Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/2859

KARAR NO: 2024/1908

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 12/04/2023

NUMARASI: 2023/99 E - 2023/358 K

DAVANIN KONUSU: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan

KARAR TARİHİ: 04/07/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili bankanın müşterisi ... A.Ş.'nin 23.01.2009 tarihli talebi ve talimatı ile 23.01.2009 tarih , 50.000,00-TL meblağ, ... referans numaralı, muhatabı ... A.Ş., lehdarı .... A.Ş., vadesi 22.01.2010 olan sözleşme ve kanuna uygun bir teminat mektubu verdiğini, davalı ... A.Ş.'de ilgili teminat mektubu ile müvekkili bankaya müracaatla TMK'nın karşılığının ödenmesi talebinde bulunduğunu, talebi inceleyen bankanın talebin kanun ve sözleşmelere uygun olduğunu mütalaa ederek TMK'nın bedeli olan 50.000,00-TL'yi 23.09.2010 tarihinde muhatap davalı ... A.Ş.'ye ödendiğini, ancak daha sonra bahse konu Teminat mektubunun Lehtarı ... A.Ş. tarafından ilgili mektubun haksız ve hukuka aykırı olarak tazmin edildiği ve işbu davada davalı olan .... A.Ş.'ye borcu olmadığı iddiası ile Kütahya 2. Asliye Hukuk Mhk.'nin 2011/26 esas sayılı dosyası ile alacak ve ipotek fek talepli dava açıldığını, tüm savunmaya rağmen ilgili davada verilen Kararın Yargıtayca onandığını, ... Tic. A.Ş. tarafından Kütahya 2. Asliye Hukuk Mhk.nin 2011/26 E. Sayılı dosyası ile açılan davada; 2014/381 K.Sayılı kararı ile müvekkili banka ile ilgili hususlara ilişkin " Davanın kabulüne, 50.000,00- TL'sinin davalı bankadan 02.10.2010, diğer davalıdan 13.10.2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsili ile davacıya verilmesine... Ve müvekkili Banka aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine " hükmedildiğini, kararın Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2016/4515 E. 2017/2761 k. 04.04.2017 tarihli kararı ile onandığını, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2017/3964 E. 07.03.2019 tarihli karar düzeltme taleplerinin reddedilerek kesinleştiğini, ilgili Mahkeme Kararının davalı tarafından Kütahya ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine konu edilmiş olduğundan müvekkili Bankanın, ilgili Mahkeme kararı gereğince davalı firma ile müşterek müteselsil borçlu olduğu tutarları davalının hiçbir ödeme yapmaması nedeniyle dosya kapak hesabına göre 123.073,74 TL olarak ödediğini, müvekkili bankanın ilgili teminat mektubunu tazmin ederek davalı firmaya ödemiş olduğu mektup bedeli olan 50.000,00- TL'ile ilgili mahkeme kararı gereğince müşterisine de masrafları ile birlikte iade etmek zorunda kaldığını, hem davalı firmaya hem de kendi müşterisi ... ödeme yapan Bankanın iki kez ödeme yaparak zarara uğradığını, müvekkili Banka'nın zarara uğramasının nedeni açıkça davalı firmanın haksız fiili olduğunu, davalı tarafa bu zararın karşılanması gerektiğini, davalının teminat mektubunun süresi uzatılmış şeklini ...Tic. A.Ş.' ile ilgisi bulunmaksızın ve hukuka aykırı olarak müvekkili bankaya sunması, davada haksız olduğunun anlaşılmasına rağmen haksız kazancına neden olan tutarı ve masrafları kendi iradesiyle davacıya ödememesi, genel davranış kuralı olarak MK. Mad. 2'de yer alan dürüstlük kuralına aykırı hareket ve özellikle bir hakkın kötüye kullanılması niteliğini teşkil ettiği için bu durum, müvekkili Bankaya karşı hukuka aykırı bir fiil oluşturduğu ve davalının haksız fiil sorumluluğuna yol açtığını, davalı Şirketin hukuka aykırı fiilinden kaynaklı olarak, müvekkili bankanın 50.000,00- TL'lik teminat mektubu zararının yanı sıra 73.073,74 TL faiz, vekâlet ücreti ve masraf olmak üzere toplam 123.073,74 TL fiili maddi zarara uğradığını, olayların akışı ve mahkemeye sunulan deliller itibariyle surumun açıkça görüldüğü, aynı zamanda, davalı şirketin hukuka aykırı sonuca isteyerek sebep olduğu ve olayda kasti kusurunun olduğu, yine olay örgüsünden ve davalı şirketin taraf olduğu diğer davadaki aleyhine verilen kararın kesinleşmesi ile haksızlığını biliyor olması açısından açıkça anlaşıldığını, dava konusu olayda da müvekkili bankanın, hem muhatabı .... A.Ş., Lehdarı ... Tic. A.Ş. vadesi 22.01.2020 olan sözleşme ve kanuna uygun bir teminat mektubuna, hem de ... A.Ş. İle .... A.Ş. arasında var olan sözleşmeye dayanarak işbu davanın konusunu teşkil eden teminat mektubu bedelini ödediğini, ancak ilgili ödemenin haksız olduğuna ilişkin dava dışı ... A.Ş. tarafından Kütahya 2. Asliye Hukuk Mhk. 2011/26 E. Sayılı dosyası ile açılan davanın yargılaması sırasında, davalı şirketin hukuka aykırı olarak teminat mektubunun tazminini müvekkili bankadan talep ettiğini ve taraflar arasında devam eden bir borç ilişkisinin olmadığının kesinleştiği, bu mahkeme kararı ile de, bahse konu TMK'nın ... A.Ş. tarafından davalı şirkete verildiği ve iki şirket arasındaki borç ilişkisinin devam ettiği düşünülerek yapılan ödemenin geçersiz hale geldiğini, Yargıtayın 22.09.2991 gün ve, 1990/1 E. 1991/1 K sayılı Yargıtay içtihadı birleştirme Kurulu Kararında da vurgulandığı üzere, sebepsiz zenginleşme, hükümleri gereği bu zenginleşmenin geri vermekle yükümlü olduğunu, açıklanan nedenlerle Kütahya .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı Dosyasına 31.07.2017 tarihinde ödemek zorunda kalınan 123.073,74 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı firmadan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının bahsetmiş olduğu 23.01.2009 tarih 50.000,00- TL bedelli ... ref. no'lu TMK, dava dışı ... Akaryakıt isimli eski bayi ile müvekkili şirket arasındaki ticari muamelelerden doğan alacakların teminatı için alındığını, bankanın bu mektup ile 50.000,00- TL'ye kadar olan alacak talebinde herhangi bir mahkeme ilamı aranmaksızın yazılı talep üzerine mektup bedelini nakden ve defaten ödeyeceğini taahhüt ettiğini, müvekkilinin tazmin talebi üzerine mektup bedelinin ödendiğini, ancak sonrasında ise dava dışı firmanın " mektubun süresinin dolmuş olması ve bankanın ödeme yapamayacağı" gerekçesi ile bahsedilen Kütahya AHM' deki davanın açıldığını, Kanunun öngördüğü sürede yazılı talebini bankaya sunan müvekkilin mektup bedelini tahsil ettiğini, müvekkili tarafından haciz tehdidi ile ödeme yapıldığı iddiasının ispata muhtaç olduğu gibi kusurlu olan bankanın tüm bedeli ödemekle yükümlü olduğunun açık olduğunu, davacı bankanın ödeme talebini reddedecekken herhangi bir sorun olmaksızın talep üzerine ödeme yaptığını, zaten devam eden yargılamada vade uzatım yazılarının da ibraz edildiğini, Kesinleşmiş Mahkeme kararında davacının müvekkilinden hak talep edebileceğine dair herhangi bir hüküm yada gerekçe bulunmadığını belirterek, cevap dilekçesinde belirtilen nedenlerle haksız ve hukuksuz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Somut uyuşmazlıkta; davacı banka tarafından dava dışı ... A.Ş'nin 23.01.2009 tarihli talebi/talimatı ile 23.01.2009 tarihli, 50.000,00 TL tutarında, ... referans numaralı, muhatabı ... A.Ş, lehtarı ... Tic. A.Ş, vadesi 22.01.2010 olan bayilik teminatı olarak bir teminat mektubu verildiği, .... A.Ş. tarafından teminat mektubunun vadesinin uzatıldığı ve süresinde olduğu gerekçesiyle mektup bedelinin davacı banka tarafından 23.09.2010 tarihinde davalı .... A.Ş'ye ödendiği, davacı banka tarafından düzenlenmiş 50.000,00 TL tutarında, ... referans numaralı banka teminat mektubunun davalı şirket tarafından haksız olarak davacı bankadan tazmin edildiğine dair Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/26 esas sayılı dosyasının 07.03.2019 tarihinde kesinleştiği, teminat mektubu bedelinin dava dışı ...Tic. A.Ş'ye, Kütahya .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden 31.07.2017 tarih ... Seri ve ... Seri Nolu tahsilat makbuzu ile reeskont avans faizi, vekalet ücreti, harç ve icra masraflarıyla birlikte toplam 123.073,74 TL üzerinden ödendiğinin anlaşıldığı, kararın kesinleşme tarihi olan 07.03.2019 tarihinde davacı banka tarafından fiilin ve failin belirlendiği ve sebepsiz zenginleşmeden kaynaklı alacağın zamanaşımı süresinin başlayacağının değerlendirildiği, gerek TBK 82 gerek TBK 73 maddelerinde zamanaşımı sürelerinin 2 yıl ile 10 yıl olarak düzenlendiği, kesinleşme tarihinden itibaren davanın açıldığı ilk tarih olan 12.02.2020 tarihine kadar zamanaşımı süresinin dolmadığı, bu nedenle zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, kesinleşmiş Mahkeme kararı içeriği, davacı tarafça icra dairesine ödenen para miktarı, dosya kapsamında alınan rapor da dikkate alınarak davacı banka aleyhine geçerli bir alacak ilişkisine dayanmaksızın, teminat mektubunun konusuz kalmasına rağmen haksız olarak teminat mektubu tutarı ve bunun faiz ile ferileri kadar sebepsiz zenginleşen davalının bu fiili karşısında davacı bankaca kesinleşen anılan mahkeme kararı uyarınca, davasının kabulüne karar verilerek davacının ödem tarihi de dikkate alınarak aşağıdaki şekilde hüküm kuruldu. " gerekçeleriyle 1-Açılan davanın kabulü ile; 123.073,74 TL'nin 31/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; haksız fiil olgusunda 2, sebepsiz zenginleşme hususunda 1 yıllık zamanaşımı süreleri dolduktan sonra açılan davanın zamanaşımı yönünden reddi gerektiğini, davacının bahsetmiş olduğu 23/01/2009 tarih 50.000 TL bedelli ... referans numaralı teminat mektubunun, dava dışı ... akaryakıt isimli eski bayi ile müvekkili şirket arasındaki ticari muamelelerden doğan alacakların teminatı için alındığını, banka bu mektup ile 50.000 TL ye kadar olan alacak talebinde herhangi bir mahkeme ilamı aranmaksızın yazılı talep üzerine mektup bedelini nakden ve defaten ödeyeceğini taahhüt ettiğini, müvekkilinin tazmin talebi üzerine mektup bedelinin ödendiğini, ancak sonrasında dava dışı firmanın "mektubun süresinin dolmuş olması ve bankanın ödeme yapamayacağı" gerekçesiyle bahsedilen Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ndeki dava dosyası açıldığını, davacının mahkeme kararına rağmen alınan (50.000 TL mektup bedelidir) miktarının bankaya iade edilmemesi olarak açıkladığı halde yargılama sonucu ödediği toplam bedeli dava konusu ettiğini, müvekkiline ödemeye dair bildirim yapılmadığını, müvekkilinin herhangi bir haksız fiili bulunmadığını, kanunun öngördüğü şekilde yazılı talebine bankaya sunan müvekkilinin, mektup bedelini tahsil ettiğini, bankanın ancak talep üzerine ve yasal şartlar varken mektubu tahsil edebilecekken, müvekkiline hangi aşamada nasıl bir kasıt unsuruyla sorumluluk yüklediğini açıklayamadığını, kendi kusuruyla kayıtlarındaki hatayı ortaya koymayan davacının, talep üzerine ve vade uzatım yazısını da değerlendirerek ödeme yapmış olduğu kayıtlarla sabit olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, sebepsiz zenginleşmeye dayalı alacak talebine ilişkindir.Davacı mahkeme kararı nedeniyle ödemek zorunda kaldığı teminat mektubu bedeli, faiz ve masrafları talep etmektedir. Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin ( Tic. Mah. Sıf.) 30/09/2014 tarih ve 2011/26 E-2014/381 K sayılı dosyasında, dava dışı ... A.Ş.' vekilinin açtığı davada müvekkiline ait taşınmaz üzerinde davalılardan ... AŞ lehine teminat ipoteği bulunduğunu, müvekkilinin taşınmazı ipotekli bir şekilde davalı ... AŞ'nin bayii olan dava dışı ... Ltd. Şti.'den aldığını, ipoteğin kaldırılması amacıyla davalı ... AŞ'ye 50.000,00 TL bedelli bir yıl süreli teminat mektubu verildiğini, davalı ... AŞ'nin ipoteği kaldırmadığı için verilen teminat mektubunun iadesinin talep edilmesine rağmen iade edilmediğini, teminat mektubunun süresinin uzatıldığına dair bir yazı aslı da olmadığı halde, davalı banka tarafından teminat mektubu karşılığı nitelemesi ile müvekkiline ait hesaptan diğer davalı ... AŞ'ye 50.000,00 TL ödeme yapıldığını, yapılan haksız ödemenin iadesi için davalılara ihtarname tebliğ edilmesine rağmen 50.000,00 TL'nin iade edilmediğini ileri sürerek, müvekkilinin ve ipotek verenin davalıya borçlu olmadığının tespiti ile ipoteğin kaldırılmasına ve haksız alınan teminat mektubu bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte iadesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, mahkemece yapılan yargılama sonunda, "davacı ile davalı ... AŞ arasında düzenlenen 07/08/2008 tarihli protokol ile dava dışı ... Ltd. Şti.'nin davalı ... AŞ'ye olan borçlarının şartlı olarak ibrasının kararlaştırıldığı, davacı tarafça protokolde öngörülen şartların yerine getirildiği ve borcun ödendiğinin anlaşıldığı, bu nedenle teminat mektubunun usulsüz nakte çevrildiği ve ipoteğin devamını gerektirecek bir alacak ilişkisinin bulunmadığı, dosyada protokol sonrası dava dışı ... Ltd. Şti.'ne karşı 07/02/2005 tarihli sözleşmeden doğan satış taahhüdü nedeniyle borçlu olduğu ve buna karşı tahsil girişiminde bulunulduğuna dair bir kanıtta getirilmediği, her ne kadar davalı ... A.Ş.'nin bu protokolün eski bayi ... Ltd. Şti.'nin tüm borçlarını kapsamadığını savunmuşsa da eski bayinin bayiliğine son verilmesi anlamına gelen davacı ile yeniden bayilik ilişkisine girmeleri, protokolün somut bir takip tutarı için yapılmaması, bakiye bir alacak için açılmış bir dava, yapılmış bir takip bulunmaması, protokol gereğince davacının ödemede bulunması, taşınmazın ipotekli olarak davacıya satılması, intifa hakkının terkini gibi hususların dava dışı ... Ltd. Şti.'den olan borcun söndürülmesi amacına yönelik olduğu sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ipoteğin kaldırılmasına, davalı banka tarafından davacı taraf lehine muhatap davalı ... AŞ'ye verilen teminat mektubunun vade uzatım yazı aslının ibraz edilmeden usulsüz olarak nakte çevrildiği, yazı aslının davacı elinde olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle de nakte çevrilen teminat mektubu bedelinin davalılardan avans faiziyle tahsiline karar verildiği, Yargıtay 19. HD'nin 04.04.2017 tarih ve 2016/4515 E. 2017/2761 K sayılı kararıyla davalı ... A.Ş vekilinin tüm, davalı ... vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenle hüküm fıkrasının (1-b) bendindeki 02/10/2010 tarihinin hükümden çıkarılmasına, yerine 12/10/2010 tarihinin yazılmasına ve kararın düzeltilmiş bu şekliyle ONANMASINA karar verildiği, kararın 07/03/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır.Davacı tarafça karar gereği Kütahya ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyasına 31.07.2017 tarihinde 123.073,74 TL ödediği, eldeki davanın ise 12/02/2020 tarihinde açıldığı anlaşılmaktadır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun konuya ilişkin 77 ve devamı maddelerindeki düzenlemelere göre, sebepsiz zenginleşme; geçerli olmayan veya tahakkuk etmemiş yahut varlığı sona ermiş bir nedene ya da borçlu olunmayan şeyin hataen verilmesine dayalı olarak gerçekleşebilir. 6098 sayılı TBK m. 82.maddesindeki "sebepsiz zenginleşmeden doğan taleplerde zamanaşımı süresi, hak sahibinin geri isteme hakkı olduğunu öğrendiği tarihten itibaren iki yıl ve her hâlde zenginleşmenin gerçekleştiği tarihten itibaren on yıldır. Ancak, zenginleşme, zenginleşenin bir alacak hakkı kazanması suretiyle gerçekleşmişse diğer taraf her zama n bu borcunu ifadan kaçınabilir." düzenlemesi bulunmaktadır. Buna göre, Kütahya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tic. Mah. Sıf.) 30/09/2014 tarih ve 2011/26 E-2014/381 K sayılı kararının 07.03.2019 tarihinde kesinleştiği, bu kararın kesinleşmesi ile davacının TBK'nın 82. Maddesinde ön görülen zamanaşımı süresinin işlemeye başlayacağı, dava tarihi itibariyle de bu sürenin dolmadığı anlaşılmaktadır.Esasa ilişkin olarak ise, davalı şirketin teminat mektubunu haksız olarak nakde çevirdiği ve davacının zarara uğramasına neden olduğu anlaşılmakla davacının icra yoluyla ödediği miktar kadar sebepsiz zenginleşmiş olduğu, davacı ile birlikte ilk dosyada taraf olması nedeniyle de borçtan haberdar olduğu anlaşılmakla mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygundur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 8.407,17 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.101,79 TL harcın mahsubu ile bakiye 6.305,38‬ TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili vergi dairesine yazılmasına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.04/07/2024