25.03.2024 tarih ve 2024/83 Esas, 2024/1218 Karar sayılı ilamında gerekçeleri belirtilmek suretiyle kaçak elek- trik tutanaklarının aksi sabit oluncaya dek geçerli belgelerden olmadığı, kaçak elektrik enerjisi tüketi- minin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesinin esas olduğu, ispat yükünün kaçak elektrik kullandığı yönündeki tespite dayanarak davaya konu bedeli talep eden şirkete ait olduğu, kaçak elektrik kullanımının çeşitli yön- temlerle yapılabilmesi nedeniyle tespit işlemleri için farklı usuller ve buna bağlı olarak yapılacak çeşitli işlemler öngörüldüğünden her uyuşmazlıkta somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerin ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiği, kaçak elektrik kullandığı tespiti üzerine ilgili mevzuat uyarınca tahakkuk ettirilen faturalar nedeniyle yapılan ihtiyati haciz başvurularında; somut olayın özellikleri ile bildirilen delillerden, alacağın ve 2004 sayılı Kanun’un 257 ve devamı maddelerinde öngörülen ihtiyati haciz koşullarının varlığı kanaatine varan mahkemenin, ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde ihtiyati haciz kararı verebileceğini belirtmiştir. Sonuçta; her talebin somut olayın özelliği, ibraz olunan deliller ve tüm dosya kapsa- mına göre değerlendirileceği gerçeği, mahkeme ve hakim önüne getirilen tüm uyuşmazlıklar için geçerli olup sadece eldeki ihtiyati haciz kararına mahsus bir durum değildir.Yukarıda belirtilmiş olduğu üzere, haksız fiile dayalı davalarda alacağın haksız fiil tari- hinde muaccel olacağından, koşulların bulunması halinde "ölçülülük ilkesi" de nazara alınarak talep edilen alacağın tamamı üzerine olmasa da, bir miktar alacak için ihtiyati haciz kararı verilebileceği tartışmasızdır.İhtiyati haciz talep eden ... alacağını yaklaşık ispat noktasında, kaçak tespit tutanaklarına, bu tutanağa dayanarak yaptığı tahakkuk ve faturalara, sayaç muayene raporuna, icra dosyası, şirket kayıtlarına dayanmaktadır. Davacı tarafından sunulan kaçak tespit tutanağı, faturanın takdiri delil niteliğinde olduğu, kaçak kullanım türü ve yerinin niteliği, süresi, hesaplamada esasalınacak diğer unsurlar yönünden ispat yükünün davacı üzerinde olduğu noktasında duraksama yoktur.İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahke- menin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterli olduğu hususu yukarıda açıklanmıştır. Somut uyuşmazlıkta;1.Davacı... çalışanları tarafından davalı/borçlunun kullanımında bulunan ve tamirhane olarak faaliyet gösteren ".... Bahçelievler/İstanbul" adresinde yapılan denetimler sonucu ,tesisatta ölçüm gerçekleştiren .... marka, ... seri numaralı sayacın laboratuvar muayenesine tabii tutulmak üzere 23.08.2022 tarihinde söküldüğü ve yerine yeni bir sayaç takıldığı, sökülen sayaca ait laboratuvar muayenesi sonucunda sayacın gerilim (besleme) devresinin arızalı olduğu ve optik haberleşme sağlanamadığından bahisle ,laboratuvar muayene sonucuna istinaden davalı/borçlu adına 24.08.2022 tarihli ve ... numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiği, elektriğin kesildiği, tespit sırasında davalının mahalde hazır olduğu,ancak imzadan imtina ettiğine dair açıklamaya yer verildiği,2. Bilahare iş bu tutanak gereğince 05.09.2022 son ödeme tarihli, 43.835 kWh karşılığı 149.300,91 TL tutarında kaçak faturası tahakkuk edildiği, söz konusu fatura son ödeme tarihinde ödenmediğinden bahisle davalı aleyhine ... sayılı takip dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, 3. Dava konusu borç nedeniyle borçlu aleyhine ....sayılı dosyaları üzerinden ödeme emri gönderildiği, borçlunun bizzat ibraz ettiği dilekçede: "tarafıma açılan davanın imza attığım polis karakolundaki tutanak ile ilgisi yoktur. Bu nedenle davayı kabil etmiyorum. Açılan dava gerçeği yansıtmıyor, söz konusu borç faturası sahtedir. Kimliğimle ilişiklendirilip fatura yazılmasını kabul etmiyorum. Mahkemenin polis karakolundaki tutanağı görmesini istiyorum" şeklinde itirazda bulunduğu, icra müdürlüğü'nce takibin durdurulmasına karar verildiğinden itirazın iptali talebiyle eldeki davanın açıldığı ,4. Davalının iş bu dava dosyasına sunduğu cevap dilekçesinde; "adıma açılan davanın ve fatura yazılan 45 bin kw elektrik miktarı yanlıştır. Söz konusu tarihte tutulan polis karakolunda tutanakta 6 kw elektrik borç usulsüz elektrik kullanmış olarak tutulmuştur ve o tarihte akşam saat 19.30 ile 20.00 saatleri arasında 1 polis amiri ve 2 polis memuru şahittir. Mahkemenin tutanak ile ilgili bilgili polis karakolundan istenmesini arz ederim. Tutanak tutulan evrak kaçak elektrik kontrol eden 4 kişi içlerinde 1 kişi mühendis olup polis amirine saatin 6 kw olduğunu söyleyip kimlik bilgilerimi istemiştir. Karakolda tutanak tutulmuştur, gelenlerin kimlik bilgileri mahkemeye çağrılmasını talep ediyorum" şeklinde beyanda bulunduğu anlaşıl- mıştır. Dava henüz ön inceleme aşamasında olup duruşma yapılmamış, bilirkişi incelemesi yapılmamıştır. Dosya kapsamına göre, takibe/ve davaya konu alacağın varlığı yargılamaya muhtaç olup gelinen aşamada "yaklaşık ispat"ın sağlanmadığı ve İİK 257. vd maddelerinde belirtilen ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığı değerlendirilmiştir.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcı peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 01/10/2024