İstanbul BAM 3. HD 2024/1557 E. 2024/1561 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2024/1557

KARAR NO: 2024/1561

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ARA KARAR TARİHİ: 20/03/2024

NUMARASI: 2024/10 Esas

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)

KARAR TARİHİ: 29/05/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirket yetkilileri, 15.09.2023 tarihinde müvekkili şirkete gelerek "Abonesiz olarak kayıtsız ve mühürsüz trafo tesisat kurarak usulsüz ve kaçak kullanma" iddiası ile Kaçak/Usulsüz Elektrik Kullanım Tespit Tutanağı tuttuğu, İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden de icra takibi başlatıldığı, yine aynı tarih olan 15.09.2023 tarihinde müvekkiline "perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale edilerek elektrik enerjisi tüketilmesi" iddiası ile 354.081,04 TL fatura tanzim edildiği, akabinde bu faturayı iptal ettiği, akabinde yine davalı şirket yetkilileri bu sefer 23.11.2023 tarihli faturası ile bu sefer de "Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle, eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketilmesi" iddiası ile 8.225.825,44 TL'lik bir fatura tanzim edildiği, yani davalı şirket yetkilileri, (kabul anlamına gelmemekle beraber) ilk etapta perakende satış sözleşmesi vs olmaksızın bir usulsüzlük olduğu iddia ettiği, akabinde bu sefer de keyfi bir şekilde sözleşme yahut anlaşma mevcutken yapılan bir usulsüzlük olduğu iddiası ile bir fatura tanzim ettiği, kabul anlamına gelmemekle beraber aynı kaçak elektrik kullanımı ile ilgili 2 farklı ceza kesilmesi hukuka aykırı olduğu, kaldı ki bir iş yerinin çok kısa bir süre içinde 8.225.825,44 TL'ye tekabül edecek bir elektrik kullanması hayatın olağan akışına aykırı olduğundan bahisle davalı tarafından tanzim edilen 15.09.2023 kaçak Kullanım Tespit Tutanağı’nın muhtevası itibariyle yasa ve yönetmeliklere göre usulen geçersiz oluşunun ve buna bağlı olarak müvekkilinin davalı kuruma herhangi bir borcunun olmadığının ve buna bağlı olarak davalı tarafından açılan İstanbul Anadolu ... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile müvekkilinin davalıya herhangi bir borcunun olmaması sebebiyle; söz konusu aboneye bağlı elektriğin kesilmesi nedeniyle çalışma hürriyetinin engellenmemesi adına ihtiyati tedbir kararı verilerek elektriklerin açılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından 05.01.2024 tarihli ara kararla; "1-Davacının ihtiyati tedbir talebinin dava konusu 23.11.2023 fatura tarihi, 08.12.2023 son ödeme tarihli, ... fatura numaralı, 8.225.825,44 TL'lik fatura bedeli yönünden, bu fatura bedelinin takibe konu edildiği 8.340.575,84 TL'lik takip miktarının %15'i olan 1.251.086,37-TL teminat yatırması halinde KABULÜ ile, -Dava konusu 23.11.2023 fatura tarihi, 08.12.2023 son ödeme tarihli, ... fatura numaralı, 8.225.825,44 TL'lik fatura nedeniyle davacının elektriğinin kesilmesinin İHTİYATİ TEDBİR YOLU İLE DURDURULMASINA, 2-Teminatın yatırılması ve HMK'nun 393/1 m. Uyarınca tedbirin uygulanmasının bu kararın tebliğinden itibaren 1 haftalık süresi içerisinde talep edilmesi halinde HMK'nun 393/2 m. uyarınca tedbirin mahkememiz Yazı İşleri Müdürü tarafından infazına, aksi hâlde bu süre içerisinde tedbirin uygulanması talep edilmediği takdirde HMK'nun 393/1 m. son cümlesi uyarınca tedbir kararının kendiliğinden kalkacağının ihtarına, ihtaratın işbu ara kararın tebliği ile yapılmasına," karar verilmiştir. Tedbire itiraz üzerine İlk Derece Mahkemesi tarafından 20.03.2024 tarihli ara kararla "İhtiyati tedbire itirazın değerlendirilmesi için duruşma yapıldığı, tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; itiraz eden tarafından ileri sürülen itirazların yerinde olmadığı, tedbir talep eden tarafından ileri sürülen hususlar ve dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler dikkate alındığında tedbir kararı verilmemesi halinde talep eden yönünden hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağına mahkememizce kanaat getirilmiş, tedbire itiraz taleplerinin yerinde olmadığı" gerekçeleriyle ihtiyati tedbirin devamı ile yapılan itirazın reddine karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf başvurusunda özetle; ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için kanunun aradığı şartlar ile yaklaşık ispat koşulunun somut olayda gerçekleşmediğini, kaçak kullanımın ispat edildiğini, verilen ihtiyati tedbir kararının ortaya çıkacak kamu zararının engellenmesinin önüne geçtiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir. Dava, kaçak elektrik tahakkukuna dayalı menfi tespit talebine ilişkindir. Davacı, dava dilekçesi ile davaya konu faturalar nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile faturaların iptaline ve kesilen elektriğin açılması için ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir. HMK 389 ve devamı maddelerine göre; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. Mahkeme, tedbire konu olan mal veya hakkın muhafaza altına alınması veya bir yediemine tevdii ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi, sakıncayı ortadan kaldıracak veya zararı engelleyecek her türlü tedbire karar verebilir. Dosya kapsamından, işin niteliği gereği elektriğin davacının işletmesi için olmazsa olmaz koşulu gözetildiğinde kesintinin, davacının ticari işletme faaliyetinin durmasına sebep olacağı, bu haliyle davacının ağır ekonomik kayıplara uğrayacağı, tarafların karşılıklı menfaatleri esas alındığında, en azından talep konusu faturalarla sınırlı da olsa, davacının işletmesinde elektrik kesintisinin önüne geçmek gerektiği, bunun yanı sıra alacağın miktarına göre davalı şirketin de ihtiyati tedbir isteminde hukuki yararı bulunduğu anlaşılmaktadır. Zira davacının mal varlığında gelebilecek bir değişim nedeni ile ilerde belirlenecek alacaklı şirket zararının elde edilmesi zorlaşabileceği gibi tamamen imkansız hale de gelebilecektir. Mahkemece belirlenen teminat miktarında da hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Ancak HMK'nın "İhtiyati Tedbir Kararının Uygulanması" başlıklı 393/1.maddesinde "İhtiyati Tedbir kararının uygulanması, bu kararın, tedbir isteyen tarafa tefhim veya tebliğinden itibaren bir hafta içinde talep edilmek zorundadır. Aksi halde, kanuni süre içinde dava açılmış olsa dahi, tedbir kararı kendiliğinden kalkar. " denilmiş olup dosyanın tetkikinde, mahkemece takdir olunan teminat miktarının belirlenen süre içinde yatırılmadığı anlaşılmıştır. Bu nedenlerle, davalının istinaf başvurusunun kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesinin 20/03/2024 tarihli ara kararının kaldırılarak "ihtiyati tedbirin devamı ile yapılan itirazın reddine" karar vermek gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf talebinin kabulüyle HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin 20/03/2024 tarihli ara kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında; "Davalının ihtiyati tedbir kararına itirazının kabulü ile teminat süresinde yatırılmadığından tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına, Peşin alınan istinaf karar harcının, istinaf edene isteği halinde ilk derece mahkemesince iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-f maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 29/05/2024