İstanbul BAM 3. HD 2023/2335 E. 2024/1502 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

3. HUKUK DAİRESİ

ESAS NO: 2023/2335

KARAR NO: 2024/1502

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

K A R A R

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 9. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 10/05/2023

NUMARASI: 2021/193 E - 2023/358 K

DAVANIN KONUSU: Alacak

KARAR TARİHİ: 23/05/2024

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili .... Tic. Ltd. Şti.'nin işletmekte olduğu ticarethanesine bağlı bulunan ... abone ve ... tekil kod hizmet numaralı tesisatta kullanılan ... sri nolu ... marka sayaca müdahale edildiği ve kaçak elektrik kullanıldığı gerekçesi ile 01.06.2020 son ödeme tarihli 190.409,38 TL bedelli, ... nolu fatura 05.06.2020 tarihinde müvekkile tebliğ edildiğini, söz konusu faturada borçlu olarak müvekkil ... gösterildiğini, faturaya konu işletme ve abonelik şirket adına olup müvekkil ...'nun bu şirketin tek sahibi olduğunu, bu faturadan önceki faturaların da şirket adına kesildiğini, ilk kullanımdan bu yana davalı şirket tarafından söz konusu saatin bir demir panel içine alındığını ve kilitlenmek suretiyle muhafaza altına alındığını, bu panelin tüm kontrolünün davalı firma çalışanlarında olduğunu, rutin olarak davalı şirket çalışanlarınca denetlendiğini, kontrol edildiğini ve kullanıma ilişkin faturaların kesildiğini, müvekkili firma çalışanlarınca bu saate hiç dokunulmadığını, bu kullanım dönemleri içinde kullanılan saatlerin markası ve sistemi nedeniyle sürekli olarak arızalanmaları nedeniyle 2 yıllık süre içinde yaklaşım olarak 6 kez bu sayaçların değiştiğini, yerine yenilerin takıldığını, bu durumun nedenini soran müvekkile şirket çalışanlarının söz konusu sayaçların çok sağlam olmadığını, İstanbul genelinde günde yüzlerce bu şekilde sayacın kendileri tarafından söküldüğünün beyan edildiğini, müvekkil yine en son ilgili elektrik dağıtım şirketi tarafından takılmış bulunan ... elektrik sayacını kullanmaya devam ederken 09.11.2019 tarihinde elektrik sayacının ekranı görünmüyor diye ... Elektrik İşletmesine dilekçe verdiğini, aradan geçen bir süre sonra kurum tarafından gelinerek sayaç panosunun açıldığını, sayaç arızalı denilerek sayacı alıp gittiklerini, bunun yerine yeni bir sayaç takılmasıyla müvekkilinin enerji kullanmaya devam ettiğini, bunun dışında başkaca hiçbir açıklama yapılmadığını, 2 yıllık süre içinde yaklaşık olarak 6 kez bu şekilde sayaçların değiştirildiğini, aylık tüketimler 32.087,96 TL, 35.646,66 TL, 48.386,26 TL, 7.590,96 TL olarak çıktığını, çift vardiya çalışılan dönemde dahi 62.327,96 TL fatura geldiğini, müvekkilin takılan yeni sayacı kullanmaya başladığını, bu aşamadan sonra da yapmış olduğu kullanıma ilişkin düzenlenmiş olan faturaları tek tek ödediğini, elektrik kullanımına ilişkin ödemeler rutin olarak devam ederken, olaydan 3-4 ay sonra davalı şirket tarafından yukarıda bahsi geçen 190.409,38 TL'lik kaçak tahakkuk faturasından müvekkilinin haberdar edildiğini, ödeme yapılması gerektiğini, aksi takdirde elektrik kullanımının durdurulacağının kendisine bildirildiğini, müvekkili şirket nezdinde yapmış olduğu itirazın akabinde aylık tüketim miktarları incelendikten sonra kurumun müvekkiline verdiği cevabın “sayaç arızalanmıştır” olduğunu, bu beyanla birlikte 190.409,38 TL'lik faturanın müvekkile tahakkuk ettirilip ödemesinin istendiğini, müvekkilin yaşamış olduğu mağduriyet ve kaçak enerji kullanmamış olması nedeniyle durumun açığa çıkması amacıyla davalı firmada sayaç değiştirme servisinde çalışan personele sayaç arızaları ile ilgili sohbet ettiğinde ona “67436785 ... Marka sayaçların hepsi nereye takıldı ise hepsi arızalandığından şirketçe söküldü ve yerine başka sayaçlar takıldı” cevabının verildiğini, diğer yandan söz konusu fatura incelendiğinde açık şekilde hesaplama hatası yapıldığını, dayanak noktaları, esas alınacak unsurlar ve diğer hususlar bakımından fatura hesabının mevcut yasal düzenlemeye uygun olmadığının açıkça görüleceğini, EPDK Müşteri Tüketici Hizmetleri ararınca müvekkilin her ay davalı şirketçe tahakkuk ettirilen faturalarını düzenli olarak ödemekte olduğunu, herhangi bir borcu bulunmuyorken fatura düzenlendiğini, işbu 190.409,38 TL'Lik fatura düzenlenirken yönetmelikçe ilk okuma ve son okuma tarihleri arası hesaplanıp eksik tüketim var ise ilk ve son okuma arasındaki kısmın tahakkuk ettirilip gönderilmesi gerektiğini, dava konusu fatura incelendiğinde ise 190.409,38 TL'lik faturanın bir yıl geriye giderek hesaplanıp söz konusu rakama ulaşıldığını ve müvekkile tahakkuk ettirildiğini, olması gereken ilk okuma ve son okuma gün sayısının söz önüne alınarak hcaplama yapılması gerektiğini, tutar hesaplanırken eğer kullanıcının sözleşmesi yok ise 180 gün ve yine belge ve bulguya dayanarak, belge bulgu yok ise direkt kaçak hesaplanmasının ise 90 gün esas alınarak hesaplama yapılabileceğini, dolayısıyla bu hesaplama şeklinin açıkça EPDK yönetmeliğine aykırı olduğunu, izah edilen nedenlerle sayaç değişim tarihi esas alınarak bakıldığında ilk okuma ve son okuma gün sayısının bu olayda 50 gün olduğunu, bu kapsamda hesaplanabilir eksik tüketim miktarının 48.487.26 TL olduğunu, bunun haricinde bir kullanımın söz konusu olmadığını, bu sebeplerle 190.409,38 TL'lik faturanın müvekkil açısından kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilin ilk aşamadan bu yana hiçbir şekilde kaçak kullanım yapmadığını, saate hiçbir müdahalesinin olmadığını ısrarla beyan ettiğini, müvekkilin hukuki kurallar kapsamında işini devam ettiren ve bir çok insana istihdam sağlayan bir işletme olduğunu, şirket sahibinin gerek dünya görüşü ve inancı gereği haksız bir şekilde para kazanma iddiasının kendisi açısından zul olduğunu, müvekkilin işletmesini açmış olduğu tarihten bu yana davalı şirket ekiplerinin sürekli olarak bu sayacı kontrol ettiğini, her türlü işlemle bizzat onların ilgilendiğini, müvekkilin işi gereği saatten anlamadığı gibi bu saate müdahale etmiş olmasının da mümkün olmadığını, elektrik ile olan tek ilişkisinin yapmış olduğu kullanıma ilişkin faturaları ödemek olduğunu, müvekkil firma bugüne kadar tahakkuk eden tüm faturaları eksiksiz ödediğini, davalı şirket gibi büyük bir işletmenin hiçbir tespit ve açıklama yapmaksızın sadece faturaya ekli bir kağıt ile müvekkile kaçak kullanım faturası tahakkuk ettirmesinin ve söz konusu saat söküldükten uzun bir süre sonra bu şekilde bir iddiada bulunmuş olmasının anlaşılamadığını, davalı şirket yetkilileri ile yapılmış olan görüşmede de bizzat bu beyanların ileri sürüldüğünü, söz konusu faturaya yapılan itirazın hukuki neticeye kavuşturulmasının talep edildiğini, şirket yetkililerinin bu 190.409,38 TL'lik fatura bedeli ödeninceye kadar elektrik kullanımının durdurulacağını, ancak bu bedel ödenirse müvekkilin 3 aylık zaman zarfında sürekli olarak ilgili elektrik idaresi tarafından aranarak ödeme yapılmaması halinde elektriğin kesileceği tehditleri ile psikolojik baskı altında o an gerek şahsi gerekse şirketin hangi hesabında ne kadar varsa beklemeden davalı şirkete gönderdiğini, belirtilen fatura bedelleri ve faizleri ile birlikte toplam 196.808,68 TL'yi ihtirazi ödediğini, davalı şirket tarafından tanzim edilen faturada borçlu olarak ...'nun gösterildiğini, işbu fatura ve abonelikle ilgili olarak hukuki bağ yönünden kendisinin herhangi bir ilişkisi olmadığını, bu sebeple ... yönünden faturanın iptaline ve borçlu bulunmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiklerini, yine bununla birlikte davalı şirket tarafından tanzim edilen faturanın tarafının müvekkili şirket olması nedeniyle müvekkili şirket yönünden, kaçak bir kullanım yapılmadığını, sayaca müdahale edilmediğini, açıkça haksız ve hukuki mesnedinin bulunmadığını, faturanın hangi kriterler baz alınarak hazırlanmış olduğunun belli olmaması gibi nedenlerle faturaya itiraz edildiğini, bu kapsamda müvekkil firmanın 151.449,25 TL'lik kısmı yönünden borçlu olmadığının tespitine, bu fatura için geri alınmak kaydıyla yapılmış olan ödemelerin ticari faizi ile iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkil şirket yetkililerince yapılan incelemeler sonucunda davacı tarafından kaçak elektrik kullanıldığının tespit edildiğini, ... tüketim noktasına ait mahalde bulunan sayacın sökülerek laboratuvara sevk edildiğini, yapılan muayene sonucuna istinaden 08.04.2020 tarihli ... seri numaralı zaptın tanzim edildiğini, kaçak elektrik kullanım tahakkukunun hesaplanmasının Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri gereğince yapıldığını, davacı tarafın itirazları neticesinde yapılan incelemede tespit ve tahakkukta herhangi bir hata olmadığının anlaşıldığını, yapılan muayeneler sonucunda ... tüketim noktasında sayaçta fiziki müdahale bulunduğunun tespit edildiğini, sayaç tüketim bilgilerine göre hazırlanan tutanak ve tahakkuklarda, yapılan tüketim miktarında, hesaplamasında hata olmadığının tespit edildiğini, söz konusu kaçak kullanımın davacı tarafça da kabul edildiğini, idari takip uhdesinde ödemelerin yapıldığını, söz konusu ödemelerin detaylarının dilekçede ekinde sunulduğunu, müvekkil şirket tarafından ilgili mevzuat gereğince davacı tarafın kaçak elektrik kullandığının tespit edildiğini, davacı hakkında mevzuata uygun biçimde gerekli işlemlerin yapılarak, kullanılan kaçak elektriğin mevzuat gereği hesaplanmak suretiyle tahakkuk ettirildiğini, davacı tarafın da dava dilekçesinde yapmış olduğu müvekkil adına hazırlanan tahakkuklar ve tutulan tutanakların haksız ve mesnetsiz olduğu iddialarının mahkememizce dikkate alınmamasını talep ettiklerini, işbu davada davacının iddialarını doğrular yönde yaklaşık bir ispat olmadığı gibi müvekkil şirket kayıtları dosyaya ibraz olduğunda davacının davasında haksız olduğunun açıkça ortaya çıkacağını, elektrik enerjisini kayıtsız olarak kullandığı açık olan davacı hakkında tesis edilen işlemlerin hukuka uygun, davacı tarafın iddialarının haksız, yersiz ve asılsız olduğunu, davacı tarafça müvekkil şirketçe hesaplanan borç miktarının inkar edildiğini, fakat dosyada iddiasını ve tutanakların aksini kanıtlar gerçekçi bir delil ve elle tutulur bir belge sunulamadığını, hukukun genel geçer kuralı gereği iddiasını kanıtlama görevinin bizzat iddia sahibine ait olduğunu, müvekkil şirket tarafından kaçak elektrik tespitlerinde bulunulduğunu, bu tespitlerin hangi gerekçelerle yapıldığının, tutanakların nasıl tutulduğunun tek tek izah edildiğini belirterek, Yargıtay yerleşik içtihatlarına göre “Kaçak elektrik kullanılması aynı zamanda suç niteliği de taşıyan haksız bir eylemdir. Görevliler tarafından düzenlenen kaçak elektrik tüketim tespit tutanakları aksi kanıtlanmadıkça geçerli olan belgelerden” olduğunu, aksinin ispatının davacı tarafa ait olduğunu, davacı tarafın tutanak içeriğinin aksini ispat edecek bir delil sunamadığı içi sayaç ile kaçak elektrik kullanıldığının görüleceğini, müddeinin iddiasını ispat etmekle mükellef olduğunu, ancak davacının söz konusu yükümlülüğünü yerine getirecek herhangi bir delil sunamamış olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " davacı ...'nun kaçak elektrik tespit tutanağından sonra kesilen fatura için aboneliğin kendi adına olmaması nedeniyle borçlu olmadığını belirterek menfi tespit talebinde bulunduğu, davacı şirketin ise faturanın 151.449,25 TL'si yönünden borçlu olmadığını belirterek menfi tespit ve istirdat talebinde bulunduğu, dosyaya celbedilen kaçak elektrik tespit tutanağının 08/04/2020 tarihli olduğu, fatura döneminin 05-2020 olduğu, bu tarihte davaya konu işyerinde davacı şirketin aboneliğinin olduğu, ancak davaya konu 01/06/2020 son ödeme tarihli faturanın davacı ... adına kesildiği, ... bu fatura döneminde davaya konu işyerinde aboneliğinin olmaması nedeniyle bu kişinin açtığı davanın kabulüne karar verildiği, davacı şirketin borçlu olup olmadığının tespiti için ise mahkememizce bilirkişi incelemesi yapıldığı ve raporlar alındığı, alınan 04.04.2023 tarihli ek raporla davacı şirketin ödemesi gereken kaçak tüketim bedelinin KDV dahil 105.131,04 TL olarak tespit edildiği, davacı şirketin kaçak elektrik tüketimini gerçekleştirdiği resmi belge hükmünde olan kaçak elektrik tespit tutanağı ile sabit olduğu, davacı şirketin davalıya 91.677,64 TL fazla ödeme yaptığı mahkememizce hükme esas alınan ve kaçak tüketim katsayısının 1,5 olarak hesaplandığı 04.04.2023 tarihli ek rapor ile anlaşıldığından davacı şirketin bu miktar yönünden davalıya borçlu olmadığının tespiti ile fazla ödenen miktarın davalıdan istirdatına karar verilmiş, davacılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti bu husus göz önünde bulundurularak hesaplanmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçeleriyle 1-Davacı ...’nun açtığı davanın kabulü ile davaya konu 01/06/2020 son ödeme tarihli, 190.409,38 TL bedelli fatura yönünden bu davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine, 2-Davacı ...’in açtığı davanın kısmen kabulü ile 91.677,64 TL yönünden bu davacının davalıya borçlu olmadığına tespitine, 3-Fazlaya ilişkin talebin reddine,4-Davacı şirket tarafından fazla ödenen 91.677,64 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete verilmesine, karar verilmiştir.Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davalı vekili istinaf başvurusunda özet olarak; dosyadaki beyan ve itirazlarının dikkate alınmadığını, hatalı bilirkişi raporuyla karar verildiğini, 5194765000 tüketim noktasına ait mahalde bulunan sayaç sökülerek laboratuvara sevk edildiğini ve yapılan muayene sonucuna istinaden 08.04.2020 tarihli ... seri numaralı zabıt tanzim edildiğini, kaçak elektrik kullanım tahakkukunun hesaplanması Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği gereğince yapıldığını ve tespit ve tahakkukta herhangi bir hata olmadığını, yapılan muayeneler sonucunda 5194765000 tüketim noktasında sayaçta fiziki müdahale bulunduğunun tespit edildiğini, rapora itirazlarının dikkate alınmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Dava, kaçak elektrik kullanımı nedeniyle tahakkuk ettirilen fatura nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.Davacı vekili, davacı asilin şirketin ortağı olduğunu, abonenin şirket olduğunu, faturaların şirket adına olmasına rağmen kaçak faturasının asil adına tahakkuk ettirilmesi nedeniyle, şirket yönünden ise kaçak elektrik kullanımı ve miktarı nedeniyle eldeki davayı açmıştır.Davalı ise, davacı şirketin sayaca müdahale yoluyla kaçak elektrik kullandığını, yapılan işlemlerin mevzuata uygun olduğunu savunmuştur.Mahkemece taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi ... raporunda "... 08.04.2020 tarihinde sayacın laboratuvar muayenesi sonucu tutulan kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağında kullanım şeklinin “Lab. sonucuna istinaden, sayacın gerilim (besleme) devresi arızalı, sayaç kayıt yapmıyor. Optik haberleşme sağlanamadı, sayacın mikroişlemcisi elektronik müdahale ile bozulmuş. Mikroişlemci reset almaya zorlanarak belirli aralıklarla sayacın endeksinin silinerek geri kalması sağlanmış” olarak kaydedilmesinden anlaşılmış, kaçak tüketim metodunun sayaca elektronik müdahale sonucu gerçekleştiği anlaşılmıştır. Eksik kayıt yapan 67520170 seri nolu sayacın fabrikaya 19.02.2020 tarihinde konduğu ve 23.03.2020 tarihinde söküldüğü, yani 32 gün devrede kaldığı görülmüştür. ...d) Yönetmelik gereği, ihtilafsız dönemin tüketim ortalamasıyla hesap yapılmalıdır. İşbu davaya konu olaydaki ihtilafsız dönem 2019 yılının 19.02-23.03 tarihleri arası olmalıdır. Ancak dosya içeriğinde 2019 yılı için endeks dökümü mevcut olmadığı için, hesaplama kaçak tüketim faturasında görülen 2019 yılının günlük ortalama elektrik tüketimi esas alınarak yapılacaktır. Söz konusu ortalama değerin, 1.682,92 kWh olarak kWh olarak kaydedildiği görülmüştür. ... Toplam Kaçak Tahakkuk Bedeli — 63.531,50 TL * 11.435,67 TL — 74,967,17 TL olduğunu" mütalaa etmiştir.Bilirkişi ek raporunda ise, Endeks kayıtlarından 27.02.2019-30.04.2019 tarihleri arası 62 gün ihtilafsız dönem olarak alındığını, ilgili dönemdeki toplam tüketim 146.323,80 kWh'dır. 62 günde ortalama günlük tüketimin ise 146.323,80 kWh / 62 gün = 2.360,06 kWh/gün olduğunu, Kaçak tüketimin mükerrer olmasından kaynaklı 2 katsayısı ile Toplam Kaçak Tahakkuk Bedeli — 117.739,14 TL 4 21.193,05 TL — 138.932,19 TL olduğunu belirtmiştir.Bilirkişi 2. Ek raporunda, ilk ek raporda mükerrer kullanım olduğu iddia edilen olayın 17.02.2022 tarihine ait olduğunu, sebeplerle 17.02.2022 tarihinde gerçekleştiği iddia edilen 2. olayın; 23.03.2020 tarihindeki olaya uygulanamayacağını, ilgili hesaplama işbu raporda bir kez daha verilmiş olup toplam kaçak tüketim bedeli KDV (2018) dahil 138.932,19 TL, davacının ödemiş olduğu 196.808,68 TL'den düşüldüğünde; fazla ödenmiş 57.876,49 TL'nin davalıdan alınıp davalıya ödenmesi gerektiği yönünde görüş bildirmiştir.Bilirkişi 3. Ek raporunda ise, "tarafların itirazları doğrultusunda kaçak tüketime esas olarak alınması gereken katsayının 1,5 olması gerektiği kanaati oluşmuş, hesaplama işbu katsayı ile yeniden yapılmıştır. İlgili hesaplama işbu raporda bir kez daha verilmiş olup toplam kaçak tüketim bedeli KDV (%18) dahil 105.131,04 TL, davacının ödemiş olduğu 196.808,68 TL'den düşüldüğünde; fazla ödenmiş 91.677,64 TL'nin davalıdan alınıp davalıya ödenmesi gerektiği" mütalaa edilmiştir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar."Özel hukuk tüzel kişisi olan şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişe, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.). Tüm bunlara göre yapılan değerlendirmede hükme esas alınan bilirkişi raporunun tutanak tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmiş olduğu, bilirkişi tarafından tutanak öncesi ihtilafsız olan dönem tüketim ortalamalarına göre hesaplama yapılmış olduğu, tutanakların aksi sabit oluncaya dek geçerli olan resmi bilge niteliğinde olmadığı, ek raporda belirtilen madde numarasındaki hatanın sonuca etkili olmadığı anlaşılmakla mahkemece yazılı şekilde karar verilmesi isabetli bulunmuştur. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.

K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 13.006,86 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.251,72 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.755,14 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili vergi dairesine yazılmasına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.23/05/2024