İstanbul BAM 3. HD 2023/2576 E. 2024/1680 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/2576

KARAR NO: 2024/1680

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 09/05/2023

NUMARASI: 2021/450 E - 2023/453 K

DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali

KARAR TARİHİ: 06/06/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkkili şirketin, davalı ile ... tesisat numarasıyla işyerinde kullanılmak üzere sözleşme imzalandığını, davalının söz konusu tesisatla ilgili fatura bedellerini ödemediğini, davayı hakkında Bakırköy ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini ve takibin durduğunu ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tebligatın usulüne aykırı yapıldığını, davanın süresi içerisinde açılmadığını, alacaklı tarafından itirazın iptali davasının, borçlunun icra dosyasına yaptığı itirazın tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde açılması zorunlu olduğunu, bu sürenin hak düşürücü süre olduğunu, alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının dava dilekçesinde beyanen, herhangi bir mahkeme adı veya dosya numarası vermeden, 2007-2008 yılları arasında bir icra takibi başlatıldığını belirterek, zamanaşımının durduğunu ve dolayısıyla alacağın zamanaşımına uğramadığını ileri sürdüğünü, davacı tarafından bir liste halinde sunulan ve ödenmediği iddia edilen gecikmiş enerji bedellerinin zamanaşımına uğramayan kısmına yönelik olarak, TBK Madde 147/1 gereği, “Kira bedelleri, anapara faizleri ve ücret gibi diğer dönemsel edimlere.” on yıllık değil, beş yıllık zamanaşımı uygulandığını, bu nedenle zamanaşımına uğramayan anaparaya işletilecek olan faizinin hesaplanmasında, 5 yıllık zamanaşımının uygulanmasını talep ettiklerini, ödenmediği İddia edilen enerji bedelleri ödendiğini, müvekkilinin 2009 yılında, işlettiği dükkânın tüm elektrik borçlarını ödediğini, enerji bedellerinin 2009 yılında müvekkili tarafından ödendiğinin ortaya çıkarılabilmesi için, mahkemece bir bilirkişi atanmasını ve davacı şirketin ticari defter ve kayıtlarının incelenmesini talep ettiklerini, davanın bir yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı için davanın reddine; davanın süresi içinde açılmışsa, alacağın zamanaşımına uğrayan kısmı için davanın reddine; davanın süresi içerisinde açılmışsa, zaman aşımına uğramayan enerji bedelleri dahil tüm enerji bedelleri 2009 yılında ödenmiş olduğu için davanın reddine; Başlatılan icra takibinin durdurulmasına, daha önce ödenmiş olan bir alacağın ikinci kez ödenmesini talep eden davacı kötü niyetli sayılacağı için, dava değerinin %20’sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Davacı ile davalı arasında abonelik sözleşmesi kurulduğundan abonelik sözleşmesi kapsamında abone adına tahakkuk ettirilen elektrik borcundan davalının sorumlu olduğu açıktır. Dava konusu alacak TBK'nın 146. maddesi uyarınca 10 yıllık zamanaşımı süresine tabidir. Davalı tarafından gerek icra dosyasına yapılan itirazda gerek mahkememize verilen cevap dilekçesinde zamanaşımı definde bulunulmuştur. Dava konusu alacağın bilirkişi raporu ile de tespit edildiği üzere bir kısmının 10 yıllık zamanaşımına uğradığı dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Her ne kadar davacı vekili tarafından huzurda görülen davaya konu icra takibinden önce davalı hakkında icra takibi başlatıldığı; bu nedenle de zamanaşımının kesildiği iddia edilmiş ise de UYAP sistemi üzerinden yapılan sorgulamada İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasının alacaklısının ... Boya San. Ve Tic. A.Ş., borçlusunun ise ... olduğu; ... E. Sayılı dosyasının alacaklısının ..., borçlusunun ise ... olduğu; söz konusu icra dosya borçlularının huzurda görülen davanın davalısının olmadığı anlaşıldığından davacının zamanaşımının kesildiği yönündeki savunmasına mahkememizce itibar edilmemiştir. Davacı tarafça zamanaşımının kesildiğine dair başkaca bir bilgi ve belge sunulmadığından davalının zamanaşımı definin kısmen kabulüne karar verilerek 11.773,45 TL alacak bakımından zamanaşımı definin reddine karar verilmiştir. Açıklanan nedenlerle açılan davanın 13.064,64 TL'lik kısmı bakımından zamanaşımı nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir. Davalı tarafından verilen cevap dilekçesi ile zamanaşımı yanında ödeme definde de bulunulmuştur. Davalı tarafından Şişli 8.Asliye Ceza Mahkemesinin 2006/173 E. sayılı dosyasına konu kaçak elektrik tutanağına konu borcun huzurda görülen davaya konu borç olduğu ve ödendiği iddia edilmiş ise de bilirkişi tarafından ceza dosyasına konu borç ile huzurda görülen davaya konu borcun farklı olduğu belirtilmiştir. Davalı tarafından ödeme iddiasına yönelik başkaca bir bilgi ve belge sunulmadığından davalıya ödeme iddiasının ispatı bakımından yemin delili hatırlatılmıştır. Davalı tarafından süresi içerisinde yemin deliline dayanılmış olup yapılan usulüne uygun tebligata rağmen davacı şirket yetkilisi yemini eda etmek üzere mahkememizce belirlenen gün ve saatte duruşma salonunda hazır bulunmamıştır. Bu nedenle davalının ödeme iddiası mahkememizce kabul edilerek zamanaşımına uğramadığı kabul edilen 11.773,45 TL'lik alacak bakımından ödeme nedeni ile davanın esastan reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar davalı tarafından kötü niyet tazminatı talebinde bulunulmuş ise de davacının icra takibi başlatmakta kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir. " gerekçeleriyle 1-Açılan davanın reddine, 2-Şartları oluşmayan davalının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; yapılan bilirkişi incelemesinde, takibin asıl alacak, 4.401,31 TL, faiz, 6.247,58 TL. faizin KDV.si, 1.124,56 TL. olmak üzere toplam 11.773,45 TL. üzerinden davalı ... adına devam edebileceği şeklinde rapor düzenlendiğini, davalı-borçlu hakkında daha önce aynı alacaklar ile ilgili icra takibi başlatıldığından zamanaşımının kesilmiş olduğunu, davacı vekilinin yemin metninde belirttiği yemin metni içeriğinin dava dosyası ile hiç bir ilgisi olmadığını, ...'ın 28.05.2013 tarihinde özelleştirilerek şu anki müvekkili şirket ortaklarının bünyesinde hizmetine devam ettiğini, kurumsal bir firmanın ticari defter, belge ve kayıtları saklamakta olduğunu, şirket yetkilisinin bu döneme ilişkin kayıt, belgeleri bizzat incelemesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığını, müvekkili şirket yetkilisinin her sene milyonlarca fatura basılan, her sene binlerce kaçak elektrik tutanağı tutulan bir kurumda bu belgeleri bizzat inceleyemeyeceğini, dosyanın mevcut durumu itibari ile karar verilmek gerekir iken,davalı vekilinin yemin deliline dayandığından bahis ile müvekkili şirket yetkililerine, hiçbir zaman bilmelerinin ve görmelerinin mümkün olmadığı veya olamayacağı kaldı ki şirketi devir almalarından önceki tarihte vukubulmuş olay ve hazırlanmış belgeler ve yine dava konusu alacağa ilişkin konular ile ilgili yemin teklif edilmesi ve yemin metni hazırlanması dosya içeriği ile bağdaşmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava ödenmeyen elektrik kullanım bedellerinin tahsili talebiyle başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemesince alacağın bir kısmının zamanaşımını uğradığı, bir kısmının ise yemin teklifi üzerine şirket yetkilisinin hazır bulunmayarak yeminden kaçındığı gerekçeleriyle davanını reddine karar verilmiştir. Mahkemece taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi kök ve ek raporunda; " sözleşme örneğinden, davalı ile davacı ... arasında faturalara konu 2867297 tesisat numarası için 21.11.2000 tarihinde Elektrik Enerjisi Satışına ilişkin abonelik sözleşmesi imzalandığını, zamanaşımı itirazı kabul görmez ise; normal fatura tahakkukları için; taraflar arasında imza edilen sözleşmede gecikme zammına ilişkin düzenleme bulunmadığı; dava konusu faturalardan adına sözleşme olan davalının abonelik taraf ve kullanıcı sıfatı kapsamında sorumlu tutulabileceği; davalı tarafça aboneliğin borçsuz olarak iptal edildiğine ilişkin belgelerin sunulmadığı, faturaların ödendiğine dair belge bulunmadığı, Dosya kapsamında yer alan takibe konu faturaların aylık tüketimler doğrultusunda tahakkuk ettirilmiş faturalar oldukları, tamamının davalı adına tahakkuk ettirilmiş olduğu; Elektrik Tarifeleri Yönetmeliği madde 50 ve Elektrik Piyasası Müşteri Hizmetleri Yönetmeliğinin 24/2.maddesine göre davalının gecikmiş ödenmeyen borçlarına rağmen davacı şirketçe elektriğinin kesilmemesi, davacı şirket bakımından müterafik kusur gerektireceği kanaatine varıldığı; taraflar arasında imza edilen sözleşmede gecikme zammına ilişkin düzenleme bulunmadığı hususu dikkate alınarak emsal karar doğrultusunda müterafik kusur indiriminin avans faiz talebi olarak davacı şirkete yansıtılabileceği, bu kapsamda çizelge 1 de her bir fatura için yapılan faiz hesaplamalarında davacı şirketin takip tarihi itibariyle 6.642,56 TL. (asıl alacak), 13.792,00 TL. (normal fatura tahakkukları için avans faizi * kaçak tahakkukları için 6183 işlemiş faiz), 2.482,56 TL. (toplam faiz KDV si) olmak üzere toplam 22.917,12 TL. üzerinden sözleşmenin tarafı ve kullanıcı davalı ... adına devam edebileceği; zamanaşımı itirazı kabul görür ise; 18.09.2015 takip tarihinden 10 yıllık süre içerisinde kalan yukarıdaki çizelge-2 ile detayı verilen kaçak tahakkukları için takibin, 4.401,31 TL. (asıl alacak), 6.247,58 TL. (faiz-6183), 1.124,56 TL.(faiz KDV si) olmak üzere toplam 11.773,45 TL. üzerinden kaçak tahakkuku muhatabı - kullanıcı davalı ... adına devam edebileceği" mütalaa edilmiştir. Zamanaşımı yönünden yapılan değerlendirmede; davacı daha önce aynı faturalar nedeniyle davalı hakkında takip başlatılması nedeniyle zamanaşımı süresinin kesildiğini ileri sürmüş ise de dayandığı takip dosyasını bildirememiş olmakla dosyanın zamanaşımı süresini kestiği iddiası davacı tarafça ispatlanamamıştır. Somut olayda, takibe konu 36 adet tüketim faturalarının son ödeme tarihlerinin en son 28.05.2014 olduğu ve takip tarihi itibariyle 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu, davalı tarafça süresinde zamanaşımı itirazında bulunulduğu, zamanaşımını kesen sebepler olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla bu faturalar yönünden yazılı şekilde karar verilmesi isabetlidir. Yemin Teklifi ile ilgili yapılan değerlendirmede ise, Bilirkişi raporunda, kaçak tahakkukları için takibin, 4.401,31 TL. (asıl alacak), 6.247,58 TL. (faiz-6183), 1.124,56 TL.(faiz KDV si) olmak üzere toplam 11.773,45 TL. üzerinden kaçak tahakkuku muhatabı - kullanıcı davalı ... adına devam edebileceğini belirlemiştir. Bir davada ileri sürülen maddi vakıayı ispat yükü kendisine düşün taraf, o vakıayı başka türlü ispat edemezse, delil listesinde dayanmış olmak koşuluyla HMK 225 vd. md. uyarınca ispat için son çare olarak karşı tarafa yemin teklif edebilir. Yemin teklifi için ileri sürülen maddi vakıanın karşı taraftan kaynaklandığı iddia olunmalıdır. Koşullarına uygun şekilde yemin teklifi halinde, karşı taraf ya yemini eda, ya da yemini iade (ret) edebilir. Yemin davetiyesinin, yemin teklif edilen gerçek veya tüzel kişinin bizzat kendisine çıkartılması ve usulüne uygun bir biçimde tebliği zorunludur. Yemin teklif eden tarafın hazırladığı yemin metni mahkemeye bir teklif niteliğindedir. Yemin teklif eden taraf, hangi vakıa hakkında yemin teklif ettiğini bildirir; yemin konusunu (sorusunu) ise hakim tespit eder. Yemin sorusu mahkemece resen ve özenli bir şekilde düzenlenip yemin teklif eden tarafa yemin sorusunun ispat etmek istediği vakıaya uygun olduğu yönünde beyanı alındıktan sonra, yemin konusunun duruşma tutanağına yazılması ve okunarak yemin teklif edene imza ettirilmesi uygun olur. Bundan sonra hakim, yemin şeklini okuyup, yemin metnini okuyup, yalan yere yeminin sonuçları konusunda gerekli ihtaratı yapar. Yemin edecek taraf, yemin konusunun yeterli açıklıkta olmadığını ileri sürerse, hakim, karşı tarafın görüşünü aldıktan sonra derhal bu konuda kararını verir ve gerekirse yemin metnini tekrar düzenler. Hakim, HMK 233/4.maddesindeki şekle uygun olarak yemin yaptırdıktan sonra, yemin eden tarafın ifadesini dinleyip aynen tutanağa geçer ve yazılanları yüksek sesle okuyup yemin eden tarafa yeminininde ısrar edip etmediğini sorar. Yemin edenin beyanında ısrar etmesi halinde bu beyan da tutanağa geçirildikten sonra imzası alınmasıyla birlikte yemin tamam olur. Somut olayda, davalı ödeme savunmasında bulunmuş ve yemin deliline dayanmıştır. Sunulan yemin metninin ise ödeme ile ilgili olmadığı anlaşılmaktadır. Bu halde gerek faturaların son ödeme tarihlerinin özelleştirme tarihinden çok önceye ait olması, gerekse yeminde dayanılan olgunun maddi vakıaya ilişkin olmaması nedeniyle şirket yetkilisinin hazır bulunmamasının yeminden kaçınma olarak değerlendirilmesi doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle, davalı tarafça 4.401,31 TL. (asıl alacak), 6.247,58 TL. (faiz ), 1.124,56 TL.(faizin KDV si) olmak üzere toplam 11.773,45 TL takip borcunun ödendiğinin kanıtlanamadığı anlaşılmakla davacının istinaf talebinin kabulüyle ilk derece mahkeme kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince karar kaldırılarak yeniden esas hakkında; 1- Davanın kısmen kabulüne, Bakırköy ... İcra dairesinin ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın 4.401,31 TL. (asıl alacak), 6.247,58 TL. (faiz-), 1.124,56 TL. (faiz KDV si) olmak üzere toplam 11.773,45 TL üzerinden iptaliyle takibin bu miktar üzerinden devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, 2- Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 804,24-TL'den davacı tarafından yatırılan 419,97-TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 384,27 -TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda (İlk Derece Mahkemesince daha önce yazılmadığı anlaşılmakla) İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine Yazılmasına, 3- Davacı tarafından yatırılan 419,97-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 4- Davacının yaptığı 974‬,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranında hesaplanarak 457,78‬ TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 5- Davalının yaptığı 68,00 TL yargılama giderinin davanın kabul ret oranında hesaplanarak 36,04 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6- Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden kabul edilen miktar üzerinden karar tarihindeki A.A.Ü.T göre hesaplanan ve takdir edilen 11.773,45 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 7- Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden reddedilen kısım yönünden,karar tarihindeki A.A.Ü.T.göre hesaplanan ve takdir edilen 13.064,64‬ TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 8- Dosyada kullanılmayan bakiye gider avansının HMK.’nın 333. ve HMK. yönetmeliğinin 47/1. maddeleri uyarınca karar kesinleştiğinde yatıran tarafa ödenmesine, İstinaf incelemesiyle ilgili olarak; Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf eden davacıya isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan 195‬,00 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 06/06/2024