İstanbul BAM 3. HD 2024/483 E. 2024/1669 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2024/483

KARAR NO: 2024/1669

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 17/10/2023

NUMARASI: 2022/867 E - 2023/852 K

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit

KARAR TARİHİ: 06/06/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaçak elektrik kullanımının söz konusu olmadığını, bu hususun yapılacak bilirkişi incelemesinden de ortaya çıkacağını, müvekkilinin kaçak elektrik kullanmasını kabul etmemekle beraber mahkemece görevlendirilen bilirkişi tarafından hazırlanacak raporda da görüleceği üzere fahiş miktarda ceza yazıldığının görüleceğini, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi Başkanlığının 2017/11385 esas 2019/876 karar sayılı kararında da görüleceği üzere davanın kısmı dava olarak açılabileceği, açılan dava Tüketici Uyuşmazlıklarında Zorunlu Arabuluculuğa tabi olduğundan Bakırköy Arabuluculuk Bürosunun ... Numarası ile arabuluculuğa gidildiği ancak yapılan oturum ile anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin haklı iken kurum ve yargı organlarının kendi aralarındaki teknik sorunlar nedeniyle mağduriyetinin giderilemediğini, ayrıca müvekkilinin işsiz olduğunu, hiçbir gelir ve desteğe sahip olmadığını, maddi gelirinin olmadığını gösterir belgeler mahkemece sistemden bakıldığında görüleceğini, bu nedenle öncelikle haklı olan davacı yararına adli yardım talebinin kabul edilmesine karar verilmesini ve müvekkilinin mağduriyetinin giderilmesini, haksız ceza karşısında kesilen ve şuanlık 10,00TL kısmi tutarın ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine ve ödemişse iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Mahkemenin 02/11/2022 tarihli ara kararı ile davacının adli yardım talebinin kabulüne karar verilmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu adreste 18.01.2022 tarihinde yapılan kontrollerde "enerjisi kesik/ hizmet alımı durdurulmuş sayaçtan enerji kullanımı" tespit edildiğini, söz konusu tespit neticesinde müvekkili saha ekiplerince tespit edilen davacı adına 18.01.2022 tarih ve ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, işbu tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda, 28.01.2022 son ödeme tarihli, 841.264 kWh karşılığı 4.609,21-TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturası düzenlediğini, öte yandan davalı taraf aleyhine daha önce tanzim edilen “sayacı şöntleyerek nitelikli kaçak elektrik kullanımı" tespit edildiğini, söz konusu tespit neticesinde 04.12.2020 tarih ve ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanağı tanzim edildiğini, işbu dilekçe ekinde sunulmuş tutanak ile mevzuat hükümleri uyarınca davacı tarafın mükerrer kaçak kullanıcısı olduğunun sabit olduğunu, kaçak tespiti için tespit anında mahalde fiili kullanıcının varlığı yeterli olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği m.42'de gösterilen haller içerisinde elektrik tüketimi yapan herkes, kaçak tespiti ve tahakkukunun muhatabı olabileceğini, kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri "madde 42 — (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak; a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale isi tüketmesi, b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi, ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir." hükümleri gereği Yargıtay - Hukuk Genel Kurulu - Esas: 2014/ 894 - Karar: 2016 / 323 - Karar Tarihi: 16.03.2016 tarihli kararı gereği davacı her ne kadar kaçak elektrik kullanmadığını iddia etmiş ise de; dosyasına iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar nitelikte, tespit tutanağı ve sair belgelerle aynı kapsam ve mahiyette herhangi bir somut delil sunamadığını, öncelikli olarak açılmış olan davanın usulden reddini, mahkeme aksi kanaatte ise haksız ve yersiz davanın esastan reddini talep etmiştir.Mahkeme, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi; menfi tespit davasını, bir hukuki ilişkinin ya da ondan doğan bir hak veya yetkinin mevcut olmadığının, bir belgenin sahteliğinin ya da herhangi bir nedenle hükümsüzlüğünün tespiti için hukuki yarar bulunması koşuluna bağlı olarak açılan ve sonucunda herhangi bir mahkumiyet istemini içermeyip, konusunu teşkil eden hususun bir kararla tespitini amaçlayan dava olarak tanımlandığını,menfi tespit davasında ispat yükünün kural olarak davalı alacaklıya düştüğü, alınan bilirkişi raporu ve dosyaya sunulan tüm bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde; davacının abonesiz ve sözleşmesiz kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği, davalı tarafın 24.633,44 TL alacaklı olduğu gerekçesi ile;"Davanın REDDİNE" karar vermiştir.Kararı davacı vekili istinaf etmiştir.İstinaf dilekçesinde; davacı ...'un bahse konu mutad dükkanda hesap numarası:... tüketim noktası ... hizmet noktası:... numaralı ticarethane olan elektrik sayacı bulunduğunu, davalı ... tarafından davacının kaçak elektrik kullandığı iddiasıyla 24/12/2020 tarihli fatura döneminde kaçak elektrik cezası kesilmiş 13.471,61 TL olarak fatura bulunduğu,.ayrıca yine ... tarafından müvekkiline çeşitli zamanlarda yüksek tutarda ceza kesilmiş olup talep etmelerine rağmen bilgi verilmediğini,ancak kesilen ceza usul ve yasaya aykırı olup, müvekkilinin böyle bir borcu bulunmadığını,ayrıca kurum yetkilileri hiçbir araştırma yapmadan bu cezayı kestiklerinden ,böyle bir keyfiyet hukuk tarafından korunmamalı ve öncelikle kolluk tarafından adres araştırması yapılması gerektiğini, mahkemece eksik yargılama yapıldığını, öncelikle bilirkişi raporunun 3 lü heyet şeklinde hazırlanması gerekirken mahkemece bu hususun sehven unutulduğunu, davada gerekçeli karar ve bilirkişi raporu ve mahkemenin kararı incelendiğinde kaçak tipi ve hesaplamanın ilgili yönetmeliğin hangi maddesine dayandırıldığı hususunda bir bilgi bulunmadığının, bu gerekçenin bile yeniden yargılamayı gerektirdiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.6100 sayılı HMK'nun 355 md gereğince, istinaf sebepleri ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, kaçak tahakkuk bedeline yönelik menfi tespit talebine ilişkindir.Dava konusu faturanın tutarının 13.471,61 TL olduğu görülmüştür.Dava konusu uyuşmazlığa uygulanan 30 Mayıs 2018 Tarihli ve 30436 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42/1 maddesinin (c) bendinde;MADDE 42 — (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sis- temine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi "kaçak elektrik enerjisi tüketimi" olarak tanımlanmış olup, dava konusu olayda 'R” ve “S” fazlarına ait gerilim kablolarının ters bağlanarak tüketimin eksik veya hatalı ölçülmesi “Kaçak Elektrik Tüketimi” olarak kabul edilmiştir.Yönetmeliğin "Kaçak Elektrik Enerji Tespit Süreci" başlıklı 43. Maddesinde ; (2) 42 nci. maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edil- diğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildi- ğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5'te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüke- ticiye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir."" Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması" başlıklı 44. Maddesinde ;" (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;a) Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulun- maması durumunda, ihtilafsız aynı dönemki tüketim miktarına göre hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüke- tim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.""Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre" başlıklı 45. Maddesinde ;"(1)Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.1) Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı,12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.""Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması" başlıklı 46. maddesinde; (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.(2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44. madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dâhil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fikrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir."tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır." şeklinde belirtildiği,bu durumda, mevzuat madde 46-(3) hükmünün uygulana" hükmüne yer verilmiştir."MADDE 46 – (1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz. (2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir. (3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır." şeklinde belirtildiği görülmüştür.Alınan bilirkişi raporunda özetle; ... yetkililerince 18/01/2021 tarihinde ... tesisat nolu ... mah. ... cad. no:... Esenler İstanbul adresinde yapılan kontrolde kaçak elektrik kullanımı belirlenmiş olup, 23/12/2021 tarihli ..., 23/12/2021, Meter, beyaz, mühür ve mühürleme tutanağı ile kayıt altına alındığı, kaçak elektrik kullanımı yapılırken elektrik tesisatına elektrik sayacının bağlı olduğunun tespitinin yapıldığı, kaçak / usulsüz elektrik tespit tutanağında belirtildiği gibi, sözleşmesiz sayaçtan elektrik kullanıldığı, hatalı kayıt yapması için sayaca herhangi bir şekilde müdahale edilmediği, karşılıksız yararlanma kastı olmadığı, tüketim miktarının belirlenmesini engelleyecek bir bulgunun tespit edilemediği, davacı tarafın abonesiz olarak sözleşmesiz elektrik sayacından kaçak elektrik kullandığının tespit edildiği, ... A.Ş.’nin Elektrik Piyasası Kanunu maddeleri gereği söz konusu elektrik sayacını sökerek geri dönüşüme gönderme yetkisine sahip olduğu, davacı tarafın Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği madde- 42 ‘ ye göre kaçak elektrik enerjisi tükettiği,davacının kaçak tüketim tutarının 24.633,44 TL olarak belirlendiği,davalının bu tutarda davacıdan alacaklı olduğu hesaplanmıştır.Davacının kaçak tutanak tarihlerinde dava konusu yerde aboneliği bulunmadığı,abonesiz,ancak sayaca müdahale etmeden kaçak elektrik kullandığının belirlendiği,buna göre ilgili yönetmelik 42/a.maddesi gereği abonelik yapılmadan elektrik kullanımının kaçak elektrik kullanımı sayılacağı,sayaçtaki tüketim bilgileri,kurulu güç ve kaçak tüketim tarihine dair doğru bilgi ve belge bulunmadığı için 90 gün üzerinden yapılan hesaplamalar sonrası davacının davalıya bu kaçak tahakkukları nedeniyle toplam 24.633,44 TL borçlu olduğunun belirlendiği,bu bağlamda bilirkişi raporundaki hesaplamanın ve düzenlenen tahakkukların ilgili mevzuat ve yönetmelik hükümlerine uygun olduğu anlaşılmıştır.Bilirkişi raporu taraf,mahkeme ve Yargıtay denetimine elverişli bulunmuştur.Mahkemenin kararı usul ve hukuka uygundur.Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Davacı adli yardımlı olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 06/06/2024