İstanbul BAM 16. HD 2022/1120 E. 2024/308 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/1120 Esas

KARAR NO: 2024/308

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 17/02/2022

NUMARASI: 2020/506 Esas 2022/121 Karar

DAVANIN KONUSU : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ: 21/02/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasından haksız ve hukuka aykırı olarak icra takibi başlatıldığını, icra takibine konu 650.000 USD bedelli bonoda müvekkilinin kefil sıfatıyla borçlandırıldığı, müvekkilinin bono lehdarı davalı davalı ... ile hiçbir ilişkisinin mevcut olmadığı gibi takibe konu bonoya kefil olmadığını, bono üzerinde bulunan imzanın müvekkili şirketi temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından atılmadığını ileri sürerek, müvekkilinin davaya konu takip dosyası dosyası sebebiyle borcunun olmadığının tespitine, davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; alacağın avukat olan müvekkilinin vekalet ücret sözleşmesinden kaynaklandığını, ...'in gerek sözleşme anında ve gerekse her halükarda takip esnasında imza yetkilisi olduğunda tereddüt olmadığını, davacının borçlu şirket yetkilisi ...'in yetkilerinin 29/07/2019 tarihinde alındığını iddia ettiğini, ancak ekte sunulu Antalya ... Noterliğinin 29/07/2019 tarih ... yevmiye numaralı belgesinde ...'in gıyabında karar alındığını, davacının muvazaalı işlemlerle müvekkilinin başlattığı takibi etkisiz kılmak istediklerini, İstanbul 5. İcra Hukuk Mahkemesi 2019/ 572 E sayılı dosyası ile yapılan imzaya itiraz sonucu, ancak bilirkişi raporunda imzanın borçlu şirket yetkilisi ...'e ait olduğu tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; kendisinin dava dilekçesinde bildirilen adreste ikamet etmediğini, dava dilekçesinin kendisine tebliğ edilmediğini, dava konusu icra takibinde borçlu olduğunu, şahsına karşı açılan davanın hatalı olduğunu, bu davada taraf sıfatının olmadığını, söz konusu alacak vekalet borcundan kaynaklı olduğunu, diğer tüm hususlar gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davalı ...'nın, bononun keşidecisi olduğu, davacı şirket ile birlikte davalı ... aleyhine de icra takibi yapıldığı, davalı borçlu yönünden menfi tespit istemiyle husumet husumet yöneltilemeyeceği, diğer davalı ... bononun lehdarı olup bonoyu vekalet sözleşmesi kapsamında aldığı, dava konusu 03/06/2019 düzenleme tarihli, 01/07/2019 vade tarihli, 650.000-USD bedelli bononun keşidecisi davalı ...’in davacı şirketi temsil ve ilzam yetkisinin 29/07/2019 tarihi itibariyle kaldırıldığı, durumun Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 05/08/2019 tarihinde ilan edildiği, bononu tanzim tarihi itibariyle davacı şirketi temsil yetkinin bulunduğu, davaya konu bononun sözleşmede yer alması nedeniyle geçmiş tarihli olarak düzenlendiği iddiasının kanıtlanamadığı gerekçesiyle, davalı ... hakkında açılan davanın husumet dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davalı ... hakkında açılan davanın reddine, ihtiyati tedbir kararının uygulanmadığı anlaşıldığından davalı/alacaklı yararına icra tazminatına yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davacı vekili istinaf dilekçesinde; -Mahkemenin gerekçesinde belirttiği gibi çekişmenin sadece imza ve yetki hususunda toplanmadığını, bononun geçmiş tarihli düzenlenebileceğini, bedelsizlik iddiasının Mahkemece hiçbir şekilde değerlendirilmediğini, bedelsizlik iddiasının ticari defter ve kayıtlar ile davalı avukatın serbest meslek makbuzu ile kanıtlanabileceğini, ancak mahkemenin hiçbir inceleme yapmadığını, -İcra takibine konu edilen senedin muvazaalı olarak tanzim edildiğini, ... Tic. AŞ.'yi temsil eden ...'in senet sebebiyle yalnızca müvekkil şirketi ve kendisini borçlu göstermesinin davalıların kötüniyetinin bir göstergesi olduğunu,-Bononun dercedildiği avukatlık hizmet sözleşmesinin yok hükmünde olduğu, bononun da yok hükmünde olduğunu, -Müvekkili şirket tarafından davalı ...'e vekalet verilmediğini, dava açtırılmadığını, ayrıca hukuki yardımın konusuna göre fahiş miktarda vekalet ücreti belirlendiğini, -Avukatlık ücretine ilişkin yapılan takibe ilişkin baroya yapılan bildirimin mahkeme tarafından incelenmediğini, -Davalıların adreslerinin aynı olduğunu, alacaklı ile borçlu sıfatının birleştiğini, -Ödeme emrini tebliğ alan şahıs ile müvekkilinin husumetli olduğu davalar mevcut olduğunu,-Davalılar tarafından müvekkili şirket üzerinden haksız kazanç sağlanmaya çalışıldığı, davalı ... tarafından yetkisiz işlemler yapıldığı, davalılar arasında yok hükmünde olan bir Avukatlık Hizmet Sözleşmesi ikame edildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE: Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmış, istinaf süresi geçtikten sonra davacı vekilleri tarafından verilen 28/09/2022 tarihli dilekçe dikkate alınmamıştır. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda yazlı şekilde davanın reddine karar verilmiştir. Karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davaya konu bonoda, keşideci ile avalist arasında alacak-borçlu ilişkisi bulunmadığından, davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır. Her ne kadar ilk derece mahkemesince husumet yokluğu dava şartı olarak nitelendirilmişse de, sıfat yokluğu dava şartı olmamakla birlikte, hakim tarafından yargılamanın her aşamasında re'sen göz önüne alınır. Davalı ..., davaya konu icra takip dayanağı 03/06/2019 düzenleme tarihli, 01/07/2019 vade tarihli, 650.000-USD bedelli bonoyu hem keşideci hem de avalist -... San.Tic. AŞ.'yi temsilen imzalamıştır. Dolayısıyla davalı ..., borçlu sıfatıyla imza attığı bonoda, yetkilisi olduğu davacı şirketi avalist olarak göstermiştir. Davacı vekili, dava dilekçesinde, müvekkili şirketin davaya konu bonoya kefil olma konusunda ...’e izin vermediğini, bono tanzim edildikten sonra da genel kurulda bonoya kefil olma hususunu onaylanmadığını, TTK hükümlerince yönetim kurulu üyelerinin ortaklıktan izin almadan işlem yapamayacağından işbu bononun müvekkili şirket yönünden batıl olduğunu ve hukuki sonuç doğurmadığını ileri sürmüştür.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin yerleşik içtihatlarına göre; 6102 sayılı Kanun'un 626 ncı ve 629 uncu maddeleri gereğince müdürün şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü bulunmakta olup özenli bir temsilci, iyiniyet ve sadakat borcu gereği, temsil ettiği şirketin çıkarına aykırı olarak bir işlem yaparsa bu işlem kural olarak temsil görevinin dışında kalır. Bir başka deyişle, işlem için temsil edilenin yetki vermediğinin ve bu işlemin kural olarak temsil edileni bağlamayacağının kabulü gerekir. Bunun istisnası temsil edilenin temsilciye açıkça kendisiyle işlem yapma izni vermesi veya yapılan işleme sonradan icazet vermesi halidir ki, bu hallerde işlem geçerli olur. Temsilci ile temsil edilenin çıkarlarının zıt olduğu, çıkar çatışmasının bulunduğu durumlarda temsilcinin kendisiyle, kendi lehine yaptığı işlemler (örneğin kişisel borcu için ipotek kurma, aval verme gibi) geçersizdir. (Emsal Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 2022/737 E-2023/3635 K.sayılı, 2020/8334 E-2022/4052 K.sayılı, 2021/4421 E- 2023/454 K.sayılı kararları) Davaya konu icra takip dayanağı bonoda, bono keşidecisi davalı ...'in yetkilisi olduğu ....Tic. AŞ. adına attığı aval imzası, TTK 626. ve 629. maddeleri çerçevesinde müdürün şirkete özen ve bağlılık yükümlülüğü ile bağdaşmayacak şekilde yetkinin kötüye kullanılması niteliğinde olup, ...'e ....Tic. AŞ.tarafından bu hususta yetki veya icazet verildiğine dair dosyada herhangi bir delil bulunmamaktadır. Bu durumda davaya konu bonodaki davacı şirket adına yapılan aval işlemi geçersizdir. İlk derece mahkemesi tarafından bu husus üzerinde durularak, aval işleminin geçersiz olması nedeniyle davalı ... aleyhine açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yapılan aval işlemi geçerli kabul edilerek, adı geçen davalı yönünden davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalı ... tarafından yetkisiz işlemler yapıldığı yönündeki istinaf itirazının kabulü ile, sair istinaf itirazları incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm kurularak; davalı ... aleyhine açılan davanın, pasif husumet nedeniyle reddine, davalı ... aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulüne, davalı-alacaklının takip yapmakta kötü niyetli olduğu ispat edilemediğinden, davacının tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE,2-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince İstanbul 13.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 gün ve 2020/506 Esas-2022/121 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Davalı ... aleyhine açılan davanın, adı geçen davalının sıfat yokluğu (pasif husumet) nedeniyle REDDİNE, 4-Davalı ... aleyhine açılan menfi tespit davasının KABULÜ ile, davacının davaya konu İstanbul ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası sebebiyle davalı ...'e borçlu olmadığının TESPİTİNE,5-İİK'nın 72/4.maddesindeki şartlar oluşmadığından davacının tazminat talebinin REDDİNE,

İlk derece yargılaması yönünden; 6-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 256.389,21-TL harçtan, peşin alınan 64.097,31-TL harcın mahsubu ile bakiye 192.291,9-TL harcın davalı ...'den alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA, 7-Davacı tarafından yatırılan 54,40 TL başvurma, 64.097,31 TL peşin harç olmak üzere toplam 64.042,91- TL harcın davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,8-Davacı tarafından yapılan posta ve müzekkere masrafından oluşan yargılama gideri olan 336,00- TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 9-Davacı lehine Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen 314.599,57 TL vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 10-Davalı ...'ün yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,11-Davalı ...'in dosyada yaptığı masraf bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına 12-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ...'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,İstinaf yargılaması yönünden; 13-Davacı vekilinin istinaf talebi kabul edildiğinden, istinaf peşin harcının talep halinde iadesine,14-İstinaf yargılaması sırasında davacı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı ile 214,25 TL tebligat ve posta gideri olmak üzere toplam 434,95-TL'nin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine, 15-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, 16-Gerek ilk derecede, gerekse istinaf aşamasında yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nun 361.maddesi uyarınca tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde Yargıtay ilgili hukuk dairesinde temyiz yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 21/02/2024