İstanbul BAM 16. HD 2022/1028 E. 2024/89 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1028 Esas

KARAR NO: 2024/89

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 17/12/2021

NUMARASI: 2020/115 Esas, 2021/1201 Karar

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 18/01/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ile davalı ... arasında varılan anlaşma gereğince, 10.000 TL bedelli 7 adet senedin davalı ... Kumaşçılık şirketine verildiğini, davalının mal teslimi yapmadığı gibi senetleri iade etmediği, diğer davalı ... tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığını, müvekkilinin ... Kumaşçılık şirketine vermiş olduğu senetlerin diğer davalıya ciro edilerek onun tarafından müvekkili ... ve kefil olan ...'a karşı kambiyo takibinde bulunulduğunu, başlatılan takibin haksız ve kötüniyetli olduğunu, takibin haksız kazanç sağlamak amacıyla açıldığını, ... Kumaşçılık şirketine karşı açılan davada delillerin munhasıran davalı ... Kumaşçılık şirketinin defterlerine hasrettiğini, davalı ... Kumaşçılık şirketi ile diğer davalılar arasında organik mal bulunduğunu, ... şirketinin iyiniyetli hamil olmadığını, senetlerin bedelsiz olduğunu bilerek aldığını ve icraya koyduğunu, her iki şirketin ... ve ... tarafından kurulmuş olduğunu, ...'ın her iki firmada bulunduğunu, ... Kumaşçılık şirketinin tüm çalışanlarının bu firmadan ayrılarak ... şirketinde işe başladığını, mali açıdan zor duruma düşen ... Kumaşçılık şirketinin tüm makinaları ve ekipmanları ... şirketine aktardığını, dava konusu senetteki ... Kumaşçılık şirketinin öncesindeki cirolarında iptal edildiğini ve takip alacaklısına ciroladığını, her iki davalının birbirine yakın ilişki ve organik bağ içerisinde hareket ettiklerini ve kötüniyetli olduklarını belirterek senetler dolayısıyla davalılara karşı müvekkillerinin borçlu olmadığının tespitini karar verilerek senetlerin iadesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... İhracat Sanayi ve Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davanı haksız ve kötüniyetli olduğunu, müvekkilinin diğer davalı ile arasında bir bağ bulunmadığını, aralarında bulunan ticari ilişki nedeniyle dava konusu senetlerin ... Kumaşçılık şirketinden aldığını, davacılarla ... Kumaşçılık şirketi arasındaki ilişkiyi bilmediğini, davacının iddia ettiğinin aksine ...'ın 6-7 yıl evvel tüm hisselerini devrederek müvekkili şirketten ayrıldığını ve yurtdışına çıktığını, müvekkili ile ... Kumaşçılık şirketi arasında 2014 yılından beri ticari ilişki bulunduğunu, alacağına karşılık dava konusu senetlerin alındığını, müvekkili şirketin 23/09/2013 tarihinde ... tarafından kurulduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: - İlk derece Mahkemesinin 2016/932, 2017/287 K sayılı ilamında davanın reddine karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KARARI: - Davacının istinafına istinaden Dairemizin 2017/3710 Esas 2020/155 Karar sayılı ilamı ile "...Davacılar vekilinin davalılardan ... Kumaşçılık aleyhine açtığı davada, davalı ticari defterlerine HMK 222/5 maddesi gereğince münhasır delil olarak dayandığını beyan ettiği, diğer davalı şirket ... ile ... Kumaşçılığın aralarında organik bağ bulunduğunu ileri sürdüğü, ilk derece mahkemesince davalı şirket defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmadığı gibi , davacılar vekilinin 28/12/2016 tarihli düplik dilekçesinde davalı şirketler arasındaki organik bağ bulunduğuna dair iddiaların da kararın gerekçesinde değerlendirilmediği sadece "davalılar arasındaki ortaklık yapısına dair iddiaların, davalı tarafça sunulan belgelerle çürütülmüş durumda olduğunun" beyanı ile yetinildiği, davacılar vekilinin eksik inceleme ile karar verildiğine dair istinaf başvurusunun yerinde olduğu kanaatiyle, ilk derece mahkemesinin kararının HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, davacının davalı ... Kumaşçılık yönünden davalı şirket defterlerine münhasır delil olarak dayandığı gözetilerek,HMK 222/5 maddesi gereğince işlem yapılması, davalı şirketler arasında organik bağ bulunup bulunmadığının kayıtlar incelenerek değerlendirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir..." gerekçeleri ile kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

DAİREMİZİN KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: - Dairemizin kararından sonra ilk derece mahkemesinin istinafa konu 2020/115 esas, 2021/1201 Karar sayılı , 17.12.2021 Tarihli kararında; "...AÇILAN DAVANIN KABULÜNE, 1-Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına konu 31/08/2015, 30/09/2015, 31/10/2015, 30/11/2015, 31/12/2015, 30/04/2016, 31/05/2016 vade tarihli ve her biri 10.000,00 TL bedelli olan toplam 7 adet bono nedeniyle davacıların, davalılara BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, icra dosyasına konu bono asıllarının davacılara İADESİNE, Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasında davacı ... tarafından ödenen 92.300,00 TL'nin, ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...'nden alınarak davacı ...'a verilmesine, -Takip konusu edilen bono bedelleri toplamı olan 70.000,00 TL'nin % 20'sine tekabül eden 14.000,00 TL kötüniyet tazminatının davalı ...'nden alınarak davacılara verilmesine," karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davalılardan ... İhracat San ve Tic AŞ vekili istinafında özetle; Gerekçeli kararın ardından davacıların ihtiyati haciz kararı alarak ilamsız takip başlattığını, menfi tespit davalarında verilen kararın kesinleşmeden icraya konulamayacağını, vekalet ücreti ve yargılama gideri de ayrı kurala tabi olduğunu, davacı tarafça kötü niyetli bir şekilde cebri icra işlemlerine devam edilmesinin engellenmesi için icra takibinin durdurularak geri bırakılmasına dair karar verilmesini Müvekkil şirketin diğer davalı ile davacıların iddia ettiği şekilde bir bağı olmadığını, Müvekkili şirketin ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti ile ticaret yapmış ve bu ticaretinin neticesinde doğan alacaklarının karşılığında dava konusu senetleri aldığını, Müvekkilinin davacılar ile diğer davalı ... Tekstil San. Tic. Ltd. Şti arasında alacak borç ilişkisinin mevcut olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, İspat külfetinin davacıda olduğunu, Davacıların her iki şirkette de ortak olarak bulunduğunu iddia ettiği ...'ın, cevap dilekçesi ekte sunulan Bakırköy ... Noterliğinin 04.09.2008 tarih ve ... ve .. yevmiye sayılı Hisse Devir Sözleşmelerinde de görüleceği üzere, 2008 yılında yani, dava konusu senetler tanzim edilmeden 6 - 7 yıl evvel ( senetlerin tanzim tarihi 2014 ve 2015 tir ) tüm hisselerini devretmiş , diğer davalı şirketle tüm ortaklık ilişkisini bitirmiş ve yurt dışına çıkmış olduğunu, Yaklaşık 2,5 yıl da Özbekistan'da kaldığını,bu tarihten itibaren de 8 yıldır şirketle bir bağı olmadığını, Müvekkil şirketin 23.09.2013 tarihinde , Giyim ... Mah. ... Sokak Kat:.. No... Esenler- İstanbul adresinde kurulduğunu, bir müddet sonra adresini Bağcılar ... Mah. ... Cad. ... Sok. No:.. bodrum kat olarak değiştirdiğini, davacının iddia ettiği gibi, ... Kumaş ile aynı adreste faaliyet göstermediğini, ... Kumaş No:.. da birinci kat nolu bağımsız bölümde faaliyetini sürdürürken, müvekkili şirketin Bodrum Katta faaliyetini sürdürdüğünü, bununla birlikte müvekkili şirketin 23.06.2015 tarihinde, yani dava açılmadan ve dava konusu senetlerin bir çoğunun vadesi de gelmeden adresini, ... Mahallesi ... Sitesi N:... K:.. - Bakırköy - İstanbul adresine taşıdığını,... Kumaşçılıkta çalışan işçilerin bu firmadan ayrıldıktan sonra davacı ... yanında çalışması da olduğunu, o halde ... ile ... KUMAŞ arasında organik bağ olduğu kabul edilmesi gerektiğini ve davacıların ağır kusur ve kötü niyeti ortada olduğunu, Aynı sektörde çalışan işçilerin, işlerini bıraktıktan sonra yine aynı sektörde çalışması doğal bir şey olmasına rağmen bu hususun organik bağ olduğundan bahisle müvekkilin kötü niyetinden bahsedilirken davacılar yönünden değerlendirme yapılmamasının yerinde olmadığını, Müvekkilinin davalı ... Kumaş Tekstil San. Tic. Ltd. Şti arasında 2013 yılının sonundan bu yana yapılan ticaret gereği doğan alacakları olduğunu, bilirkişi raporu ve hukuk tekniğinden uzak, birçok çelişkilerle dolu, olup hükme esas alınamayacağını, ancak Bilirkişilerin raporlarında ( 9. Sayfa ve 10. Sayfa), davacı tarafından, senedin bedelsiz olduğunun ve buhususun da davalı ... tarafından bilindiğinin, buna rağmen bile bile senetlerin devir alındığının dolayısıyla da bir kötüniyetin bulunduğunun ispat edilmesi gerektiğini, davada, davalı ...’nin davacının bile bile zararına hareket ettiğinin ispatlanması gerektiğini, vurguladığını, davacı senetleri lehtar olan diğer davalıya 'malen' kaydı ile verdiğini, "..." ibaresi bulunan bir bonoda malın / hizmetin teslim alındığı, borçlu tarafından ikrar edildiğini, Alacaklının ( malı ya da hizmeti) teslim ettiğini kanıtlamak yükümlülüğü olmadığını, Yazılı ikrarın aksini diğer bir deyişle, malın teslim edilmediğini borçlu kanıtlamak yükümlülüğünde olduğunu, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 12.5.2015 Tarih 2014/18353 E. 2015/6971 K.) Davacı huzurdaki davada senedin bedelsiz kaldığını ispatlayamadığını, raporun çelişkiler içerdiğini, davacı TACİR olmasına karşılık ısrarla ticari defterlerini sunmadığını, davacı vekili, 19.02.2021 tarihli beyan dilekçesinde, delillerini davalı ... KUMAŞÇILIK TEKS. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ.'NİN ticari defterlerine hasrettiklerini beyan ederek, kendi ticari defterlerini sunmak istemediklerini beyan ettiğini, Davacı kendi ticari defterlerini ibraz edeceğini beyan ettikten sonra, ARTIK HMK 222/5 maddesindeki karineye dayanılarak senetlerin bedelsiz olduğuna kanaat getirilemeyeceğini, tanzim tarihi üzerinden yaklaşık 3 yıl geçmesine rağmen dava açmayıp, müvekkili tarafından icra işlemi yapıldıktan sonra, menfi tespit isteminde bulunmasının kötüniyet göstergesi olduğunu, Davacı dava konusu senetlerin bedelsiz kaldığını müvekkili şirketin ağır kusuru ve kötüniyeti ispat edemediğini, müvekkili şirket yetkilisi ...'ın senetlerin tanzim tarihinden 6 - 7 yıl evvel diğer davalı ... kumaşçılık ortaklığından ayrılmış olması bilirkişilerce dikkate alınmadığını, Müvekkili şirketin iyiniyetli tacir olduğunu, defterlerini sunduğunu, diğer davalı ... Kumaşçılık'tan 173.815,63 TL alacaklı olduğu, aralarında ticrari ilişki bulunduğu, dava konusu senetlerin 70.000 TL olarak ticari defterine işlendiği tespit edildiğini, davacının davasının reddi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti ve senetlerin istirdadı davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı ...Ştivekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı delil olarak münhasıran davalı ... Kumaşçılık defterlerine dayandığını beyan etmiştir. Mahkemece bilirkişi raporu alınarak menfi tespit isteminin kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı ... Kumaşçılık Şirketi istinaf kanun yoluna başvurmadığından karar ilgili davalı yönünden kesinleşmiştir. Davacının, davalı ... Şirketi yönünden; hem senedin bedelsiz olduğunu hem de davalılar arasında organik bağı ve davalının kötüniyetli olduğunu ispat etmesi gereklidir. Davalı ... ..Şti, senedin bedelsizliği iddiasını kabul etmemiş olup senet metninden anlaşılamayan bu iddianın davalı ... şirketi yönünden kesin delille ispatlandığı söylenemeyecektir. Taraflar arasında temel ilişki olmadığından davalı ... şirketi yönünden TTK 222/5 maddesi de uygulanamayacaktır. Bununla birlikte davacı davalılar arasında organik bağ olduğunu ileri sürmüş ise de; davalı ... Kumaşçlılık şirketinin kurucusu olan ...'ın senetlerin tanzim tarihleri olan 03.01.2014 ve 03.01.2015'den çok önce 04.09.2008 tarihinde şirket ortaklığından ve temsilciliğinden ayrıldığı, davalı ... şirketinin ise 23.09.2013'te kurulduğu, mevcut diğer delillerin organik bağ iddiasının ispatı için yeterli nitelikte olmadığı da dikkate alındığında davanın davalılardan ... şirketi yönünden bedelsizlik ve organik bağ, kötüniyet iddiası ispatlanamadığından adı geçen davalı yönünden reddi gerekirken kabulü yerinde görülmemiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada ihtiyati tedbir isteminin kabulüne karar verildiği, Bakırköy ...İcra Dairesi'nin 20.10.2016 Tarihli yazısına göre; ihtiyati tedbirin uygulandığı anlaşılmakla İİK 72/4. md koşulları oluştuğundan davacılar aleyhine tazminata hükmedilmesi gerekmiştir. Re'sen yapılan incelemede ise; dava değerinin 88.002,89TL olarak belirtilerek bu değer üzerinden harçlandırıldığı, ancak mahkemece 70.000TL üzerinden harç hesaplandığı, harcın kamu düzenine ilişkin olduğu dikkate alınarak kararın harç kısmı yönünden ise re'sen kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle davalı vekilinin istinafının kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK 355, 353.1.b.2 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemizce kazanılmış haklar dikkate alınarak yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere 1-Davalılardan ... İhracat Sanayi Ticaret AŞ vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2- 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/115 Esas, 2021/1201 Karar sayılı, 17.12.2021 Tarihli kararının KALDIRILMASINA, 3- Davanın davalılardan ... yönünden KABULÜNE,

A-Bakırköy ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasına konu 31/08/2015, 30/09/2015, 31/10/2015, 30/11/2015, 31/12/2015, 30/04/2016, 31/05/2016 vade tarihli ve her biri 10.000,00 TL bedelli olan toplam 7 adet bono nedeniyle davacıların, davalı ...'ye BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE, - Davalı ...'ne yönelik davanın REDDİNE,-Asıl alacağın %20'si oranında tazminatın davacılardan alınarak davalı ... ..Şti'ye verilmesine,-Alınması gereken 6.011,47 TL harçtan davacı tarafından peşin olarak yatırılan 1.502,87 TL'nin mahsubu ile eksik kalan 4508,60 TL'nin davalı ...'den tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,-Davacı tarafça sarf edilen 1.502,87 TL peşin harç, 29,20 TL başvurma harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 703,90 TL posta masrafı olmak üzere toplam 4.235,97 TL yargılama giderinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine, -Davacılar kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir olunan 9.900,00 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacılara verilmesine,- Davalı ... ..Şti kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihindeki AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalı ...Şti'ne verilmesine,4-İstinaf aşamasında yapılan yargılama giderleri ve harca ilişkin;-İstinaf talebi kabul edildiğinden davalı ... ...şirketi tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,-İstinaf yargılaması için davalı...Şti tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 91,85 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 312,55 TL'nin davacılardan alınıp davalı ... ...Şti'ye verilmesine,-Davacıların gider avansından kullanıldığı anlaşılan 3,25-TL istinaf masrafının davacılar üzerinde bırakılmasına,-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 18/01/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.