Karar Detayı

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2024/678 Esas

KARAR NO: 2024/1279

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: 01/02/2024

NUMARASI: 2022/427 Esas - 2024/46 Karar

DAVANIN KONUSU: Finansal Kiralama Sözleşmesine Konu Malın İadesi

KARAR TARİHİ: 12/07/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. Maddesi gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında, 6361 sayılı Kanun çerçevesinde 24.06.2016 tarih ... numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesinin akdedildiği, sözleşmeye konu ... ili ... ilçesi ... Mahallesi ... pafta, ... ada, ... parselde kayıtlı 1, 5, 6, 8 ve 9 nolu bağımsız bölümde bulunan 5 adet taşınmazın satı geri kiralama yoluyla finansal kiralamaya konu edildiği ve kiracıya teslim edildiği, davalıya ödemede temerrüde düştüğü finansal kira borçları nedeniyle Beşiktaş ... Noterliğinden 02/10/2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek borçların 60 gün içinde ödenmesi aksi takdirde sözleşmenin feshedileceğinin ihtar edildiğini, verilen kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borçların ödenmediğini, bu nedenle finansal kiralama sözleşmelerine konu mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların aynen teslimini talep etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın finansal kredi sözleşmesi kapsamında düzenlenen ileri tarihli senetlere dayalı olarak takip başlattığı, daha vadesi gelmeyen senetlere dayalı takip başlatmak suretiyle ileri tarihli finansal kiralama alacaklarının tahsili gayretine giriştiği, davalı şirketin İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyadan 980.780 EURO karşılığı 5.859.056 TL alacak üzerinden takip başlattığı, takibin dayanağının kira sözleşmesi kapsamında düzenlenen 2 adet senet olduğu, takip kapsamında davalının tüm lalarına haciz şerhi işlendiği, senetlerden takibe dayanak 895.000 EURO bedelli senedin vadesinin 25.12.2019 olduğu, davacı şirketin bir yandan doğmamış kira bedelleri talep ettiği, bir yandan huzurdaki dava ile taşınmazın teslimini talep ettiği, doğmuş kira bedelleri ile birlikte malın teslimini istemesinde beis yok iken mükerrer talepler ile hem ileri tarihteki alacaklarını hem de malın iadesi talep ettiği davanın bu nedenle reddi gerektiğini beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN İLK KARARI: İlk derece mahkemesinin 2019/78E, 2019/766 Karar sayılı, 03/10/2019 tarihli ilamında Davanın kabulüne karar vermiştir.

DAİREMİZİN KALDIRMA KARARI: Dairemizin 18/05/2022 tarih ve2020/278 Esas, 2022/811 karar sayılı ilamı ile; "...Davalının usule ilişkin istinaf istemi davanın eksik harçla açıldığına yöneliktir. Dava dilekçesinde dava değeri 1.750.000,00TL olarak gösterilmiştir. Sözleşmeye konu taşınmazların tapu senetleri ve dava dilekçesi ekindeki fatura örneği incelendiğinde; ... Mh ... Sk ... pafta ... ada ... parsel sayılı taşınmadaki 1 nolu bb 600.000TL, 5 nolu bb 1.750.000TL, 2.kat 6 nolu bb 1.750.000TL, 4.kat 8 nolu bb 2.300.000TL, 9 nolu bb 2.100.000TL olarak yazılı olduğu görülmektedir. Dava değeri ile faturada yer alan bedel arasında oldukça büyük fark mevcut olup taşınmazlara ilişkin herhangi bir değerleme raporu da dosyaya sunulmamıştır. Davalı vekilinin bu husustaki istinaf istemi yerindedir. Bununla birlikte harç kamu düzenine ilişkin olmakla bu husus re'sen de dikkate alınmalıdır. Dava konusu gayrimenkullerin gerçek ve rayiç değeri üzerinden harç ödenmesi gerekli olduğundan, Finansal Kiralama konusu taşınmazın değeri tespit ettirilip buna göre Harçlar Kanunu 30.md gereğince harç ikmali için davacıya süre verildikten sonra değerlendirme yapılması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir." şeklinde karar vermiştir.

DAİREMİZ KARARINDAN SONRA İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: "-Davanın kabulüne, Taraflar arasındaki Finansal Kurumlar Birliğince ... tescil numarası ile 27/06/2016 tarihinde tescil olunan 24/06/2016 tarihli 14806 sözleşme numaralı Finansal Kiralama Sözleşmesi ve Finansal Kurumlar Birliğince ... tescil numarası ile 12/07/2016 tarihinde tescil olunan 28/06/2016 tarihli ek tadil sözleşmesine konu, ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı zemin kat 1 bağımsız bölüm nolu 30 nolu dükkan niteliğindeki taşınmaz, ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, .. Pafta, ...Ada, ... Parselde kayıtlı 1. Kat 5 bağımsız bölüm nolu iş yeri niteliğindeki taşınmaz, ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı 2. Kat 6 bağımsız bölüm nolu iş yeri niteliğindeki taşınmaz, ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı 4. Kat 8 bağımsız bölüm nolu iş yeri niteliğindeki taşınmaz, ... İli, ... İlçesi, ... Mah., ... Mevkii, ... Pafta, ... Ada, ... Parselde kayıtlı çatı kat 9 bağımsız bölüm nolu çatı katında iş yeri niteliğindeki taşınmazın davalıdan aynen alınarak davacıya verilmesine, Mahkememiz kararı kesinleştiğinde finansal kiralama şerhinin tapudan terkinine, - Mahkememizce verilen tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına," şeklinde karar vermiştir.

İSTİNAF İSTEMİ:Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davanın eksik harç ile açıldığını, dava değerinin ciddi oranda arttığını, 2024 yılına özgü yeni bir değer tespiti yapılarak eksik harcın tamamlanması gerektiğini, BAm kararından sonra alınan rapordaki değerler in hem 2022 yılı rayici bakımından düşük olduğunu, hem de karar tarihi itibarı ile düşük olduğunu, dava konusunun gerçek değeri üzerinden yatırılması zorunluluğuna ilişkin Yargıtay kararları olduğunu, (Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2015/12242 E. 2015/15932 K. 01.12.2015 tarihli kararı; Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/12742 E. 2017/985 K. 09.02.2007 tarihli kararı) 2024 yılı rayici üzerinden belirlenecek değere göre eksik harç tamamlattırılmadan karar verildiğinden kararın kaldırılması gerektiğini, Davacı tarafından müvekkil şirkete gönderildiği iddia edilen ihtarnamenin usulsüz olarak tebliğ edildiğine ilişkin iddianın mahkeme tarafından dikkate alınmadığını, ihtarname usulüne uygun tebliğ edilmediğinden fesih ve mal iadesi koşulları oluşmadığını, ihtarnamenin şirket ile hiçbir bağlantısı olmayan ... isimli şahsa tebliğ edildiğini, konuya ilişkin olarak İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin 2018/2342 Esas 2018/1717 Karar sayılı 19.07.2018 tarihli kararının, İstanbul 9. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2019/250 E. ve 22.04.2021 tarihli 2021/346 K. sayılı kararının dikkate alınmasını, Müvekkilinin sözleşmeden kaynaklanan tüm edim ve yükümlülüklerini yerine getirdiğini, cari hesap ilişkisi ve yapılan ödemeler detaylı olarak incelenmediğini, davalı taraf finansal kiralama sözleşmesini feshettiği iddiasına rağmen dava açıldıktan sonra dahi kira ödemelerini tahsil etmeye devam ettiğinden fesih iradesi olmadığının kabulü gerektiğini ve mal iadesi isteyemeyeceğini, davacı tarafından sözleşmeye konu malların kullanım amacına uygun olarak kendisine eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edilmemiş olmasına karşın davacı taraf ile imzalamış oldukları finansal kiralama sözleşmesindeki yükümlülüklerini yerine getirdiğini, 14.06.2023 tarihli bilirkişi raporun eksik incelemeye dayalı tespitin karara esas alındığını,raporda dava tarihinden sonra davacı finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan kira borçlarının ihtirazı kayıtla tahsil edildiğine dair mübrez belge olmadığı belirtildiğini, davacı tarafın davanın ikame edildiği tarihten sonra 223.387,07 EURO tahsilat yapmış ve işbu tahsilatı ihtirazı kayıtla tahsil etmemiş olduğunu,Fesih iddiasına rağmen sözleşme kapsamında alt kiracı olan ... A.Ş'ye kiraya verilen 4. Kat 8 No'lu taşınmazın kira bedellerini almaya devam ettiğini, Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2008/6361 E. 2009/2089 K. Sayılı 23.03.2009 tarihli kararının dikkate alınmasını, Finansal kiralama sözleşmesinin “Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkında 32 sayılı karara ilişkin tebliğ” uyarınca döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılması mümkün olmayan sözleşmeler kapsamında olduğunu, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Kararın Geçici 8. maddesi ve “Döviz” başlıklı 4/g maddesine göre Türkiye’de yerleşik kişilerin Hazine ve Maliye Bakanlığınca belirlenen haller dışında kendi aralarında menkul ve gayrimenkul alım satım taşıt ve finansal kiralama dahil her türlü menkul ve gayrimenkul kiralama, leasing ile iş, hizmet ve eser sözleşmelerinde sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlükleri döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz" şeklinde olduğunu, uyarlama yapılmayarak döviz cinsi tahsilat sağlanmaya çalışılmasının hatalı olduğunu,Davacının kendi edim ve yükümlülüklerini yerine getirmediğini, müvekkili şirketin sözleşmeye konu malları gereği gibi kullanamadığını, taşınmazlardaki hukuki ayıplar giderilemediğini, bu savunma üzerinde durulmadığını, imar planlarındaki sorunların, Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü'nden alınması gereken izinler işyeri açma ruhsatı almasını engellediğini,Taraflar arasındaki İstanbul 9. ATM'nin 2019/250 Esas, 2021/346 Karar sayılı 22.04.2021 tarihli karar gereği de işbu davanın reddi gerektiğini, belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

GEREKÇE Dava, finansal kiralama sözleşmesinin feshi nedeni ile sözleşmeye konu taşınmazların aynen iadesi ve finansal kiralama şerhinin terkini istemine ilişkindir.İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili, yasal süresi içinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Davalı vekili istinafında; taşınmazların değerinin arttığını, tespit edilen değerin düşük olduğunu ve karar tarihi olan 2024 yılı rayicinin tespit edilerek eksik harcın tamamlanması gerektiğini ileri sürmüş ise de, ilk derece mahkemesince Dairemizin kararından sonra alınan rapora göre dava tarihi esas alınarak eksik harcın ikmali için davacı vekiline süre verilmiş ve harç tamamlanmış olmakla bu yöndeki istinaf yerinde görülmemiştir.Davalı yan, ihtarnamenin usulsüz olduğuna ilişkin iddianın mahkemece değerlendirilmediğini ileri sürmüş ise de; mahkemenin gerekçeli kararında ihtarnamenin sözleşmede aynı zamanda müteselsil kefil olan şirket yetkilisi yönünden usulüne uygun tebliğ edildiği, davalının sözleşmedeki adresin değiştiğine dair bir iddiada bulunmadığı, tebligat usulsüzlüğüne ilişkin itirazın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğuna yer verilerek bu hususun değerlendirildiği görülmüştür.Davalının davaya cevap dilekçesinde usulsüz tebliğe ilişkin savunmada bulunmayarak borcun ihtarnameden sonra ödendiğini savunduğu, usulsüz tebliğ savunmasına 2.cevap dilekçesinde yer verildiği, ancak ihtarnamenin şirket yetkilisi olan müteselsil kefil yönünden usulüne uygun tebliğ edildiğinin açık olduğu ve davalının delil olarak sunduğu İstanbul 9.ATM'nin 2019/250 E, 2021/346 Karar sayılı kararının Dairemizin 2021/1321Esas, 2023/491 Karar sayılı ilamı ile kaldırılarak davanın kabulüne dair yeniden hüküm kurulduğu gibi her iki dava farklı olup ilgili kararın bu dava yönünden emsal oluşturmayacağı dikkate alındığında davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Dosyada mevcut bilirkişi raporlarına göre; davalının mehil süresi içinde borcun tamamını ödemediği sabit olmakla dava konusu itibarı ile raporların yeterli ve hükme elverişli olduğu, davacının fesihte haklı olduğu ve davalı yanın sözleşmeye konu malı iade ile yükümlü olduğunun kabulü yerindedir.Davaya konu taşınmazlar Sat-Geri Kirala yolu ile kiralanmıştır. Bu durumda, finansal kiralama sözleşmesinin konusu davalı kiracıdan satın alınan ve davalıya kiraya verilen taşınmazlar olmakla taşınmazların davacı yanca hukuki ayıplı olarak teslim edildiğine ilişkin davalı savunmasına itibar edilmemesi yerinde görülmüştür.Davalı vekili, davacının yapılan ödemeleri kabul etmekle fesih iradesinden vazgeçtiğini ileri sürmüş ise de; davacı yanca keşide edilen ihtarnameden sonra yapılan ödemeler yönünden davacının ayrıca ihtirazi kayıt koyması gerekli olmadığından bu yöndeki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.Davalı vekili, finansal kiralama sözleşmesinin Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı kararın geçici 8.maddesi kapsamında olduğunu, uyarlama yapılması gerektiğini ileri sürmüş ise de; sözleşmenin 24.06.2016 Tarihli olduğu, Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında 32 sayılı karara ilişkin Tebliğ'de Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 8/26.maddesine göre; "32 sayılı Kararın Geçici 8 inci maddesinin yürürlüğe girdiği tarihten önce akdedilmiş bulunan, menkul ve gayrimenkullere ilişkin finansal kiralama sözleşmelerianılan geçicimadde hükmünden istisnadır" şeklinde açık düzenleme mevcut olmakla geçici 8.maddenin yürürlük tarihi olan 13.09.2018'den önce tanzim edilen iş bu sözleşme yönünden ilgili Tebliğ uygulanmayacağından bu yöndeki istinaf isteminin de reddine karar verilmiştir.Açıklanan nedenle ilk derece mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi ayrıntılı kararda açıklandığı üzere;1-6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince, davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE, 2-Alınması gereken 866.381,19TL harçtan, peşin alınan 427,60TL ve 216.167,70TL harcın mahsubu ile bakiye 649.785,89TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, 3-İstinaf yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına,-Davacının gider avansından kullanıldığı anlaşılan 20-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,-Asli müdahilin gider avansından kullanıldığı anlaşılan 214-TL istinaf masrafının davalıdan alınarak asli müdahile verilmesine,4-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, 5-Artan gider avanslarının, karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince taraflara iadesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere 12/07/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.