İstanbul BAM 16. HD 2022/1964 E. 2024/36 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1964 Esas

KARAR NO: 2024/36

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 18. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 18/07/2022

NUMARASI: 2020/281 Esas - 2022/588 Karar

DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 16/01/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davaya konu ... Tozkoparan Şubesine ait (eski Merter/Çarşı Şubesi) 30/04/2018 tarih ve ... çek numaralı 25.000,00 TL'lik çek ile birlikte toplam 13 adet çeki kaybetmek veya çaldırmak sureti ile rızası hilafında elinden çıkardığını, bunun üzerine müvekkilinin hemen İstanbul CBS'nın 2018/40635 hazırlık numaralı dosyası ile söz konusu kayıp çekler nedeniyle şikayet başvurusunda bulunduğunu, davaya konu çek için ilgili bankaya müzekkere yazıldığını, banka cevabi yazısında davaya konu çekin davalılardan ... Ltd. Şti tarafından ciro edilmek suretiyle diğer davalı ...A.Ş 'ne, ondan da ciro edilmek suretiyle diğer davalı ... A.Ş 'ne verildiği ve bankaya ibraz edildiği bilgisinin verildiğini, müvekkili hakkında henüz icra işlemleri başlamamış olduğunu, imzanın müvekkiline ait olmadığının görüleceğini, müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davaya konu çekin iptaline, davalıların %20 'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmelerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile diğer davalı ... A.Ş. arasında akdolunan, 08/02/216 tarih ve 26547 sayılı Genel Faktoring Sözleşmesine istinaden, müvekkil şirketin faktoring müşterisi ... A.Ş. tarafından bedeli, faktoring borcuna mahsup edilmek üzere kayıtsız şartsız ciro ile 19.01.2018 tarihinde ... sayılı fatura giriş bordrosu, çek giriş bordrosu, alacak bildirimi ve temlik sözleşmesi ile birlikte davacı adına tanzim edilen 4 adet faturaya istinaden, davacı keşideli 30.04.2018 keşide tarihli 25.000,00 TL bedelli çek teslim edildiğini ve re-faktoring işlem bedelinin müşterinin yazılı talimatına istinaden belirttiği banka hesabına EFT yapıldığını, Faktoring konusu edilen çekin takas odası aracılığı ile ibrazında 30/04/2018 tarihinde çek bedeli takas sisteminden tahsil edilemediğini, 03/05/2018 tarihinde müşterinin çek bedelini havale yolu ile ödemesi üzerine çek aslının 03/05/2018 tarihinde müşteri şirket çalışanına imza karşılığında iade edildiğini, davacının tüm iddialarının yersiz ve mesnetsiz olduğunu, müvekkili şirketin çeki yasal prosedüre uygun olarak belgeleri ile birlikte teslim aldığını, davanın müvekkili şirket yönünden husumet nedeni ile reddine, husumet itirazlarımızın kabul görmemesi durumunda, müvekkili şirketin çek bedelini diğer davalıdan tahsil etmiş olması ve davacıya müracaat imkanının bulunmaması nedeni ile davanın esastan reddini, müvekkili şirketin çeki kötü niyetle ve bile bile borçlu zararına hareketle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu sabit olmadığından, yapılan faktoring işlemi yasal prosedüre uygun ve faturaya dayandığından, ayrıca çek nedeni ile faktoring ilişkisine girilmiş olması kıymetli evraktaki ilkelerin istisnası olarak yorumlanamayacağından kıymetli evrakın mücerretliği ilkesi gereği hamilin keşideci ve ciranta arasındaki borcun doğuş sebebini araştırmakla yükümlü bulunmadığından, çek alacağın temliki yolu ile değil kayıtsız şartsız ciro yolu ile teslim alındığından davanın reddine, davanın kabulüne karar verilmesi durumunda genel hükümlere göre açılmış menfi tespit davasında %20 kötüniyet tazminatına hükmedilmeyeceğinden talebin reddine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bir faktoring firması olduğunu, davaya konu 25.000,00 TL bedelli çek faktoring işlemi kapsamında taraflarına önce ciranta olarak bulunan ... Tic. Ltd. Şti'den faktoring işlemi neticesinde devralındığını, müvekkilinin kanuna uygun olarak faktoring sözleşmesi ile birlikte çeki kendisinden önceki ciranta olarak bulunan ... Tic. Ltd. Şti ile davacı ... arasındaki ticari ilişkiyi gösterir, çekin alımına sebep olan fatura ile birlikte devraldığını ve karşılık olarakta çek bedelini müşterisi ... ödediğini, iyi niyetli müvekkilinin çek üzerindeki davacının imzasının sahte olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, müvekkilinin sorumluluğunu yasalara uygun olarak yerine getirdiğini, haksız davanın reddine, lehlerine tazminata hükmedilmesine ve vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Tic. Ltd. Şti veya vekili tarafından dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/07/2022 tarih ve 2020/281 Esas - 2022/588 Karar sayılı kararıyla; "... Davalı ... yönünden davanın feragat nedeni ile reddine, dava konusu ... Merter Çarşı Şubesi'ne ait 30.04.2018 keşide tarihli ... seri nolu, 25.000,00 TL'lik çekin ön yüzünde davacıya atfen atılmış mevcut mukayese imzalarına kıyasla davacı ... eli ürünü olmadığı tespit edildiğinden, davalılar ... A.Ş. ve .... Tic. Ltd. Şti. yönünden davacının davasının kabulü ile ... İstanbul Merter Çarşı şubesine ( yeni şube Tozkoparan ) ait davacı adına düzenlenmiş bulunan 30/04/2018 tarih ve ... numaralı 25.000,00 TL bedelli çek yönünden davacının anılan davalılara borçlu olmadığının tespitine, cirosundan önce başka ciro bulunan davalı ... A.Ş. Yönünden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, 5.000,00 TL kötü niyet tazminatının cirosundan önce başka ciro bulunmayan davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine." karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ: Davalı ...A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; "Müvekkilin faktoring işlemi neticesinde çeki devraldığını ve yasanın üzerine yüklediği tüm sorumlulukları eksiksiz olarak yerine getirmiş olup iyi niyetli meşru hamil konumunda olduğunu, Müvekkilin ticari ilişki karşılığı keşide edilmiş çekleri ticari ilişkiyi tevsik eden evraklarla birlikte devraldığını, çeki tevsik eden belge niteliğinde bulunan fatura ile birlikte tarafımızda çeke ilişkin bordro ve alacak bildirim formunun da mevcut olduğunu, Çek üzerinde düzgün bir ciro silsilesi olduğundan son hamil olan müvekkilin iyi niyetli haklı hamil olduğunu, Karara esas alınan 06.10.2020 tarihli bilirkişi raporunun yeterli olmadığını, raporda imza incelemesi için toplanan evrakların yeterli sayıda olmadığını, bu nedenle rapora dayanarak hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu." beyanla ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması istenmiştir.

GEREKÇE: Dava, İİK'nun 72.maddesi uyarınca icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.İlk derece mahkemesi tarafından, "-Davalı ... yönünden davanın feragat nedeni ile reddine, -Davalılar ... A.Ş. ve ... Tic. Ltd. Şti. yönünden davanın kabulü ile ... İstanbul Merter Çarşı şubesine ait davacı adına düzenlenmiş bulunan 30/04/2018 tarih ve ... numaralı 25.000,00 TL bedelli çek yönünden davacının anılan davalılara borçlu olmadığının tespitine, -Cirosundan önce başka ciro bulunan davalı ... A.Ş. Yönünden davacının kötü niyet tazminatı talebinin reddine, -5.000,00 TL kötü niyet tazminatının davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nden alınarak davacıya verilmesine." karar verilmiştir.Hüküm davalı ... A.Ş vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacının takibe konu 30/04/2018 keşide tarihli, 25.000,00 TL tutarlı çekin keşidecisi göründüğü, davacının çekteki keşideci imzasının kendisine ait olmadığından bahisle menfi tespit isteminde bulunduğu, mahkemece (İstanbul 14 ATM 2018/454 Esas sayılı dosyasında) aldırılan ve denetime elverişli bulunan grafoloji raporu ile "Çekteki davacı adına atılı imzanın davacının eli ürünü olmadığı" sabit olmuştur. Sahtecilik iddiasının mutlak defi olması ve herkese karşı ileri sürülebilecek olması nedeniyle davalının iyiniyetli hamil olduğu iddiasının sonuca etkili olmadığı, çekteki imzanın davacı tarafa ait olmaması karşısında başkaca araştırılacak hususun bulunmadığı, tüm bu hususlar gözetildiğinde ilk derece mahkemesinin (feragat edilen davalı dışındaki davalılar yönünden) davanın kabulüne dair vermiş olduğu kararının isabetli olduğu anlaşıldığından, davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;1-Davalı ... A.Ş vekilinin istinaf talebinin HMK'nun 353/1-b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-Alınması gereken 1.707,75 TL harçtan, peşin alınan 427,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.280,05 TL harcın davalı ... A.Ş'den alınarak hazineye irat kaydına, 3-Davalı ... A.Ş tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.16/01/2024