İstanbul BAM 16. HD 2022/1940 E. 2024/992 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1940 Esas

KARAR NO: 2024/992

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 28/09/2022

NUMARASI: 2021/557 Esas - 2022/177 Karar

DAVANIN KONUSU: Alacak (Fikir Ve Sanat Eseri İle İlgili Sözleşmeden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 29/05/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin reklam ajansı olduğunu, davalı ile 16/04/2018 tarihinde reklam anlaşması yaptığını, bu anlaşma gereği müvekkili şirketin davalı için -konusu ramazan ayında paylaşmayı ve dayanışmayı öne çıkartan- bir relma filmi çekmeyi üstlendiğini, projenin adının "..." olduğunu, müvekkilinin anlaşma konusu bu reklam filmini tüm konsept, fikir ve stratejisi kendisine ait olmak üzere üretip davalıya teslim ettiğini, davalının başta TV olmak üzere her türlü ulusal ve uluslararası medyada 2 yıl süreyle ramazan aylarında bu reklamı yayınlattığını, taraflar arasındaki vaki sözleşmeden de anlaşılacağı üzere bu reklam filminin telifleri sadece 2 yıl için davalıya verildiğini, 2020 yılında davalının reklamı kendiliğinden kaldırdığını, 2021 yılında davalının aynı konseptin üzerine başka bir film çekip aynı konulu reklamı yeniden yayına sunduğunu, bu yeni reklamın da sloganının "..." olup, boş bir tabak fotoğrafını sosyal medyada paylaşılması halinde davalının bu tabağı dolduracağı konuyu işlediğini, davalının fikri, konsepti ve stratejisi tümüyle müvekkiline ait bir üretimi hileli şekilde kullanmaya devam ettiğini, müvekkiline ait fikrin izinsiz kullanılması nedeniyle davalıya sembolik miktarda bir telif faturası kesildiğini, ancak davalının "yeni filmin aynı fikre dayanmadığı" gerekçesiyle bu faturayı iade ettiğini, bu nedenle 19.705,00 TL telif hakkı bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili nezdinde meydana getirilmiş olan sosyal sorumluluk projelerinden biri olan, ... başlığı ile boş tabak kampanyası kapsamında kullanılan "..." ve başlığının marka olarak TPMK nezdinde 20/04/2021 tarihinde tescil edildiğini, proje kapsamında, ramazan ayı boyunca #... etiketiyle sosyal medya vasıtasıyla paylaşılan her boş tabağı, müvekkilince resmi yardım kuruluşlarıyla iş birliği yaparak dolduracağını, işbu projenin televizyon yayını ve sosyal mecralar kullanılarak yayıldığını, davacının davaya konu sözleşmenin imzalanması akabinde tv filmine dair hak sahipliği konusunda anlaşmazlık yaşadığını, davacı dışından bir şirket tarafından taraflarına keşide edilen ihtarname ile eser hak sahipliğinin kendilerinde olduğunun keşide edildiğini, bu süreçte, davalı müvekkili şirketin yazılı ve görsel olarak yer alan tüm ilanları bedelinin ödenmiş olmasına rağmen süresinden evvel kaldırmak zorunda kaldığını ve bu sebeple hiçbir kusuru olmaksızın ciddi zarara uğradığını, davacının öncelikle hak sahibi olup olmadığını ispat etmesi gerektiğini, davacının iddialarının aksine davacı dışında da hak sahibi olduğunu iddia eden başka bir şirketin olması, kanun maddesinde açıkça beyan edilen "sahibinin hususiyetini taşıması" ve " fikri bir çabanın ürünü olması" içeriğiyle örtüşmediğini, davacının hukuki yararının bulunmadığını, açıklanan nedenlerle, öncelikle davanın usul yönünden, aksi halde hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve kötüniyetle açılmış olan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: Bakırköy 2.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 28/09/2022 tarih ve 2021/557 Esas - 2022/177 Karar sayılı kararıyla; "...somut olayda bilirkişi vasıtasıyla yapılan inceleme sonucunda, davaya konu reklam filminin sahibinin hususiyetini taşıdığı ve eser vasfında olduğu, sunulan delillere göre davacının eserden doğan mali hakların sahibi olduğu, söz konusu eserin taraflar arasında akdedilmiş sözleşme çerçevesinde hazırlanarak davalı kullanımına sunulduğu, davalının bu reklam filmine 2018 yılında kampanyasında yer verdiği, sonraki tarihte 2021 yılında yayınlanan reklam filminin ise "Sosyal medyada boş tabak paylaşımı yapmak" ve "Bu paylaşım kadar ihtiyaç sahiplerine yemek ulaştırmak" şeklindeki temel reklam fikrini içermesi sebebiyle davacının eserden doğan işleme hakkını ihlal ettiği ve telif sözleşmesine aykırı olduğu kanaatine ulaşılmıştır. Davalı, her ne kadar, davacı tarafından hazırlanan ilk reklam filminin, eser sahipliğinin, davacıya ait olmadığı iddiası ile bu iddiaya dayanak olarak dava dışı firmanın kendilerine göndermiş olduğu ihtarnameye dayanmış ise de, tek taraflı gönderilmiş bir ihtarnamenin tek başına eser sahipliğini ispata yeterli görülemeyeceği, tek taraflı irade beyanı niteliğindeki ihtarname ile davacının eser sahipliği karinesinin değişmeyeceği, bu iddianın başka delillerle desteklenmediği anlaşıldığından davalı savunmasının kabulü cihetine gidilmemiştir. Sektör bilirkişisinin de yer aldığı bilirkişi heyetince 17.500,00 TL tazminat talebinin sektörel teamül ve taraflar arasındaki sözleşmenin bütününe uygun olduğunun tespit edildiği anlaşılmıştır. Davacı tarafından 10/05/2021 tarihinde düzenlenen faturada talep edilen KDV alacağının ise sözleşmenin içeriğine ve 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Genel uygulama tebliğine uygun olduğu, bu hali ile talep olunan 19.705,00 TL üzerinden davanın kabulüne" karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davalı vekili istinaf dilekçesinde; "Mali hakların aidiyetine ilişkin yeterli ve isabetli tespit yapılmadan huzurdaki davanın usul ve yasaya aykırı bir şekilde kabul edildiğini, oysa Yargıtay kararlarında FSEK kapsamındaki uyuşmazlıklarda, “eser sahipliği” sıfatının re’sen gözetilmesi gereğine işaret edildiğini, Ancak huzurdaki davada uyuşmazlık konusu fikri ürünlere ilişkin “eser sahipliği” sıfatının sıhhatli bir şekilde irdelenmediği gibi bilirkişi raporunda bu hususa ilişkin dosyada herhangi bir bilgi olmadığını, üstelik dava dışı firmalar tarafından hem müvekkil firmaya hem de davacı firmaya doğrudan ihtarnameler keşide edilerek eser sahipliği hususları gündeme getirildiğini, Bu nedenle tüm ilan bedellerinin ödenmiş olmasına rağmen, bizatihi davacı nedeni ile süresinden evvel kaldırmak zorunluluğu duyulmuş ve bu sebeple ciddi zararlara uğranıldığını, davacının işbu ihtarnameye cevap vermeksizin çelişkili beyanlarda bulunmasının, reklam fikrinin mali haklarına aslında sahip olmadığını gösterdiğini, Yargılama içerisinde tahkikatın genişletilmesi taleplerimizin göz ardı edildiğini, dava dışı üçüncü kişi ... A.Ş. şirketine davanın ihbar edilmediğini, dava konusu esere ilişkin bilgi belge incelemelerinin eksik kaldığını, Öte yandan uyuşmazlık konusu reklam filminde kullanılan "..." ve "..." başlıkları, TPMK nezdinde müvekkil şirket adına tescilli olduğunu, söz konusu reklam filminin konusu ramazan ayında gerçekleştirilen bir sosyal sorumluluk projesi olup, bu noktada evrensel bir niteliğe sahip olan reklam fikrinin kişi ve kurumlara özgülenebilir olduğundan bahsedilemeyeceğini, Bu kapsamda, müvekkil şirket, 2021 yılının ramazan ayında, tamamen kendine ait olan marka tescil belgeleri kapsamında, “...” ve “...” sloganları ile dava konusu televizyon filminden tamamen bağımsız bir oyuncu kadrosu ve müzik eserleri ile başka bir televizyon yayını yayınladığını, Müvekkil şirketin marka hakkı sahibi olduğu başlıkları reklam filminde kullanmasının hayatın olağan akışına uygun olduğunu, bu haliyle davacı ile imzalanan sözleşmeye konu reklam ile bir bağı olduğundan söz edilemeyeceğini." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE: Dava, eser sahipliğine dayalı maddi tazminat istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesi tarafından, "Davanın KABULÜ İLE; 19.705,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine." karar verilmiştir. Hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Davacı, davalı ile reklam anlaşması yaptığını, bu anlaşma gereği davalı için konusu ramazan ayında paylaşmayı ve dayanışmayı öne çıkartan bir reklam filmi çekmeyi üstlendiğini, "..." isimli bu projeyi üretip davalıya teslim ettiğini, anlaşmanın iki yıllık olduğunu, davalının bu süre dolmadan reklamı kendiliğinden kaldırdığını, ancak daha sonra aynı konseptin üzerine başka bir film çekip aynı konulu reklamı yeniden yayına sunduğunu, davalının fikri, konsepti ve stratejisi tümüyle kendisine ait bir üretimi hileli şekilde kullanmaya devam ettiğini beyanla 19.705,00 TL telif hakkı bedelinin tahsilini dava etmiştir. Davalı ise, ... başlığı ile boş tabak kampanyası kapsamında kullanılan "..." başlığının marka olarak TPMK nezdinde 20/04/2021 tarihinde tescil edildiğini, davacının davaya konu sözleşmenin imzalanması akabinde tv filmine dair hak sahipliği konusunda anlaşmazlık yaşadığını, davacı dışında bir şirket tarafından taraflarına keşide edilen ihtarname ile eser hak sahipliğinin kendilerinde olduğunun iddia edilmesi üzerine bedelinin ödenmiş olmasına rağmen reklamların süresinden evvel kaldırmak zorunda kaldığını, davacının öncelikle hak sahibi olup olmadığını ispat etmesi gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. FSEK 1/B'ye göre eser, sahibinin hususiyetini taşıyan ve ilim ve edebiyat, musiki, güzel sanatlar veya sinema eserleri olarak sayılan her nevi fikir ve sanat mahsulleri'dir. Dava konusu edilen "...” isimli reklam filmi projesinin sahibinin hususiyetini taşıdığı ve eser vasfında olduğu ve toplanan deliller uyarınca davacının eserden doğan mali hakların sahibi olduğu anlaşılmıştır. Davalı tarafından, "Dava dışı şirketin ihtarname göndererek, eserin kendisine ait olduğunu beyan etmesi karşısında davacının eser sahipli konusunda tereddüt oluştuğu" ileri sürülmüş ise de; davaya konu sözleşmenin taraflar arasında imzalanmış olduğu ve sözleşmede harici olarak başka gerçek veya tüzel kişilere atıf yapılmadığı da gözetildiğinde; davacı tarafından oluşturularak davalıya teslim edildiği konusunda tartışma olmayan reklam filminin bir başkasına aidiyeti konusunda ihtarname gönderilmesinin yeterli olmayacağı yönündeki mahkeme değerlendirmesi de yerindedir. Davaya konu reklam filminin taraflar arasında akdedilmiş sözleşme çerçevesinde hazırlanarak davalı kullanımına sunulduğu, davalının bu reklam filmine 2018 yılında kampanyasında yer verdiği, sonraki tarihte 2021 yılında yayınlanan reklam filminin ise "Sosyal medyada boş tabak paylaşımı yapmak" ve "Bu paylaşım kadar ihtiyaç sahiplerine yemek ulaştırmak" şeklindeki temel reklam fikrini içermesi sebebiyle davacının eserden doğan işleme hakkını ihlal ettiği ve telif sözleşmesine aykırı olduğunun tespit edilmesi karşısında; mahkemece alınan ve denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu uyarınca davacının telif isteminin kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından, davalı vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 1.346,05 TL harçtan, peşin alınan 336,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.009,35 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.29/05/2024