İstanbul BAM 16. HD 2022/1099 E. 2024/453 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1099 Esas

KARAR NO: 2024/453

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 31/03/2022

NUMARASI: 2021/369 Esas, 2022/374 Karar

DAVA TARİHİ: 22/04/2021

BAKIRKÖY 5.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN

2021/466 ESAS 2021/411 KARAR SAYILI BİRLEŞEN DOSYASINDA

DAVALARIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 08/03/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine davalı tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas numaralı dosyasından kambiyo senetlere özgü haciz yoluyla takip başlatıldığını, yapılan bu icra takibinde takibe dayanak bono hukuka aykırı bir şekilde müvekkilinin bilgisi olmadan doldurulup imzalandığını, takibe konu bonodaki imzaların müvekkiline ait olmamakla birlikte böyle bir borcuda bulunmadığını, bononun üstündeki hiçbir yazının müvekkiline ait olmamakla birlikte müvekkilin el yazısı da olmadığını, bu durumun tespiti için uzman bilirkişi vasıtasıyla müvekkilin el yazısının, ıslak imzasının incelenmesi, uyuşmazlığa konu bono üzerindeki yazılar ve imzalar ile karşılaştırılmasını, mürekkebin ömrünün belirlenmesini talep ettiklerini, uyuşmazlığa konu bononun üzerinde bulunan ...'nin kaşesi de incelendiği vakit söz konusu kaşenin, şirketin Başakşehir şubesine ait olduğu anlaşılacağını, ancak mezkur şirketin Başakşehir şubesi bononun üzerinde 20/02/2018 tarihinden sonra açıldığını İcra İflas Kanunu'nun 72/3 hükmü mucibince gecikmeden doğacak zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere sayın mahkemenin göstereceği teminatı yatırmak suretiyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi için ihtiyati tedbir talep ettiklerini belirterek davanın kabulü ile takibin durdurularak tedbir talebinin kabulüne, kötü niyetli davalının %20 tazminata mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı yanın dava dilekçesinde işbu davanın konusu olan kambiyo senedinin sahte olduğunu, üzerindeki imzaların davacıya ait olmadığını mesnetsiz bir şekilde beyan ettiğini fakat davacı ile davalı müvekkil arasında 4 yıla yakın bir süreden beri süre gelen ilişkiyi anlatmayarak mağdurluk algısı yaratmaya çalıştığını, dava konusu kambiyo senedinin üzerindeki imzaların davacı asilin el ürünü imzalar olduğunu, her ne kadar davacı tarafça senet üzerindeki imzaların davacı asile ait olmadığına dair bir iddia ile işbu dava ikame olunsa da iddianın gerçek olmadığını, menfi tspit davasına konu olan kmabiyo senedi üzerindeki imzalar ile davacının dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu imza sirküleri üzerindeki imzaların birebir aynı olduğunu, keza davacının vekiline verdiği vekaletname üzerindeki imza ile bono üzerindeki imzaların aynı olduğunu, üç farklı zamanda üç farklı yere atılan imzaların hepsinin birbirinin aynısı olduğunu, müvekkil hakkında dolandırıcılık iddiasının iftira mahiyetinde bir yalan olduğunu, müvekkilin tacir olduğunu, davacının bononun geçersizliği ve borcu bulunmadığı yönündeki beyanlarının abesle iştigal olduğunu, davacının davalı müvekkile borcunun bulunmadığı yönünde bir iddiası var ise bunun ispatının ancak senetle olabileceği ve ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, ihtiyati tedbir kararı için belirlenen teminat tutarının müvekkilin dava sonundaki zararlarına yetecek oranda olmadığını, davacının bono üzerinde bulunan kaşe ve yazılarla ilgili beyanlarının hiçbir ehemmiyeti bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, Bakırköy ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerine konulan ihtiyati tedbirin kaldırılmasına, davacının kötü niyetle işbu davayı ikame etmesi nedeniyle %40 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Bakırköy 5.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/466 Esas 2021/411 karar sayılı birleşen dosyasında; Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil aleyhine davalı tarafından kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığını, yapılan icra takibinde takibe dayanak bononun hukuka aykırı bir şekilde müvekkilin bilgisi olmadan doldurulmuş ve imzalanmış olduğunu, buna ilişkin savcılığa suç duyurusunda bulunma haklarını saklı tuttuklarını, takibe konu bonodaki imzaların müvekkile ait olmadığını ve böyle bir borç bulunmadığını, bilirkişi marifetiyle imza incelemesi yapılmasını talep ettiklerini, davanın Bakırköy 1.Asliye Ticaret Mahkemesi 2021/369 Esas numaralı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle davanın kabulüne, davanın Bakırköy 1.ATM 2021/269 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, takibin durdurulmasına, kötü niyetli davalının %20 den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "...Asıl ve birleşen dosyada ıslah ile birlikte Davacı sunduğu genel ibra sözleşmesine göre ibra nedeniyle takibe konu kambiyo senedine karşı açılmış menfi tespit davasında ispat yükü davacı yanda olup, davacı dava dilekçesindeki iddialarını ispata mecburdur. Menfi tespite konu uyuşmazlık esasında kambiyo senedinden kaynaklanıyorsa ispat yükü bu sefer yine davacı üzerindedir. Zira kambiyo senedinden kaynaklanan borç illetten mücerrettir. Söz konusu kambiyo senedinin başka bir hukuki ilişkiye binaen verildiğini iddia eden bunu yazılı delille ispatla mükelleftir. .... davacı vekilinin dava konusu çekin teminat amaçlı verildiği inşaat sözleşmesinin feshi nedeniyle borç tasfiyesi sonrasında bedelsiz kaldığını davalı aleyhine sonuç doğuracak ve davalıyı usulen bağlayabilecek bir belge bulunmamaktadır. Zaten davalı taraf dahi tanık dinletilmesine de muvafakat etmemiştir. ... ...Somut olayda davacılar, davalının 30.09.2020 tarihinde davacılar ... ve ... İNŞAAT TURİZM İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ. nin herhangi bir alacağı kalmadığını açıkça beyan ederek imzalaması sebebiyle borçlu olmadıklarını iddia etmişler ise de sunulan ve incelenen ibra sözleşmesi içerik olarak taraflar arasında borç olacak kalmadığını düzenlemiş genel nitelikte olup takibe konu bonoyla ilgili herhangi bir ibare atıf olmadığı anlaşılmıştır. ....Senet yetkili hamil olan davalı elinde olup, davacı taraf senedi elinde bulundurmamaktadır. Kural olarak alacaklı senedin tamamının ödenmesi halinde senedi iade ile yükümlüdür. Davacı iddia ettiği ibra sözleşmesine rağmen senet aslını elinde bulundurmaması da dikkate alındığında söz konusu ibra sözleşmesinin takibe konu bonoyu kapsamadığı kanaatine ulaşılmıştır. Sonuç olarak yukarıda da belirtildiği gibi bono sebepten mücerret olduğundan, davacı borçlu bono bedelini ödediğini yazılı delillerle ispatla yükümlü olduğu dikkate alınarak asıl ve birleşen dosya yönünden ispat edilemeyen davanın reddine karar verilerek şartları oluşmaması ve davacının kötü niyetle itiraz ettiği ispat edilemediğinden kötü niyet tazminat talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekili istinaf dilekçesinde; ibranamenin altındaki imzanın bizzat davalı ...'e ait olduğunu, Davalının, 30.09.2020 tarihinde şahsen, davacılar ... ve ... İTHALAT İHRACAT SANAYİ VE TİCARET LTD.ŞTİ. ni herhangi bir alacağı kalmadığını açıkça beyan ederek geriye dönük olarak şahitler huzurunda ibra ettiğini, Bakırköy Cumhuriyet Savcılığı'nın 2022/21003 sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile ibranamedeki imzanın davalı ...'e ait olduğunun açıkça ortaya çıktığını, Tacir olan davalının yine tacir olan davacıları 30.09.2020 tarihi itibarı ile geriye dönük olarak herhangi bir hak ve alacağı kalmadığı yönünde ibra ettiğini, davanın kabulü gerektiğini, TTK. m. 20/II (YTTK. m. 18/II), tacirin basiretli bir iş adamı gibi hareket etme yükümlülüğünü, ticaretine ait bütün faaliyetlerine hasrettiğini, tacirin göstermesi gereken özen ölçüsü, tacir sıfatını haiz olmayanlara nazaran daha da ağırlaştırıldığını, konuda Yargıtay 12. Hukuk Dairesi 2013/34636 E. , 2014/891 K. Sayılı içtihat metnini aşağıda sunduklarını, Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 2013/8513 Esas 2013/12336 Karar 01.07.2013 tarihli kararıyla "Dava konusu senedin vade tarihi 25.08.1999 olduğuna göre, daha sonra düzenlenmiş olan ve içeriğinde ''senetli'' ibaresi bulunan ibranamenin dava konusu senedi de kapsadığının kabulü gerekir" şeklindeki kararıyla da daha sonra düzenlenmiş olan ibranamenin daha önceki alacağı da kapsadığını açıkça kabul ettiğini, belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil lehine tazminata hükmedilmemesine ilişkin hiçbir gerekçe sunulmadığını, hukuki dinlenilme hakkı, mahkeme kararların gerekçeli olması kurallarına aykırılık oluştuğunu, mahkemenin "şartları oluşmaması ve davacının kötü niyetle itiraz ettiği ispat edilemediğinden kötü niyet tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir." gerekçesi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinin ise kabulü mümkün olmadığı gibi borçlunun kendi el ürünü imzasını inkar etmesi ve senet üzerindeki imzaların borçlunun el ürünü olduğunun bilimsel olarak tespit edilmesi, borçlunun kötü niyetle menfi tespit davası açtığının en somut ve kesin delili olduğunu, ibranameyi müvekkilin keşide ettiğini kesinlikle kabul anlamına gelmemekle birlikte, bir an olsun söz konusu ibranamenin müvekkil tarafından keşide edildiği düşünülse dahi; mezkur ibranamede işbu davaya konu kambiyo senedinin alacağına ilişkin hiçbir ibare, belge söz konusu olmadığı ve anılan ibranamenin bir senet vasfını haiz olmadığı için davacı taraflar arasında düzenlenen kambiyo senedinin alacağına ilişkin iddialarının yerinde olmadığını, İİK 72.md koşulları oluştuğu, davacının haksız ve kötüniyetli olduğu dikkate alınarak mevcut enflasyon ve Türk Lirasının değer kaybı göz önüne alınarak %40'dan az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın bu yönden kaldırılarak düzeltilmesini talep etmiştir.

İNCELEME Davaya konu 1.000.000TL bedelli bononun 20.02.2018 tanzim, 20.02.2019 vade tarihli olduğu, keşideci kısmında ..., ...Şti, lehtar hanesinde ise davalı ...'in isminin yer aldığı, senette nakden kaydı olduğu görülmüştür. Mahkemenin 25/04/2021 tarihli tensip tutanağının 9 nolu ara kararı ile "İİK 'nun 72/3 maddesine göre icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin tedbiren durdurulmasına karar verilemeyeceğinden çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca İİK 'nun 72/3 maddesi uyarınca icra dosyasındaki alacağın takdiren % 15'i tutarında teminat gösterilmesi durumunda davacı tarafından icra veznesine yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verilmesine " dair karar verildiği, teminatın yatırılarak icra müdürlüğüne müzekkerenin yazıldığı, 28/05/2021 tarihli heyet ara kararı ile de; birleşen dosyada davacı vekilinin talebinin kabulü ile; İİK 'nun 72/3 maddesine göre icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında takibin tedbiren durdurulmasına karar verilemeyeceğinden çoğun içinde az da vardır kuralı uyarınca, davanın tarafları ile sınırlı olmak üzere davacı tarafından Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasında icra veznesine yatan ve/veya yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı verildiği, asıl dosyada yatırılan teminat üzerinden birleşen dosyada teminat alınmasına yer olmadığına hükmedildiği anlaşılmaktadır. Grafolog bilirkişi raporunda neticeten; inceleme konusu bonodaki imzalar ile ...'in karşılaştırma belgelerindeki imzaları arasında grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan uygunluk ve benzerlikler nedeni ile alacaklısı ..., borçlusu ... olan 20/02/2018 düzenleme tarihli 1.000.000,00 TL bedelli bonodaki imzaların davacı ...'in eli ürünü olduğu kanaatine varıldığını görüşünü bildirmiştir. Davacılar davasını ıslah ederek 30.09.2020 tarihli altında ..., ..., ...şti'lerine atfen isim ve imza bulunan ibranameyi sunmuş olup ibranamede; "... ve ...şti'den hak ve alacağım kalmamıştır. İbra ederim. 30.09.2020" yazılı olduğu görülmüştür.

GEREKÇE Asıl ve birleşen dava, İİK 72.maddesine dayalı olarak açılan borçsuzluğun tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davaların reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı asıl ve birleşen dosyada davacılar vekili ile davalı vekili tarafından yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacılar, dava dilekçesinde takibe konu bonodaki imzanın sahte olduğunu iddia ederek menfi tespit talebinde bulunmuş iseler de, sonrasında ıslah dilekçesi sunarak; imza itirazlarının devam ettiğini, ancak kabul anlamına gelmemekle birlikte davalının müvekkillerini ibra ettiğini, davalının herhangi bir alacağı kalmadığını, davalarını kısmen ıslah ettiklerini beyan etmişlerdir. Davanın tamamen yahut kısmen ıslahı mümkün ise de; dava başında imza inkarı mevcut iken ıslah ile birlikte bu iddianın yanında ibra nedeni ile borcun sona erdiğinin ileri sürülmesi davacının asıl iddiası ile bağdaşmamaktadır. Bu durumda, davacının kendi beyanı karşısında imza inkarına dayalı istemin reddi yerindedir. Ancak davacı, ıslah ile borcun ibraname nedeni ile sona erdiğini ileri sürmüş olmak ile bu iddianın değerlendirilmesi gerekir. Davacı delil olarak ibraname sunmuş, davalı ise dava konusu ibraname altındaki imzanın kendi eli ürünü olmadığını belirterek, aksinin kabulü halinde dahi ibranamenin dava konusu senedi kapsamayacağını savunmuştur. İbraname, borcu sona erdiren işlemlerden olup her aşamada delil olarak ileri sürülebilir. Davacının delil olarak dayandığı ibraname senedin vade tarihinden sonraki tarihli olmakla ibranamedeki imzanın davalı eli ürünü olup olmadığının tespiti gerekir. Bakırköy CBS 2022/21003E, 2022/33844K sayılı dosyasında davalı; davacılar hakkında sahtecilik iddiası ile şikayetçi olmuş ise de neticeten alınan rapor ile KYOK verilmiş olup KYOK kesinleşip kesinleşmediği tespit edilememiştir. Ancak Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 11.03.2015 tarihli 2014/6761 E. ve 2015/3412 K. sayılı ilamında da belirtildiği üzere takipsizlik kararı ile sonuçlanan hazırlık soruşturması sırasında alınan ve hukuk hakimini bağlayıcı nitelikte bulunmayan bilirkişi raporu hükme esas alınamaz. Bu durumda Mahkemece, öncelikle soruşturma dosyasının neticesi sorulup KYOK kesinleşmiş ise; davalıya ait imza incelemesine esas belge asılları dosyaya kazandırılarak davaya konu sahtecilik iddiası bakımından yeni bir bilirkişi raporu alınması ve sonucuna göre delillerin değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiş, kararın bu nedenle kaldırılması gerekmiştir. Açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen dava yönünden davacıların istinafının kısmen kabulüne, kaldırma sebebine göre sair hususların ve davalının istinaf isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Asıl ve birleşen dava yönünden davacılar vekilinin istinaf talebinin KISMEN KABULÜNE, -Kaldırma sebebine göre sair hususların ve davalının istinaf isteminin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, 2-Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 31/03/2022 tarih, 2021/369 Esas - 2022/374 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Yukarıda gerekçede belirtildiği şekilde yargılamaya kaldığı yerden devam edilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine İADESİNE, 4-İstinaf peşin harcının talebi halinde taraflara iadesine, 5-İstinaf aşamasında davacılar tarafından yapılan yargılama gideri olan 441,40-TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 91,50-TL posta masrafı olmak üzere toplam 532,90-TL'nin davalıdan alınarak davacılara verilmesine, -İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nun 353/1-a-6 maddesi uyarınca oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.08/03/2024