İstanbul BAM 3. HD 2023/2921 E. 2024/1730 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/2921

KARAR NO: 2024/1730

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 16/05/2023

NUMARASI: 2020/440 E - 2023/356 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 11/06/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davalı tarafından 05.03.2020 tarihinde davacının “... Mah. ... Cad. No:... Esenyurt/İstanbul” adresinde bulunan iş yerinde harici hat kullanmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığından bahisle davacıya ceza kesilmiş, davacının elektriği kesilmiş ve sayacın mühürlendiğini, Davacı ... aboneliği olup kaçak elektrik kullanmamış olup kaçak elektrik kullandığından bahisle davacıya ceza kesilmesi haksız ve hukuka aykırı olup işlemin kaçak elektrik kapsamında değerlendirilmemesi gerekir. Elektrik hattı davacının elektrikçi dükkanından geçmiş ve yine davacıya ait kuaför dükkanına ulaşmış olup üçüncü şaluslara elektrik verilmemiştir. Kullanılan elektrik davaçının elektrik sayacından geçmiş ve bu sayaç tarafından kaydedilmiş olup kullanılan tümi elektrik bedeli davacının faturalarına yansımış ve tüm elektrik bedeli davacı tarafından ödendiğini, Tüm fatura bedellerinin davacı tarafından ödenmiş olması nedeniyle davalı kurumun herhangi bir zararı bulunmayıp kaçak elektrik iddiasıyla davacıya ceza kesilmesinde davalının hukuki bir zararı bulunmadığını, Davalı şiket tutanakların geçerli delil hükmünde olduğunu iddia etmişse de tutanaklar incelendiğinde davalının ve tanık veya başka kişilerin imzasını taşımadığı, sadece kurum personeline ait olabilecek kişilerin imzalarını taşıdığı davat tarafından davalı kurum nezdinde itiraz edildiği ve halihazırda mevcut davanın açıldığı sabittir. Davalı kurum tutanaklarının geçerli delil olmayıp davalı kurumca tutulan tutanaklara itibar edilemeyeceğini, Davalı kurumca kayıp kaçak bedeline ilişkin kesilen fatura haksız ve hukuka aykırı olup davalı kurum tarafından yapılan hesaplamanın hatalı olduğunu belirterek, davasının kabulüne ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının (30.612,66 TL) tespitinie karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde ; davalı şirket çalışanları tarafından 05.03.2020 tarihinde yapıları kontrollerde ... Mah. ... Cad. No:... Esenyurt adresinde ... nolu tesisatın bulunduğu yerde harici hattan enerji kullanılması sebebiyle davacı adına ... nolu kaçak tespit tutanağı tarafından tanzim edildiğini, Davacı adına tanzim edilen kaçak kullanım faturası Enerji Piyasası Tüketici Hizmetler Yönetmeliğine uygun olarak tahakkuk ettirilmiştir. Ayrıca davacı kaçak elektrik kullanımı sonrasında yükümlülüklerini yerine getirmediği için elektriği kesilmiş olup bu işlemde yönetmeliğe uygun olarak yapıldığını, Davalı şirket görevlilerinde yapılan incelemeler sonucunda hazırlanan tutanaklar yerleşik Yargıtay içtihatlarına göre yapılmış olup aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup kaçak elektrik kullanmadığını iddia eden davalının bu hususu ispatlaması gerekmekte olduğunu, Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 2016/9199 E. 2016/11175 K. Sayılı ilamında; "Kaçak elektrik tespit tutanakları aksi sabit oluncaya kadar geçerli olan belgelerdendir. Tutanağın aksinin iddia edilmesi halinde bundan kendisine hak bahşeden kişinin aksini ispat etmesi gerekir." hükmüne yer verildiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2011/1285 E. 2011/4014 K. Sayılı ilamında; "Dosyaya bir örneği sunulan kaçak elektrik tutanağında dava konusu sayacın kulak mühürlerinin orijinal olmadığı belirtilmiş ve yine bir örneği dosyaya sunulan sayacı muayene kağıdında ise, sayacın kulak mühürleriyle ve numaratörleriyle oynanmış olduğu açıklanmıştır. Bu tutanaklar aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden olup..." hükmüne yer verildiğini, İşbu davada davacı tarafından delil olarak gösterilen belgelerin davanın esasını ispatlar niteliğe sahip olmadığını, Davacının iddialarını doğrular yönde yaklaşık bir ispatı da olmadığı gibi müvekkil şirketin dava konusu işlemlerinde haklı olduğu müvekkil şirket kayıtlarından da anlaşılacağı üzere huzurdaki davanın tümden reddini, neticeten davacının haksız ve mesnetsiz davasının davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonunda ; " dosya kapsamında alınan raporlar arasında çelişkiler bulunduğu değerlendirilerek dosyasının çelişkileri gidermesi amacıyla bilirkişi heyetine tevdiine arar verilmiş, hazırlanan son raporun yerleşik yargı içtihatlarınca benimsenmiş ilkelere uygun, yönetmelikler kapsamında yapılan hesaplamaların ise yargısal denetime açık olduğu değerlendirilerek hükme esas alınmasına karar verilmiştir. Davacının sayaç harici hattan kaçak elektrik kullandığı ve bunun da Yönetmelik hükümlerine göre kaçak elektrik kullanımı olarak nitelendirildiği anlaşılmakla, kaçak elektrik kullandığı tespit olunmuş, davalı kurumun ... nolu kaçak tespitinin yerinde olduğu, bu tespit sonucu tahakkuk ettirdiği ilk fatura olan 21.722,33TL'lik faturada bir hata bulunmadığı, ek tahakkuk faturasının ise 8.176,96 TL olması gerekirken 8.920,33TL bedelli fatura kesildiği, ek tahakkuk faturasının olması gerekenden 743,37TL fazla olduğu " gerekçesiyle; "Davanın KISMEN KABULÜ ile; ... seri numaralı kaçak tespit tutanağına istinaden kesilen ilk tahakkuk faturası yönünden davacının davasının reddine, ek tahakkuk faturası yönünden ise kısmen kabulü ile davacının davalıya ek tahakkuk faturası sebebiyle 743,37TL yönünden borçlu olmadığının tespitine, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE," karar verilmiştir. Mahkemece verilen kararı,davacı vekili ve katılma yolu ile davalı vekili istinaf etmiştir. 1- Davacı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar mahkeme gerekçeli kararında, hazırlanan son raporun hukuka uygun olduğu belirtilmiş ise de, mahkemenin bu yöndeki kanaatine ve tespitlerine katılmanın hukuken mümkün olmadığı, zira diğer bilirkişi raporları gibi 10.11.2022 tarihli ek bilirkişi raporunun da eksik incelemeye dayalı, çelişkili, tutarsız ve hukuka aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığı, 10.11.2022 tarihli ek bilirkişi raporu çelişki ve tutarsızlıkları gidermediği, aksine kendisi başlı başına dava dosyasında çelişki neden olmuş, daha büyük çelişkilere ve tutarsızlıklara neden olduğu,müvekkilinin herhangi bir ödeme planı kabul etmediği, bu yönde davalı kurum nezdinde bir taahhütte bulunmamış ve herhangi bir belge imzalamamış olduğu, bu nedenle müvekkilinin bu hususta bir muvafakati bulunmayıp 10.11.2022 tarihli ek bilirkişi raporunda ödeme planına ilişkin yapılan tespitlerin haksız, dayanaksız ve hukuka aykırı olduğu, ayrıca, yine ödeme planını (ek raporda, "görüntülü borç bilgisi" adıyla değinilen hesaplamaları) kabul etmemekle birlikte ödeme planındaki haksız, mesnetsiz ve fahiş hesaplamaları ve müvekkiline çıkarılan haksız tutarları da kabul etmenin mümkün olmadığı, Büyükçekmece C.Başsavcılığı 2021/62858 Soruşturma dosyasına sunulan 24.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, vergiler dahil cezasız kaçak tutarının 5.736,74 TL olduğunun belirtildiği, müvekkili tarafından yapılan normal fatura ödemelerinin hiçbir bilirkişi raporunda dikkate alınmadığı , olaya sadece "kaçak elektik faturası ödenmedi" gözüyle bakıldığı, oysa incelenmesini istedikleri hususun sadece kaçak elektrik faturası değil normal elektik tüketim fatura bedellerinin ödenip ödenmediği hususu olduğu, davalı kurum tarafından bu hususta bir CD sunulduğu belirtilmiş olup halihazırda hiçbir bilirkişi raporunda davalı kurum CD kaydı incelenmemiş ve faturaların ödendiğine dair beyanlarının dikkate alınmamış olduğu, dolayısıyla bilirkişi raporlarındaki ve 10.11.2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporundaki hukuka aykırı, çelişkili ve tutarsız tespitlere dikkat çekmek amacıyla yerel mahkemeden de talep ettikleri üzere, hukuki değerlendirmesinin yapılmasını ve layıkıyla sorgulama yapılmasını talep ettikleri hususlar açıklanarak ve kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. 2- Davalı vekilince verilen istinaf dilekçesinde özetle;müvekkili şirketçe yapılan hesaplamalarda hata bulunmadığı,verilen kabule ilişkin kararın usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek,kaldırılması istenmiştir. ...nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda; dava , menfi tesbit talebine ilişkindir. Davanın dayanağı olan İstanbul ... İcra ... Esas sayılı takip dosyasında; 30.642,66 TL Asıl alacak, 2.631,18 TL İşlemiş faiz, 473,61 TL Temerrüt faizi olmak üzere toplam 33.747,45 TL nin tahsili bakımından takip yapılmıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelere göre; Davalı şirket yetkilileri tarafından, davacının bulunduğu adreste yapılan kontrolde, harici hattan kaçak elektrik enerjisi kullanımında bulunulduğu, kaçak kullanımın olduğu hattın bağlı olduğu işyerine ait elektriksel yüklerin toplamı (kurulu gücü) 8,2 kW olduğunun tespit edildiği, 05.03.2020 tarihli tutanak sebebiyle, davacı adına harici hattan kaçak elektrik kullanımına dayalı fatura tahakkuku yapıldığı,davacı tarafın söz konusu faturayı ödediği anlaşılmaktadır. Mahkemece yargılamada farklı elektrik mühendisi bilirkişilerden ve (elektrik mühendisi ve nitelikli hesaplama uzmanından oluşan) bilirkişi kurulundan raporlar alınmıştır. Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 10/02/2021 tarihli raporu özetle; " Davalı şirket görevlilerince 27.03.2019 tarihinde nötr hattının kablosunun kırılarak sayacın devre dışı bırakıldığı kayıt altına alındığını, Davalı şirket görevlilerince 05.03.2020 tarihinde harici hattan kablo çekilerek kuaför dükkanını besleyen hatta tükenen elektriğin sayaçtan geçmediğini İki farklı kaçak/usulsüz elektrik kullanım tutanağı arasındaki 344 günde sayacın 276kW tüketim kaydettiği, gün başına 0,8kW tüketimin kuaför dükkanı için normal olmadığını, Dosyadaki tutanak ve delillere göre davacınm sayaç hattına müdahale ederek kaçak/usulsüz elektrik tüketimi yaptığını" mütalaa etmiştir. İtirazlar doğrultusunda alınan 24/06/2021 tarihli ek raporu özetle; "  Davalı şirket görevlilerince 27.03.2019 tarihinde nötr hattının kablosunun kırılarak sayacın devre dışı bırakıldığı kayıt altına alındığını, Davalı şirket görevlilerince 05.03.2020 tarihinde harici hattan kablo çekilerek kuaför dükkanını besleyen hatta tükenen elektriğin sayaçtan geçmediğini, İki farklı kaçak/usulsüz elektrik kullanım tutanağı arasındaki 344 günde sayacın 276kW tüketim kaydettiği, gün başına 0,8kW tüketimin kuaför dükkanı için normal olmadığını, Dosyadaki tutanak ve delillere göre davacının sayaç hattına müdahale ederek kaçak/usulsüz elektrik tüketimi yaptığını, Her 2 kaçak kullanım tutanağına istinaden çıkarılması gereken cezai bedel dahil elektrik kullanım bedelinin toplamının 8.930,67TL olacağı" şeklinde Sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Elektrik Mühendisi Bilirkişi ... tarafından hazırlanan 26/01/2022 tarihli raporu özetle; " 27.03.2019, 05.03.2020 Tarihli kaçak elektrik tutanakları için tüketim bedelinin 14.822,26 TL olarak hesaplandığı tespit ve kanaatlerine ulaşıldığı," şeklinde mütalaa etmiştir. İtirazlar doğrultusunda alınan ek raporu özetle; " Dosya kapsamındaki tüm bilgi, belgeler incelendiğini ve kök rapordaki görüşünde bir değişiklik olmadığı" şeklinde Sonuç ve kanaatine varılmaktadır. Elektrik Mühendisi Bilirkişi Doç. Dr. ... ve Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi Prof Dr. ... tarafından hazırlanan 01/09/2022 tarihli heyet raporu özetle;Davalı kurum tarafından 05.03.2020 tarihli tutanakta yer alan bilgi ve tespitler kapsamında, davacı tarafın sayaç harici hattan kaçak elektrik kullandığını, harici hattın bağlı olduğu elektriksel yüklerin kurulu güç toplamının 8,2 kW olduğunu, Davacı taraf vekilinin, müvekkiline ait işyerinde elektrik tüketiminin az olduğu vb. beyanlarının, dosya bilgi ve belgeleri ile ilgili işyerinde tespit edilen elektriksel yüklerin (8,2 kW) miktarı bakımından, isabetli olmadığını, Sayaç harici hat sebebiyle, 05.03.2020 tarihli tutanak sebebiyle, kaçak tüketime dayalı faturada yapılan işlemde hata olmadığı ve 21.722,33 TL olması gerektiğinı, ancak, Ek fatura tahakkukunun... 8.176,96 TL olması gerektiğini, davacı tarafın, bu tutanak ve fatura tahakkukuna ilişkin itiraz ve menfi tespit talebinin, sadece ek tahakkuk fatura bedeli kapsamında uygun olduğunu, Davalı kurum tarafından düzenlenen ek fatura tahakkuku bedelinin 8.920,33 TL olması sebebiyle, aradaki farkın (8.920,33 - 8.176,96 = 712,42 TL) menfi tespit olarak değerlendirilebileceği, " şeklinde mütalaa etmiştir. İtirazlar doğrultusunda ek raporda özetle; Davalı kurum tarafından 05.03.2020 tarihli tutanakta yer alan bilgi ve tespitler kapsamında, davacı tarafın sayaç harici hattan kaçak elektrik kullandığı, harici hattın bağlı olduğu elektriksel yüklerin kurulu güç toplamının 8,2 kW olduğunu, Davacı taraf vekilinin, müvekkiline ait işyerinde elektrik tüketiminin az olduğunu, beyanlarının, dosya bilgi ve belgeleri ile ilgili işyerinde tespit edilen elektriksel yüklerin (8,2 kW) miktarı bakımından, isabetli olmadığınu, Sayaç harici hat sebebiyle, 05.03.2020 tarihli tutanak sebebiyle, kaçak tüketime dayalı faturada yapılan işlemde hata olmadığı ve 21.722,33 TL olması gerektiğini, Ancak, Ek fatura tahakkukunun kök raporda yapılan işlem ve değerlendirmeler kapsamında 8.176,96 TL olması gerektiğini, Davacı tarafın, bu tutanak ve fatura tahakkukuna ilişkin itiraz ve menfi tespit talebinin, sadece ek tahakkuk fatura bedeli (miktar bakımından) kapsamında uygun olduğunu, Davalı kurum tarafından düzenlenen ek fatura tahakkuku bedelinin 8.920,33 TL olması sebebiyle, aradaki farkın (8.920,33 - 8.176,96 = 743,37 TL) menfi tespit olarak değerlendirilebileceğini, Davalı kurum tarafından düzenlenen ek tahakkuk faturasının tarafımızca, 8.176,96 TL elde edilmesi sebebiyle, bu bedel üzerinden gecikme bedeli ve diğer bedellerin hesaplanması gerektiğini, Bu kapsamda, Kaçak bedeli (21.722,33 TL) ve hesapladığımız ek tahakkuk bedeli (8.176,96 TL) olmak üzere, davalının asıl alacak miktarının 29.899,29 TL olması gerektiğini, Bu hesaplamalar ve aşağıdaki gecikme bedeli, gecikme bedeli KDV si ve diğer haklara ilişkin takdir sayın mahkememizde olmak üzere; Gecikme bedelinin 15.821,00 TL olduğunu, Gecikme Bedeli KDVsi 2.847,80 TL olduğunu, Davacının 11.05.2022 tarihinde borcun 5.737,00 TL’lik kısmını ödediğini, Asıl alacak miktarı (29.899,29 TL), Gecikme bedeli (15.821,00 TL) ve Gecikme Bedeli KDVsi (2.847,80 TL) olmak üzere toplam bedelin (vekalet ücreti ve dosya masrafı hariç olmak üzere) 48.568,09 TL olduğunu, 48.568,09 TL’lik toplam bedelden (vekalet ücreti ve dosya masrafı hariç olmak üzere), davacı tüketicinin 11.05.2022 de ödemiş olduğu 5.737,00 TL’nin işleme alınması sonucunda, nihai toplam borcun 42.831,09 TL olduğu" şeklinde mütalaa etmiştir. Görüldüğü üzere yargılamada alınan bilirkişi raporlarında yapılan hesaplamalar ve ulaşılan sonuçlar bakımından bariz farklılıklar bulunmaktadır.Hükme esas alınan son bilirkişi raporunun heyet tarafından düzenlendiği belirtilmiş ise de ,heyette sadece teknik incelemeye katkı sağlamak üzere tek elektrik mühendisi bulunduğu,dolayısı ile bu raporun içeriği itibarıyla ve yapılan itirazlar da dikkate alınarak uzlaştırıcı bir rapor mahiyetinde olmadığı değerlendirilmiştir. Bu sebeple ,yargılama sırasında rapor sunan bilirkişiler dışında 3 kişilik elektrik mühendisi bilirkişi kurulundan itirazları karşılar şekilde ,denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi uyuşmazlığın çözümü için gerekli olmakla, tarafların istinaf taleplerinin kabulü ile kararın HMK 353/1-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının ve Davalının istinaf başvurularının kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılmasıyla, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edenlere isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edenlere ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/06/2024