İstanbul BAM 16. HD 2022/2085 E. 2024/1175 K.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

16. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

DOSYA NO: 2022/2085 Esas

KARAR NO: 2024/1175 Karar

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ: 14/10/2022

NUMARASI: 2021/277 E. - 2022/214 K.

DAVA: Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüzün Tespiti Durdurulması ve Önlenmesi

DAVA TARİHİ: 22/06/2020

BİRLEŞEN BAKIRKÖY 1. FSHHM 2021/342 ESAS SAYILI DOSYASI

DAVA: Tasarımdan Doğan Haklara Tecavüz Nedeniyle Tazminat

DAVA TARİHİ: 13/11/2020

KARAR TARİHİ: 13/06/2024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin tekstil sanayinde tasarım faaliyetinde bulunmakta olup, Türk Patent Enstitüsü'ne 19.12.2019 tarihinde ... tescil başvurusu yapıldığını, müvekkiline ait ... numaralı Endüstriyel Tasarım Tescil Başvuru Formundaki 37 numaralı tasarımı ile diğer başkaca tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından "..." markasıyla haksız olarak üretildiğini ve satışı yapılmak suretiyle müvekkilinin tasarımlarının ihlal edildiğini, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin (... Giyim) ise diğer davalı .... Tic. Ltd. Şti. tarafından "..." markasıyla üretim ve satışı yapılan taklit ürünlerin kendisine ait iş yerinde ve yine kendisine ait @... adlı instagram satış sayfasında satışını gerçekleştirdiğini, davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nden (... Giyim) diğer davalı tarafından "..." markasıyla üretim ve satışı yapılan taklit ürün örneğinin satın alınmış olup, buna dair satış fişinin ekte olduğunu, mahkemece müvekkiline ait orijinal ürün ile davalı ürünü karşılaştırıldığında, çıplak göz ile dahi davalı ürünün müvekkiline ait orijinal tasarımın birebir aynısı olduğunun, davalının müvekkilinin endüstriyel tasarım hakkını ihlal ettiğinin görüleceğini, davalının bu eylemi SMK'ya göre tasarım hakkına tecavüz oluşturduğu gibi, TTK'daki haksız rekabete ilişkin hükümlere de aykırılık teşkil ettiğini, tasarım hakkına tecavüz oluşturmamış olması durumunda dahi bu kez de TTK'ya göre haksız rekabet oluşturduklarını belirterek, açıklanan gerekçelerle, davalıların tasarım haklarına tecavüzünün tespitini, durdurulmasını, önlenmesini, hükmün ilanını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

ISLAH: Davacı vekili 19/11/2021 tarihli dilekçesi ile, alınan bilirkişi raporu doğrultusunda maddi tazminat taleplerini 1.000,00 TL'den 36.695,00 TL'ye arttırdıklarını beyan ettiği görülmüştür.

CEVAP: Davalı ... Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; arabuluculuk yoluna başvurulmasının dava şartı olduğunu, dava konusunun Arabuluculuk Yasasına tabi olup, dava şartı eksikliği nedeni ile öncelikle davanın reddini talep ettiklerini, yetkili mahkemenin müvekkilinin yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, SMK'nun 29/2. maddesi uyarınca, SMK'nun 19/2. maddesine göre tecavüz davasına dayanak markanın dava tarihi itibarı ile Türkiye’de en az beş senedir tescilli olması şartı ile ve davalı talebi üzerine dava tarihinden önceki beş sene içerisindeki ciddi kullanımının davacı tarafça ispatı gerektiğini, ciddi kullanımın ya da kullanmamaya dair geçerli sebeplerin sunulamaması halinde davanın reddi gerektiğini, dava dilekçesinde belirtilen hususlar bakımından; öncelikle müvekkilinin Sorgun ilçesinde giyim mağazası bulunduğunu, mağazaya gelen ürünleri toptancılar vasıtasıyla aldığını, bahsi geçen ürünlerin TPE tarafından tescil edildiğini bilmediğini, ürünlerin toptancılar tarafından getirildiğini, dava dilekçesinde tescilsiz ürünlerin de belirtildiğini, lakin SMK'nun 1/2. ve SMK'nun 33/1. fıkrasına göre, kanunun tescilsiz ürünleri kapsam dışı bıraktığını, somut olay açısından müvekkili firmanın ...Tic. Ltd. Şti.'nin müşterisi olduğunu, ikinci dikkat edilecek hususun ise müvekkilinin almış olduğu ürünler üzerinde yer alan "..." markasının, isim ve ünvanların ... Tic. Ltd. Şti.' ne ait olduğunu, müvekkilinin de bu firma ürünü olarak teminini yaptığını, karşı tarafın çıplak gözle ayırt etme iddiasının ancak iki ürün arasında mukayese ile ortaya çıkacağını, fakat firmaların ticari teamüller gereği, gidip ticarethaneden sipariş verdiklerini, Dünyadaki tüm ürünlerin tasarımını bilme zaruretinde olmadığını savunarak, açıklanan nedenlerle davanın reddine ve vekalet ücreti ile tüm yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Tic Ltd Şti adına dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği ancak davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

BİRLEŞTİRME KARARI: Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 20/04/2021 tarih, 2021/342 E. - 2021/81 K. sayılı kararıyla 2021/342 Esas sayılı davanın işbu dava ile birleştirilmesine karar verildiği görülmüştür.

BİRLEŞEN DOSYADA DAVA : Davacı vekili birleşen Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/342 Esas sayılı dosyasındaki dava dilekçesi ile, dava açılmadan önce dava konusu tasarım nedeniyle davalı ... aleyhine delil tespiti istemli tasarım hakkına tecavüzün tespiti önlenmesi ve durdurulması davası açıldığını, işbu dosyaların birleştirilmesine karar verilmesini, müvekkilinin TPMK nezdinde ... tescil numaralı tasarımın sahibi olduğunu, müvekkiline ait ... numaralı tasarımı ile diğer başkaca tescilli ve tescilsiz tasarımlarının taklitlerinin, davalı ... Tic. Ltd. Şti. tarafından "..." markasıyla haksız olarak üretildiğini ve satışı yapılmak suretiyle müvekkilinin tasarımlarının ihlal edildiğini, tasarım hakkına tecavüz eyleminin davalı ... ticari faaliyeti çerçevesinde yapıldığını, diğer davalı gerçek kişi ... davalı şirketin müdürü olarak haksız fiili bizzat gerçekleştiren kişiler olduğundan, davalıların davaya taraf yapıldığını, davalı .... Tic. Ltd. Şti'nin ise diğer davalı ... tarafından "..." markasıyla üretim ve satışı yapılan taklit ürünleri kendisine ait işyerinde ve yine kendisine ait @... adlı Instagram satış sayfasında satışının gerçekleştirildiğini, tasarım hakkına tecavüz eyleminin davalı ... Tic. Ltd. Şti.'nin ticari faaliyeti çerçevesinde yapıldığını, diğer davalı gerçek kişi ... davalı şirketin müdürü olarak haksız fiili bizzat gerçekleştiren kişi olduğunu, bu nedenle davaya taraf yapıldığını, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2020/143 Esas sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile tasarım hakkına tecavüzün varlığının tespit edildiğini, davalıların müvekkiline ait tasarım tescilinden doğan haklarına tecavüz ettiklerini belirterek, bu nedenle şimdilik 1.000,00 TL maddi tazminat, 100,00 TL itibar tazminatının delil tespiti yapılan tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini, 20.000,00 TL manevi tazminatın delil tespiti yapılan tarihten itibaren işleyecek değişken oranlardaki ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

BİRLEŞEN DOSYADA CEVAP: Davalılar ... cevap dilekçesinde; davaya yetki ve görev bakımından itiraz ettiklerini, davacı vekilinin davayı bulunduğu yer mahkemesinde açmasının iyiniyet göstergesi olmadığını, davacı vekilinin beyanında yer alan taklit ürünlerin satışının müvekkiline ait Instagram hesabından yapıldığına dair beyanları kabul etmediklerini, bahsi geçen Instagram hesabının müvekkiline veya bağlı olduğu ticari işletmelere bağlı olmadığını, davacının dava dilekçesinde hangi davalı tarafa karşı beyanlarda bulunduğunun belirli olmadığını, davacı tarafın TTK'daki haksız rekabet hükümlerine dayanmasına itiraz ettiklerini, müvekkilinin davaya konu ürünleri toptancıdan aldığını, "..." markasının ...Tic. Ltd. ait olduğunu savunarak, davacının davasının kötüniyetli olduğundan reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... Tic Ltd Şti, ... ve ... adına dava dilekçesinin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, ancak davaya cevap vermedikleri anlaşılmıştır.

MAHKEME KARARI: Bakırköy 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 14/10/2022 tarihli E. - K. sayılı kararıyla; "...Tüm dosya kapsamı, mevcut delil durumu, alınan bilirkişi raporları ve yukarıda değinilen yasal düzenlemeler topluca değerlendirildiğinde; Davalılara ait ürünler ile davacıya ait 2019/08301-37 numaralı tasarım arasında bilgilenmiş kullanıcı gözünde, belirgin farklılıkların bulunmadığı, tasarımların benzer olarak algılanacağı, bu itibarla tasarım hakkına tecavüzün yasal koşullarının bulunduğu kanaatine ulaşılmıştır. Maddi tazminat yönünden, sunulan deliller ve defterlere göre yapılan inceleme sonucunda kesin ve net bir sonuca ulaşmanın mümkün olmadığı, miktarın mahkememizce TBK 50-51.mdleri ile çerçevesinde takdir edilmesi gerektiği, somut olayın özellikleri, oluşan zararın derecesi ve tecavüz fiilinin boyutuna göre 30.000,00TL maddi tazminata hükmedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.İhlal edilen hakkın boyutu, kusurun derecesi ve tarafların mali durumları nazara alınarak talep edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olacağı kanaatine ulaşılmıştır.Gerçek kişi davalılaın tecavüz fiilini gerçekleştiren şirketin yetkili müdürleri oldukları ve tazminattan birlikte sorumlu oldukları anlaşılmıştır. Davacının itibar tazminatı talebine gelince; Yüksek Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/05/2016 tarih ve 2015/8175 Esas- 2016/5114 Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere; "... itibarı kavramı, ... ile inşa edilen imajı ifade etmektedir. Zira imaj ve güven oluşturmanın bir maliyeti vardır. İtibar zararı ise inşa edilen veya edilmekte olan imajın zedelenmesi nedeniyle doğan zarardır. İtibar tazminatı belirlenirken, bir taraftan imaj inşası için gerçekleştirilen giderlerden hareket ederek zararın giderilmesi için yapılması gereken (reklam kampanyası gibi) giderleri dikkate almalı, diğer taraftan da itibar kaybının manevi yönünü göz önünde tutulmalıdır." Somut uyuşmazlıkta, davalıların kötü üretim ve pazarlama yaptığı hususu ispatlanamadığı gibi, davacının imajının zedelendiği hususu da ispatlanamamıştır. Keza bozulan imajın düzeltilmesi için herhangi bir masraf yapılması gerektiği de ispatlanamamıştır. Bu itibarla, itibar tazminatına yönelik talebin reddine dair; Ana dosyada; 1-Davacının davasının KABULÜ ile, -Davalının davacıya ait ... numaralı tasarımından doğan haklarına tecavüzünün tespiti ile bu tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, -Hüküm özetinin masrafı davalı taraftan karşılanmak suretiyle Ulusal çapta yayın yapan trajı en yüksek üç gazeten birinde ilanına, Birleşen Bakırköy 1 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/342 E. Sayılı dosyasında;1-Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, -TBK 50-51md. nazara alınarak 30.000TL maddi, 15.000TL manevi tazminatın 14/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin maddi ve manevi tazminat talebi ile itibar tazminat talebinin reddine," karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAF BAŞVURULARI: Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; yerel mahkemenin asıl davaya ilişkin kararının usul ve yasaya uygun olduğunu, birleşen davayla ilgili kararının ise usul ve yasaya uygun olmadığını, birleşen davaya ilişkin kararın kaldırılmasını talep ettiklerini,Birleşen davayla ilgili bilirkişiler tarafından yapılan tazminat hesabı dikkate alınmadan Mahkemece TBK'nun 50-51. maddelerine göre maddi tazminat hesaplanmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,Bilirkişi raporunda davalının üretim miktarının hatalı tespit edildiğini, rapora yaptıkları itirazın dikkate alınmadığını,Hazır giyim sektöründe seri üretim yapıldığının bilindiğini, minimum üretim miktarının 100kat X 5 beden X 1 renk= 500 adet üretimim minimum üretim sayısı olduğunu, maksimum miktarın belirlenmesinde ise, birden fazla kumaş ile birden fazla pastal kesimi yapıldığından ürün adedinin 500'ün katları şeklinde arttığını, ortalama olarak bir tasarımdan 2500-3000 adet kesim üretimi yapıldığını, Mahkemece davalının üretim miktarı seri üretim esaslarına göre 2500 adet olarak tespit edilmesi gerekirken 500 adet tespit edilmesinin hatalı olduğunu, Bakırköy 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2020/43 Esas sayılı dosyasında davalının işyerinde yapılan tespitte 5 adet bej, 5 adet pudra pembesi ve 5 adet hardal renk olmak üzere 20 adet ürün tespit edildiğini, Davalının tespit edilen bu dört ayrı renkle ilgili 2500 X 4= 10 000 adet üretim yaptığının kabulü gerektiğini, bilirkişiler tarafından iki renkle ilgili 500 adet üretim yapıldığına dair tespitlerinin dayanaksız olduğunu,Yerel mahkemenin TBK'nun 50. maddesini, tazminat miktarının tespitinde değil, davalıların üretim miktarının piyasa ortalamalarına göre belirlenmesinde kullanması gerektiğini, Yerel mahkemece takdir edilen maddi tazminatın müvekkilinin zararını karşılamadığı gibi, caydırıcı da olmadığını, bilirkişi raporuna karşı yaptıkları itirazlar doğrultusunda yeniden tazminat hesabı yapılması gerekirken, Mahkemece taleplerinin dikkate alınmayarak tazminata hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, Yerel mahkemece takdir edilen 15.000,00 TL manevi tazminatın da müvekkilinin manevi zararlarını karşılamaya yetmeyeceğini, talep ettikleri manevi tazminatın tamamına hükmedilmesi gerektiğini, davalıların eylemleri nedeniyle müvekkilinin hedeflediği satışa ulaşamadığını, siparişlerinin iptal olduğunu ve manevi yönden zarar gördüğünü, Mahkemece tazminattan fazla, müvekkilini borçlandırıcı şekilde karşı vekalet ücretine hükmedilmesinin adil yargılanma hakkı, hak arama hürriyeti ile mahkemeye erişim hakkını kısıtladığını, Anayasa Mahkemesinin örnek kararlarında belirtildiği gibi, müvekkilinin davayı kazanmış olmasına rağmen hüküm sonuçlarını ortadan kaldıracak derecede karşı vekalet ücretine hükmedilmesinin yargılamayı anlamsız kıldığını belirterek, istinaf talepleri doğrultusunda birleşen dava dosyasında verilen kararın kaldırılmasını talep ettiklerini bildirmiştir. Asıl ve birleşen davada davalı ....Ltd. Şti. ile birleşen davada davalı ... vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Müvekkili açısından maddi tazminat hesabı yapılarak kusurun var olup olmadığın değerlendirilmeden karar verilmesi, tazminat hesabının farazi hesaplamalar kullanılarak yapılması gözetildiğinde verilen kararın hukuka aykırı olduğunu, TTK’da uyarınca tacirlerin basiretli tacir gibi davranmaları gerekliyse de, ancak her tacirin basiretli davranma durumuna imkân vermeyen olaylar olabileceğini, müvekkilinin dava konusu olan şeyi toptancıdan aldığını, almış olduğu toptancının davada taraf olduğunu, diğer davalı tarafla yapmış oldukları ticarete ilişkin zaten faturayı ibraz ettiklerini, ancak bu yönde bilirkişinin değerlendirme yapmadığını,Müvekkilinin tüm dünyayı etkisi altına alan COVİD salgını yüzünden toptan alınan malları bizzat kendisinin gidip almadığını, toptancının getirdiğini, bu alım satımda salgın yüzünden elbiselere ilişkin kontrol yapamadığını, elbiselerin patentli olduğunu bilebilecek ve öngörebilecek durumda olamadığını, bu durumun mücbir sebep olarak değerlendirilmesini ve buna göre karar verilmesinin zorunlu olduğunu, ayrıca her ne kadar raporda bu ürünlerin birbirine benzer mahiyette olduğu ifade edilse de, müvekkilinin bu ürünün yasal haklarının kimde olduğunu bilme şansı bulunmadığını, müvekkilinin bu durumu bilip bilememesi durumunun raporda değerlendirilmediğini, Raporda, yıllık karı 20.000,00 TL olan firmanın, sadece birkaç parça ürününün varlığı söz konusu iken yıllık karının üzerinde hesaplama yapılmasının açık hesap hatası olduğunu, müvekkili firmasında onlarca markalı ürün satışından yıl boyu bu kar edilmişken, bilimsel hiçbir veriye dayanmayan bu yöntemle kar hesaplamasını kabul etmediklerini, tüm defterler incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını, taraflarınca tüm defter kayıtlarının açıklıkla sunulduğunu, Davaya hem müvekkili ..., hem müdürü olduğu ... GIDA İNŞAAT TARIM HAYVANCILIK TİCARET VE SANAYİ LTŞİ‘nin dahil edilmesine itiraz ettiklerini, kendisi şirkette ticari vekil olup, şirketin müdürlüğünü yaptığını, ticari vekilin yetkileri ve görevlerinin sınırlarının TTK tarafından belirlendiğini, müvekkilinin yapmış olduğu 3. kişilere dair işlemlerden kendisinin değil, ticari işletme olan ... LTD. ŞTİ.’nin sorumlu olduğunu, müvekkilinin davaya taraf edilmesinin tamamen TTK’nın ticari vekil ve TBK’nın temsil yetkisi hükümleri ve sorumluluğu gereği doğru olmadığını, müvekkilinin ticari işletmenin ticari vekili olduğunu ve yaptığı işin olağan bir iş olan satış müdürlüğü olduğunu, ticari vekil olmasına rağmen üçüncü kişilerin mağduriyet yaşamaması için ticaret siciline tescil edildiğini, müvekkili ... ticari vekil olduğunu, davaya dahil edilmesini kabul etmediklerini, davanın müvekkili ... açısında görevsizlik ve yetkisizlik bakımından reddini talep ettiklerini belirterek, istinaf incelemesi sonucunda da; istinaf taleplerinin kabulü ile, Bakırköy 2. Fikri Ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin14/10/2022 T,2021/277 E. 2022/214 K. sayılı kararının kaldırılmasını ve dosyanın yeniden ele alınarak incelenmek suretiyle İstinaf taleplerimiz doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Asıl ve birleşen davada davalı ... Tic.Ltd.Şti ile Birleşen davada davalılar ... ve ... vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; Müvekkil şirketin uzun yıllardır bayan giyim tekstili alanında faaliyet gösteren bir firma olup; tüm marka ve tasarımlarını mevzuatın öngördüğü şekilde TÜRK PATENT nezdinde tescil ettirdiğini, müvekkili şirketin isnat edildiği şekilde hiç bir şirketin tescilli ürününü üretip piyasaya süren bir firma olmadığını, karşı tarafın ... numaralı ürününün müvekkili firmada tespit edilememiş olup, müvekkilinin müşterisi olan ... LİMİTED ŞİRKETİ'nin internet sitelerinde olan paylaşımından tespit edildiğini, davalılardan ... firmasının cevap dilekçesinde belirttiği üzere, 17/06/2020 ödeme tarihinde 5.751,00 TL mal alımı gerçekleştirmiş olup, bu malın müvekkili firmadan alıp almadığına ilişkin herhangi bir bilginin mevcut olmadığını, kaldı ki alınan malın tescilli ürün olup olmadığının da faturada yazmadığını, müvekkili firmanın bir çok firmaya mal satan bir firma olup, davacıya ait tescilli modeli satıp satmadığına ilişkin herhangi bir verinin mevcut olmadığını, müvekkili firmanın davacıya ait modelin satışını yapmadığını, davalılardan ... firmasına satmış olduğu ürünün de müvekkiline ait ürün olmadığını, kabul etmemekle birlikte, davacı tarafa ait model müvekkili tarafından satılmış olsa da, 500 adet üretildiği yönündeki farazi hesaplamayı kabul etmenin mümkün olmadığını, bilirkişinin farazi hesaplama yaparak tazminat hesabı yapmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkili firma tarafından bu ürünün kabulü mümkün olmamakla birlikte, müvekkilinin kusurunun da bulunmadığını, davacı tarafın müvekkiline tescilli modelin kendisine ait olduğunu hiç bir suretle bildirmediğini, ihtar çekmediğini, bu nedenle de haksız fiilin oluşması için kusurun varlığını aramak gerektiğini, müvekkili firmanın bu tescilli modelin davacıya ait olup olmadığını bilebilme imkanı olmadığını, bilebilmesinin de beklenilmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,Müvekkilin kusuru mevcut olmadığından, maddi tazminat ve manevi tazminata hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu, kaldı ki müvekkili firmanın davacıya ait ürünü ürettiğine dair herhangi bir tespitin de mevcut olmadığını, sadece diğer davalının kendini kurtarmak için ürünleri müvekkili firmadan aldığını söylediğini, Bilirkişi raporunda ürünün aslı tespit edilmeden, görseller üzerinde yapılan bir kıyaslama ile benzer olduğu yönünde rapor düzenlendiğini, raporun eksik ve karar vermeye elverişsiz olduğunu, eksik ve karar vermeye elverişsiz bir bilirkişi raporu ile karar verildiğinden dolayı mahkemenin vermiş olduğu bu kararın kaldırılması gerektiğini belirterek, istinaf taleplerinin kabulü ile, Bakırköy 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin14/10/2022 T, 2021/277 E. 2022/214 K. sayılı kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden ele alınarak incelenmek suretiyle istinaf talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER: Dosya içinde bulunan TPMK kayıtları incelendiğinde; 19/12/2019 başvuru ve tescil tarihli, 2019 08301 tescil numaralı çoklu giysi tasarımlarının davacı şirket adına tescilli olduğu tespit edilmiştir.Dosya arasında bulunan Bakırköy C. Başsavcılığı'nın 2020/84154 soruşturma numaralı soruşturma evrakı incelendiğinde; davacı ... şirketinin şikayeti üzerine soruşturma yapıldığı, Bakırköy 35. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2021/232 esas sayılı dosyası ile sanıklar ... , ... ve ... isimli şahısların Türk Ticaret Kanununa muhalefet suçundan cezalandırılmaları istemiyle haklarında ceza davası açıldığı tespit edilmiştir. İlk derece mahkemesince tekstil mühendisi bilirkişi ... tespite yönelik alınan 11/08/2020 tarihli bilirkişi raporunda; "... tescil numaralı Tasarım No 37 numaralı Tasarım Tescil Belgesi'nin 19.12.2019 tarihinde "...TİC.A.Ş.” adına tescil başvurusunda bulunulduğu ve 19.12 2019 tarıhirde tescil edildiği ve 27.05.2020 tarihinde bülten edildiği, davalılardan ...Tic. Ltd. Şti. firmasının "... . ... Mah. ... Sok No:... Güngören/İstanbul" adresinde bulunan toptan satış yapılan mağazasına davacı modeline benzer faklı renklerde toplam 20 adet ürün bulunduğu, davacı fırmanın 2019/08301 numaralı tescil belgesinde yer alan Tasarımı No ... numaralı modeli ile davalı ... firmasının toptan satış mağazasında bulunan model karşılaştırıldığında; iş bu tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından birebir aynı olduğu, davalı tarafından, davacı firmanın kendi ortalama algıdakı tüketici kitlesince iltibasa ve aldatmaya yol açacak şekilde tescilli tasarım görsellerinin taklit yolu ile üretilmesi ile piyasaya sunulduğu, davacı firmanın ... numaralı Tescil Belgesinde yer alan Tasarım No ... numaralı modeli ile diğer davalı .... Ltd. Şti. firmasından davacı vekili tarafından satın alınıp dosyaya sunulan model karşılaştırıldığında; iş bu tasarımlarının bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim açısından birebir aynı olduğu, davalı tarafından, davacı firmanın kendi ortalama algıdaki tüketici kitlesince iltibasa yol açacak şekilde tescilli tasarım görsellerinin taklit yolu ile üretilmesi ile piyasaya sunulduğu, davalılardan .... Ltd. Şti. frmasına ait @... adlı Instagram hesabında yapılan araştırmaların sonucunda davacı firma vekilinin satın alıp dosyaya sunduğu numunenin davalının Instagram hesabında 17 Haziran 2020 tarhinde satışa sunulduğu ve ürünlerde ... ibareli marka ve beden etiketleri kullanıldığı" hususlarını rapor ettiği görülmüştür. İlk derece mahkemesince tasarım uzmanı ..., marka vekili ... ve muhasip bilirkişi ... oluşan bilirkişi heyetinden alınan 01/11/2021 tarihli bilirkişi raporunda; "A-ASIL DAVA AÇISINDAN; Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile @... sosyal paylaşım adresinde yer alan ürün arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile dosya kapsamında hazırlanan bilirkişi raporunda yer alan ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,

B- BİRLEŞEN DAVA AÇISINDAN; Davacı ve davalılardan ...’ e ait incelenen ticari defterlerin sahipleri lehine delil vasfına haiz olduğu, diğer davalı ...’in şirket merkezinin Yozgat ilinde olması nedeniyle ticari defterlerinin incelenemediği, Mahkeme tarafından, davalıların kullanımlarının, davacı tarafın tasarım hakkına tecavüz olduğu yönünde karar verilmesi halinde, davalılar tarafından piyasada satışa sunulan dava konusu tasarıma ait elbiseyi, davacı taraf piyasada satışa sunmuş olsaydı, asgari üretim adetleri dikkate alınarak yapılan hesaba göre, davacı tarafın elde edeceği muhtemel kazancın 35.695,00 TL’ sı olarak hesap edildiği, Mahkeme tarafından, her iki davalı için ayrı ayrı maddi tazminata hükmedilecek ise hesaplanan tutarın her iki davalı için ayrı ayrı takdir edilebileceği, Nihai takdir mahkemeye ait olmak kaydı ile itibar tazminatı koşullarının mevcut olmadığı" hususlarını tespit ve rapor etmişlerdir. Davalı ... ticari defterlerinin incelenemediği gerekçesiyle Sorgun 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2022/20 talimat sayılı dosyası üzerinden ticari defterlerin incelemesi sonucunda Sınai Mülkiyet Davaları bilirkişisi ... ve muhasebeci bilirkişi ...'dan oluşan bilirkişi heyetinden alınan bilirkişi raporunda; "... Tic. San. Ltd. Şti.’ ne ait ticari defter tasdikinin zamanında yapılmış olduğu, ticari defterin şekil açısmdan usulüne uygun tutulmuş olduğu, kayıtlan birbirini doğruladığı, detaylı ve ayrıntılı bir muhasebe kayıt sistemi kullanılmadığı, .... Ltd. Şti.’ nin 2020 yılı Yevmiye defteri açılış kaydında; Diğer Davalı ... Tic. Ltd. Şti.’ nin borç ya da alacağının olmadığı, Kapanış kaydında Diğer Davalı ...Tic. Ltd. Şti.’ nin borç ya da alacağının olmadığı, ... Tic. San. Ltd. Şti.’ nin 2019/2020 Yılları Gelir Tablolarına istinaden; 2019 yılında 40.307,68 TL, 2020 yılında 30.080,65 TL kar elde ettiği, elde edilen karların muhasebe kayıt sisteminin elvermemesi sebebiyle ürün ürün, reyon reyon, firma tespitininin yapılamadığı, %25 kar marjı kabul edilecek olursa 7.520,16 TL .... Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %35 kar marjı kabul edilecek olursa 10.528,23 TL .... Tic. San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %50 kar marjı kabul edilecek olursa 15.040,33 TL .... Tic. San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %65 kar marjı kabul edilecek olursa 19.552,42 TL ...Tic. San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiği, %75 kar marjı kabul edilecek olursa 22.560,49 TL ... Tic. San. Ltd. Şti.’ nin dava konusu maldan kar elde ettiğine, Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım tescili ile 2020/140 D.İŞ sayılı dosya kapsamında ve Bakırköy 2.FSHHM 2021/277 dosya kapsamında hazırlanan 01.11.2021 tarihli bilirkişi hevet raporunda sabit olduğu üzere:her iki raporda yer alan ürün görselleri arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı,bu sebeple benzer olarak algılanabilecekleri, Davacı tarafa ait ... numaralı tasarım ile 2020/140 D.İŞ sayılı sayılı dosya kapsamında ve Bakırköy 2.FSHM 2021/277 dosya kapsamında hazırlanan 01,11,2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda sabit olduüu üzere;her iki raporda yer alan ürün görselleri arasında genel görünüm itibariyle benzerlik olduğundan ve bu benzerlik iltibasa neden olduğundan davacı adına tescilli tasarımın ve davacı tarafından üretilen ürünler ile davalıda tespit edilen ürünler arasında karıştırılmanın olduğu" hususlarının tespit edildiği görülmüştür.

G E R E K Ç E: Asıl dava; davalıların davacıya ait tasarımdan doğan haklarına tecavüzünün tespiti, durdurulması ve önlenmesi, birleşen dava; davalıların, davacıya ait tasarımdan doğan haklarına tecavüzü nedeniyle maddi, manevi ve itibar tazminatı talebine yöneliktir.Mahkemece asıl davanın kabulüne, birleşen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş, asıl ve birleşen davayla ilgili verilen kararlara karşı davalılar vekilleri, birleşen davayla ilgili karara karşı ise davacı vekili tarafından istinaf yargı yoluna başvurulmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Asıl ve birleşen davada davalı ....Ltd. Şti. ile birleşen davada davalı ... vekilinin davalı ... ile ilgili usule ilişkin istinaf taleplerinin incelenmesinde; davalı şirketin ticaret sicil kaydı dosyaya getirtilmemişse de, davalı ... davalı şirketin müdürü olduğunun davalılar tarafından kabul edildiği, davalı ... ’in davalı şirketin iş ve eylemlerini gerçekleştiren kişi konumunda bulunması sebebiyle haksız fiil niteliğindeki bu eylemden sorumluluğunun bulunduğu anlaşılmakla, husumete ilişkin istinaf talepleri yerinde bulunmamıştır.Asıl ve birleşen davada davalı ...Ltd. Şti. ile birleşen davada davalı ... vekilinin diğer istinaf sebepleriyle ilgili yapılan incelemede; tacir olan davalı şirketin satışını yapmak üzere satın aldığı davaya konu ürünlerin başkasına ait sınai haklara tecavüz teşkil edip etmediğini basiretli bir tacir gibi araştırması gerektiği, ürünlerin davacıya ait tasarım haklarına tecavüz ettiğini bilmediği ve bilmesi gerekmediği, pandemi nedeniyle ürünleri görmeden satın aldığına dair savunmalarının yerinde olmadığı, davacı tarafın maddi tazminatın her iki davalıdan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ettiği, Mahkemece, üretici olduğu anlaşılan diğer davalının üretmesi mümkün olan ürün sayısına göre takdir edilen maddi tazminatın her iki davalıdan tahsiline karar verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı kanaatine varılmakla, davalılar vekilinin istinaf talepleri kabul edilmemiştir.Asıl ve birleşen davada davalı ... Dış Tic.Ltd.Şti ile birleşen davada davalılar ... ve ... vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde, her ne kadar diğer davalı ... şirketinde satışa sunulan ürünlerin kendilerine ait olmadığını savunmuşlarsa da, davalı ... firmasında yapılan delil tespitinde de davaya konu üründen dört ayrı renkte, 20 ürün bulunduğu, uzman bilirkişilerden alınan raporlarla bu ürünlerin davacının tescilli tasarımının koruma kapsamında kaldıklarının tespit edildiği, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket ederek üretimini ve satışını yaptığı ürünlerin başkasına ait sınai haklara tecavüz edip etmediğinin araştırılması gerektiği, bu nedenle davalı şirketin ve yetkilisi olan ... ve ...’in kusurlu oldukları, SMK’nun 149/1-ç maddesi uyarınca davacının tecavüzün kaldırılması ile maddi ve manevi tazminat talep edebileceği, davalı şirkete ait iş yerinde dört ayrı renkte ürün tespit edilmiş olması nedeniyle, Mahkemece tekstil üretiminde minimum üretim sayılarına göre maddi tazminat tutarının hesaplanması gerektiği kanaatine varılmakla, davalılar vekilinin istinaf talepleri reddedilmiştir.Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf taleplerinin incelenmesinde; davalı ... firmasında dört ayrı renkte ürün tespit edilmiştir. Bilirkişi raporunda ise ortalama piyasa şartlarına göre, ürünlerin piyasada satışa sunulabilmesi için, üretim planlamasında asgari seri üretimin 50 kat kumaş, 5 ayrı beden, 2 renk pastal serim şeklinde çalışılmış olabileceği, bu şekilde öngörülen hesapla toplam üretimin 50 X 5 X 2= 500 adet olacağı şeklinde, yani iki ayrı renkte üretim yapılmış gibi eksik hesaplama yapılmıştır. Ancak davacı tarafça dosyaya sunulan ıslah dilekçesi ile bu hesaplamaya göre tespit edilen 36.695,00 TL maddi tazminat talep edilmiştir. Bilirkişiler tarafından, tarafların ticari kayıtları incelenmek suretiyle SMK’nun 151/2-a bendi uyarınca maddi tazminat hesaplanmış olmasına rağmen, Mahkemece maddi tazminatın kesin olarak hesaplanamadığı gerekçesiyle, maddi tazminatın TBK’nun 50 ve 51. maddeleri uyarınca takdir edilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle davacı vekilinin birleşen davada hükmedilen maddi tazminatın eksik olduğuna dair istinaf talebinde haklı olduğu kanaatine varılmıştır.Birleşen davada davacı vekili hükmedilen 15.000,00 TL manevi tazminatın da yeterli olmadığını belirterek istinaf talebinde bulunmuşsa da, birleşen davalıların kusur dereceleri, tecavüze konu ürün sayısı, ürünün satış fiyatı, tecavüz konu ürünün kadın elbisesi olması ve tarafların mali ve ekonomik durumlarına göre 15.000,00 TL manevi tazminatın hakkaniyete uygun olduğu kanaatine varılmakla, birleşen davada davacı vekilinin manevi tazminatla ilgili istinaf talebi kabul edilmemiştir.Tüm bu nedenlerle; asıl ve birleşen davada davalı ... Tic. Ltd. Şti ile birleşen davada davalılar ... ve ...vekilinin ve asıl ve birleşen davada davalı ....Ltd. Şti. ile birleşen davada davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin esastan reddine, birleşen davada davacı vekilinin istinaf taleplerinin kısmen kabulüne, kısmen reddine, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden, kazanılmış haklar korunarak yeniden hüküm kurulmasına, asıl davanın kabulüne, davalıların davacıya ait ... numaralı tasarımından doğan haklarına tecavüzlerinin tespiti ile bu tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, hüküm özetinin masrafı davalılar tarafından karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, birleşen davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, 36.695,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın 14/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebi ile itibar tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;Asıl ve birleşen davada davalı ...Tic.Ltd.Şti ile birleşen davada davalılar ... ve ... vekilinin ve asıl ve birleşen davada davalı ....Ltd. Şti. ile birleşen davada davalı ... vekilinin istinaf taleplerinin ESASTAN REDDİNE, Birleşen davada davacı vekilinin istinaf taleplerinin KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, HMK’nun 353/1-b-2. maddesi uyarınca BAKIRKÖY 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ'nin 14/10/2022 tarihli, 2021/277 Esas, 2022/214 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,Asıl davanın KABULÜNE, Davalıların, davacıya ait 2019/08301-37 numaralı tasarımından doğan haklarına tecavüzlerinin tespiti ile bu tecavüzün durdurulmasına ve önlenmesine, Hüküm özetinin masrafı davalılar tarafından karşılanmak suretiyle ulusal çapta yayın yapan tirajı en yüksek üç gazeteden birinde ilanına, Birleşen davanın KISMEN KABULÜNE, KISMEN REDDİNE, 36.695,00 TL maddi, 15.000,00 TL manevi tazminatın 14/07/2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebi ile itibar tazminat talebinin reddine,2-İlk derece yargılaması yönünden; Asıl davada;a-Alınması gereken 427,60 TL harçtan, peşin alınan 54,40 TL harcın mahsubu ile 373,20 TL harcın, davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına, b-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı tarafça yapılan 54,40 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti, 462,60 TL posta/tebligat/talimat masrafı olmak üzere toplam 7.462,60 TL yargılama giderinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ç-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının ilk derece maemesince yatıran tarafa iadesine, Birleşen Bakırköy 1 Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 2021/342 E. Sayılı davasında;a-Alınması gereken 3.531,28 TL harçtan, davacı tarafça yatırılan 360,34 TL peşin harç ve 610,00 TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.560,94 TL harcın, davalılardan alınarak Hazineye irat kaydına, b-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen maddi tazminat davası yönünden 25.500,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, c-Davacı kendisini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre kabul edilen manevi tazminat davası yönünden 15.000,00 TL vekalet ücretinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, ç-Davalılar kendilerini vekille temsil ettirmekle, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen manevi tazminat davası yönünden 5.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalılara verilmesine, d-Davacı tarafça yapılan 630,00 TL yargılama giderinin, davanın kabul ve reddi oranında hesaplanan 573,43 TL'sinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, e-Davacı tarafça yatırılan 360,34 TL peşin harç, 54,40 TL başvurma harcı ve 610,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 1.024,74 TL harç giderinin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, f-Karar kesinleştiğinde kalan gider avansının ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine, 3-İstinaf yargılaması yönünden;a-Asıl ve birleşen davada davacı vekilinin birleşen davaya yönelik istinaf isteminin kabul olunmasıyla peşin yatırılan istinaf karar harcının talep halinde ilk derece mahkemesi'nce iadesine, b-Asıl dava yönünden alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan peşin yatırılan 80,70TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90 TL'nin davalı .... Ltd.Şti'den tahsili ile hazineye irat kaydına, c-Asıl dava yönünden alınması gereken 427,60 TL maktu harçtan peşin yatırılan 80,70TL'nin mahsubu ile bakiye 346,90 TL'nin davalı ...Tic.Ltd.Şti'den tahsili ile hazineye irat kaydına, ç-Birleşen Bakırköy 1.FSHHM'nin 2021/342 E.sayılı dava yönünden alınması gereken 3.531,28 TL nispi harçtan peşin yatırılan 768,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.762,78 TL'nin davalı Davalılar ... Ltd.Şti ile ... tahsili ile hazineye irat kaydına, d-Birleşen Bakırköy 1.FSHHM'nin 2021/342 E.sayılı dava yönünden alınması gereken 3.531,28 TL nispi harçtan peşin yatırılan 768,50 TL'nin mahsubu ile bakiye 2.762,78 TL'nin davalılar ...Tic.Ltd.Şti ile davalılar ... ve ... tahsili ile hazineye irat kaydına, e-İstinaf yargılaması için davacı tarafından yapılan 220,70 TL istinaf yoluna başvurma harcı, 133,00 TL tehir-i icra karar harcı ile 54,00 TL tebligat, müzekkere ve posta gideri olmak üzere toplam 407,70 TL'nin, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, f-İstinaf yargılaması için davalı ... Tic. Ltd.Şti. avansından kullanıldığı anlaşılan 135,50 TL'nin 1/2 oranında 67,75 TL'sinin davalı ....Ltd.Şti ile ... alınarak davalı ...Tic. Ltd.Şti.'ne verilmesine, g-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince ilgilisine iadesine, ğ-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda iş bu kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde Yargıtayda temyiz yolu açık olmak üzere 13/06/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi.