İstanbul BAM 16. HD 2022/1018 E. 2024/88 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1018 Esas

KARAR NO: 2024/88 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 07/04/2022

NUMARASI: 2019/133E, 2022/275K.

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 18/01/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin makine satışına karşılık dava dışı çek keşidecisi ... San. Tic. Ltd. Şti. firmasından İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takibe konu ... Kısıkköy Sanayi Sit./İzmir Şubesi’ne ait ... seri numaralı 18.12.2018 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çek, ... seri numaralı 25.12.2018 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çek ve icra takibine konu olmayan başkaca çekler teslim aldığını,çeklerin ticari defterlerine işlendiğini ve müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takibe konu edilen çek ve diğer çeklerin müvekkili şirket merkezindeyken kaybolduğunu, kaybolan çekler hakkında İstanbul Anadolu 1. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2018/1425 E. Sayılı dosyası üzerinden çek iptali davası açıldığını, ödemeden men yasağı konulduğunu, davalı faktoring şirketi meşru hamil olmadığından çekler üzerinden alacak talebinde bulunması mümkün olmadığını, müvekkili şirket ile davalı Faktoring şirketinin çekleri teslim aldığı diğer davalı ... Tic. Ltd. Şti. herhangi bir ticari ilişki olmadığını, İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takibi ve takibe konu ... Kısıkköy Sanayi Sit./İzmir Şubesi’ne ait ... seri numaralı 18.12.2018 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çek, ... seri numaralı 25.12.2018 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çeklere ilişkin müvekkilinin davalılara borçlu olmadığı, İstanbul .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı takip konusu ... Kısıkköy Sanayi Sit./İzmir Şubesi’ne ait ... seri numaralı 18.12.2018 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çek, ... seri numaralı 25.12.2018 keşide tarihli 50.000-TL bedelli çeklerin istiradatı ile müvekkiline verilmesini, kötüniyetli takip nedeniyle davalılardan alınıp müvekkiline ödenmek üzere %20’den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... A.Ş. Vekili cevap dilekçesi ile, Müvekkili firma ile dava dışı faktoring müşterisi ... Limited Şirketi ... veya Faktoring Müsterisi arasında Faktoring Sözleşmesi imzalandığını, faktoring müşterisi ... , yukarıda bahse konu Faktoring Sözleşmesi uyarınca, 06.07.2018 tarihli Alacak Bildirim Formları ile kendisi tarafından davacı ... Tic. Ltd.Şti.(...) adına düzenlenmiş olan Fatura (EK-3) uyarınca davaya konu ... Kısıkköy Sanayi Sitesi/İzmir Şubesine ait, keşide tarihi 18.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 50.000,00 TL olan çeki, ... Kısıkköy Sanayi Sitesi/İzmir Şubesine ait, keşide tarihi 25.12.2018, seri numarası ... ve miktarı 50.000,00 TL olan çeki, müvekkili firmaya ciro etmek suretiyle devrettiğini, bu faktoring işlemi neticesinde de müvekkili tarafından ...'e finansman sağlanmak suretiyle ilgili ödeme gerçekleştirildiğini, müvekkil şirketin iş bu faktoring işlemleri neticesinde, ilgili faktoring müşterisine işlemlere konu finansmanı sağlamış olduğunu, bu hususta müvekkili şirketin iyi niyetli hamil olduğunu, davacının istirdat ve kötüniyet talebine ilişkin olarak Türk Hukukunda çek ister hamiline, ister emre yazılı olsun, çek hamili onu kötü niyetle ya da ağır bir kusuru bulunarak iktisap etmiş olmadıkça, önceki hamilin elinden ne suretle çıkmış olursa olsun, onu geri vermeye mecbur olmadığını, davacının çekin bedeline ilişkin istirdat talebi ise, söz konusu çeke istinaden doğrudan doğruya davacı yahut keşideci tarafından, müvekkiline yapılmış herhangi bir ödeme bulunmaması ve yine dava konusu çek bakımından müvekkilin iyi niyetli hamil olması nedeniyle kabul edilebilir olmadığını, bu sebeple eldeki davanın müvekkili firma bakımından reddi gerektiğini, takibe konu çeklerin lehtarı davacı .. Tic. Ltd. Şti. Olan; ... Bankası A.Ş Kısıkköy Sanayi Sit./İzmir şubesine ait 18.12.2018 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli takibe konu çek, ... Bankası A.Ş Kısıkköy Sanayi Sit./İzmir şubesine ait 25.12.2018 keşide tarihli, ... seri numaralı, 50.000,00-TL bedelli takibe konu çeklerin müvekkili şirket tarafından ibraz süresinde bankaya ibraz edilmiş olup, bedeli tahsil edilemediğini, davacı ödeme yasağının olmasından dolayı müvekkilin icra takibine konu edilmiş olması sebebiyle kötü niyet iddiasında bulunduğunu, davacının belirtiği gibi çekler üzerinde ödeme yasağının bulunduğunu bilinse bile, bir çek hakkında ödeme yasağı/tedbir kararı verilmesi o çek hakkında icra takibi yapılmasına engel olmadığını, müvekkilinin kötüniyetli olduğuna dair iddialar gerçeği yansıtmadığını beyanla davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Ticaret Limited Şirketi usulüne uygun tebligat rağmen davaya cevap vermemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI "1-Davacının davasının kabulü ile; davacının İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyası ve icra dosyasına konu ... Kısıkköy Sanayi Sitesi / İzmir şubesine ait ... seri numaralı 18.12.2018 keşide tarihli, 50.000,00 ₺ bedelli çek, ... seri numaralı 25.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 ₺ bedelli çeklere ilişkin davalılara borçlu olmadığının tespitine, 2-İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı takip konusu ... Kısıkköy Sanayi Sitesi / İzmir şubesine ait ... seri numaralı 18.12.2018 keşide tarihli, 50.000,00 ₺ bedelli çek, ... seri numaralı 25.12.2018 keşide tarihli 50.000,00 ₺ bedelli çeklerin istirdatı ile davalılardan alınarak davacıya verilmesine, 3-Davalıların kötü niyeti sabit olmadığından davacının kötü niyet tazminat talebinin reddine, " karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davalı faktoring şirketi vekili istinaf isteminde özetle; Her iki bilirkişi raporu arasında çelişki olmasına rağmen çelişki giderilmeden müvekkilinin araştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği yönünde karar vermesinin yerinde olmayıp usule aykırı olduğunu, müvekkilinin ağır kusurlu kabul edilemeyeceğini, 29257 sayılı Yönetmelik 5.maddesinin bu Kanun kapsamındaki kuruluşların müşterilerini yeteri kadar tanıyacak şekilde istihbarat çalışması yapmasına ilişkin olduğunu, müvekkilinin ilgili maddede düzenlenen araştırmaları gereği gibi yerine getirdiğini, faktoring müşterisinini mali durumu, iş itibarı ve işlem geçmişi açısından herhangi bir eksiklik olmadığını,19.07.2022 Tarihli bankacı bilirkişi raporunda da müvekkilinin temlik aldığı ciro silsilesi ile temlik konusu fatura içeriğinin uyumlu olduğu ve kontrol yükümlülüğünü yerine getirdiğinin tespit edildiğini, yasa ve teamüllere uygun davranıldığını, Gerekçeli kararda atıf yapılan kararın; araştırma yükümlülüğü ile ilgili olmayıp 6361 sayılı Kanun ve Yönetmelik'e göre değerlendirme yapılmadan salt TTK kambiyo senedine ilişkin hükümlere göre değerlendirme yapılmasının hatalı olduğuna ilişkin olduğunu, müvekkilinin iyiniyetli meşru hamil olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddini talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, menfi tespit ve çeklerin istirdadı istemlerine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılardan faktoring şirketi vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Faktoring şirketinin, faktoring işlemi ile devraldığı alacak, alacağın temliki hükümlerine tabi olduğu Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 03.11.2010 tarih, 2010/19-488 E., 2010/557 K. sayılı kararında da açıkça belirtilmiştir. Aynı kararda faktoring işleminin müşteri (firma), faktoring şirketi (faktor) ve borçlu olmak üzere üç tarafının bulunduğu da açıklanmıştır. Faktoring işleminin bu tarafları arasındaki ilişkiler yönünden 6361 sayılı Kanun'un 9 uncu maddesinin ikinci fıkrası ve 6098 sayılı Kanun'un 188 inci maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin uygulanması gerekir. Buna göre borçlu, faktoring işlemini öğrendiği sırada önceki alacaklısına karşı sahip olduğu def'ileri alacağı faktoring sözleşmesine dayanarak devralmış olan faktoring şirketine karşı da ileri sürebilecektir. Davacı, çeklerin dayanağı olarak gösterilen faturayı kabul etmemiş, davalı faktoring müşterisi ile borç ilişkisi olmadığını, böyle bir mal teslimi yapılmadığını, çeklerin kaybolduğunu, davalıların yetkili hamil olmadıklarını iddia etmiştir. Davacı ile davalı faktoring müşterisi ...Şirketi arasında çekte görünürde temel ilişki olduğundan davacı, davalı faktoring müşterisine karşı ileri sürebileceği şahsi defileri davalı faktoring şirketine karşı da ileri sürebilir. Somut uyuşmazlıkta; davalı ...Şirketi'nin ticari defterlerini ibraz etmediği, faturanın dayanağına ilişkin sevk irsaliyesi vb bir belge sunulmadığı, mahkemece BA BS formları celp edilmiş ise de faturanın davalı yanca beyan edilmediği, davalı şirket yetkilisinin kendi beyanında davacı şirketi tanımadığını, çeki dava dışı üçüncü kişilerden aldığını açıkça beyan ettiği, davalı ... Şirketinin karara karşı istinaf yoluna başvurmadığı da dikkate alındığında mahkemece davanın neticeten kabulüne karar verilmesi yerinde görülmüş, davalı faktoring şirketi vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı ... AŞ vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 6831,00TL harçtan, peşin yatırılan 80,70TL ve 1627,05TL'nin mahsubu ile bakiye 5.123,25TL harcın davalı ... AŞ'den alınarak hazineye irad kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 18/01/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.